Chương 48: Giác ngộ là khi bạn thôi không còn muốn giác ngộ nữa
Giác ngộ là khi bạn thôi không còn muốn giác ngộ nữa
Chúng ta thường bước vào con đường tầm đạo với một tâm thế của một kẻ đi chinh phục. Ta muốn chinh phục sự tĩnh lặng, chinh phục những tầng định, chinh phục cái tôi, và cuối cùng là chiếm lĩnh hai chữ "Giác ngộ". Nhưng chính cái "khát khao được giác ngộ" đó lại là rào cản cuối cùng, và cũng là rào cản kiên cố nhất, ngăn cách ta với thực tại.
Bạn dùng đủ mọi phương tiện: ngồi thiền hàng giờ, đọc hàng ngàn cuốn kinh, theo đuổi những bậc thầy danh tiếng... tất cả đều là những nỗ lực của "cái tôi" nhằm đạt được một trạng thái mà nó cho là lý tưởng.
Mọi nỗ lực để trở thành một cái gì đó khác với hiện tại đều là sự phản bội lại sự thật. Khi bạn muốn giác ngộ, nghĩa là bạn đang ngầm định rằng "hiện tại này chưa đủ tốt", "tôi lúc này chưa hoàn hảo". Chính sự phân biệt này đã duy trì sự tồn tại của cái tôi đầy ham muốn.
Khoảnh khắc "giác ngộ là khi bạn thôi không còn muốn giác ngộ" giống như một kẻ lữ hành mệt nhoài sau vạn dặm tìm kiếm, quyết định buông chiếc gậy xuống và ngồi bệt bên lề đường.
Ngay khi anh ta dừng lại, không còn mong cầu đi đâu nữa, không còn muốn đạt được gì nữa, thì đột nhiên... tiếng chim hót bên tai trở nên rõ rệt, làn gió chạm vào da thịt trở nên sống động, và anh ta nhận ra: Cái đích mà mình tìm kiếm bấy lâu thực ra chưa bao giờ vắng mặt. Nó không nằm ở cuối con đường, nó nằm ở ngay cái giây phút anh ta dừng lại.
"Ngộ" không phải là thêm vào, mà là bớt đi.
Người ta không "đạt được" giác ngộ như đạt được một tấm bằng khen hay một năng lực siêu nhiên. Giác ngộ thực chất là một quá trình "trút bỏ".
Trút bỏ những định kiến về đạo đức.
Trút bỏ những kỳ vọng về sự an lạc.
Và cuối cùng, trút bỏ luôn cái danh xưng "người tu hành", "người giác ngộ", "người tỉnh thức".
Khi tất cả những lớp vỏ bọc đầy tham vọng đó rơi xuống, cái còn lại là sự "bình thường". Một sự bình thường trần trụi, bình dị. Bạn không còn thấy mình "tỉnh thức" hơn người bán rau ngoài chợ. Bạn chỉ thấy mình và người bán rau là một dòng chảy của sự sống, đang diễn ra một cách tự nhiên và hoàn hảo.
Sống với sự thật thay vì tìm kiếm sự thật.
Khi bạn thôi không còn muốn giác ngộ, bạn bắt đầu thực sự "Sống".
Bạn không còn ngồi thiền để chờ đợi một luồng ánh sáng hay một cảm giác hỷ lạc. Bạn ngồi thiền chỉ để ngồi thiền. Bạn ăn chỉ để ăn. Bạn đau và biết đau.
Bạn không còn gán cho thực tại những ý nghĩa tâm linh huyền bí. Bạn trả thực tại về đúng vị trí của nó. Khi cái ham muốn "đắc đạo" tan biến, sự phản kháng với thực tại cũng biến mất. Và khi không còn phản kháng, khổ đau không còn chỗ để bám víu.
Đừng cố gắng để tỉnh thức. Hãy chỉ đơn giản là nhận diện sự mệt mỏi của việc cố gắng. Khi bạn thực sự mệt mỏi với việc đuổi theo những khái niệm cao siêu, hãy cho phép mình được "thất bại" trong việc tầm đạo. Chính trong sự thất bại của cái tôi tham vọng đó, một bông hoa của sự thật sẽ lặng lẽ nở.
Hóa ra, giác ngộ không phải là một vinh quang để đạt tới, mà là một sự "nghỉ ngơi hoàn toàn" trong chính thực tại này. Bạn về đến nhà, không phải vì bạn đã đi hết con đường, mà vì bạn nhận ra mình chưa bao giờ rời khỏi đó.