Kỳ thi xếp hạng kéo dài ba tiếng, và xong rồi thì không ai bàn tới nó. Người ta lững thững ra khỏi hội trường với ánh mắt đờ đẫn của những người vừa bị chấm điểm xong, còn số ít người có nói về nó bên mấy chiếc máy bán hàng tự động thì nói bằng giọng thì thầm của những kẻ đang thú tội.
Reina đã đứng sẵn ở chỗ mấy chiếc máy khi cậu tới, điều mà cậu đã học được cách không xem là trùng hợp. Cô mua một lon trà mà cô không hề muốn uống. Cậu chẳng mua gì, như thường lệ.
"Làm bài thế nào?" cậu hỏi, vì dù sao cũng phải có người mở lời.
"Đạt yêu cầu. Câu thứ ba diễn đạt kém."
"Cậu làm sai câu đó."
"Tôi không nói vậy."
"Cậu chỉ gọi một câu hỏi là diễn đạt kém khi cậu làm sai nó."
"Đó là một quy luật vô căn cứ do cậu tự bịa ra."
"Tôi có bốn ví dụ."
Cô xoay lon trà một phần tư vòng trong tay, và cậu nhìn cô cân nhắc xem có nên hỏi đó là bốn ví dụ nào hay không. "Tôi muốn cậu đừng liệt kê chúng ra," cô nói, bằng giọng của một người biết rõ mười mươi đó là bốn ví dụ nào.
Cậu không liệt kê. Cậu nhận ra mình cũng đã bắt đầu giữ một bản đếm riêng, và cũng chưa từng tuyên bố ra.
___
Kết quả được dán lên vào thứ Sáu tuần sau đó, và cậu bỏ lỡ lúc niêm yết vì đang ngủ. Cậu tan ca lúc năm giờ, ngủ đến mười giờ, rồi kịp buổi giảng lúc trưa theo nguyên tắc rằng có mặt cũng là một hình thức thức dậy. Lúc cậu băng qua sảnh chính vào mười hai giờ mười, đám đông đã đọc xong những gì cần đọc và đi ăn trưa. Hai sinh viên năm nhất nấn ná lại, mũi gần như dí vào tấm kính, nghiên cứu bản danh sách như người ta nghiên cứu thực đơn ở một nhà hàng mình không đủ tiền ăn. Một nhân viên vệ sinh đang lau ô kính phía dưới bằng một mảnh giẻ xám.
1. SHINDOU ITSUKI. 2. SAIONJI REINA.
Cậu đọc đúng một lần. Một năm trước, hai dòng ấy đã khiến cậu mất mười giây mới tin nổi. Giờ chúng chỉ là thông tin, được giao tới, như bảng giờ tàu. Bất cứ điều gì cậu đã chờ để cảm thấy kể từ tháng Tư vẫn chưa tới và chẳng có dấu hiệu sẽ tới. Cậu đẩy kính lên, rồi lại đẩy lên lần nữa vì lần đầu chẳng ăn thua gì, và nhận ra vai mình đã hạ xuống chừng một phân trong lúc đứng đó.
Cô đứng ở đầu xa nhất của sảnh, cạnh cầu thang.
Không gần tấm bảng. Không gần cậu. Cô đã dừng lại ở bức tường đối diện, ôm mấy bìa hồ sơ trước ngực, trong chiếc áo blazer đen cô mặc vào những ngày muốn được coi trọng, được may sao cho chẳng để lộ điều gì mà vẫn hỏng việc ấy, như hai nam sinh ở chân cầu thang đang chứng minh bằng cách đọc một thông báo đăng ký xe đạp với sự chăm chú bất thường. Cô cách cậu mười mét. Cậu ước lượng hai lần và cả hai lần ra cùng một kết quả.
"Giống hồi tháng Tư," Reina nói. Cô không nâng giọng. Âm học của cái sảnh này vốn luôn thiên vị những ai không cần đến nó.
"Phải."
"Tôi muốn ghi nhận rằng tôi không hề yêu cầu cậu lại gần hơn."
"Đã ghi nhận."
"Đó là một câu đùa. Tôi được biết những câu như vậy sẽ trúng đích hơn khi người nghe cười."
"Tôi vẫn đang xác nhận xem nó có an toàn không."
Khóe miệng cô khẽ động, thoáng hiện rồi mất. Cô băng qua mười mét trong chín bước, cậu đếm, rồi dừng lại trước tấm bảng ở khoảng cách hợp lý hơn là hai mét, và đọc tên mình ở vị trí thứ hai với đúng cái vẻ lịch sự trống rỗng cô đã dành cho nó hồi mùa xuân. Vẻ ấy không rạn nứt. Cũng không dịu đi. Cô nhìn nó như người ta nhìn một cuộc hẹn định kỳ.
"Lần sau tôi sẽ vượt cậu," cô nói.
"Cậu đã nói câu đó hồi tháng Tư."
"Tôi định sẽ tiếp tục nói cho đến khi nó không còn sai sự thật."
Email của Yamamoto đến vào tối hôm đó, tiêu đề Lộ trình seminar: Cặp nghiên cứu, học kỳ mùa thu, và nó nói lại điều Yamamoto đã nói trực tiếp ở thư viện, bằng ngôn ngữ của một chính sách: ghép cặp theo thứ hạng kỳ thi xếp hạng, hai người đứng đầu đi trước, "vì lợi ích của sản phẩm hợp tác cân bằng". Mỗi cặp phải nộp một bản đề xuất trước thứ Sáu, với "phạm vi đủ rộng cho công việc của cả một học kỳ".
Cậu đọc nó trên cầu thang ký túc xá, giày vẫn chưa cởi. Trên giấy tờ, đó là một quy định. Nó chỉ cho ra một kết quả, và cậu ngờ rằng người viết ra nó đã rất khoái chí khi gõ chữ cân bằng.
___
Reina đến vào thứ Hai với một cái bìa hồ sơ.
Không phải cuốn sổ tay, cũng không phải xấp bản in. Một cái bìa hồ sơ, có dán nhãn, có tab màu, được cô đặt xuống giữa hai người với sự cẩn trọng của người ngửa ra một ván bài thắng chắc. Nắng chiều muộn xiên qua mặt gỗ. Ống sưởi dưới cửa sổ chưa bắt đầu kêu lọc cọc, và sẽ chưa kêu cho đến tuần lạnh đầu tiên.
"Tôi đã thu hẹp còn ba," cô nói.
"Ba cái gì."
"Ba bản đề xuất. Tôi đã xếp hạng chúng."
"Tất nhiên là cậu đã xếp rồi."
Cô mở bìa hồ sơ ra. Ba bản phác thảo một trang, trình bày y hệt nhau, mỗi bản có một tiêu đề tạm in đậm ngang đầu trang. Cô xoay bản đầu tiên về phía cậu. "Đây là bản mạnh nhất. Đọc đối chiếu các tiền lệ pháp trong luật hợp đồng giai đoạn đầu hậu chiến. Nó chặt chẽ, nguồn dẫn dày dặn, và một hội đồng sẽ duyệt nó mà không cần ai thuyết phục."
Cậu đọc. Đúng như quảng cáo. Và đồng thời, cậu nghĩ, đó chính xác là bài mà một hội đồng muốn mình đã đọc rồi, kiểu thứ mà một người viết ra khi cô biết trước các trang giấy được kỳ vọng phải nặng bao nhiêu ngay từ trước khi bắt đầu.
"Nó an toàn," cậu nói.
"Nó vững chắc."
"Hai từ ấy không giống nhau."
Cô khép bìa hồ sơ lại nửa phân. Một lời cảnh báo. Cậu phớt lờ, lật sang trang thứ hai, và thấy nét chữ tay của cô trên đó.
Cải cách năm gốc trong thuế phân bổ địa phương. Tiêu đề in đậm giống mấy bản kia, nhưng trang giấy bên dưới đã bị đánh dấu chi chít bằng mực đỏ. Không phải thứ đỏ gọn gàng. Đỏ gạch chân, đỏ ngoặc vuông, một ghi chú bên lề với mũi tên và hai dấu chấm hỏi, nét mực ấn sâu đến mức lún cả giấy.
"Cậu xếp bản này thứ hai."
"Nó khó bảo vệ hơn trước hội đồng. Vấn đề mang tính chính trị không kém tính kỹ thuật, và họ sẽ đòi một xương sống phương pháp luận mà tôi chưa thể bảo đảm."
"Dưới mỗi dòng của nó đều có mực đỏ. Bản đầu thì chẳng có chút nào."
"Mực đỏ dành cho những câu hỏi còn bỏ ngỏ."
"Bản đầu thì không có câu hỏi nào bỏ ngỏ."
"Chính điều đó làm nó mạnh nhất."
"Chính điều đó khiến nó xong xuôi từ trước khi cậu bắt đầu." Cậu nói câu ấy nhẹ nhàng hết mức có thể, mà thế cũng chẳng nhẹ nhàng lắm, rồi đẩy trang giấy trở lại. "Cậu xếp hạng theo thứ hội đồng sẽ duyệt, còn gạch chân theo thứ cậu thật sự sẽ làm."
Cô nhìn trang giấy. Cô không trả lời. Trong vài giây, âm thanh duy nhất ở bàn là chiếc xe đẩy của Mori đang lách đi dọc các giá sách cách đó hai dãy, một bánh xe kêu cọt kẹt mỗi vòng quay, cho đến khi chiếc xe rẽ qua góc và mang tiếng động theo.
"Bản thứ ba chỉ là đồ dằn," Reina nói sau cùng. "Sáp nhập đô thị và dự báo dân số. Đừng đọc."
Cậu không đọc.
"Cậu có phương án nào khác không," cô nói, "hay cậu đến đây chỉ để phê bình đề xuất của tôi?"
Cậu có. Cậu đã không định nêu nó ra thẳng thừng như vậy. Cậu vốn nghĩ cuộc trò chuyện sẽ diễn ra như những cuộc trò chuyện của hai người vẫn diễn ra, cô đề xuất, cậu đồng ý, và cả hai gọi đó là hợp tác. Nhưng cô đang nhìn cậu bằng sự chú tâm cô dành cho những thứ cô tin mình sẽ thắng, và có điều gì đó trong cậu, chán cảnh bị người ta đồng tình, không chịu để cô thắng.
"Tỷ lệ duy trì học bổng," cậu nói. "Đối chiếu chéo với nhóm thu nhập gia đình, trong ba năm đầu sau khi nhập học. Liệu hỗ trợ tài chính dựa trên thành tích có thật sự dự đoán được thành công học tập dài hạn hay không, hay phần lớn nó chỉ đo xem ai đủ khả năng ngừng đi làm trong lúc học."
Reina im lặng, theo kiểu chẳng liên quan gì đến sự đồng tình.
"Phòng giáo vụ công bố số liệu tổng hợp về tỷ lệ duy trì theo từng loại hình hỗ trợ trong báo cáo thường niên," cậu nói tiếp, vì khoảng lặng cần được lấp bằng thứ gì đó chắc chắn. "Còn các nhóm thu nhập thì chúng ta phải đề nghị qua phòng nghiên cứu. Giáo sư Yamamoto có thể ký đơn đề nghị."
"Vậy là nhiều việc hơn."
"Có lẽ."
"Riêng việc thu thập dữ liệu đã chiếm gần hết học kỳ."
"Có lẽ."
"Nó cũng," cô nói, đặt câu nói xuống bàn như một quân bài lật ngửa, "sẽ nói về cậu."
Cậu không đáp ngay, và ý thức rất rõ khoảng trễ ấy đang nói gì thay cho mình.
"Nó sẽ nói về chủ đề. Tôi có lý do để thấy nó thú vị. Điều đó không đồng nghĩa với việc nó nói về tôi."
"Không phải sao."
"Không."
Cô quan sát cậu bằng một ánh nhìn cậu chưa từng thấy cô dùng với sách giáo khoa. Đó là ánh nhìn cô từng dùng bên chiếc bàn này hồi mùa xuân, khi cậu vẫn còn là một bài toán mà cô chưa quyết định được liệu mình có thích bị nó làm cho bối rối hay không. Rồi cô nhấc bản đề xuất thứ hai, bản đầy mực đỏ, giơ nó lên trước ánh sáng cửa sổ, như thể đang đối chiếu nó với thứ gì đó cậu không nhìn thấy.
"Công thức cấp kinh phí thì cũng chỉ là công thức cấp kinh phí," cô nói chậm rãi. "Hỗ trợ học bổng được phân bổ theo một quy tắc. Khoản trợ cấp địa phương cũng vậy. Nếu câu hỏi của cậu là liệu một công thức có đo được thứ nó tuyên bố đo hay không, thì đó là cùng một câu hỏi với câu hỏi của tôi, chỉ với ngân sách nhỏ hơn."
"Đó là của cậu."
"Đó là của chúng ta, nếu tôi được thuyết phục đủ." Cô cho trang giấy trở lại bìa hồ sơ, rồi cho bìa hồ sơ vào túi, kèm cả ba bản đề xuất chẳng dùng đến. "Gửi tôi bản phác thảo của cậu. Tôi sẽ nói cho cậu biết nó sai ở đâu. Tôi mong có trích dẫn. Tôi không mong sẽ phải hối hận về chuyện này."
"Cậu nói như thể chuyện đó đã được quyết rồi."
"Đúng là đã quyết," Reina nói, đứng dậy đi rót thêm cà phê. "Chỉ là tôi chưa nói cho cậu biết lý do thôi."
Cậu không hỏi. Cậu đã học được rằng lý do sẽ tự đến theo lịch của riêng nó, vài ngày sau, khoác lên mình hình hài khác: một nhận xét, một lời đính chính, một hộp đồ ăn cậu chưa từng yêu cầu.
___
Kaito kể với cậu vào tối thứ Tư, bốn ngày sau sự việc, mà với Kaito thì chuyện đó chẳng khác nào nhịn đói.
Hôm thứ Sáu, cậu ta có nhắc, bằng giọng của người đang nhắc đến một ca phẫu thuật, rằng thứ Bảy cậu ta có "một việc". Itsuki không hỏi. Kaito trở về từ cái việc ấy lúc mười một giờ đêm với vẻ mặt của người đang giấu một con vật lớn dưới lớp áo khoác, rồi đi thẳng lên giường, và từ đó đến giờ im ắng khác thường quanh ký túc xá.
Giờ cậu ta ngồi ở mép giường, đèn tắt, nhìn lên trần nhà.
"Rồi," cậu ta nói. "Thì. Tuyệt lắm."
"Thế thôi hả? Bốn ngày trời, mà chỉ có 'tuyệt lắm'?"
"Là thật sự tuyệt đấy, ông bạn." Cậu ta không nhìn sang. "Tớ có cả kế hoạch. Các ý chính để nói. Bọn tớ đến chỗ gần cổng nam, cái chỗ có ghế đàng hoàng ấy, và trong đầu tớ có nguyên một bài diễn văn, rồi cô ấy chỉ hỏi mùa hè của tớ thế nào. Không phải bản hài hước. Bản thật." Cậu ta thở ra. "Thế là tớ kể với cô ấy. Về nhà, về chuyện cuộc gọi nào cũng kết thúc bằng việc có ai đó hỏi sau khi tốt nghiệp tớ định làm gì, và câu trả lời thật là chẳng làm gì cả, một đống chẳng-làm-gì, trong khi mọi người khác trong tòa nhà này có kế hoạch năm năm từ hồi cấp hai."
"Tớ nhận ra rồi."
"Cậu đâu có được phép nhận ra, cậu phải giận vì tớ chưa bao giờ nói với cậu chứ."
"Tớ không giận. Tớ mừng vì cậu đã kể với cô ấy."
Kaito quay đầu lại. Trong bóng tối gương mặt cậu ta gần như chỉ còn đường nét, nhưng sự chú tâm trong đó thì dễ cảm nhận được. "Cô ấy không đáp lại nhiều. Không có kiểu 'rồi sẽ ổn thôi', không có gì như vậy. Cô ấy lắng nghe. Và không hiểu sao, đó lại là toàn bộ mấu chốt." Cậu ta ngồi dậy. "Chuyện đó cũng giống vậy hả? Thứ mà cậu với Saionji đang làm ở cái bàn đó. Có phải là chuyện lắng nghe không?"
"Bọn tớ không làm gì ở cái bàn đó cả."
"Cậu đang viết một bản đề xuất. Về học bổng của cậu. Cái mà cậu tự nguyện đưa ra. Cho một lớp seminar chẳng hề yêu cầu cậu tự nguyện bất cứ thứ gì."
Itsuki không nói gì, và Kaito, đến lúc này, đọc cái im lặng ấy giỏi không kém bất kỳ ai còn sống trên đời.
"Ừ," Kaito nói, rồi nằm xuống lại. "Tớ cũng nghĩ vậy."
___
Cậu gửi bản phác thảo vào tối thứ Năm. Ba trang, phương pháp luận đứng đầu, những được mất riêng tư của cậu vắng bóng trong từng dòng, đúng như đã hứa. Thư trả lời của cô đến bốn mươi phút sau và dài hơn chính bản phác thảo, mỗi đoạn là một lời chỉnh sửa, một nửa trong số đó đúng.
Dòng cuối cùng đứng riêng một mình.
Mục 3 còn sơ sài. Chúng ta nên trao đổi trực tiếp. Bàn đó, thứ Ba.
Không phải mục của cậu. Chúng ta.
Cậu gõ thứ Ba rồi gửi, và ngồi đó nhìn con trỏ nhấp nháy trong ô trả lời trống trơn, không tìm ra cách nào để nói với cô rằng cậu đã đọc thấy chữ còn lại.