Chương 47: Bình Thường Là Đạo: Khi Đỉnh Cao Là Mặt Đất
Bình Thường Là Đạo: Khi Đỉnh Cao Là Mặt Đất
Trong thế giới của những người tầm đạo, chúng ta thường bị ám ảnh bởi những khái niệm hào nhoáng: "khai mở luân xa", "nhìn thấy ánh sáng", "hòa nhập vào vũ trụ" hay "tan biến cái tôi". Chúng ta mải mê leo lên những đỉnh núi cao của nhận thức để rồi một ngày nhận ra rằng, đỉnh cao nhất không nằm ở mây ngàn, mà nằm ngay dưới đôi bàn chân đang đứng trên mặt đất bụi bặm.
Cổ nhân có câu: "Bình thường tâm thị Đạo" (Tâm bình thường chính là Đạo). Nhưng để đạt được cái "bình thường" ấy, đôi khi người ta phải đi hết một vòng vạn dặm của sự phi thường.
Hành trình của một người tỉnh thức thường đi qua những khúc quanh đầy kịch tính. Đầu tiên, họ thấy thế giới này thật đến mức đáng sợ (Duy vật). Sau đó, họ ngộ ra mọi thứ chỉ là ảo ảnh, là trò chơi của tâm trí (Duy tâm). Họ say sưa với cảm giác mình đã nắm giữ được "bí mật vũ trụ", thấy mình đứng trên cao nhìn xuống dòng đời đang mê mờ.
Nhưng nấc thang cuối cùng - mức độ của sự thực chứng - lại đánh gục cái tôi kiêu hãnh đó. Nó bảo rằng: Nếu anh thấy mình đặc biệt vì anh tỉnh thức, thì anh vẫn còn đang hôn mê.
Bình thường là Đạo - chính là khoảnh khắc ta nhận ra không có gì để chứng đắc, không có ai để trở thành. "Núi lại là núi, sông lại là sông". Bạn vẫn ăn cơm, vẫn mặc áo, giặt đồ. Bạn vẫn phải đối diện với những hóa đơn cơm áo gạo tiền, nhưng bạn làm những việc đó với một tâm thế hoàn toàn khác: không mong cầu, không trốn chạy, không kháng cự.
Nhiều người lầm tưởng giác ngộ là phải thoát ly cuộc sống. Nhưng sự thực, Đạo không nằm trong những hang động tĩnh mịch hay những tu viện trang nghiêm. Đạo nằm ở cách bạn cầm một cây chổi, cách bạn lắng nghe một người đồng nghiệp đang cáu kỉnh, hay cách bạn điềm nhiên đi qua một cơn giông bão của cảm xúc.
Khi đói thì ăn, khi mệt thì ngủ: Nghe có vẻ đơn giản, nhưng mấy ai trong chúng ta thực sự "ăn" khi đang ăn? Hay chúng ta đang "ăn" những lo âu của ngày mai và những hối tiếc của hôm qua?
Sự giải thoát thực sự: Là khi bạn không còn cần thế giới này phải theo ý mình thì mới cảm thấy bình yên. Bạn chấp nhận sự "bình thường" của thực tại với tất cả những khiếm khuyết, nỗi đau và sự hữu hạn của nó.
Tại sao "Bình thường" lại là đỉnh cao?
Bởi vì "bình thường" là trạng thái trung thực nhất của thực tại. Những trạng thái thăng hoa, hỷ lạc hay những trải nghiệm tâm linh kỳ ảo rồi cũng sẽ đến và đi theo quy luật vô thường. Chỉ có cái thực tại đang diễn ra ngay đây - tiếng chim hót, tiếng thác đổ, làn gió mát - là thứ luôn hiện hữu.
Khi bạn dám trở nên bình thường, bạn cũng đồng thời trở nên tự do tuyệt đối.
Bạn không còn phải gồng mình để diễn vai một "người tỉnh thức".
Bạn không còn phải bảo vệ bất kỳ quan điểm nào về sự thật.
Bạn cho phép mình được là một con người trọn vẹn: có thể tổn thương, có thể cười đùa, có thể vụng về, nhưng luôn thức tỉnh.
Đạo hòa vào Đời. Sau khi đã chứng ngộ, ta không biến mất vào cõi hư không, mà quay trở lại xóm làng, bầu bạn với những chị hàng thịt, cô bán rau và dì bán cá.
Chúng ta mang cái "vô vi" vào trong cái "hữu vi". Chúng ta cứu giúp chúng sinh không phải bằng thần thông, mà bằng sự hiện diện tĩnh lặng và tình thương bình dị. Hãy chứng minh rằng: Phép màu lớn nhất không phải là đi trên mặt nước, mà là đi trên mặt đất này với sự bình an.
Nếu bạn đang đi tìm một sự bùng nổ tâm linh nào đó, hãy thử một lần dừng lại. Đừng cố gắng "ngộ" thêm gì nữa. Hãy nhìn vào chén trà trên tay, nhìn vào người đối diện, nhìn vào chính hơi thở đang ra vào cơ thể bạn.
Giác ngộ không phải là biến mình thành một thực thể khác, mà là nhận ra bản chất nguyên sơ của chính mình. Sự thật vốn dĩ vẫn luôn ở đó, trần trụi và dung dị. Khi bạn buông bỏ nỗ lực để trở nên vĩ đại, bạn sẽ thấy rằng: Hóa ra, được làm một người bình thường với một trái tim tỉnh thức, đã là một điều kỳ diệu khôn cùng.