Sau khi tốt nghiệp, tôi học thiết kế ứng dụng, còn Nhã theo một khóa làm bánh. Tôi không biết cô ấy có thật sự thích làm bánh không. Nhã chọn nghề giống cách người ta chọn một chiếc váy trên mạng, chủ yếu dựa vào hình ảnh đẹp.
Cô ấy thích những gian bếp sáng màu, chiếc tạp dề có ren, lọ thủy tinh đựng bột và cảnh người thợ nhẹ nhàng đặt quả dâu lên chiếc bánh hoàn hảo. Cô ấy không thích dậy lúc bốn giờ sáng, rửa khay dính bơ, đứng tám tiếng liên tục và bị quản lý nhắc vì cân sai nguyên liệu.
Mỗi lần mất việc, Nhã đều có một câu chuyện hợp lý.
Chỗ đầu tiên đuổi cô vì bà chủ thiên vị cháu gái.
Chỗ thứ hai không giữ cô vì đồng nghiệp ghen ghét.
Chỗ thứ ba ép nhân viên làm việc như nô lệ.
Chỗ thứ tư không có môi trường phát triển.
Đến chỗ thứ năm, khi nghe Nhã kể quản lý đã ba lần nhắc cô không được đến muộn, tôi hỏi: “Vậy bà có đến muộn không?”
Cô ấy im lặng một lúc rồi nói: “Có mấy phút thôi. Nhưng người bình thường ai lại soi nhau từng phút?”
Tôi không hỏi thêm.
Khi đó tôi đang làm cùng lúc hai công việc. Ban ngày tôi chỉnh giao diện cho một công ty phần mềm nhỏ, buổi tối nhận làm áp phích, thực đơn và hình quảng cáo cho các cửa hàng. Tôi ngủ trung bình năm tiếng, ăn bất cứ thứ gì có thể cầm bằng một tay và dành tay còn lại để bấm chuột.
Nhã thường nhờ tôi sửa ảnh.
Ban đầu chỉ là xóa vài vết mụn. Sau đó là chỉnh màu, ghép nền, làm bảng giá, thiết kế logo rồi dựng cả trang bán hàng. Tôi không lấy tiền. Nhã là bạn tôi. Hơn nữa, mỗi lần cô khoe mọi người khen hình đẹp, tôi cũng vui.
Có lần cô nhờ tôi sửa gấp một tập hồ sơ để nộp cho cuộc thi làm bánh. Tôi đang chạy dự án nên bảo cô mang máy tính đến nhà mình, tôi sẽ tranh thủ xem giúp.
Nhã trả lời:
“Thôi, nhà bà xa.”
Tôi ngồi nhìn bốn chữ ấy rất lâu.
Nhà chúng tôi cách nhau chưa đến bảy cây số.
Tuần trước, Nhã vừa đi gần ba mươi cây số để giúp một người bạn trang trí tiệc sinh nhật. Cô ấy thức đến một giờ sáng cắt từng bông hoa giấy, sau đó gọi cho tôi than mệt, than người kia vô tâm, than mình lúc nào cũng hết lòng vì bạn bè nhưng chỉ nhận lại sự lợi dụng.
Tôi đã nghe và thương cô ấy.
Đến lượt cô cần tôi giúp, bảy cây số bỗng trở thành một chuyến thám hiểm xuyên lục địa.
Hôm ấy, lần đầu tiên tôi hiểu khoảng cách giữa chúng tôi không được tính bằng cây số.
Nó được tính bằng việc ai là người phải bước tới.
Tôi không nói gì. Cuối tuần, tôi vẫn mở máy sửa hồ sơ từ xa cho cô ấy. Chỉ là từ đó, tôi không còn sốt sắng như trước.
Tôi tưởng mình đã biết rút lui.
Thật ra tôi chỉ chuyển từ làm miễn phí ngay lập tức sang làm miễn phí sau khi khó chịu một lát.
Có khoảng thời gian gia đình tôi gặp biến cố. Tài khoản gần như trống rỗng, chủ nhà liên tục gọi, còn tiền công của tôi bị khách kéo dài chưa thanh toán.
Tôi nhắn cho Nhã:
“Bà có tiền không?”
Tôi chưa kịp nói mình cần bao nhiêu. Thật ra tôi cũng chưa biết sẽ mở lời thế nào. Một phần trong tôi vẫn hy vọng cô ấy sẽ hỏi:
“Có chuyện gì vậy?”
Hoặc:
“Bà cần bao nhiêu?”
Nhã trả lời ngay:
“Nhà tôi giờ năm chục nghìn cũng không có.”
Tôi nói không sao.
Vài ngày sau, cô đăng ảnh uống trà ở một khách sạn sang trọng. Tôi không biết ảnh được chụp hôm đó hay từ trước. Nhã có thói quen giữ ảnh rồi đăng dần để trang cá nhân lúc nào cũng trông đầy màu sắc. Vì vậy, tôi không thể kết luận rằng cô đã nói dối.
Nhưng đến giờ tôi vẫn nhớ cảm giác khi đọc câu trả lời ấy.
Không phải vì cô không cho tôi vay.
Mà vì cô đóng cửa trước khi biết tôi đang chạy trốn điều gì.
Đêm đó, tôi bán chiếc máy ảnh cũ. Tôi vượt qua được giai đoạn khó khăn mà không cần Nhã.
Sau này, khi cô bị mất việc và phải rời chỗ trọ, chồng tôi từng đề nghị cho cô ở tạm phòng trống nhà mình. Anh còn nói có thể hỗ trợ tiền nhà vài tháng để cô ổn định.
Tôi là người từ chối.
“Cô ấy không cần tiền,” tôi nói. “Cô ấy cần một lý do mới. Nếu mình giúp, vài tháng sau lý do đó sẽ là tụi mình.”
Chồng tôi nhìn tôi đầy ngạc nhiên.
Có lẽ anh không hiểu tại sao tôi có thể nói lạnh lùng như thế về người mà tuần trước mình còn thức đến nửa đêm nghe khóc.
Nhưng tôi hiểu Nhã.
Ít nhất, tôi từng nghĩ vậy.