Sáng hôm sau, khi sương mù còn chưa tan hẳn trên những ngọn cỏ héo rũ, Nguyệt đã có mặt ngoài đồng. Cô đang làm một việc mà dân làng cho là điên rồ là khơi thông những rãnh mương đã bị bồi lấp từ lâu.
Người dân từ khi xa cách nhau nên đã không cùng chung nhau làm những việc như đắp đập, khơi thông mương máng. Họ chỉ biết lo cho bản thân mình. Sự ích kỷ đã khiến cho các kênh mương chỗ thông chỗ tắc, các con đê đoạn lở đoạn bồi.
Nguyệt dùng đôi vai gầy đẩy những tảng đá lớn. Cô cào đi lớp bùn đặc quánh. Nhìn dáng vẻ nhỏ bé ấy vật lộn với dòng chảy, ông Tám và mấy người con ban đầu đứng nhìn, sau đó ông Tám lẳng lặng cầm cuốc ra theo.
Đến quá trưa, một điều bình thường nhưng lại như phép màu xảy ra. Dòng nước đục ngầu mang theo phù sa đỏ nặng trôi từ con sông cái bắt đầu luồn lách vào những con mương, rồi chảy vào trong các thửa ruộng.
Thế nhưng, sự ấm áp ấy không lan tỏa nhanh chóng. Khi Nguyệt vác cuốc sang cánh đồng bên cạnh, nơi những người hàng xóm khác đang còng lưng làm việc, cô chỉ nhận lại những ánh nhìn sắc lẹm.
"Đi chỗ khác đi! Chúng tôi không có tiền trả đâu,"
Một người đàn ông gắt gỏng, tay xua đuổi như đuổi tà kiến :
"Chắc định làm lấy lòng rồi lại làm điều khuất tất chứ gì? Chúng tôi lạ gì cái thói này nữa!"
Nguyệt đứng lặng giữa ranh giới của hai thửa ruộng. Một bên đã bắt đầu có dòng nước mát lành, một bên vẫn là sự khô cằn của đất và sự chai sạn của lòng người.
Nguyệt không giải thích, cũng không giận dữ. Cô hiểu được để xây dựng lại một xã hội mà mỗi người dám tự định đoạt số phận và tin tưởng nhau, những gáo nước phù sa đầu tiên bao giờ cũng là những gáo nước bị hắt hủi nhất.
Nguyệt vẫn không nản lòng. Cô chào hỏi mọi người dù không ai đáp cả. Cô vẫn tìm cách giúp đỡ người khác.
Một lần lúc đang đắp đoạn đê lở cùng với mọi người thì một tiếng cười khẩy vang lên từ phía sau bờ đê. Sùng – con trai của ông trưởng thôn – bước tới với dáng vẻ nghênh ngang, tay lăm lăm thanh gậy gỗ. Hắn nhìn đoạn đê vừa đắp lên bằng ánh mắt ghen tức. Hắn chỉ thẳng vào mặt Nguyệt:
"Đồ đàn bà ngoại tộc! Ai cho phép cô tự ý đào bới trên đất Nghĩa Lĩnh này? Đừng tưởng làm màu làm mè mấy trò bẩn thỉu này rồi định leo lên đầu lên cổ dân làng này mà ngồi!"
Sùng vốn là kẻ quen thói hống hách, cậy thế cha mình là trưởng thôn nên luôn coi bản thân là người thừa kế quyền lực duy nhất ở đây. Sự xuất hiện của Nguyệt cùng những việc cô làm khiến hắn cảm thấy địa vị của mình bị lung lay dữ dội. Hắn khinh thường nữ nhi, càng không chịu nổi việc người dân bắt đầu xầm xì tán thưởng một kẻ tay không tấc sắt như cô.
Nguyệt khẽ siết chặt chiếc cuốc trên tay, nhìn thẳng vào ánh mắt hằn học của Sùng nhưng không hề nao núng. Cô đáp sắc lẹm :
“Tôi chỉ làm những việc nên làm mà thôi”
Mọi người dân xung quanh chỉ biết im lặng chứng kiến. Sùng với giọng điệu uy hiếp :
“Nếu cô tự tiện làm việc mà không có sự cho phép của ta một lần nữa thì đừng trách ta độc ác. Trong làng này mọi việc làm cần phải có sự đồng ý của cha ta”
Nguyệt ngẩng đầu nhìn Sùng. Cô cũng không đáp lời. Sùng sau đó quay người bỏ đi.
Sự kiên nhẫn của Nguyệt giống như dòng nước luồn lách qua kẽ đá, chậm rãi nhưng không gì ngăn cản được. Mỗi sáng, cô đeo gùi lên vách núi cao, nơi mây mù bao phủ để tìm những loại thảo dược tốt. Những vết xước trên đôi tay thanh tú cứ nhiều dần lên, nhưng đôi mắt cô vẫn kiên định.
Khi bà cụ dưới gốc đa lên cơn hen suyễn, hay đứa trẻ nhà bên bị sốt co giật, Nguyệt xuất hiện lặng lẽ như một cái bóng, mang theo hương thuốc rừng đắng ngắt nhưng hiệu nghiệm.
"Tôi không lấy tiền"
Nguyệt luôn lặp lại câu đó khi những bàn tay run rẩy chìa ra vài đồng bạc lẻ xỉn màu. Cô lặp lại câu nói:
"Chỉ xin mọi người sau này khi thấy ai đó ngã, hãy đưa tay ra là được."
Lời nói của Nguyệt lúc đầu bị coi là viển vông. Nhưng cô không nhụt lòng nản chí. Rất nhiều lần như thế thì cuối cùng dân làng đã chấp nhận Nguyệt và xem Nguyệt như hàng xóm. Họ còn giúp cô dựng lên một căn nhà. Họ góp những vật dụng cần thiết cho cô sinh hoạt.
Còn về Sùng, hắn nhiều lần đứng ra ngăn cản, kích động đám thanh niên trong làng cô lập Nguyệt. Thậm chí hắn âm thầm đập phá những đoạn mương hay đê cô vừa khơi thông, đắp lại,... Điều này khiến cho dân làng không hài lòng..