Chương 255: NGOẠI TRUYỆN: HAI NĂM BÊN BẾN CHƯƠNG THỦY
Cuối đông Kiến An năm thứ năm – giữa hè Kiến An năm thứ bảy.
I. Những con thuyền qua Đông Lai
Tháng Chạp năm Kiến An thứ năm, gió biển Đông Lai thổi mạnh suốt ba ngày.
Một chiếc thuyền buôn từ Giang Đông cập bến trong tình trạng nghiêng hẳn về mạn trái. Phần đáy thuyền bị vật nhọn đâm thủng, hai khoang hàng ngập nước. Muối vón thành từng mảng trắng đục, vải thô ướt sũng, còn mấy trăm thạch lương thực phải chuyển ngay lên bờ để tránh hư hỏng.
Người lái thuyền khai rằng họ gặp đá ngầm khi trời tối. Một thủy thủ chết đuối, hai người mất tích. Hắn đã phải ra lệnh ném bớt hàng xuống biển mới giữ được con thuyền nổi đến lúc vào bến.
Viên Đàm nhận tin vào sáng hôm sau.
Hắn đứng trước hải đồ ở phủ Thanh Châu, nghe viên trưởng lại báo cáo. Bên cạnh là hai người phụ trách vận chuyển, một người thuộc Thanh Châu, một quản sự do thương nhân Giang Đông cử đi theo đoàn.
“Đây là chiếc thứ ba gặp nạn trong vòng một tháng,” viên trưởng lại nói. “Hai chiếc mắc cạn, một chiếc mất tích. Các chủ hàng ở Ngô Quận đã hỏi khi nào chúng ta có thể bảo đảm tuyến biển an toàn trở lại.”
Viên Đàm nhìn xuống bản đồ.
“Chiếc mất tích tìm được chưa?”
“Chưa. Thuyền tuần tra đã rà soát vùng nước phía đông, nhưng gió lớn nên chưa thể đi xa.”
“Tiếp tục tìm. Người sống phải tìm trước, hàng hóa tính sau.”
Quản sự Giang Đông bước lên.
“Công tử, chúng tôi hiểu biển có sóng gió. Nhưng ba chiếc thuyền liên tiếp gặp chuyện, lại đều xảy ra ở những đoạn luồng quen thuộc. Chủ hàng không thể xem đây là tai nạn thông thường.”
Viên Đàm ngước mắt.
“Ngươi nghi có người phá hoại?”
“Chúng tôi chưa dám kết luận. Nhưng nếu Thanh Châu không tìm ra nguyên nhân, các chủ hàng sẽ không muốn đưa thêm lương lên phía bắc.”
Viên Đàm không đáp ngay. Hắn gọi người mang đến bản ghi chép của hai chuyến hàng trước. Những vị trí xảy ra sự cố nằm cách nhau khá xa, nhưng cả ba đoàn thuyền đều từng dừng tại một bến nhỏ phía nam Đông Lai để lấy nước và bổ sung lương thực.
“Người phụ trách bến ấy là ai?”
Viên trưởng lại đáp:
“Là một viên lại do huyện bổ nhiệm. Hắn đã bị triệu về để tra hỏi.”
“Cho người giữ hắn lại. Kiểm tra những người từng ra vào bến trong tháng vừa qua. Đừng vội kết tội.”
Hắn quay sang quản sự Giang Đông.
“Thanh Châu chịu trách nhiệm tuần tra vùng biển thuộc địa phận của mình. Các ông chịu trách nhiệm về thuyền và thủy thủ. Từ ngày mai, mỗi đoàn hàng phải khai rõ người áp tải, số lượng hàng và hải trình dự kiến. Người của các ông được cùng giám sát việc bốc dỡ.”
Quản sự hơi cúi đầu.
“Còn tổn thất của ba chuyến trước?”
“Chuyến nào xác định được nguyên nhân, ta sẽ xử lý theo nguyên nhân ấy. Nếu là tai nạn, hai bên cùng chịu phần thiệt hại đã thỏa thuận. Nếu có người cố ý phá hoại, kẻ đó phải trả giá.”
Cuộc đối thoại kết thúc mà không bên nào hoàn toàn hài lòng.
Khi những người khác lui ra, viên trưởng lại mới hạ giọng:
“Công tử, nếu thương nhân Giang Đông ngừng đưa hàng, quân ở Lê Dương sẽ bị ảnh hưởng.”
“Ta biết.”
“Có nên giảm phí bến để giữ chân họ?”
Viên Đàm nhìn bản đồ.
“Giảm phí có thể giữ người làm ăn. Nó không giữ được một con thuyền đã bị đục thủng.”
Hắn khoanh một vòng quanh bến nhỏ phía nam Đông Lai.
“Trước khi tìm được người phá hoại, tăng thuyền tuần tra ở đây. Những chuyến hàng có lương thực phải đi thành nhóm, không cho một chiếc đơn độc rời bến. Tiền tuần tra lấy từ khoản thu bến cảng của Thanh Châu.”
Viên trưởng lại ngập ngừng:
“Việc này sẽ khiến chi phí tăng lên.”
“Vậy thì ghi rõ vào sổ. Ta muốn biết mỗi chuyến hàng được bảo vệ phải tốn bao nhiêu. Nếu không đủ sức bảo vệ, chúng ta sẽ thu hẹp số chuyến, không giả vờ rằng mọi việc vẫn bình thường.”
Ba ngày sau, quân tuần duyên tìm được hai thủy thủ sống sót trôi dạt vào một làng chài phía nam. Một người bị thương nặng, người còn lại vẫn tỉnh táo. Hắn kể rằng trước khi thuyền rời bến, có một gã lái buôn lạ mặt đến quán rượu ven cảng, hỏi rất kỹ giờ xuất phát, số lượng thủy thủ và khoang chứa lương thực.
Người ấy còn đưa tiền cho một thủy thủ để xem bản ghi hải trình.
Khi được hỏi có nhận ra mặt hắn không, người sống sót lắc đầu.
“Trời tối. Hắn đội mũ rộng vành, nói giọng vùng Duyện Châu. Ta chỉ nhớ trên ngón tay có một vết bỏng.”
Tin báo được chuyển về Nghiệp Thành.
Thư Thụ đọc xong, đặt mảnh lụa mật báo trước mặt Viên Thượng.
“Có người đang tìm cách cắt tuyến lương đường biển.”
Viên Thượng nhìn dòng ghi chép cuối cùng.
“Người của Tào Tháo?”
“Có thể. Nhưng một giọng nói vùng Duyện Châu và một vết bỏng chưa đủ làm chứng cứ.”
“Nếu là người của Hứa Đô, họ muốn khiến Giang Đông nghi ngờ Thanh Châu. Nếu là một nhóm thương nhân, họ muốn đẩy giá vận chuyển lên cao. Dù là ai, kết quả trước mắt vẫn giống nhau.”
Thư Thụ gật đầu.
“Thương nhân Giang Đông vừa gửi thư. Họ muốn tạm dừng chuyến hàng kế tiếp.”
Viên Thượng ngẩng đầu.
“Quân ở Lê Dương còn đủ lương trong bao lâu?”
“Kho hiện tại đủ dùng theo định ngạch. Nhưng nếu chuyến tiếp theo không đến, lượng dự trữ sẽ giảm nhanh hơn dự tính. Cao Lãm đã gửi người hỏi về lịch chuyển hàng.”
Viên Thượng cầm bút, viết một lá thư cho Viên Đàm.
Hắn không yêu cầu anh cả giao quyền quản lý cảng cho Nghiệp Thành. Hắn chỉ đề nghị Thanh Châu giữ nguyên quyền điều hành tuần duyên, đồng thời cho phép thương nhân Giang Đông cử người cùng kiểm tra những chiếc thuyền bị nghi có dấu vết phá hoại. Mọi tổn thất được ghi riêng, không tính số lương chưa cập bến vào quân nhu của Lịch Dương.
Thư Thụ đọc lại.
“Công tử định gửi thêm người từ Ký Châu xuống Đông Lai?”
“Chưa. Người của Thanh Châu hiểu vùng nước ấy hơn chúng ta. Nếu ta đưa người xuống quá nhiều, Viên Đàm sẽ nghĩ Nghiệp Thành đang nhân cơ hội đoạt quyền.”
“Nhưng nếu điều tra thất bại?”
“Ta sẽ hỏi anh cả cần thêm người ở đâu. Trước mắt, để hắn tự làm việc của mình.”
Viên Thượng đặt bút xuống.
“Còn chuyến hàng kế tiếp?”
“Phía Giang Đông muốn chờ.”
“Gửi thư cho họ. Nói rằng chúng ta sẽ không ép họ xuất thuyền. Nhưng nếu họ đồng ý, Thanh Châu sẽ bố trí thuyền tuần tra hộ tống đến vùng nước an toàn. Lương cập bến đến đâu, quân Lịch Dương nhận đến đó.”
Thư Thụ thu thư.
“Công tử đã tính đến việc quân đội phải tiết giảm?”
“Cao Lãm sẽ phải biết tình hình thực tế. Ta không thể lấy số lương chưa đến để hứa với hắn.”
Một tuần sau, chuyến hàng kế tiếp vẫn rời Giang Đông.
Lần này có ba thuyền đi cùng nhau, ngoài thủy thủ còn có người của thương nhân và một đội tuần duyên Thanh Châu. Họ đến Đông Lai an toàn, nhưng khi kiểm tra khoang hàng, người phụ trách phát hiện hai kiện vải bị rạch, bên trong giấu những mảnh gỗ có dấu khắc lạ.
Một người trong đoàn thuyền nhận ra dấu ấy.
Đó là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa của một nhóm thương nhân ở Hứa Đô.
Người ấy lập tức yêu cầu bắt giữ một quản sự của đoàn vận chuyển. Nhưng khi quân Thanh Châu đến nơi, quản sự đã biến mất. Trong phòng hắn chỉ còn một chiếc áo dính máu và một tấm bản đồ luồng biển.
Viên Đàm nhận được tin, lập tức ra lệnh đóng các cửa bến trong một đêm để kiểm tra người ra vào. Hơn hai mươi người bị giữ lại. Sau khi tra hỏi, ba người thừa nhận đã nhận tiền để đánh dấu vị trí thuyền hàng và báo giờ xuất bến. Hai người khác khai rằng họ được thuê để làm hỏng bánh lái của một chiếc thuyền vào đêm trước.
Không ai biết người đứng sau là ai.
Nhưng một trong những kẻ bị bắt đã khai rằng tiền được chuyển qua tay một thương nhân từng buôn bán ở Hứa Đô.
Viên Đàm gửi toàn bộ lời khai về Nghiệp Thành, đồng thời báo rằng hắn sẽ tiếp tục điều tra tại Thanh Châu. Hắn không yêu cầu Nghiệp Thành phái người đến thay mình.
Viên Thượng đọc thư, rồi giao cho Thư Thụ.
“Viết thư cảm ơn anh cả. Nói rõ những việc thuộc Thanh Châu cứ để anh ấy xử lý. Nếu cần quân hoặc tiền tuần tra, hãy báo cụ thể.”
Thư Thụ nhìn hắn.
“Công tử không định truy đến cùng người đứng sau?”
“Ta muốn biết. Nhưng trước khi tìm được chứng cứ, không thể vì một lời khai mà kết luận Tào Tháo đã ra tay.”
Hắn nhìn về phía cửa sổ. Trời đã chuyển sang rét đậm, những cành cây ngoài sân rung lên trong gió.
“Dù có tìm được người đứng sau, tuyến biển vẫn phải hoạt động. Nếu vì một lần bị đánh mà chúng ta tự đóng cửa, kẻ kia đã đạt được điều hắn muốn.”
Ở phía nam, tại một dịch trạm thuộc Duyện Châu, một viên mật thám nhận được tin ba người của mình đã bị bắt.
Hắn đốt bản báo cáo trong lò than.
Người ngồi đối diện hỏi:
“Có cần báo về Hứa Đô không?”
“Báo. Nhưng chỉ nói rằng tuyến hàng vẫn hoạt động, còn người của chúng ta đã bị lộ.”
“Có tiếp tục làm không?”
Viên mật thám nhìn ngọn lửa.
“Tiếp tục tìm cách khác. Một lần chưa khiến họ nghi kỵ nhau, thì phải khiến họ trả giá nhiều hơn cho việc tin nhau.”
Ngoài hiên, mưa đông rơi lất phất trên mái ngói lạnh.
II. Ngựa phương bắc, sóng Giang Đông
Đầu xuân Kiến An năm thứ sáu, gió ấm bắt đầu thổi tan sương mù trên Trường Giang.
Tại một doanh trại ven sông thuộc Ngô Quận, đàn ngựa mua từ Đông Lai đã được chia về các trại. Những con khỏe được dùng để kéo xe quân nhu, truyền tin và huấn luyện kỵ xạ. Số còn lại được phân tán đến các trang trại phía đông, nơi người chăn ngựa phải mất nhiều tháng mới có thể khiến chúng quen với khí hậu nóng ẩm phương nam.
Tôn Quyền đứng bên hàng rào gỗ, nhìn một con ngựa xám đang được dắt qua bãi tập.
Chu Du bước đến.
“Ngựa phương bắc chịu đường dài tốt hơn ngựa vùng đồi núi của ta,” Tôn Quyền nói. “Nhưng chúng ăn tốn cỏ, lại cần người chăm sóc am hiểu tập tính. Nếu đưa cả đàn xuống chiến trường phía nam, chưa chắc hiệu quả đã tương xứng với số thóc bỏ ra.”
“Vì vậy ta không đưa cả đàn ra trận,” Chu Du đáp. “Một phần giữ lại cho việc vận chuyển, một phần dùng cho các đội trinh sát và truyền tin. Những con chưa thích nghi được sẽ để ở trại.”
Tôn Quyền vuốt nhẹ bờm con ngựa xám.
“Viên Thiệu bán ngựa vì cần lương nuôi quân Hoàng Hà. Chúng ta mua ngựa vì cần thêm sức vận chuyển. Hai bên đều có thứ mình muốn lấy.”
“Viên Thiệu muốn giữ đường biển thông suốt. Chúng ta muốn mở đường tiến về phía tây.”
Tôn Quyền quay sang.
“Ngươi định đánh Hoàng Tổ?”
“Trước hết phải khiến hắn không thể tập trung toàn bộ thủy quân ở một nơi.”
Chu Du trải bản đồ Giang Hạ lên chiếc bàn gỗ cạnh chuồng ngựa. Trên bản đồ, các bến sông, trại quân và đường vận chuyển được đánh dấu bằng những nét mực đỏ.
“Hoàng Tổ có nhiều thuyền, nhưng dải sông hắn phải bảo vệ quá dài. Nếu ta đánh vào một bến nhỏ, hắn sẽ điều thuyền từ nơi khác đến cứu. Khi ấy, một bến khác sẽ để lộ sơ hở.”
Tôn Quyền nhìn những dấu mực.
“Ngươi muốn buộc hắn tự chia quân.”
“Đúng. Nhưng không nên để hắn biết chúng ta định đánh vào đâu tiếp theo.”
“Còn số ngựa?”
“Dùng cho đường bộ. Thuyền chở lương đến bến nào, ngựa sẽ kéo hàng từ bến ấy đến trại. Chúng ta không thể bắt thủy quân gánh hết việc vận chuyển.”
Tôn Quyền nhìn về phía thượng nguồn.
“Hoàng Tổ giữ cửa ngõ phía tây đã lâu. Nếu để hắn yên ổn thêm vài năm, con đường tiến vào Kinh Châu của Giang Đông sẽ càng khó.”
Chu Du gật đầu.
“Thần muốn thử sức hắn ở các bến phía đông trước. Mục tiêu đầu tiên là buộc hắn rời một phần thuyền khỏi bến chính. Nếu hắn không mắc câu, chúng ta rút. Không cần đổi quân lấy một bến nhỏ.”
Tôn Quyền nhìn Chu Du.
“Còn Viên Thiệu ở bờ bắc?”
“Ông ta có bàn cờ của ông ta. Giang Đông có con đường của Giang Đông.”
Tôn Quyền cười nhạt.
“Ngươi nói như thể chúng ta chưa từng nhận lương của ông ta.”
“Lương đã mua, ngựa đã bán. Hai bên có thể tiếp tục giao dịch. Nhưng khi xuất quân, chúng ta phải tính lợi ích của Giang Đông trước.”
Tôn Quyền gật đầu.
Một tháng sau, thuyền nhẹ của Giang Đông xuất hiện ở vùng nước phía đông Giang Hạ. Chúng đánh nhanh vào một bến đò nhỏ, đốt kho chứa dây thừng và phá hỏng vài thuyền tuần tra rồi rút trước khi quân Hoàng Tổ kịp tập hợp.
Hoàng Tổ nổi giận, lập tức điều một đội thuyền từ bến chính đuổi theo.
Nhưng khi đội thuyền ấy vừa rời khỏi cửa sông, một toán khác của Giang Đông đã vòng xuống phía nam, đánh vào kho vật liệu đóng thuyền. Quân giữ kho chống trả quyết liệt. Hai bên giao chiến trên bờ, hơn mười người chết, một số thuyền bị đốt cháy.
Toán quân Giang Đông không giữ được kho. Họ rút đi khi quân tiếp viện của Hoàng Tổ xuất hiện.
Trận tập kích không mang lại chiến thắng quyết định. Các cứ điểm lớn của Hoàng Tổ vẫn đứng vững, còn Giang Đông cũng mất một số thuyền và binh sĩ. Nhưng từ hôm đó, Hoàng Tổ buộc phải chia thuyền ra canh phòng nhiều nhánh sông.
Chu Du nhận báo cáo trong doanh trại.
“Bến phía đông còn bao nhiêu thuyền có thể xuất chiến?”
“Bảy chiếc. Hai chiếc bị hỏng nặng, cần sửa chữa.”
“Quân giữ kho vật liệu?”
“Chết mười bảy người, bị thương hơn ba mươi. Số còn lại đã rút về.”
Chu Du nhìn bản đồ.
“Đội thuyền của Hoàng Tổ đã rời bến chính bao lâu?”
“Gần nửa ngày.”
“Vậy là hắn đã phải điều quân.”
Người tướng đứng trước mặt hỏi:
“Có tiếp tục đánh không?”
“Chờ. Đừng để binh sĩ nghĩ rằng chúng ta phải lấy được một bến đò mới gọi là thắng.”
Sau khi người kia lui ra, Tôn Quyền đến.
“Nghe nói chúng ta mất người ở kho vật liệu.”
“Đúng.”
“Hoàng Tổ cũng không mất nhiều thuyền như dự tính.”
Chu Du không che giấu kết quả.
“Lần này chúng ta buộc hắn chia quân, nhưng chưa khiến hắn tổn thất đủ lớn. Nếu tiếp tục đánh ngay, hắn sẽ chuẩn bị trước.”
Tôn Quyền nhìn những dấu mực trên bản đồ.
“Vậy chờ đến khi nào?”
“Đến khi hắn phải điều thuyền chủ lực đi nơi khác, hoặc khi ta tìm được một vị trí có thể đánh mà không phải đổi quá nhiều người.”
Tôn Quyền im lặng một lúc rồi hỏi:
“Viên Thiệu có biết chúng ta dùng ngựa của ông ta để chuẩn bị cho chiến dịch này không?”
“Rồi ông ta sẽ biết.”
“Có thể ông ta mong chúng ta đánh sang Kinh Châu để gây áp lực lên Tào Tháo.”
Chu Du lắc đầu.
“Ông ta có thể mong điều ấy. Nhưng chúng ta xuất quân vì lợi ích của Giang Đông. Nếu ngày mai đường biển phía bắc bị cắt, quân ở Giang Hạ vẫn phải có lương. Nếu ngày mai Viên Thiệu và Tào Tháo giao chiến, Giang Đông vẫn phải giữ được thủy quân của mình.”
Tôn Quyền gật đầu.
“Cứ theo kế hoạch. Nhưng lần sau phải tính kỹ hơn số thuyền có thể mất.”
Chu Du cúi đầu nhận lệnh.
Từ Đông Lai đến Giang Hạ, những con ngựa phương bắc đã đổi chủ. Chúng mang theo toan tính của người bán, nhưng sẽ phục vụ cho cuộc chiến của người mua.
III. Người đi giữa ba thế lực
Mùa xuân năm Kiến An thứ sáu, Tào Tháo bắt đầu siết chặt Nhữ Nam.
Sau trận Sa Đầu, Tào Nhân không tiếp tục đuổi theo Lưu Bị bằng một cuộc truy kích dài ngày. Hắn cho quân thu lại những vị trí quanh Xiping, dựng thêm chốt ở các ngã đường dẫn đến Cát Pha, đồng thời điều người dò xét các lối đi qua vùng đồi núi.
Đoàn lương bị tập kích đã khiến quân Tào tổn thất xe vận chuyển và một số kỵ binh. Nhưng Cao Nhân không để chuyện ấy kéo dài. Hắn đổi giờ vận chuyển, chia đoàn xe thành những nhóm nhỏ hơn, tăng người hộ tống và buộc các huyện lân cận phải cung cấp tin tức về những người ra vào vùng núi.
Những cứ điểm còn lại của Lưu Bị dần mất liên lạc với nhau.
Lưu Tịch rút về phía nam, gom được một số người sống sót sau các trận đánh. Từ Kính vẫn giữ nhóm kỵ binh U Châu, nhưng ngựa và người đều đã mỏi mệt. Lương khô chỉ đủ dùng trong vài ngày.
Lưu Bị nhận được mật báo vào lúc trời chập tối.
Giản Ung trải tấm bản đồ rách nát lên mặt bàn gỗ.
“Tào Nhân đã chiếm lại các đường dẫn về Xiping. Hai chốt phía bắc Cát Pha đều có quân canh. Nếu chúng ta tiếp tục ở đây, mỗi lần lấy lương đều phải đánh một trận.”
Lưu Bị nhìn những vệt mực đánh dấu vị trí quân Tào.
“Lưu Tịch hiện ở đâu?”
“Đã đưa người còn lại rút về mạn nam. Hắn muốn giữ một lối liên lạc với chúng ta, nhưng đường đi bị quân Tào kiểm soát.”
“Từ Kính?”
“Đang dẫn một toán kỵ binh dò đường. Hắn nói có thể tìm được lối ra phía tây, nhưng đường hẹp, xe thương binh khó đi.”
Lưu Bị nhìn những người trong lều.
Sau trận Sa Đầu, ông đã mất thêm một số người. Những kỵ binh U Châu từng được Viên Thiệu phái theo ông vẫn còn, nhưng họ không còn nhìn ông như người chỉ huy có thể đưa họ trở về một cuộc sống yên ổn. Một số người đã chết trong cuộc tập kích, một số bị thương, số còn lại ngày càng ít lương.
Giản Ung hạ giọng:
“Lưu Cảnh Thăng ở Kinh Châu đã cho người gửi lời. Nếu chủ công muốn sang đó, ông ấy có thể cử người ra biên giới tiếp ứng.”
“Lời mời ấy có điều kiện gì?”
“Chưa nói rõ.”
Lưu Bị nhìn ra khoảng sân tối ngoài cửa lều.
“Lưu Cảnh Thăng đang giữ một vùng đất lớn. Ông ấy có lý do để dè chừng người mang theo binh mã và danh nghĩa hoàng thúc như ta.”
“Nhưng ở lại Nhữ Nam, chúng ta sẽ bị Tào Nhân ép đến cạn lương.”
“Ta biết.”
Ông cầm tấm bản đồ, cuộn lại.
“Báo với Lưu Tịch, bảo hắn đưa người còn lại tìm đường rút về phía nam. Ai còn sức chiến đấu thì đi cùng hắn. Người bị thương và dân làng muốn trở về quê, phát cho ít lương khô, để họ tự chọn đường.”
Giản Ung gật đầu.
“Còn chúng ta?”
“Đi về phía Kinh Châu.”
“Chủ công tin Lưu Cảnh Thăng sẽ dung nạp chúng ta lâu dài?”
Lưu Bị nhìn thẳng vào mắt ông.
“Ta tin ông ấy không muốn thấy quân Tào tiến thẳng đến cửa ngõ Tương Dương. Còn ông ấy cho ta đứng chân ở Kinh Châu được bao lâu, phải đến nơi mới biết.”
Đêm ấy, Lưu Bị gọi những người còn lại đến.
Ông không nói về việc dựng lại một đội quân lớn, cũng không hứa ngày trở về Nhữ Nam. Ông chỉ báo rằng con đường phía bắc đã bị chặn, lương thực không đủ để giữ các cứ điểm, mọi người sẽ rút về phía Kinh Châu.
Một người lính bị thương hỏi:
“Chủ công, vậy những người đã chết ở Sa Đầu thì sao?”
Lưu Bị nhìn hắn.
“Ta sẽ nhớ.”
“Chỉ nhớ thôi sao?”
Trong lều im lặng.
Lưu Bị không trách người lính. Ông biết hắn vừa mất huynh trưởng trong trận tập kích, thi thể còn chưa tìm được.
“Ta không thể đưa người chết trở lại,” ông nói. “Nhưng ta có thể đưa những người còn sống ra khỏi nơi này. Nếu ngươi muốn ở lại tìm người thân, ta sẽ để người đưa ngươi đi. Nếu muốn theo ta, ngày mai chúng ta xuất phát.”
Người lính cúi đầu, không đáp.
Đoàn quân rời Cát Pha trong đêm hôm sau. Không có tiếng trống thúc quân, không có cờ xí rợp trời. Những người theo Lưu Bị mang theo chút lương khô, vũ khí sứt mẻ và những gì còn sót lại sau nhiều tháng giao tranh. Thương binh được đặt lên xe gỗ. Kỵ binh U Châu đi ở hai bên, vừa bảo vệ đoàn người vừa dò xét những lối rẽ phía trước.
Tào Nhân nhận được tin Lưu Bị đã rời Cát Pha, lập tức sai người báo về Hứa Đô.
Tại phủ Tư Không, Tào Tháo đọc xong bản báo cáo.
“Hắn đi hướng nào?”
“Phía tây nam. Có khả năng sang Kinh Châu.”
Quách Gia đứng cạnh giá bản đồ.
“Lưu Biểu cần người giữ mặt bắc, nhưng cũng sẽ dè chừng danh vọng của Lưu Bị. Ông ta có thể tiếp nhận, song khó giao binh quyền lớn ngay từ đầu.”
Tào Tháo nhìn bản đồ.
“Để họ tự cân nhắc.”
Tuân Úc bước lên.
“Chủ công, Nhữ Nam vừa trải qua nhiều tháng giao tranh. Nếu để các hào tộc địa phương tự ý kết nối với Lưu Bị, sau này sẽ khó thu phục. Trước mắt nên ổn định các huyện, phân biệt người thực lòng quy thuận với những kẻ vẫn ngầm giúp quân cũ.”
Tào Tháo gật đầu.
“Làm theo lời Văn Nhược. Tào Nhân giữ quân ở phía bắc, đừng kéo quá sâu sang Kinh Châu. Ta chưa muốn mở thêm một mặt trận khi những nơi vừa thu phục còn chưa yên.”
Ông không lập tức đuổi theo Lưu Bị. Nhữ Nam vẫn còn những nơi cần thu phục, các tuyến đường cần giữ, những người từng theo Lưu Bị cần được phân biệt giữa kẻ có thể dùng và kẻ sẽ tiếp tục chống đối.
Trong những ngày ấy, một người khác cũng đang chuẩn bị rời khỏi Hứa Đô.
Quan Vũ.
Sau nhiều tháng lưu lại dưới trướng Tào Tháo, ông đã nhận được tin xác thực rằng Lưu Bị còn sống và đang tìm đường đến Kinh Châu. Ông đã giữ đúng ba điều kiện từ ngày đầu hàng ở Hạ Bì: không nhận chức vụ khiến mình phải phụng sự như một thuộc tướng lâu dài, không động đến gia quyến của Lưu Bị, và một khi biết tin chủ cũ, phải được phép rời đi.
Tào Tháo đãi ngộ ông bằng vàng bạc, yên ngựa và chức tước. Quan Vũ nhận những thứ cần thiết để giữ lời hứa lập công báo đáp, nhưng không nhận chúng như sự ràng buộc.
Ngày cáo từ, ông niêm phong vàng bạc còn lại, đặt ấn tín Hán Thọ Đình Hầu lên bàn trong phủ đệ, rồi đích thân đến phủ Tư Không.
Tào Tháo nhìn vị tướng cao lớn đứng giữa sảnh.
“Vân Trường, ta đãi ngươi không bạc.”
Quan Vũ chắp tay.
“Ân tình của Minh công, Quan mỗ ghi lòng.”
“Ngươi đã lập công. Nếu muốn ở lại, ta vẫn có thể giao quân cho ngươi.”
Quan Vũ ngẩng đầu.
“Đại huynh của mỗ còn đang bôn ba ngoài cõi. Quan mỗ đã biết tin, phải đi tìm người.”
Tào Tháo nhìn ông một lúc.
“Ngươi có biết đường đến Kinh Châu không dễ đi?”
“Biết.”
“Đường có quân ta đóng, quan lại địa phương cũng có thể giữ ngươi lại. Nếu ta không cho phép, ngươi chưa chắc đã đến được nơi cần đến.”
Quan Vũ đáp:
“Minh công có thể giữ người ở lại. Nhưng Quan mỗ đã nói rõ từ ngày đầu, khi biết tin đại huynh còn sống, nhất định sẽ đi. Mỗ không muốn vì một ân tình mà thất lời với người đã cùng mình kết nghĩa.”
Tào Tháo không trả lời ngay.
Bên ngoài sảnh, một viên tướng bước vào, định lên tiếng khuyên giữ Quan Vũ. Tào Tháo giơ tay ngăn lại.
“Ngươi đã quyết, ta không giữ.”
Ông gọi người chuẩn bị giấy thông hành, đồng thời ra lệnh cho các trạm gác trên đường nam không được gây khó dễ cho đoàn người của Quan Vũ.
Quan Vũ cúi đầu hành lễ.
“Minh công hậu đãi, Quan mỗ không dám quên.”
Tào Tháo phất tay.
“Đi đi.”
Quan Vũ rời Hứa Đô, mang theo thanh đao quen thuộc và hành trang giản dị. Hai vị phu nhân được hộ tống trong một đoàn xe riêng, có người hầu và binh sĩ đi theo. Quan Vũ không thúc ép họ đi nhanh, mỗi khi qua một trạm nghỉ đều cho người kiểm tra đường phía trước rồi mới tiếp tục.
Chặng đường xuôi nam không hoàn toàn bình yên. Một viên quan địa phương từng muốn giữ Quan Vũ lại để lập công, nhưng sau khi nhận được văn thư của Tào Tháo, hắn đành cho đoàn người đi qua. Có nơi quân sĩ nhìn theo với vẻ bất mãn, song không ai dám trái lệnh.
Khi đoàn người đến gần biên giới Kinh Châu, một toán kỵ binh do Lưu Bị phái đi tìm đường đã nhận ra cờ hiệu của Quan Vũ.
Tin báo được đưa về trạm nghỉ.
Lưu Bị đang ngồi bên bàn gỗ thì nghe tiếng người ngoài sân gọi lớn. Ông đứng bật dậy.
Quan Vũ bước vào.
Hai người nhìn nhau.
Một lúc lâu sau, Lưu Bị mới cất tiếng:
“Vân Trường.”
Quan Vũ quỳ một gối.
“Đại huynh bình an, Quan mỗ đã yên lòng.”
Lưu Bị vội đỡ ông đứng dậy, nắm chặt cánh tay ông.
“Đệ đã chịu nhiều khổ cực.”
“Đại huynh cũng vậy.”
Hai người không nói thêm trước mặt những người khác.
Đêm ấy, họ ngồi bên đống lửa. Quan Vũ kể lại những tháng ngày ở Hứa Đô, việc Tào Tháo đãi ngộ mình ra sao, việc ông lập công và xin rời đi thế nào. Lưu Bị nghe hết, không cắt ngang.
“Minh công đã cho đệ đi?” Lưu Bị hỏi.
“Ông ấy đã cấp văn thư cho các trạm gác.”
Lưu Bị im lặng.
“Đệ nghĩ sao về Tào Tháo?”
Quan Vũ nhìn ngọn lửa.
“Ông ấy biết dùng người, cũng biết giữ lời khi muốn giữ danh dự. Nhưng Quan mỗ đã có lời hẹn với đại huynh.”
Lưu Bị gật đầu.
“Ân tình ấy, ta sẽ ghi nhớ.”
Ở Hứa Đô, Tào Tháo nhận được tin Quan Vũ đã đến được vùng giáp ranh Kinh Châu.
Quách Gia đứng bên cạnh hỏi:
“Minh công có tiếc không?”
Tào Tháo đặt tờ báo cáo xuống.
“Có.”
Ông cầm chén trà, uống một ngụm.
“Nhưng nếu đã cho đi, đừng để người dưới quyền tìm cách gây khó dễ. Ta không muốn một lời hứa được giữ hôm nay lại biến thành món nợ máu ngày mai.”
Quách Gia cúi đầu.
Tào Tháo quay lại bản đồ.
“Lưu Bị đã vào Kinh Châu. Từ nay, phía nam sẽ có thêm một người khiến Lưu Biểu phải dè chừng. Chúng ta cần biết ông ta được bố trí ở đâu, nhưng trước mắt không động đến.”
Tuân Úc đứng bên cạnh, không phản đối.
Ba thế lực lại đổi vị trí.
Lưu Bị có đường sống mới, nhưng chưa có đất đứng vững chắc. Tào Tháo giữ được Nhữ Nam, nhưng phải tính thêm một đối thủ ở Kinh Châu. Giang Đông tiếp tục đánh Hoàng Tổ, còn Hà Bắc vẫn dựa vào đường biển để giữ nguồn lương phía nam.
Không ai có thể nhìn thấy toàn bộ bàn cờ.
IV. Những người giữ cửa Nghiệp Thành
Mùa thu năm Kiến An thứ sáu, Viên Thượng nhận được ba phong thư trong cùng một buổi sáng.
Một bức của Viên Đàm, một bức của Thôi Diễm, bức còn lại do Thẩm Phối trình lên.
Cả ba đều nói về một đoàn hàng từ Thanh Châu đi qua vùng giáp ranh Ký Châu để đưa muối và vải lên phía bắc.
Viên Đàm muốn giữ quyền điều phối đoàn hàng. Thôi Diễm cho rằng thương nhân Thanh Châu đang lợi dụng tuyến vận chuyển liên châu để né tránh những khoản thu đã có từ trước. Thẩm Phối lại báo rằng một phần hàng hóa được ghi là vải thô, nhưng khi kiểm tra tại trạm đã phát hiện bên trong có những kiện da thuộc và sắt thỏi.
Viên Thượng đọc hết ba phong thư, rồi hỏi:
“Đoàn hàng đang ở đâu?”
Thẩm Phối đáp:
“Đang bị giữ tại trạm phía đông. Người phụ trách là một thương nhân họ Tôn, có quan hệ với vài gia tộc ở Thanh Châu.”
“Có bao nhiêu hàng?”
“Bốn mươi xe. Trong đó có mười xe bị nghi khai sai.”
“Đã kiểm tra chưa?”
“Chưa kiểm tra hết. Người của Thôi gia muốn giữ toàn bộ đoàn hàng, chờ người ở Thanh Châu đến giải thích.”
Viên Thượng đặt thư xuống.
“Gọi người phụ trách trạm đến.”
Người ấy được đưa vào chính đường vào buổi trưa. Hắn quỳ xuống, khai rằng đoàn hàng có giấy thông hành của Thanh Châu, nhưng người kiểm tra ở trạm đã phát hiện một số kiện hàng không khớp với danh mục.
“Vì sao không mở toàn bộ kiện hàng?”
“Thẩm công đã sai người giữ lại. Họ nói cần chờ lệnh từ Nghiệp Thành.”
Viên Thượng quay sang Thẩm Phối.
“Vì sao?”
Thẩm Phối chắp tay.
“Việc này có liên quan đến hàng hóa quân dụng. Nếu để hàng hóa không rõ nguồn gốc đi qua, có thể gây nguy hiểm cho các kho quân nhu.”
“Vậy phần hàng nào có dấu hiệu vi phạm?”
“Hiện chỉ xác định được mười xe.”
“Vì sao giữ cả bốn mươi?”
Thẩm Phối nhìn hắn.
“Đoàn hàng thuộc cùng một chủ. Nếu để những xe khác đi trước, người ta có thể chuyển hàng hóa hoặc tiêu hủy chứng cứ.”
Viên Thượng không lập tức bác bỏ.
“Giữ nguyên mười xe bị nghi vấn. Ba mươi xe còn lại mở kiểm tra tại trạm, có người của Thanh Châu chứng kiến. Hàng nào đúng giấy thì cho đi. Hàng nào sai thì lập biên bản.”
Thẩm Phối nói:
“Công tử, nếu làm vậy, người của Thôi gia sẽ cho rằng Ký Châu nhượng bộ Thanh Châu.”
“Ta không nhượng bộ ai. Ta đang phân biệt hàng hợp lệ với hàng vi phạm.”
“Thôi gia đã gửi thư, yêu cầu giữ nguyên toàn bộ đoàn hàng cho đến khi có kết luận.”
Viên Thượng nhìn ông.
“Thôi Diễm có thể đưa ra ý kiến. Nhưng người giữ trạm phải làm theo lệnh của Soái phủ. Nếu có chứng cứ cho thấy cả đoàn hàng cùng vi phạm, ta sẽ xem xét. Hiện tại chưa có.”
Thẩm Phối cúi đầu.
“Tuân lệnh.”
Đến chiều, người của Thôi Diễm đến Nghiệp Thành.
Thôi Diễm không mang theo nhiều tùy tùng. Ông vào chính đường, hành lễ rồi trình bày rằng các gia tộc Ký Châu đã nhiều năm góp sức duy trì đường vận chuyển, cung cấp người giữ kho và bảo vệ các đoàn hàng. Nếu thương nhân Thanh Châu có thể mang hàng qua mà không chịu những khoản thu tương ứng, các gia tộc ở Ký Châu sẽ mất lợi ích, từ đó không còn động lực duy trì tuyến đường.
Viên Thượng nghe hết.
“Thôi công muốn giữ lợi ích của Ký Châu?”
“Thần muốn giữ sự ổn định của các châu.”
“Vậy nếu thương nhân Thanh Châu có thêm lợi ích, Ký Châu sẽ mất ổn định?”
Thôi Diễm không đáp ngay.
“Công tử còn trẻ, chưa hiểu hết quan hệ giữa các gia tộc, thương nhân và quan lại. Một tuyến đường có thể thông suốt là nhờ nhiều người cùng bỏ tiền, bỏ sức. Nếu chỉ dựa vào một tờ lệnh của Soái phủ, e rằng không giữ được lâu.”
Viên Thượng nhìn ông.
“Vậy xin Thôi công nói rõ những ai đang góp sức duy trì tuyến đường ấy.”
Thôi Diễm hơi ngạc nhiên.
Viên Thượng nói tiếp:
“Ta muốn biết gia tộc nào giữ kho, thương nhân nào góp tiền, huyện nào cung cấp người tuần tra. Nếu họ có công, Soái phủ sẽ ghi nhận. Nhưng nếu có người dùng công sức ấy để giữ hàng hóa cho riêng mình, cũng phải nói rõ.”
Thôi Diễm nhìn hắn một lúc lâu rồi mới bắt đầu kể.
Ông nêu tên những gia tộc góp vốn đóng thuyền, những người giữ kho ở các huyện, những thương nhân có quan hệ với quan lại địa phương. Có người cho vay tiền, có người cung cấp xe, có người bảo vệ đường bộ. Những mối liên hệ ấy đan xen qua nhiều năm, không thể tùy tiện thay đổi bằng một đạo lệnh.
Viên Thượng nghe hết, thỉnh thoảng hỏi lại một vài chi tiết.
Khi Thôi Diễm rời đi, Thẩm Phối mới nói:
“Công tử đã nghe quá nhiều chuyện của họ.”
“Ta cần biết ai đang giữ những con đường này.”
“Có những việc không thể để các gia tộc tự quyết.”
“Ta biết.”
Viên Thượng nhìn ra sân.
“Nhưng nếu ta không biết họ đang làm gì, ta sẽ không biết phải thay ai, giữ ai và trừng phạt ai.”
Ngày hôm sau, ba mươi xe hàng còn lại được kiểm tra. Hai mươi bảy xe có giấy tờ phù hợp. Ba xe có số lượng hàng chênh lệch, nhưng chưa đủ chứng cứ kết luận gian lận. Mười xe bị giữ lại có bốn xe chứa sắt thỏi không khai báo.
Thẩm Phối lập tức yêu cầu tịch thu toàn bộ mười xe.
Viên Thượng xem biên bản, rồi hỏi:
“Bốn xe sắt này từ đâu đến?”
Người phụ trách kiểm tra đáp:
“Chưa rõ. Chủ hàng nói là vật liệu sửa nông cụ.”
“Có thể kiểm tra nơi sản xuất không?”
“Có thể. Nhưng cần thời gian.”
“Vậy giữ bốn xe sắt. Sáu xe còn lại nếu hàng đúng giấy thì trả lại.”
Thẩm Phối cau mày.
“Công tử, chủ hàng đã khai sai. Nếu chỉ giữ bốn xe, những người khác sẽ cho rằng có thể lợi dụng sơ hở.”
Viên Thượng đặt biên bản xuống.
“Bốn xe sắt không khai báo là chứng cứ. Sáu xe kia chưa có chứng cứ vi phạm. Ta không tịch thu hàng hóa chỉ vì người chủ có quan hệ với một gia tộc.”
Thẩm Phối im lặng.
Viên Thượng tiếp tục:
“Công khai kết quả kiểm tra. Hàng hóa vi phạm phải nộp phạt theo quy định cũ. Người phụ trách trạm đã giữ cả đoàn hàng mà không có lệnh, cũng phải giải trình. Ta không muốn lần sau có người dùng danh nghĩa kiểm tra để ép thương nhân trả tiền.”
Thẩm Phối cúi đầu nhận lệnh.
Ba ngày sau, Viên Đàm gửi thư về.
Trong thư, hắn không công khai phản đối quyết định của em trai, nhưng yêu cầu Nghiệp Thành không tự ý can thiệp vào việc quản lý thương nhân ở Thanh Châu. Hắn cũng nói rõ đoàn hàng ấy có người của Thanh Châu góp vốn, nếu xử lý không thỏa đáng, các thương nhân sẽ giảm chuyến vận chuyển lên phía bắc.
Viên Thượng đọc thư, rồi viết hồi âm.
Hắn thừa nhận quyền quản lý Thanh Châu thuộc về Viên Đàm. Việc kiểm tra hàng hóa tại các trạm liên châu chỉ nhằm ngăn hàng quân dụng không rõ nguồn gốc đi vào kho quân nhu. Hắn cũng báo rõ số xe đã được trả, số hàng bị giữ và lý do xử lý.
Viên Thượng không yêu cầu Viên Đàm thay người phụ trách cảng. Hắn chỉ đề nghị Thanh Châu cử người cùng kiểm tra các đoàn hàng có liên quan đến quân đội.
Thư hồi âm được gửi đi.
Nhưng chuyện chưa dừng lại ở đó.
Một tháng sau, Thôi Diễm đưa đến Nghiệp Thành một danh sách những người góp tiền duy trì tuyến đường. Trong danh sách có tên ba gia tộc từng được miễn một phần phí vận chuyển vì đã cung cấp xe và nhân lực trong thời chiến.
Thẩm Phối cho rằng họ đang lợi dụng công lao cũ để đòi ưu đãi lâu dài. Thôi Diễm lại nói nếu xóa bỏ những ưu đãi ấy, các gia tộc sẽ rút người và xe khỏi tuyến đường.
Viên Thượng nhìn danh sách.
“Những ưu đãi này do ai phê chuẩn?”
Thẩm Phối đáp:
“Có phần do phụ thân ban xuống, có phần do các quan địa phương tự thỏa thuận trong lúc chiến sự.”
“Có văn thư không?”
“Những phần do phụ thân phê chuẩn đều có. Những phần còn lại chỉ có bản ghi chép của địa phương.”
Viên Thượng đặt danh sách xuống.
“Phần có văn thư, giữ nguyên đến hết thời hạn đã ghi. Phần không có văn thư, cho người kiểm tra lại. Những gia tộc đã cung cấp người và xe trong chiến tranh, công lao của họ phải được ghi nhận. Nhưng không ai được tự ý kéo dài ưu đãi.”
Thôi Diễm hỏi:
“Công tử định xử lý thế nào nếu họ rút người?”
“Ta sẽ tìm người khác thay. Nhưng trước khi thay, phải biết tuyến đường nào sẽ bị ảnh hưởng và cần bao lâu để bổ sung.”
“Việc ấy tốn nhiều thời gian.”
“Ta biết.”
Viên Thượng nhìn ông.
“Thôi công có thể giúp ta tìm những người đủ sức thay thế. Nếu chỉ nói rằng không thể thay, ta sẽ chẳng bao giờ biết mình đang dựa vào ai.”
Thôi Diễm không đáp.
Cuối cùng, ông nhận lời.
Tại Nghiệp Thành, những người từng quen với việc chỉ cần một lời nói của Thẩm Phối là có thể giữ cả đoàn hàng, bắt đầu nhận ra Viên Thượng đang yêu cầu họ đưa ra chứng cứ. Người có công vẫn được giữ lợi ích. Người vi phạm vẫn bị xử lý. Nhưng những mối quan hệ cũ không còn tự động trở thành giấy phép cho mọi hành động.
Việc ấy khiến một số gia tộc bất mãn.
Cũng có người bắt đầu tìm đến Viên Thượng, đề nghị cung cấp xe và nhân lực thay cho những gia tộc đang muốn rút lui.
Một buổi tối, Thư Thụ đến gặp hắn.
“Công tử đã khiến một số người không vui.”
Viên Thượng đang xem bản đồ, không ngẩng đầu.
“Ta biết.”
“Thẩm Phối cho rằng công tử đang làm suy yếu uy tín của các quan cũ.”
“Ông ấy có thể nói rõ điều mình lo.”
“Thôi Diễm thì muốn giữ quan hệ với các gia tộc.”
“Ta cũng muốn giữ.”
Thư Thụ nhìn hắn.
“Vậy công tử định làm gì?”
Viên Thượng đặt bút xuống.
“Ta muốn họ tiếp tục làm việc. Người giữ kho cứ giữ kho, người bảo vệ đường cứ bảo vệ đường. Nhưng khi có tranh chấp, phải có người chịu trách nhiệm. Ta không thể để một gia tộc vừa giữ đường, vừa tự quyết ai được đi qua, rồi lại tự mình xét xem họ có làm sai hay không.”
Thư Thụ gật đầu.
“Đó là việc khó.”
“Con đường này đã có người giữ từ trước khi ta đến. Ta không thể đuổi tất cả họ đi chỉ vì họ có thế lực.”
Viên Thượng nhìn tấm bản đồ bốn châu.
“Nhưng ta cũng không thể để họ quyết định thay Soái phủ.”
Ở U Châu, Viên Hi cũng nhận được báo cáo về những tranh chấp tại Nghiệp Thành.
Một viên thuộc hạ nói:
“Thẩm Phối và Thôi Diễm đều bất mãn. Nếu công tử tiếp tục đứng về phía Viên Thượng, e rằng Ký Châu sẽ cho rằng người muốn dựa vào Nghiệp Thành để mở rộng quyền lực.”
Viên Hi nhìn ra ngoài doanh trại.
“Ta giữ U Châu, không giữ Ký Châu.”
“Nhưng nếu Nghiệp Thành suy yếu…”
“Ta sẽ không để Nghiệp Thành suy yếu đến mức khiến biên giới phía bắc mất người điều phối.”
Viên Hi gọi người mang bản đồ biên giới đến.
“Các bộ lạc Ô Hoàn đang tranh vùng chăn thả. Đạp Đốn muốn đưa thêm người xuống phía nam, đúng không?”
“Đúng. Ông ta cũng xin thêm muối và vải.”
“Chuyển phần hàng theo thỏa thuận cũ. Phần xin thêm phải chờ.”
“Công tử định báo về Nghiệp Thành?”
“Báo cho phụ thân. Đồng thời gửi thư cho Viên Thượng, nói rõ tình hình. Hắn cần biết nếu ta phải điều quân về biên giới, số người có thể đưa xuống phía nam sẽ giảm.”
Viên Hi không muốn bị cuốn vào cuộc tranh chấp giữa các thế tộc Ký Châu. Nhưng hắn cũng hiểu nếu Nghiệp Thành mất khả năng điều phối, U Châu sẽ phải tự gánh thêm nhiều việc.
Ở Nghiệp Thành, Viên Thượng nhận thư của anh hai vào cuối tháng.
Hắn đọc xong, tìm Thư Thụ.
“Anh hai muốn giữ nguyên thỏa thuận cũ với Ô Hoàn, chưa cấp thêm muối và vải.”
Thư Thụ hỏi:
“Có đủ để giữ biên giới không?”
“Chưa chắc. Nhưng nếu cấp thêm mà không biết đổi lại được gì, năm sau họ sẽ tiếp tục đòi.”
“Công tử có thể yêu cầu Viên Hi báo rõ số người, vùng chăn thả và điều kiện của Đạp Đốn.”
Viên Thượng gật đầu.
“Viết thư đi. Cũng báo với phụ thân rằng U Châu đang có sức ép, nhưng Viên Hi vẫn giữ được biên giới.”
Hắn nhìn bản đồ.
Ký Châu, Thanh Châu và U Châu đều có người đứng đầu, có quân đội, có những gia tộc gắn với vùng đất của mình. Không ai cần công khai chống đối để tạo ra sức ép. Chỉ cần mỗi người bảo vệ phần lợi ích riêng, Soái phủ Nghiệp Thành đã phải cân nhắc từng nước đi.
Viên Thượng đặt tay lên vị trí Nghiệp Thành.
Cánh cửa lớn nhất vẫn ở trước mặt hắn.
V. Tháng Năm không có tiếng khóc
Mùa xuân Kiến An năm thứ bảy đến muộn.
Đầu tháng Tư, Viên Thiệu bắt đầu ho nhiều hơn. Ban đầu, ông chỉ nghĩ do thời tiết thay đổi, lại từng ngồi ngoài bến sông quá lâu. Nhưng đến giữa tháng, những cơn đau đầu âm ỉ quay trở lại. Có đêm ông tỉnh giấc nhiều lần, mồ hôi thấm ướt áo.
Lưu phu nhân lập tức cho mời thầy thuốc từ Nghiệp Thành đến.
Vị thầy thuốc bắt mạch rất lâu, hỏi kỹ về giấc ngủ, thức ăn và những lần đau đầu trước đó. Sau khi xem xét, ông kê thuốc điều dưỡng rồi dặn Viên Thiệu phải nghỉ ngơi, tránh lao lực.
“Chủ nhân đã có tuổi. Những cơn đau đầu kéo dài cần được chăm sóc cẩn thận. Nếu tiếp tục thức khuya, lo nghĩ và chịu gió lạnh, bệnh tình có thể trở nặng.”
Viên Thiệu nhìn ông.
“Ta đã rời Soái phủ nhiều tháng.”
“Thân thể cần thời gian hồi phục. Rời công việc chưa đủ, còn phải giữ giấc ngủ và ăn uống.”
Lưu phu nhân ngồi bên cạnh, không nói gì.
Sau khi thầy thuốc lui ra, bà tự tay bưng bát thuốc đến.
“Uống đi.”
Viên Thiệu nhận bát, uống từng ngụm.
“Đắng.”
“Thuốc nào chẳng đắng?”
“Bà có thể cho thêm mật.”
“Thầy thuốc đã dặn không được tùy tiện thêm.”
Viên Thiệu đặt bát xuống, không tranh luận nữa.
Lưu phu nhân kéo chăn lên ngang ngực ông.
“Từ ngày mai đừng ra bờ sông ngồi gió nữa.”
“Ta biết.”
“Cũng đừng thức khuya đọc thư từ Nghiệp Thành.”
“Được.”
“Ta sẽ dặn người truyền lời. Những việc thường nhật, Thượng nhi có thể tự mình quyết định.”
Viên Thiệu quay đầu nhìn bà.
“Bà đã quen để nó tự gánh vác rồi sao?”
“Ta đang tập.”
Ông nắm lấy tay bà.
“Bà thích nghi nhanh hơn ta tưởng.”
Lưu phu nhân không đáp, chỉ kéo chiếc chăn cho kín vai ông.
Những ngày tiếp theo, Viên Thiệu ở hẳn trong biệt viện. Ông vẫn nhận thư từ Nghiệp Thành, nhưng chỉ xem những việc thực sự hệ trọng. Thư Thụ gửi báo cáo về tình hình các châu. Điền Phong đưa bản kiến nghị điều chỉnh quân tuần tra dọc Hoàng Hà. Viên Đàm báo tin tuyến hàng Đông Lai đã hoạt động trở lại sau khi thay người phụ trách bến. Viên Hi cho biết các bộ lạc Ô Hoàn tạm thời giữ đúng thỏa thuận.
Viên Thượng cũng gửi một bức thư ngắn.
Trong thư, hắn báo rằng Soái phủ đã xử lý vụ tranh chấp giữa thương nhân Thanh Châu và các gia tộc Ký Châu. Một số kẻ dính líu đến việc phá hoại tuyến biển đã bị bắt. Quân của Cao Lãm ở Lê Dương vẫn nhận lương theo định ngạch, nhưng lượng dự trữ phải được bổ sung theo số hàng thực tế cập bến.
Cuối thư, Viên Thượng viết:
Phụ thân cứ yên tâm tĩnh dưỡng. Việc ở Nghiệp Thành, nhi thần sẽ tiếp tục xử lý. Có việc vượt quá quyền hạn, nhi thần sẽ báo về trước khi quyết định.
Viên Thiệu đọc lại dòng cuối.
Ông đặt thư xuống.
Lưu phu nhân bước tới hỏi:
“Thượng nhi viết gì?”
“Nó nói sẽ tự xử lý công việc.”
“Vậy là tốt.”
Viên Thiệu nhìn bức thư một lúc.
“Nhưng nó vẫn viết rằng việc vượt quá quyền hạn sẽ báo về.”
“Con muốn ông yên tâm.”
“Ta đã trao việc cho nó. Nếu chuyện gì cũng phải hỏi ta, vậy ta rời Nghiệp Thành để làm gì?”
Lưu phu nhân ngồi xuống bên cạnh.
“Ông có thể viết thư nói rõ.”
Viên Thiệu cầm bút, nhưng chưa viết ngay.
Ngoài sân, gió đầu hạ lay động những cành trúc. Ông nhìn tờ giấy trắng trước mặt, nghĩ đến những việc mình từng muốn tự tay quyết định: người nào giữ kho, người nào điều quân, gia tộc nào được hưởng ưu đãi, thương nhân nào được đi qua bến cảng.
Những năm qua, ông đã quen với việc chỉ cần một lời là mọi người phải chờ.
Giờ đây, nếu tiếp tục như vậy, Viên Thượng sẽ chẳng bao giờ thật sự có quyền quyết định.
Viên Thiệu đặt bút xuống.
“Không cần viết nữa.”
Lưu phu nhân nhìn ông.
“Ông đã nghĩ xong?”
“Để nó tự làm.”
Sáng ngày mồng năm tháng Năm, cơn đau đầu bất ngờ ập đến dữ dội.
Viên Thiệu tỉnh dậy khi trời còn tối. Thái dương giật liên hồi, lồng ngực nặng nề, đầu đau đến mức ông không thể ngồi dậy. Lưu phu nhân lập tức gọi người mời thầy thuốc.
Thầy thuốc đến, bắt mạch rồi châm cứu, sau đó kê thêm thuốc. Ông dặn gia nhân thay nước ấm, giữ phòng thông thoáng, không để Viên Thiệu chịu lạnh.
Lưu phu nhân túc trực bên giường. Bà tự tay thay khăn, đỡ ông uống từng ngụm nước nhỏ. Suốt ngày hôm ấy, Viên Thiệu gần như không ăn được gì.
Tĩnh Thần Chỉ Ngạc được đặt bên cạnh gối. Khi cơn đau khiến hơi thở ông trở nên gấp gáp, ông lần theo vật ấy, giữ nhịp thở chậm lại. Cảm giác căng cứng trong đầu dần dịu đi đôi chút, nhưng thân thể vẫn mệt lả. Ông vẫn phải uống thuốc, vẫn cần thầy thuốc theo dõi, vẫn phải nằm yên trên giường.
Đến sáng hôm sau, cơn đau mới giảm.
Viên Thiệu mở mắt, thấy Lưu phu nhân đang ngồi tựa bên thành giường. Đôi mắt bà đỏ vì thức trắng.
“Bà chưa ngủ?”
“Ta ngủ rồi.”
“Bà nói dối.”
“Ông còn sức bắt bẻ chuyện ấy, xem ra vẫn chưa đến mức đáng lo.”
Viên Thiệu khẽ cười. Lưu phu nhân rót nước ấm, đỡ ông ngồi dậy uống từng ngụm nhỏ.
“Thượng nhi đã nhận tin chưa?”
“Ta cho người phi ngựa báo về thành.”
“Đừng gọi nó về ngay. Nghiệp Thành đang có việc.”
Lưu phu nhân nhìn ông.
“Ông muốn gặp con?”
“Muốn.”
“Vậy cứ để nó về.”
Viên Thiệu nắm lấy tay bà.
“Đợi nó thu xếp xong việc trong phủ rồi hãy đến. Ta không muốn nó bỏ dở mọi chuyện chỉ vì nghe tin ta bệnh.”
Lưu phu nhân nhìn ông thật lâu.
“Ông vẫn lo việc của nó.”
“Ta là phụ thân nó.”
Bà không nói thêm.
Chiều hôm đó, Viên Thượng nhận được tin báo từ bến Chương Thủy.
Hắn đang tiếp một sứ giả Thanh Châu trong chính đường thì người đưa tin đến. Đọ