Itsuki trở lại Koyo vào tuần đầu tháng Chín, mang theo chính chiếc túi vải bạt cậu đã xách đi, và thấy đại lộ ngập dưới một lứa sinh viên năm nhất mới, họ đứng sững giữa dòng người để chụp ảnh những hàng cây. Hoa đã tàn từ lâu. Những cái cây đã đổi màn trình diễn của tháng Tư lấy một màu xanh nặng nề, chăm chỉ, và đám sinh viên năm nhất vẫn chụp nó như thường. Cậu đi vòng qua họ.
Ký túc xá nồng mùi sáp lau sàn và mì ăn liền của ai đó. Kaito đã về từ Chủ nhật, điều mà Itsuki nhìn tình trạng căn phòng là biết, trước cả khi nhìn Kaito. Một nửa phòng trống trải, gọn gàng. Nửa kia trông như thể ai đó đã thả cả kho đồ thất lạc xuống từ trên cao.
"Cậu về muộn," Kaito nói, từ trên giường, không ngước khỏi điện thoại. "Tớ muốn ghi nhận rằng suốt hai tháng qua tớ đã cực kỳ kỷ luật, và tớ muốn được trả công cho việc đó ngay bây giờ."
"Trả công cho cái gì."
"Cho việc không nhắc đến chuyện ấy. Hồi tháng Bảy. Hồi tháng Tám. Qua tin nhắn, khi cậu trả lời 'ổn' cho bảy câu hỏi khác nhau về mùa hè của cậu." Cậu ta xoay điện thoại lại. "Tachibana gửi tớ cái này."
Itsuki đặt túi xuống và nhìn.
Bức ảnh được chụp từ một khoảng cách nhất định và hơi cao, từ trên bức tường bến cảng, bởi một người không hề nhắm tới nghệ thuật. Ở giữa là một chàng trai nằm ngửa trên cát, hai tay dang rộng, như thể bị ném xuống đó. Một cặp kính nằm úp ngược cách đầu cậu một mét. Một quả bóng chuyền đặt cạnh tai như một cái đầu thứ hai, nhỏ hơn, đang chờ đến lượt lên tiếng. Và ở góc gần, nhòe đi và đang giữa bước chạy, một tay đưa ra, cặp kính của chính cô lệch trên sống mũi, là Reina, đang bước qua một sợi dây trên đường đến chỗ cậu với một vẻ mặt mà lúc ấy cậu không hề thấy. Lúc ấy cậu đang nhìn bầu trời.
"Một gã tên Yamazaki chụp," Kaito nói. "Gã gửi cho Tachibana, cô ấy gửi cho tớ kèm mười một mặt cười và chú thích 'hiện trường vụ án'. Tớ có tấm này từ tháng Bảy. Cậu có biết tớ phải chịu đựng thế nào để chờ đến lúc cậu bước qua cánh cửa này không?"
"Yamazaki là bạn cũ. Cậu ấy chờ từ hồi tớ mười một tuổi để được chĩa máy ảnh vào tớ."
"Ừ thì, giờ cậu ta dùng được rồi." Kaito kéo điện thoại về và phóng to góc ảnh, đầy thèm khát. "Cô ấy đã nhảy. Tachibana bảo Saionji đã nhảy. Trên cát. Và quả bóng bay tới, trích nguyên văn, 'từ quỹ đạo'."
"Hôm đó khoảng bốn mươi độ."
"Chẳng ai nói với tớ là cô ấy làm được thế."
"Cũng chẳng ai nói với tớ."
"Tớ đã không có mặt." Kaito thả điện thoại xuống ngực và nói với trần nhà. "Chẳng ai mời tớ. Mùa hè duy nhất tớ ở nhà, cô gái không bao giờ ra ngoài trời lại phóng một quả bóng vào mặt cậu, còn tớ nhận được nó dưới dạng một tấm jpeg."
"Tớ cũng không được mời. Tớ ở đó do tình cờ."
"Thế còn tệ hơn. Mọi thứ cậu làm do tình cờ cuối cùng đều hóa ra được sắp đặt." Kaito lăn sang một bên để quan sát cậu. "Vậy giờ thế nào? Cậu có cần đội mũ bảo hiểm đến thư viện không? Tớ có cần lập quỹ không?"
"Tớ đã đặt ra một nguyên tắc."
"Nguyên tắc nào."
"Mười mét. Trong mọi bất đồng sau này."
Kaito phát ra một âm thanh như ấm nước bị bỏ quên trên bếp và phải vùi mặt vào gối. Trong lúc đó Itsuki dỡ đồ: hai chiếc áo sơ mi, mấy cuốn giáo trình cũ, tờ giấy gấp có nét chữ của mẹ mà cậu đặt dưới đèn bàn mà không nhìn lần thứ hai.
"Gửi tớ cái đó," cậu nói, khi Kaito ngoi lên lấy hơi.
"Tấm ảnh á?"
"Làm bằng chứng."
"Bằng chứng của gì."
"Quả bóng."
Kaito nhìn cậu rất lâu với vẻ mặt của niềm vui đang ló dạng dần, và không nói bất cứ điều nào trong vô số điều cậu ta rõ ràng muốn nói, điều mà Itsuki tính là hành động hào phóng nhất của cả mùa hè. Chiếc điện thoại trong túi cậu rung lên ngay sau đó. Cậu không lấy ra cho đến khi Kaito quay sang túi đồ của mình.
___
Cậu thấy cô trước khi tới thư viện, đang băng qua khoảng sân vuông cách cậu hai mươi mét, một chồng bìa hồ sơ ép sát bên hông.
Cô mặc chiếc áo len cardigan mỏng màu oải hương khoác ngoài áo sơ mi trắng, xắn tay đến khuỷu để chống chọi với những tàn dư cuối cùng của cái nóng, sắc hồng bụi của mái tóc được buộc thấp bằng chiếc kẹp đen trơn. Chẳng ai yêu cầu khoảng sân phải tự sắp xếp lại. Nó vẫn làm thế. Hai sinh viên năm ba dừng giữa chừng cuộc tranh cãi. Một sinh viên năm nhất đang cầm máy ảnh hạ nó xuống như thể cô vừa bước vào khung hình mà không xin phép, và nhóm người cạnh dãy giá xe đạp tách ra quanh lối cô đi như nước quanh một cái cọc. Reina bước qua khoảng trống ấy mà không nhìn nó, như cô vẫn bước qua khoảng trống ấy từ tháng Tư.
Cậu cho cô ba phút đi trước, với lý thuyết rằng bước vào cùng nhau sẽ trông giống một điều gì đó, rồi đi lên.
Tầng ba vẫn có mùi như mọi khi, mùi giấy và sáp lau sàn và những chiếc đèn chao xanh đang ấm dần lên. Mori ở quầy phía trước với chồng sách trả đêm qua, và gật đầu một lần khi cậu đi ngang, cái gật đầu của một người phụ nữ chưa bao giờ cần hỏi chiếc bàn nào là của họ. Chiếc lò sưởi dưới cửa sổ im lìm suốt mùa. Đó là một ân huệ nhỏ cậu để ý rồi quên.
Reina đã ở đó rồi. Bốn tập hồ sơ bốn màu, chiếc thước thép ở bên phải, một báo cáo của bộ với một dải nhãn dán lòa xòa đang mở trước mặt, và bên dưới nó là một cuốn sách thứ hai mà cậu không đọc được gáy.
"Cậu muộn," cô nói, không ngước lên.
"Muộn cho việc gì."
Cô lật một trang. "Tôi không biết. Đã quá lâu rồi không còn lý do nào để đúng giờ, đến nỗi tôi quên mất đơn vị đo."
Đề tài từng biện minh cho việc hai người dùng chung một chiếc bàn đã được nộp vào tháng Sáu, chấm điểm vào tháng Bảy, và khép lại. Không còn bài tập nào. Không có hạn nộp, không có email nào từ Yamamoto, chẳng có gì trong lịch của cả hai giải thích tại sao một ngày thứ Ba tháng Chín lại thấy họ ngồi đối diện nhau với ánh nắng muộn trên mặt gỗ. Cậu ngồi xuống chiếc ghế đã thành của mình, và đặt một trong hai ly cà phê cậu mua trên đường cạnh cây thước của cô.
Cô dịch chồng giấy của mình sang trái sáu xăng-ti-mét. Đó là lời cảm ơn.
Cuốn từ điển nằm trong ngăn kéo, nơi nó vẫn ở từ tuần thứ hai của mùa xuân, và bên cạnh là một cây bút chì kim với độ cứng ruột chì của một nhãn hiệu ít người biết mà cô vờ như không ưa hơn cả. Có một cây mới nằm cạnh cây cũ. Cậu không hỏi.
___
"Nói cho tôi biết vì sao chỗ này sai," Reina nói, và đẩy bản báo cáo của bộ sang.
Đó là bản tóm lược về thuế phân bổ địa phương, công thức mà chính phủ quốc gia dùng để quyết định mỗi thị trấn được giữ lại bao nhiêu tiền để tiếp tục vận hành. Cô đã gạch chân đỏ một cột số liệu và viết ?! bên lề, điều mà cậu đã học được là mức gần nhất cô tiến tới việc chửi thề trong thư viện.
Cậu đọc trang giấy. "Phần nào tôi được cho là phải phản đối?"
"Phép tính nhu cầu tài khóa cơ bản. Nó được xây trên dân số. Một ngôi làng mất bốn mươi người mỗi năm, con số nhu cầu của nó giảm, khoản trợ cấp của nó giảm, và con đường đến trạm xá thì tốn đúng bằng số tiền năm ngoái." Cây bút của cô gõ lên cột đỏ. "Công thức phạt các thị trấn vì thu hẹp. Thực chất, nó là một cỗ máy thưởng cho những nơi không cần đến."
"Nó không phạt họ. Nó đang đo họ." Cậu đẩy kính lên sống mũi bằng một đốt ngón tay. "Vấn đề là năm gốc. Họ chọn một năm trước đợt sụt giảm dân số lớn gần nhất, nên mọi thứ sau đó trông như một sai số cần sửa, không phải một xu hướng cần được tài trợ. Đổi năm đi, và cùng công thức ấy sẽ nói điều khác."
"Hình phạt trông là như thế. Chỉ là nó có một bằng chứng ngoại phạm tốt."
"Đó là một lựa chọn. Lựa chọn thì có thể đảo ngược. Phép tính thì không thể đảo ngược."
"Cậu sắp phản đối tôi," Reina nói.
"Tôi vừa làm rồi mà."
"Không. Cậu sắp làm điều đó mạnh hơn. Cậu vừa làm cái việc với cặp kính."
Tay cậu khựng lại giữa đường về lại đùi. "Đó không phải một 'việc' gì cả."
"Đó là một việc. Một đốt ngón tay, sống mũi, ngay trước một lời phản bác. Tôi có mười hai điểm dữ liệu."
"Cậu có mười hai."
"Mười ba, tính đến câu cuối." Cô nói với trang giấy, với sự điềm tĩnh của một người phụ nữ báo cáo con số lượng mưa, và cậu để ý thấy chóp tai cô đã ửng hồng nhẹ và cô đang cầm bút với lực mạnh không cần thiết.
Cậu lăn ghế lùi lại chừng bốn mươi xăng-ti-mét.
"Cậu đang làm gì vậy."
"Khoảng cách."
"Khỏi cái gì."
"Những bất đồng trong tương lai. Mười mét là lý tưởng. Thư viện có khoảng ba mét."
"Tôi hoàn toàn không có ý định ném bất cứ thứ gì vào cậu trong phòng đọc."
"Cậu cũng nói y như vậy về bãi biển."
"Đó là thể thao. Còn đây là một chú thích cuối trang."
"Tôi đã thấy cậu làm gì với chú thích cuối trang."
Trong một khoảnh khắc miệng cô làm điều mà cậu hẳn đã gọi là một nụ cười nếu nó kéo dài. Nó không kéo dài. Cô kéo bản báo cáo của bộ về phía mình và đánh một dấu bên lề, và cậu hiểu từ hình dạng của dấu đó rằng cô đã nhượng bộ về năm gốc và định không nói gì về chuyện này. Cậu lăn ghế tiến lên lại, đến vị trí cách chỗ ban đầu ba mươi xăng-ti-mét một cách đầy tôn trọng.
___
Cô lấy cái gói ra khi ánh sáng đã chuyển sang màu hổ phách. Nó được bọc bằng tấm vải xanh navy trơn, thắt nút hai vòng dài bằng nhau tăm tắp, và cô đặt nó cạnh khuỷu tay cậu bằng cùng động tác cô dùng để đặt cây thước xuống, như thể đó là một món văn phòng phẩm.
"Cái gì đây."
"Bữa trưa. Cuối cùng thì." Cô lại đang đọc, hay đang sắp xếp nét mặt cho trông giống như đang đọc. "Tôi tập vào buổi sáng. Tôi nấu theo mẻ cho việc đó. Công thức cho ra sáu phần và tôi cần năm phần."
"Cơm mà phải tính toán nhiều thế."
"Cậu đã nói 'đã ghi nhận'." Cô lật một trang mà một phút trước cô đã đọc xong. "Trên bãi biển. Về chuyện ăn nhiều hơn. 'Đã ghi nhận' không phải một câu trả lời, Shindou-san. Đó là một chỗ giữ chỗ. Đây là tôi đang đòi lại phần được giữ chỗ."
Cậu nhìn cái nút thắt. Dưới những ngón tay cậu, gói đồ mát và hơi nặng, bên trong có thứ gì đó có cạnh. "Tôi không nhận được."
"Nếu không thì nó sẽ bị vứt đi, mà tôi không mang rác về nhà." Cây bút lại bắt đầu chuyển động. "Đũa không phải loại dùng một lần. Trả lại cùng hộp, đã rửa sạch."
Thư viện không cho phép đồ ăn ở bàn, và chưa ai trong hai người từng thử quy tắc ấy lần thứ hai. Cậu nhét gói đồ vào ngăn ngoài của chiếc túi, nơi nó nằm tì vào hông cậu, giờ hơi ấm lên nhờ nắng ngoài cửa sổ, và nói, "Cảm ơn cậu."
"Đừng làm cho nó kỳ cục."
"Tôi không định thế."
"Cậu đang soạn một điều gì đó."
Quả có thế. Cậu bỏ nó đi.
Yamamoto tìm thấy họ mười lăm phút sau, điều này hoặc là trùng hợp hoặc không, tùy việc người ta tin một người đã dành trọn một năm xếp hai sinh viên ấy ngồi cạnh nhau đến mức nào. Ông kẹp dưới một tay chồng giấy nghiêng ngả. Ông nhìn ly cà phê thứ hai, nhìn cây thước, nhìn cái nút vải lộ ra ở miệng chiếc túi của Itsuki, và không nói gì về bất kỳ thứ nào trong đó, điều mà theo cách riêng của nó còn ồn ào hơn việc nói ra.
"Kỳ thi xếp hạng diễn ra vào ngày hai mươi," ông nói. "Kết quả sẽ được đăng vào tuần sau đó. Các cặp nghiên cứu cho seminar mùa thu sẽ được phân theo thứ hạng, hai người đứng đầu trước." Ông chỉnh lại kính. "Tôi chỉ nhắc để các em giữ trống những buổi thứ Ba và thứ Năm."
"Không còn đề tài nào cả," Reina nói. "Chúng em chỉ ngồi cùng một bàn."
"Hai người trên một chiếc bập bênh cũng vậy." Ông đã bước đi. "Tôi cho rằng thế còn là cộng tác hơn phần lớn các cuộc cộng tác."
Cô đợi đến khi ông đi khuất. "Ông ấy cố tình làm thế."
"Gần như chắc chắn."
"Nó lộ liễu."
"Cực kỳ."
Cô đặt bút xuống thật nhẹ, cái cách cô làm khi giận một người không có mặt ở đó. "Đừng nói thêm gì nữa," cô nói, và cậu không nói, và họ ở lại cho đến khi đèn bật sáng.
___
Phòng thư ở tầng hầm ký túc xá là một bức tường các ô thư đánh số và một nhân viên chưa bao giờ ngước lên. Của cậu là một chiếc phong bì mỏng màu xám xanh có huy hiệu của trường, nghĩa là nó đến từ văn phòng học bổng, nghĩa là cậu đọc nó khi đang đứng, ba lô vẫn trên vai.
XÉT DUYỆT HỌC KỲ THU: THÔNG BÁO ĐIỀU KIỆN. Thứ hạng học kỳ xuân, đã xác nhận. Việc tiếp tục học bổng cho học kỳ thu phụ thuộc vào hai điều kiện, và điều kiện thứ nhất là điều cậu đã biết: thứ hạng nằm trong nhóm đầu của khóa khi kết thúc học kỳ. Điều kiện thứ hai là điều mới.
(2) Đối với sinh viên đăng ký seminar nghiên cứu của khoa: thành quả nghiên cứu đã được chứng minh, theo đánh giá của khoa.
Cậu đọc dòng thứ hai hai lần. Điều kiện thứ nhất cậu có thể tự làm ra, trong những kẽ hở, với bốn tiếng ngủ, trước mặt không ai. Điều kiện thứ hai là thứ người ta làm ra trước mặt người khác, theo một lịch do người khác định. Năm trăm tám mươi nghìn yên mỗi học kỳ phụ thuộc vào việc một người lạ trong hội đồng có nghĩ rằng cậu đã làm ra đủ hay chưa.
Cậu gấp lá thư theo những nếp gấp sẵn có và đi làm.
___
Giờ nghỉ, cậu hâm nóng phần bên trong trong lò vi sóng ở phòng nhân viên, vì không có phiên bản nào của cậu có thể mang một bữa cơm nguội đi ngang qua một chiếc lò vi sóng ấm. Khi mở ra, tấm vải xanh navy là một chiếc khăn ăn vuông, đã được là phẳng. Bên trong là một chiếc hộp sơn mài và, trong một chiếc hộp đen trơn riêng của chúng, một đôi đũa rõ ràng được mua cho dịp này.
Cá thu nướng, muối vừa đủ. Cơm rắc vừng đen ép thành một hình chữ nhật gọn ghẽ. Bí đỏ ninh, rau chân vịt trộn dầu mè, và một lát trứng cuộn được gập và cắt bằng thước. Mọi thứ trong đó đều có ngăn riêng. Không thứ nào chạm vào nhau.
Cậu ăn hết sạch. Đó là, hơn hẳn mọi thứ khác, món ngon nhất cậu từng ăn kể từ tháng Sáu, và cậu ăn xong nhanh hơn mức cậu chịu thừa nhận với bất cứ ai, đứng, lưng tựa vào giá thép rẻ tiền của phòng nhân viên, ánh đèn huỳnh quang vo ve trên đầu.
Rồi cậu rửa chiếc hộp ở bồn sau và lau khô bằng khăn giấy, đặt nó cạnh túi để khỏi quên trả lại. Cậu nhét lá thư vào túi, sau mấy cuốn giáo trình, để khỏi phải nhìn nó. Đó dường như là thứ tự ưu tiên đúng cho giờ phút này. Cậu quay ra quầy phía trước và bắt đầu dọn kệ cơm nắm.