Chương 98: Thành cáo túc thương

Đêm qua, nghe xong một câu ấy, vua chỉ bảo y một câu. – Rạng sáng, nói lại. Cho mọi người cùng nghe. Rạng sáng mùng bốn, trong lều vua, Dã Tượng nói lại. Sương còn dày ngoài cửa lều. Ngọn đèn dầu cháy đêm qua đã cạn, Lữ Thất thắp thêm một ngọn khác. Vi Chấn vào sau cùng, tay còn cầm cái bát sành đựng nước muối, giẻ vắt trên vai. Mọi ngày lão chỉ chườm chân cho con Mộc lúc tối. Từ chiều hôm kia nhìn thấy con voi trắng, lão ngủ không yên, gà vừa gáy đã ra gốc sung chườm thêm một lượt. Vua ngồi giữa lều, Trạng Quỳnh ngồi bên trái, quạt gập đặt trên gối. Vi Chấn ngồi xổm gần cửa, cái móc sắt cắm xuống đất trước mặt, hai tay vịn cán. Lữ Thất đứng sau lưng lão. Dã Tượng quỳ một gối, như đêm qua. Y kể ngắn, mỗi điều một câu, nói xong câu này mới tới câu kia. Chiều hai mươi bốn, bên bờ suối, y tới gần con voi trắng, cách năm bước. Chân trước bên phải nó có một vết sẹo cũ. Vết thòng lọng, của bẫy thú. Nó đứng không đều. Chân trái gánh nhiều hơn chân phải. Không nhiều. Nhưng có. – Chiều hôm kia, – y nói, – nó đứng một mình trên bờ đá bên kia, không xuống nước với đàn. Vẫn thế. Vi Chấn ngẩng phắt lên. Dã Tượng chưa dừng. – Con Mộc cũng thế. – Y nói. – Chân trước bên phải, chỗ vết vòng sắt. Trên đất bằng, không thấy. Lên dốc, thì thấy. Hôm kia, lên con dốc cuối, mỗi lần chân ấy đặt xuống, chân trái phải đỡ thay. Trong lều lặng đi. Vi Chấn nhìn Dã Tượng, nhìn như không nhận ra người khổng lồ trước mặt. Môi lão mấp máy. Đêm nào lão cũng chườm nước muối ấm lên cái chân ấy. Hai mươi năm nuôi nó, từ lúc nó mới cao tới ngực lão. Lão không thấy. – Tướng quân… biết từ bao giờ? – Từ mấy con dốc dọc đường. Tới con dốc cuối, thì chắc. – Sao không nói với tiểu nhân? – Nói với ngươi chuyện chân con Mộc, – Dã Tượng nói, – thì phải nói cả chuyện chân con voi trắng. Vi Chấn im một nhịp. Lão hiểu ra, mặt lão đổi sắc. Lão đứng bật dậy, cái móc sắt nhổ khỏi đất. – Bệ hạ! – Lão quỳ sụp xuống trước mặt vua, giọng run lên, không vì sợ. – Bệ hạ, vậy thì voi Ải thắng được! Không ai nói gì. Lão nói tiếp, nói dồn, như sợ người ta ngắt lời. – Hai con voi già, cùng một cái chân yếu. Con voi trắng to hơn, nặng hơn, có ngà, đẩy thẳng thì con Mộc không chịu nổi. Nhưng đừng đẩy thẳng. Tiểu nhân thúc con Mộc né sang một bước, đẩy chéo vào vai phải nó. Một lần thôi, bệ hạ. Đẩy trúng chỗ ấy, chân phải nó không đỡ nổi. Nó quỵ. Voi quỵ trước mặt ba bộ, là voi thua. Lão thở hồng hộc. – Tháng Chạp, giặc phá Ải, xẻ thịt con voi kia ngay giữa sân. – Lão nói, nước mắt đã ứa ra. – Con Mộc đứt xích chạy vào rừng, lê cái vòng sắt ba tháng. Cả nước này, không ai biết Ải có voi. Không ai nhớ. Lần này, ba bộ đứng xem. Người dưới xuôi đứng xem. Con voi cái già của Ải, đẩy cho con voi đực có ngà quỵ xuống. Bệ hạ… Lão dập đầu. Dã Tượng quỳ yên ở chỗ cũ, không nhìn lão. Vua không đáp. Vua nhìn ông lão quản tượng dập đầu dưới chân mình, nhìn thật lâu, rồi chỉ nói: – Giờ Thìn, ngươi theo ta ra bờ suối. Đêm hai mươi sáu, bên chuồng voi sau cửa Bắc, y đã sợ đúng lúc này. Lão nghe xong, là biết ngay phải đẩy vào đâu. Bây giờ, lão đã biết. * * * Giờ Thìn, Lạc Thiên ra bờ suối. Hắn bảo mọi người ở lại lều, chỉ gọi Vi Chấn theo. Sương đã tan. Bên kia suối, sườn đồi rộn tiếng người. Đàn bà Tam Bộ xuống suối gánh nước, thấy vua Lạc Việt đứng bên này thì dừng lại nhìn một lúc, rồi lại cúi xuống múc. Con voi trắng đứng trên bờ đá bên kia, chỗ cũ, một mình. Thiếu nữ không ở bên nó. Trên bãi cát chỗ con suối đổ ra sông, vòng cọc tre đã quây xong từ hôm qua. Cát phẳng như mặt chiếu. Mấy đứa trẻ Tam Bộ dắt hai con voi non xuống suối tắm, té nước vào nhau, cười ré lên. Không đứa nào lại gần con voi trắng. Nó đứng đó như một ông già trong bản, không ai bảo mà tự nhiên mọi người đều tránh chỗ ông ngồi. Voi Lạc Việt lùi, thì từ nay người Lạc Việt đừng nhắc tên Tam Bộ nữa. Lạc Thiên nghĩ tới điều kiện ấy. Hắn thấy mình không mất gì. Một cái tên không phải của mình, trả về cho chủ, thì không gọi là mất. Thứ hắn có thể mất ngày mai, là thứ khác. – Vi Chấn. – Hắn nói, mắt vẫn nhìn con voi trắng. – Bẩm. – Ngươi bảo đẩy chéo vào vai phải nó, nó quỵ. – Hắn nói. – Quỵ rồi, có đứng lên được không? Vi Chấn mở miệng. Lão định nói được. Lão nhìn sang bên kia suối, nhìn con voi già đứng một mình trên bờ đá. Lão ngậm miệng lại. Một lúc sau, lão mới nói. Giọng nhỏ hẳn. – Bẩm… voi già quỵ chân trước, có khi không đứng lên nữa. Lạc Thiên gật đầu. Hắn đã đoán thế. Voi gãy chân, là voi chết. Hôm hai mươi bốn, chính hắn đã đứng giữa chợ biên mà thêm vào một điều: voi đẩy voi, không con nào phải chết. Thiếu nữ gật đầu với điều ấy. Bây giờ, chính voi của hắn sẽ đẩy cho con voi của người ta không đứng lên được nữa. Mà dù nó có đứng lên được, thì cái thắng ấy vẫn là thắng nhờ cái chân đau của nó. Tháng Chạp, hắn mượn tên Tam Bộ để giặc sợ. Hôm hai mươi bốn, hắn lên đây cúi đầu mà trả. Mai, nếu voi Lạc Việt thắng nhờ một vết sẹo bẫy thú trên chân con voi của người Tam Bộ, thì cái hắn mượn lần này, là chỗ đau của họ. Món ấy, trả bằng cách nào? Sau lưng có tiếng bước chân. Trạng Quỳnh đi ra, dừng cạnh hắn, không gọi. – Tiên sinh nghe hết rồi? – Suối nhỏ, tiếng đi xa, bệ hạ. – Trạng Quỳnh nói. – Tại hạ không khuyên bệ hạ dùng mẹo. Mẹo, tại hạ nghĩ ra được mười cái. Hôm nay tại hạ không nghĩ. Y nhìn sang bên kia suối. – Tại hạ chỉ hỏi một câu. Tại hạ đoán, bệ hạ sẽ nói với người Tam Bộ chuyện cái chân của voi họ. Còn cái chân của con Mộc, bệ hạ có nói không? Lạc Thiên quay sang nhìn y. Hắn biết vì sao y hỏi. Nói cái chân của voi người, mà giấu cái chân của voi mình, thì lời nói thật ấy hóa thành một nước cờ. Người nghe sẽ nghĩ: hắn nói để mình lo, để mình rụt, để voi mình không dám đẩy hết sức. Nói thật mà chỉ nói một nửa, là bịa thêm một nửa. – Nói cả hai. – Hắn nói. Trạng Quỳnh gật đầu, như người vừa nghe đúng câu mình chờ. – Vậy để tại hạ đi. – Y nói. – Tại hạ nói được tiếng ấy cho êm tai. – Không. – Lạc Thiên nói. – Dã Tượng đi. Trạng Quỳnh hơi ngẩng lên. – Người thấy cái chân, là y. – Lạc Thiên nói. – Người thấy, thì người nói. Lời này không cần khéo. Khéo quá, người ta lại tưởng là mẹo. Trạng Quỳnh cười khẽ, lắc đầu. – Bệ hạ nói phải. – Y nói. – Tại hạ mà sang, nói thật tới đâu, người ta cũng đếm xem tại hạ giấu mấy chữ. Y ngừng một nhịp. – Còn mai, con Mộc đẩy hay không đẩy? – Chuyện ấy, ta không quyết. – Lạc Thiên nói. – Người biết con Mộc, là Vi Chấn. Vi Chấn vẫn đứng sau lưng vua, cái móc sắt buông thõng. Lão không nói gì nữa. Lão quay lưng, đi về phía bãi cỏ, tới gốc sung, ngồi bệt xuống cạnh chân trước con voi cái, áp cả lòng bàn tay lên vết vòng sắt cũ. Con Mộc cúi xuống, đầu vòi lần lên mớ tóc bạc của lão, như tìm xem lão có giắt khúc mía nào không. Lão xoa mãi. – Thì để nó đứng. – Lão nói. Không ngẩng đầu lên, như nói với con voi. * * * Đêm mùng bốn, Dã Tượng lội suối sang bờ bên kia. Y không mang côn. Cây côn sắt dựng ở cửa lều vua, y để lại. Y đi chân trần, nước suối lạnh buốt ngập tới gối, lòng suối đá cuội trơn. Mỗi bước chân trên đất này đều nặng, nặng hơn ở chợ biên mọi lần, như thể càng tới gần ngày mai, đất càng níu chân y. Y không để ý tới nó. Trên bờ bên kia, có một ngọn đuốc. Ông lão râu bạc đứng đó, như đã đứng đợi từ lâu. Ông không hỏi y sang làm gì. Ông chỉ quay lưng, đi trước, cầm đuốc soi đường. Ông lão đi chậm, gậy tre gõ xuống đá từng tiếng. Đi được một quãng, ông nói một câu bằng tiếng Kinh, lơ lớ, từng chữ rời nhau. – Người coi voi. Không mang gậy sắt. – Không mang. – Dã Tượng nói. Ông lão gật đầu, đi tiếp. Hai người đi qua những hàng lều. Lửa bếp đã tàn, chỉ còn than. Mấy con chó ngóc đầu lên sủa, ông lão quát khẽ một tiếng, chúng nằm xuống. Trong lều có tiếng trẻ con ngủ mê, tiếng đàn ông ho. Có người vén mành nhìn ra, thấy cái bóng khổng lồ đi qua, lại buông mành xuống. Trước một túp lều lớn, mấy ông già ngồi quanh đống than, đang chuốt nốt những cây cọc tre còn thừa. Thấy người khổng lồ đi qua, họ ngừng tay, nhìn theo. Không ai đứng dậy. Cũng không ai với tay lấy dao. Ông lão dẫn y lên tới một khoảnh đất bằng trên sườn đồi, dưới một gốc cây cổ thụ. Con voi trắng đứng đó. Bên cạnh nó, trên một tảng đá, thiếu nữ ngồi bó gối, chiếc khăn đỏ đã tháo ra, vắt trên vai. Nàng không đứng dậy. Ông lão cắm ngọn đuốc vào một kẽ đá, lui ra mấy bước, đứng chống gậy. Dã Tượng dừng lại cách con voi trắng năm bước. Như hôm hai mươi bốn. Con voi già vươn vòi ra, đánh hơi y, khịt một tiếng, rồi thu vòi về. – Bệ hạ sai ta sang. – Dã Tượng nói. – Nói hai điều. Thiếu nữ nhìn y. – Nói đi. – Ông ấy, – y nói, đưa tay chỉ con voi trắng, – chân trước bên phải có vết thòng lọng cũ. Đứng thì chân trái gánh nhiều hơn. Lên dốc, xuống dốc, nặng hơn. Nàng không nói gì. Mặt nàng không đổi. – Con Mộc của Lạc Việt, – y nói tiếp, – chân trước bên phải có vết vòng sắt. Cũng thế. Y nói xong, đứng im. Y không nói mai con Mộc sẽ làm gì. Không nói vua Lạc Việt muốn gì. Không nói thêm chữ nào. Bệ hạ sai nói hai điều, y nói hai điều. Thiếu nữ ngồi im trên tảng đá. Ngọn đuốc lay trong gió đêm, bóng con voi trắng đổ dài trên sườn đồi. – Ta biết từ năm lên bảy. – Nàng nói. Nàng đứng dậy, đi tới bên con voi trắng, đặt bàn tay lên chân trước bên phải nó, chỗ vết sẹo dài. – Năm ông ấy còn non, chưa cao tới vai người lớn, ông ấy sa vào bẫy của một gã thợ săn dưới xuôi. Thòng lọng thắt vào chân, ông ấy giãy suốt hai ngày, dây cứa tới xương. – Nàng nói, giọng đều, như kể chuyện của nhà mình. – Ông nội ta đi rừng gặp, cắt dây, đắp thuốc, dắt về bản. Năm ta lên bảy, ông nội ta kể cho ta nghe, rồi cầm tay ta đặt lên chỗ này. Ông bảo, voi nhà mình, chỗ nào đau, người nhà mình phải biết trước tiên. Dã Tượng nhìn con voi trắng. Chiều hai mươi bốn, nó đánh hơi y rất kỹ, lâu hơn một con voi lạ đánh hơi một người lạ. Bây giờ y mới hiểu. Con voi già ấy lớn lên giữa người, nhưng chưa quên một người dưới xuôi từng giăng thòng lọng. Người lạ nào tới gần mà mắt nhìn xuống chân nó, nó phải ngửi cho biết là người tới chữa hay người tới bẫy. Y nghĩ tới khúc cán giáo gãy y rút khỏi đùi Bất Tán bên vũng bùn rừng Tây. Ông nội nàng với y, đã làm cùng một việc. Nàng quay lại nhìn Dã Tượng. – Hôm hai mươi bốn, ngươi đứng cách ông ấy năm bước, nhìn cái chân này. Ta thấy. – Ta biết thủ lĩnh thấy. – Mười ngày nay, ta chờ xem người Lạc Việt có ai sang nói không. – Nàng nói. – Hay để tới ngày mai, cứ nhè vào chỗ ấy mà đẩy. Dã Tượng không đáp. Ông lão râu bạc đứng sau lưng y, khẽ nói một câu bằng tiếng Tam Bộ. Thiếu nữ không quay sang ông. Nàng vẫn nhìn người khổng lồ. – Ngươi sang đây nói, – nàng hỏi, – là để ta hủy hẹn à? – Không. – Vậy để làm gì? Dã Tượng nghĩ một lúc. Y không quen trả lời những câu hỏi như thế. – Bệ hạ nói, – y đáp, – người thấy, thì người nói. Thiếu nữ nhìn y thêm một hồi. Đoạn nàng buông tay khỏi chân con voi trắng. – Hẹn là hẹn. – Nàng nói. – Mai, giờ Tỵ, trên bãi cát. Ông ấy sẽ xuống. Dã Tượng cúi đầu, lùi lại một bước, quay lưng định đi. Sau lưng y, tiếng thiếu nữ vang lên. – Người coi voi. Y dừng lại, quay đầu. Thiếu nữ đứng bên con voi trắng, ngọn đuốc soi một nửa mặt nàng. Nàng hỏi, không phải giọng của người đứng đầu ba bộ. Giọng của người nuôi voi hỏi người nuôi voi. – Con voi cái của ngươi, đứng được không? Dã Tượng nghĩ tới con voi cái già dưới gốc sung bên kia suối. Cái vòng sắt nó lê trong rừng suốt mùa đông. Cái chân trước bên phải, đêm nào cũng được chườm nước muối ấm. Lên con dốc cuối, mỗi bước chân run một chút, mà không dừng lại bước nào. – Đứng được. – Y nói.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ