Cuối năm Kiến An thứ năm, gió bấc tràn qua Nghiệp Thành.
Mặt sông Chương Thủy đã bắt đầu se lạnh. Những đám lau sậy hai bên bờ úa vàng, thân cây khô nghiêng xuống mặt nước. Thỉnh thoảng, một chiếc lá rơi chạm dòng sông, xoay mấy vòng rồi bị cuốn đi.
Giữa khúc sông vắng có một chiếc thuyền nhỏ.
Người ngồi trên thuyền mặc áo da cừu màu nâu sẫm, đầu đội nón đan bằng nan trúc. Một chiếc bếp đất đặt bên chân, trên đó là ấm nước đang tỏa hơi. Cần câu làm từ một đoạn trúc già, dây câu bện bằng sợi tơ dai, chiếc phao lông ngỗng nổi lặng lẽ giữa dòng.
Người ấy đã ngồi ở đó gần nửa buổi.
Bên cạnh ông đặt một chiếc giỏ tre. Trong giỏ có hai con cá nhỏ, đủ cho một bữa ăn.
Ông nhìn chiếc phao, thỉnh thoảng nhấc ấm nước rót vào chén đất. Hơi nóng lướt qua mặt, xua đi chút lạnh buổi sớm.
Một chiếc thuyền khác từ bờ phía đông chèo tới.
Người chèo thuyền dừng cách đó một quãng, cúi đầu chào. Viên Thượng bước xuống, trên người vẫn mặc áo choàng của quan lại trong Soái phủ. Sắc mặt hắn có vẻ mệt mỏi. Hơn hai mươi ngày qua, hắn gần như chưa có một đêm ngủ trọn giấc.
Người câu cá không quay đầu.
“Đường từ Nghiệp Thành đến đây xa lắm sao?”
Viên Thượng nhìn bóng lưng trước mặt.
“Đi đường bộ mất gần một canh giờ. Con đến từ lúc trời chưa sáng.”
“Vậy mà vẫn đến muộn.”
Viên Thượng bật cười, nhưng nụ cười nhanh chóng tắt đi.
“Phụ thân đã dậy từ sớm?”
“Ta ngồi đây từ lúc mặt trời còn chưa lên.”
“Người câu được gì chưa?”
“Có hai con. Một con nhỏ quá, ta thả lại rồi.”
Viên Thượng nhìn chiếc giỏ tre. Hắn không biết phụ thân đang nói về cá hay một chuyện nào khác.
Viên Thiệu đặt chén xuống.
“Có chuyện gì?”
Viên Thượng lấy từ trong tay áo ra một phong thư đã được buộc kín.
“Chuyến thuyền thứ hai chở lương từ Giang Đông đến Lịch Dương gặp nạn ở một doi cát. Sáu trăm thạch lương bị ngấm nước. Quân của Cao Lãm đã vớt được phần lớn, nhưng số còn lại không thể dùng làm lương ăn.”
“Còn bao nhiêu?”
“Hai trăm thạch.”
“Người trên thuyền?”
“Ba người bị thương, một người chết đuối. Những người còn lại đều đã được cứu.”
Viên Thiệu gật đầu, không hỏi thêm về số người chết. Ông nhìn dòng nước trước mặt.
“Giang Đông nói thế nào?”
“Họ yêu cầu kiểm tra toàn bộ sổ hàng trước khi chuyến kế tiếp rời bến. Người áp tải cho rằng thuyền mắc cạn vì người dẫn đường của Thanh Châu đổi luồng. Thương nhân Thanh Châu lại nói thủy thủ Giang Đông tự ý đi vào đoạn nước cạn để tránh một chiếc thuyền khác.”
“Thẩm Phối?”
“Muốn tạm giữ các thương nhân Thanh Châu có liên quan. Ông ấy cho rằng nếu không xử nghiêm, những chuyến sau sẽ còn xảy ra chuyện.”
“Quách Đồ?”
“Cho rằng đây là tai nạn trên sông. Ông ấy đề nghị lấy lương từ kho An Bình bù vào, trước hết phải bảo đảm định ngạch cho quân Lịch Dương.”
Viên Thiệu cầm cần câu, chỉnh lại dây.
“Còn con?”
Viên Thượng im lặng một lát.
“Con đã cho người chuyển bốn trăm thạch lương vớt được sang làm thức ăn cho ngựa. Số lương ấy không thể phát cho quân sĩ, nhưng bỏ đi thì quá phí. Hai trăm thạch còn thiếu, con chưa cho lấy từ kho An Bình.”
“Vì sao?”
“Kho ấy đã có định ngạch riêng. Nếu lấy bù cho chuyến hàng này, sang tháng sẽ phải điều chuyển lương từ nơi khác. Khi ấy người chịu thiệt sẽ là quân ở An Bình.”
“Còn thương nhân?”
“Con đã giữ lại chiếc thuyền dẫn đường và người phụ trách ghi nhận hàng hóa. Những thuyền khác vẫn được phép cập bến. Nhưng Giang Đông muốn có câu trả lời trước khi gửi chuyến tiếp theo.”
Viên Thiệu quay đầu nhìn con trai.
“Con định trả lời thế nào?”
“Con muốn kiểm tra lại hai bản kê hàng. Một bản được lập ở Đông Lai, một bản do người Giang Đông giữ. Nếu số hàng xuất bến và số hàng cập Lịch Dương chênh nhau từ trước khi gặp nạn, người dẫn đường Thanh Châu sẽ phải chịu trách nhiệm. Nếu hai bản khớp nhau, chúng ta sẽ xem xét việc bồi thường theo thiệt hại thực tế.”
“Còn hai trăm thạch?”
“Con sẽ không lấy từ kho An Bình. Nếu xác định là lỗi của người dẫn đường, chủ thuyền và người thuê họ phải cùng chịu trách nhiệm. Nếu là tai nạn do dòng nước thay đổi, phần tổn thất sẽ được chia theo điều khoản đã thỏa thuận giữa hai bên.”
Viên Thiệu không đáp ngay.
Ông nhìn chiếc phao. Một con cá vừa chạm vào mồi, khiến nó rung nhẹ rồi trở lại vị trí cũ.
“Con đã gửi thư cho Viên Đàm chưa?”
“Rồi. Con yêu cầu anh cả cử người của Thanh Châu cùng tham gia kiểm tra. Việc này xảy ra ở tuyến biển do Thanh Châu quản lý, con không muốn tự ý phái người đến thay quyền của anh ấy.”
“Thẩm Phối có đồng ý không?”
“Ông ấy không đồng ý.”
“Quách Đồ?”
“Cũng không.”
Viên Thiệu cười nhạt.
“Vậy là hai người họ đều có ý kiến.”
Viên Thượng nhìn phụ thân. Hắn hiểu câu nói ấy không phải lời trách móc. Hai mươi ngày qua, hắn đã nghe đủ lời phản đối trong Soái phủ. Mỗi lần một mệnh lệnh được đưa ra, luôn có người tìm cách kéo nó về phía lợi ích của mình. Một việc tưởng chừng đơn giản cũng có thể khiến ba nơi tranh nhau quyền quyết định.
Hắn từng nghĩ chỉ cần nắm được ấn tín, mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn.
Giờ đây, chiếc ấn đặt trên bàn mỗi sáng dường như nặng hơn cả thanh kiếm hắn từng mang theo.
“Con có thể giải quyết được,” Viên Thượng nói.
Viên Thiệu nhìn hắn.
“Vậy thì trở về giải quyết.”
Viên Thượng hơi khựng lại.
“Phụ thân không xem thư sao?”
“Ta đã nghe con nói.”
“Con muốn xin ý kiến người.”
“Con đã có ý kiến của mình. Còn muốn ta nói gì?”
Viên Thượng cúi đầu nhìn đôi bàn tay. Những ngày qua, hắn đã quen với việc trước khi ban một mệnh lệnh đều phải nghĩ xem phụ thân sẽ đánh giá thế nào. Hắn biết điều đó khiến bản thân chậm chạp, nhưng mỗi lần đứng trước một quyết định lớn, hắn vẫn muốn có một người đứng phía sau.
Viên Thiệu rót một chén nước nóng, đặt lên mạn thuyền.
“Uống đi. Đường về còn lạnh.”
Viên Thượng nhận chén.
“Phụ thân định ở đây đến bao giờ?”
“Đến khi cá cắn câu.”
“Còn việc ở Nghiệp Thành?”
“Con đã trở về rồi.”
“Nhưng nếu có chuyện lớn…”
“Thì con xử lý.”
Viên Thượng ngẩng đầu.
Viên Thiệu vẫn nhìn mặt nước. Giọng ông bình thản, không có vẻ gì muốn tranh luận.
“Ta đã giao việc cho con. Những người ở Nghiệp Thành sẽ thử xem con có thể tự quyết đến đâu. Có kẻ muốn giữ quyền, có người muốn mượn danh ta để ép con, cũng có người sẽ nói rằng con còn trẻ, chưa đủ sức gánh việc. Con cứ nghe họ nói. Sau đó nhìn xem việc nào phải làm, việc nào có thể để lại.”
“Còn nếu con làm sai?”
“Thì sửa.”
“Có những sai lầm không sửa được.”
“Vậy thì nhớ lấy cái giá của nó.”
Viên Thiệu nhấc cần câu. Chiếc phao vừa chìm xuống, ông kéo lên, nhưng đầu dây chỉ còn một mẩu mồi.
“Làm chủ một vùng đất mà lúc nào cũng chờ người khác quyết định hộ, sớm muộn cũng sẽ mất nó.”
Viên Thượng đứng yên một lúc lâu.
Hắn cúi người hành lễ.
“Nhi thần cáo lui.”
Viên Thiệu khẽ gật đầu.
Viên Thượng bước lên thuyền. Trước khi rời đi, hắn quay lại nhìn người đang ngồi giữa dòng nước.
“Phụ thân, hôm nay trời lạnh. Người đừng ở lâu quá.”
“Biết rồi.”
Chiếc thuyền nhỏ rời bến.
Viên Thiệu nhìn theo đến khi bóng con trai khuất sau khúc quanh, rồi mới cúi xuống gỡ mẩu mồi đã mất khỏi lưỡi câu.
Nghiệp Thành, buổi chiều cùng ngày.
Trong chính đường Soái phủ, Thẩm Phối và Quách Đồ đã tranh luận gần nửa canh giờ.
Trên bàn đặt hai bản kê hàng, một bản ghi số lương xuất bến ở Đông Lai, bản còn lại do người áp tải Giang Đông mang đến. Hai bản đều có dấu xác nhận của người phụ trách, nhưng dấu ở phần cuối bản kê của Thanh Châu có một nét khuyết nhỏ.
Thẩm Phối chỉ vào đó.
“Dấu này không giống bản lưu tại Đông Lai. Nếu có người sửa sổ, đây chính là chỗ cần tra xét. Giữ lại toàn bộ thương nhân có liên quan để thẩm vấn, tránh để họ rời khỏi Thanh Châu.”
Quách Đồ nhíu mày.
“Giữ tất cả? Trong số đó có người đã ký hợp đồng vận chuyển chuyến hàng kế tiếp. Nếu bắt giữ cả đoàn, Giang Đông sẽ cho rằng chúng ta cố ý làm khó họ.”
“Để họ tự do rời đi, lỡ kẻ sửa sổ trốn mất thì sao?”
“Vậy giữ người trực tiếp liên quan. Còn những thương nhân khác vẫn phải làm ăn.”
“Quách công, ông luôn nghĩ đến chuyện buôn bán. Hai trăm thạch lương kia là quân lương của Lịch Dương.”
“Thẩm công, ông luôn muốn dùng hình phạt để giải quyết mọi chuyện. Nhưng nếu tuyến hàng bị đình lại, quân Lịch Dương sẽ thiếu lương nhiều hơn hai trăm thạch.”
Tiếng tranh luận vừa dứt, Viên Thượng bước vào.
Hai người đồng loạt đứng dậy hành lễ.
Viên Thượng ngồi xuống chủ vị, nhìn hai bản kê trên bàn.
“Người của Thanh Châu đâu?”
“Đang ở ngoài phủ,” Thẩm Phối đáp.
“Người Giang Đông?”
“Cũng đã đến.”
“Cho họ vào.”
Một lát sau, hai người đàn ông bước vào. Người đi trước mặc áo gấm màu xanh sẫm, tự xưng là chủ đoàn thương thuyền Thanh Châu. Người còn lại là viên quản sự đi theo đoàn hàng Giang Đông.
Viên Thượng không hỏi ngay về hai trăm thạch lương.
Hắn yêu cầu họ kể lại hành trình từ lúc xuất bến.
Người Thanh Châu nói thuyền đã đi đúng luồng được đánh dấu. Đến gần doi cát, một chiếc thuyền chở muối bất ngờ xuất hiện ở phía trước, buộc đoàn vận chuyển phải đổi hướng. Người Giang Đông lập tức phản bác. Theo lời ông ta, chiếc thuyền chở muối đã đi trước đoàn hàng hơn nửa canh giờ, còn người dẫn đường Thanh Châu mới là kẻ ra hiệu đổi luồng.
Hai lời khai trái ngược nhau.
Viên Thượng hỏi:
“Chiếc thuyền chở muối thuộc về ai?”
Người Thanh Châu trả lời ngay:
“Thuộc một chủ hàng ở Đông Lai. Nhưng thuyền ấy đã rời bến trước khi đoàn chúng tôi xuất phát.”
“Có tên trong sổ bến không?”
“Có.”
“Vậy tại sao các ngươi không nhắc đến từ đầu?”
Người kia cúi đầu.
Viên Thượng nhìn sang quản sự Giang Đông.
“Ông có nhìn thấy người trên chiếc thuyền ấy không?”
“Có hai người đứng ở mũi thuyền. Một người mặc áo xám, người còn lại đội nón rộng vành. Họ không giống thủy thủ.”
“Ông có nhận ra ai không?”
“Không.”
Viên Thượng quay sang Thẩm Phối.
“Đưa bản kê của Đông Lai ra.”
Thẩm Phối đặt bản lưu lên bàn.
Viên Thượng đối chiếu hai bản. Dòng ghi nhận chiếc thuyền chở muối xuất bến có tên chủ hàng, số lượng muối và người phụ trách. Nhưng phần xác nhận của người kiểm tra bến lại được viết bằng một loại mực khác.
Hắn nhìn người Thanh Châu.
“Người này là ai?”
“Là người kiểm tra hàng ở bến.”
“Hiện đang ở đâu?”
“Thuộc hạ không rõ.”
Viên Thượng đặt bản kê xuống.
“Thẩm công, giữ người phụ trách bản kê và người dẫn đường. Cho họ ăn ở đầy đủ, cấm tự ý rời khỏi Nghiệp Thành. Những người còn lại được phép tiếp tục buôn bán.”
Thẩm Phối lập tức nói:
“Công tử, nếu để những người khác rời đi…”
“Ta đã nói rõ người cần giữ.”
Thẩm Phối im lặng.
Viên Thượng quay sang Quách Đồ.
“Chuyến hàng kế tiếp vẫn được phép xuất bến theo lịch. Nhưng người Giang Đông có quyền cử người giám sát việc bốc dỡ. Thanh Châu cũng phải cử người của Viên Đàm đến chứng kiến. Mỗi bên giữ một bản kê, bản thứ ba lưu tại Soái phủ.”
Quách Đồ chắp tay.
“Công tử muốn giữ nguyên tuyến hàng?”
“Đúng. Nếu chuyến sau bị đình lại, quân Lịch Dương sẽ chịu thiệt trước tiên. Phần lương thất thoát phải điều tra riêng.”
Thẩm Phối vẫn chưa hài lòng.
“Còn hai trăm thạch?”
“Ta sẽ không lấy lương trong kho An Bình để bù vào khoản chưa rõ trách nhiệm. Sau khi điều tra xong, bên nào gây ra tổn thất sẽ chịu phần tương ứng. Nếu không tìm được người chịu trách nhiệm, ta sẽ dựa vào điều khoản đã ký để chia tổn thất giữa các bên.”
Người quản sự Giang Đông bước lên.
“Đại nhân, phía chúng tôi cần một lời bảo đảm. Nếu chuyến tiếp theo cũng gặp chuyện, ai sẽ chịu trách nhiệm?”
Viên Thượng nhìn ông ta.
“Người áp tải Giang Đông được quyền kiểm tra hàng trước khi rời bến. Người Thanh Châu chịu trách nhiệm về luồng nước và người dẫn đường. Quân của Thanh Châu bảo vệ đoạn bờ thuộc quyền quản lý của họ. Nếu có người ngoài phá hoại, hai bên cùng trình chứng cứ. Ta sẽ cho người của Soái phủ giám sát việc đối chiếu.”
“Còn quân Lịch Dương?”
“Quân Lịch Dương nhận đủ số lương đã được xác nhận cập bến. Phần chưa đến nơi không được ghi vào quân số lương thực.”
Người quản sự cúi đầu.
“Chúng tôi sẽ chuyển lời về Giang Đông.”
Viên Thượng gật đầu.
“Còn một việc. Chiếc thuyền chở muối kia phải được tìm ra. Ta muốn biết vì sao nó xuất hiện ở đó, ai cho phép đổi luồng và tại sao người kiểm tra bến lại biến mất.”
Hắn nhìn hai vị quan đang đứng trước mặt.
“Chuyện này do Thanh Châu quản lý, Viên Đàm sẽ cử người tham gia. Soái phủ chỉ giữ việc điều phối giữa các bên. Ta không muốn ngày mai có người nói rằng Nghiệp Thành nhân cơ hội này đoạt quyền của Thanh Châu, càng không muốn Giang Đông nghĩ rằng họ phải trả giá cho một sai lầm chưa được chứng minh.”
Thẩm Phối cúi đầu nhận lệnh.
Quách Đồ nhìn Viên Thượng, ánh mắt thoáng thay đổi.
Cuộc tranh luận kết thúc. Những người liên quan lần lượt lui ra.
Viên Thượng vẫn ngồi lại trước hai bản kê hàng.
Hắn cầm bản sao, nhìn thật lâu vào dấu mực cuối trang. Một dấu xác nhận nhỏ có thể khiến một đoàn thuyền bị giữ lại, một tuyến hàng bị đình trệ, thậm chí khiến hai vùng đất nghi ngờ lẫn nhau.
Ngày trước, hắn chỉ nhìn thấy con số lương thảo.
Bây giờ, hắn đã hiểu phía sau mỗi con số là những người đang chờ nó đến nơi, những kẻ muốn giữ lấy phần lợi của mình và những người sẵn sàng lợi dụng một sai lệch nhỏ để mở rộng quyền lực.
Viên Thượng lấy ấn Soái phủ đóng lên mệnh lệnh.
Tiếng ấn nện xuống mặt giấy vang lên khô khốc.
Không có phụ thân ở bên cạnh.
Cách Nghiệp Thành hàng trăm dặm về phía nam, trong một doanh trại gần Nhữ Nam, Tào Nhân đang xem bản báo cáo mới gửi đến.
Ông ta đặt tờ giấy xuống.
“Đoàn hàng Giang Đông vẫn tiếp tục đi?”
“Vâng. Viên Thượng đã cho phép chuyến sau xuất bến, nhưng yêu cầu kiểm tra ba bên.”
Tào Nhân nhìn người đưa tin.
“Còn chiếc thuyền chở muối?”
“Đang điều tra. Người phụ trách bản kê đã mất tích.”
Tào Nhân im lặng.
Một người đứng bên cạnh nói:
“Có thể là đám thương nhân muốn giấu số hàng đã bị lấy đi.”
Tào Nhân không đáp. Ông ta biết việc này chưa đủ để kết luận.
Trong những tháng vừa qua, các chuyến hàng từ Giang Đông đã giúp quân Hà Bắc giữ được lượng lương đáng kể ở Lịch Dương. Nếu tuyến biển bị phá, Viên Thiệu sẽ phải điều chỉnh quân lương từ các kho phía bắc. Đó là cơ hội mà Tào Tháo muốn nhìn thấy.
Nhưng Viên Thượng đã chọn giữ tuyến hàng hoạt động, đồng thời để người của Thanh Châu tham gia điều tra. Cách xử lý ấy khiến việc đổ lỗi cho một phía trở nên khó khăn hơn.
Tào Nhân cuộn bản báo cáo lại.
“Chuyển tin này về Hứa Đô.”
Hứa Đô, mấy ngày sau.
Quách Gia ngồi bên cửa sổ, trước mặt là một tấm bản đồ vẽ các tuyến đường vận chuyển giữa Thanh Châu, Lịch Dương và Giang Đông.
Tào Tháo đứng bên bàn, nhìn những dấu mực mới được đánh lên bản đồ.
“Viên Thượng giữ được chuyến hàng?”
“Ít nhất là chuyến trước mắt.”
“Ta tưởng hắn sẽ nghe Thẩm Phối, giữ người Thanh Châu rồi làm Giang Đông mất lòng.”
Quách Gia nhấc chén rượu.
“Thẩm Phối muốn giữ quyền kiểm soát trong tay Ký Châu. Quách Đồ muốn bảo vệ lợi ích của thương nhân và phe mình. Viên Thượng hiểu cả hai, nên hắn chọn cách để hai bên cùng có mặt trong việc điều tra.”
Tào Tháo nhìn bản đồ.
“Còn Viên Thiệu?”
“Vẫn ở bến Chương Thủy.”
“Thật sự muốn làm một ông già câu cá?”
Quách Gia cười.
“Có lẽ ông ta đang chờ xem con trai mình câu được con cá nào.”
Tào Tháo không cười theo.
“Viên Thiệu rút khỏi Nghiệp Thành, nhưng các tướng vẫn giữ quân, các kho vẫn có lương. Viên Đàm giữ Thanh Châu, Viên Hi ở U Châu. Nếu Viên Thượng có thể giữ được những người này, việc chờ Hà Bắc tự sụp đổ sẽ chẳng dễ dàng.”
Tuân Úc đứng bên cạnh lên tiếng:
“Chủ công, dù vậy, Viên gia vẫn còn những mối bất hòa. Viên Đàm có công ở Thanh Châu, Viên Hi giữ biên giới, Viên Thượng ở Nghiệp Thành. Ba người đều có địa vị riêng. Chỉ cần lợi ích thay đổi, mâu thuẫn vẫn có thể xuất hiện.”
“Ta biết.”
Tào Tháo đặt tay lên tấm bản đồ.
“Vậy thì cứ tiếp tục tìm cách khiến họ nghi kỵ nhau. Tuyến biển là một chỗ có thể bắt đầu. Nếu Giang Đông cảm thấy Hà Bắc đang lợi dụng họ, họ sẽ tự rút lui.”
Quách Gia nhìn những dấu mực trên bản đồ.
“Việc ấy cần thời gian.”
“Ta có thời gian.”
Tào Tháo quay lưng rời khỏi phòng.
Quách Gia nhìn theo, rồi cúi xuống bản đồ. Ông lấy bút đánh dấu một đoạn bờ biển phía đông.
Một con đường đã mở ra. Muốn cắt nó, phải tìm được người sẵn sàng cầm dao.
Bến Chương Thủy, đầu đông.
Viên Thiệu đã ở nơi này gần một tháng.
Mỗi ngày, ông đều dành một khoảng thời gian ngồi bên sông. Có hôm câu được cá, có hôm chỉ mang về một chiếc giỏ trống. Người hầu ban đầu còn lo lắng, sau cũng dần quen với việc chủ nhân không muốn bị quấy rầy.
Tĩnh Thần Chỉ Ngạc được ông dùng đều đặn theo liều lượng đã quen. Những cơn đau đầu từng hành hạ ông trong những ngày căng thẳng đã thưa hơn. Giấc ngủ cũng sâu hơn trước. Tuy vậy, trời trở lạnh, các khớp ngón tay vẫn cứng lại vào buổi sáng. Có hôm ông phải ngồi bên bếp than một lúc lâu mới cầm chắc được cần câu.
Lưu phu nhân đến vào một buổi chiều.
Bà không báo trước. Khi bước vào sân, bà thấy chiếc áo da cừu của Viên Thiệu được treo bên hiên, bên cạnh là đôi giày dính bùn sông.
Bà nhìn người hầu.
“Hôm nay ông ấy lại ra sông?”
“Bẩm phu nhân, chủ nhân vừa trở về.”
Lưu phu nhân đi vào trong.
Viên Thiệu đang ngồi bên bàn, cúi đầu xem một quyển sách. Trên bàn có một đĩa cá hấp, một bát canh nóng và hai chén rượu.
Ông ngẩng lên.
“Bà đến rồi?”
“Ta không đến thì ông định ăn một mình đến bao giờ?”
Viên Thiệu nhìn mâm cơm.
“Ta có dặn người chuẩn bị phần của bà.”
“Ta biết. Người hầu đã nói.”
Bà ngồi xuống đối diện ông, tháo chiếc áo choàng ngoài. Viên Thiệu rót trà, đẩy chén về phía bà.
Lưu phu nhân nhìn bàn tay ông.
“Ngón tay lại lạnh?”
“Ngồi ngoài sông lâu một chút.”
“Thầy thuốc đã dặn ông tránh gió lạnh.”
“Ta có mặc áo.”
“Áo da cừu không khiến ông thành người sắt.”
Viên Thiệu bật cười.
Lưu phu nhân không cười. Bà đưa tay kéo chiếc bát canh đến gần ông hơn.
“Ăn lúc còn nóng.”
Viên Thiệu cầm đũa.
Hai người ăn một lúc, không ai nói gì. Ngoài sân, gió lùa qua hàng trúc, làm những chiếc lá khô va vào nhau.
Sau bữa cơm, Lưu phu nhân mới hỏi:
“Thượng nhi hôm nay có đến không?”
“Có.”
“Nó thế nào?”
“Gầy đi một chút.”
“Ta đã bảo nó đừng thức khuya.”
“Việc trong Soái phủ nhiều.”
“Ngày trước nó có thể đến tìm ta mỗi khi gặp chuyện. Bây giờ lại phải tự mình quyết định.”
Viên Thiệu nhìn bà.
“Bà lo nó không chịu nổi?”
“Ta lo nó chịu đựng một mình quá lâu.”
Bà ngừng lại, ngón tay khẽ xoay chén trà.
“Ta từng nghĩ chỉ cần ông sớm quyết định người kế nghiệp, Thượng nhi sẽ có một vị trí vững vàng. Sau này mới hiểu, một vị trí được trao bằng lời nói có thể mất đi cũng bằng lời nói. Đến lúc ấy, nó phải tự bảo vệ mình.”
Viên Thiệu không vội trả lời.
Ông nhớ đến buổi sáng ở Nghiệp Thành, nhớ những lần Lưu phu nhân tìm đến hỏi về tương lai của Viên Thượng. Khi ấy, bà sợ con trai mình bị bỏ lại trong cuộc tranh giành giữa các anh em. Bà đã nhiều lần muốn mượn danh nghĩa của mình để tác động đến quyết định của ông.
Giờ đây, bà vẫn còn lo lắng. Nhưng trong giọng nói đã có thêm một phần bình tĩnh.
“Thượng nhi đang học cách tự đứng,” Viên Thiệu nói.
“Ta biết.”
“Có lúc nó sẽ làm sai.”
“Ta cũng biết.”
“Nó sẽ gặp những người không thích nó. Có người sẽ dùng lời ngon tiếng ngọt, có người sẽ công khai chống đối. Ta không thể ở bên cạnh nó mãi.”
Lưu phu nhân nhìn ông.
“Ông đã nghĩ đến chuyện này từ lâu?”
“Ừ.”
“Vậy nên ông mới rời Nghiệp Thành?”
“Ta đã giữ nơi ấy quá lâu. Đến lúc để người khác tự mình giữ lấy.”
Lưu phu nhân im lặng.
Viên Thiệu rót thêm trà cho bà.
“Bà cũng nên nghỉ ngơi. Những năm qua, bà luôn phải nghe chuyện của các con, chuyện của các quan lại, chuyện trong phủ. Ta biết bà đã chịu nhiều áp lực.”
“Ta là mẫu thân của chúng.”
“Bà còn là phu nhân của ta.”
Lưu phu nhân hơi khựng lại.
Viên Thiệu nhìn bà. Trong khoảnh khắc ấy, ông không nói bằng giọng của người đứng đầu Hà Bắc, cũng không cần dùng những lời hứa lớn lao.
“Ta đã để bà phải sống quá lâu trong lo lắng.”
Bà cúi mắt nhìn chén trà.
“Ông cũng vậy.”
Ngoài hiên, một cơn gió mạnh thổi qua. Chiếc chuông nhỏ dưới mái nhà khẽ rung lên.
Lưu phu nhân đứng dậy, đi đến bên cửa. Bà nhìn ra sân, nơi những cành cây trơ trụi đang lay động.
“Ngày mai ta sẽ cho người chuyển vài thứ từ Nghiệp Thành đến đây. Chỗ này thiếu người chăm sóc. Căn phòng phía đông cũng cần sửa lại, mùa đông sẽ lạnh.”
Viên Thiệu nhìn bà.
“Bà muốn ở lại?”
“Ta đã đến rồi.”
“Vậy thì ở lại.”
Lưu phu nhân quay đầu nhìn ông.
“Ông còn định ngày nào cũng ra sông?”
“Nếu trời không mưa.”
“Ta sẽ cho người đi cùng.”
“Không cần nhiều người.”
“Vậy ít nhất phải có người mang áo ấm theo.”
Viên Thiệu gật đầu.
Bà trở lại bàn, cầm chiếc áo khoác đặt trên ghế, phủ lên vai ông.
“Đừng để đến lúc bệnh rồi mới nhớ lời thầy thuốc.”
Viên Thiệu nắm lấy bàn tay bà.
“Được.”
Mùa đông năm ấy, Nghiệp Thành vẫn bận rộn.
Viên Thượng ở lại Soái phủ, tiếp tục xử lý những công việc mà trước đây phụ thân thường tự mình quyết định. Thẩm Phối vẫn giữ sự nghiêm khắc, Điền Phong vẫn thường xuyên trách hắn thiếu quyết đoán, Thư Thụ vẫn buộc hắn nhìn rộng hơn một bước. Quách Đồ tiếp tục tìm cách bảo vệ lợi ích của phe mình. Viên Đàm gửi thư từ Thanh Châu, Viên Hi báo tin từ biên giới U Châu.
Không ai đột nhiên trở thành người trung thành tuyệt đối.
Cũng không ai có thể khiến mọi chuyện trong Hà Bắc trở nên yên ổn chỉ bằng một đạo lệnh.
Nhưng các đoàn thuyền vẫn đi qua Đông Lai. Lương vẫn được chuyển đến Lịch Dương. Quân của Trương Cáp và Cao Lãm tiếp tục giữ những vị trí trọng yếu dọc Hoàng Hà. Nhan Lương vẫn luyện binh, chờ ngày được điều động. Những người ở biên giới U Châu vẫn phải đối diện với sức ép từ các bộ lạc phương bắc.
Ở phía nam, Lưu Bị tiếp tục tìm cách giữ lại lực lượng của mình. Tôn Quyền và Chu Du tính toán những bước đi riêng ở Giang Đông. Tào Tháo vẫn theo dõi từng chuyển động của Hà Bắc.
Thiên hạ không vì một người lui về ở ẩn mà ngừng chuyển động.
Nhưng ở bến Chương Thủy, mỗi ngày vẫn có một chiếc thuyền nhỏ ra sông.
Có hôm Viên Thiệu câu được một con cá lớn. Có hôm ông trở về tay không. Lưu phu nhân thường ngồi chờ trong nhà, khi thấy ông mang giỏ trống thì bảo người hầu chuẩn bị thêm món ăn, khi thấy ông có cá thì tự tay sai người làm sạch.
Cuộc sống ấy chẳng có gì đáng kể đối với những người đang tranh đoạt thiên hạ.
Với hai người, nó lại là điều đã bị bỏ lỡ quá lâu.
Một buổi chiều cuối năm, Viên Thiệu ngồi bên cửa sổ, nghe tiếng Lưu phu nhân đang dặn người làm chuẩn bị áo ấm. Trên bàn là một bức thư của Viên Thượng. Hắn báo rằng việc điều tra vụ thuyền hàng ở Đông Lai đã có kết quả ban đầu, người phụ trách bản kê mất tích có liên hệ với một nhóm thương nhân từng nhận tiền của người ngoài. Tuyến hàng được giữ nguyên, nhưng Thanh Châu đã phải thay người quản lý một đoạn bến.
Viên Thiệu đọc xong, đặt thư xuống.
Lưu phu nhân bước vào.
“Thượng nhi viết gì?”
“Nó nói việc ở Đông Lai đã có kết quả.”
“Có cần ông trở về không?”
“Không.”
“Vậy thì tốt.”
Bà đặt một chiếc áo lót dày lên ghế.
“Ngày mai trời sẽ lạnh hơn. Đừng ra sông quá sớm.”
Viên Thiệu nhìn bức thư thêm một lần, rồi gấp lại.
“Ngày mai ta sẽ ở nhà.”
Lưu phu nhân hơi ngạc nhiên.
“Thật chứ?”
“Ta đã hứa với bà rồi.”
Bà nhìn ông, sau đó mỉm cười.
Ngoài sân, trời bắt đầu tối. Một ngọn đèn được thắp lên trong phòng. Ánh sáng vàng rơi trên bàn, phủ lên bức thư từ Nghiệp Thành, chiếc áo da cừu và hai chén trà còn bốc hơi.
Viên Thiệu ngồi xuống bên cạnh Lưu phu nhân.
Đêm ấy, không có ai đến xin ông phê chuẩn quân lệnh. Không có người đưa tin từ Hoàng Hà, cũng không có sứ giả từ Giang Đông.
Chỉ có tiếng gió ngoài hiên và tiếng nước sôi khe khẽ trong ấm.
Ông đã có một đêm bình yên như thế.