Chương 93: Đính kỳ đấu tượng

Đêm hai mươi ba, trong một túp lều muối bỏ trống bên chợ biên, Lạc Thiên ngồi nhìn ngọn đèn dầu. Câu hỏi của thiếu nữ trên lưng voi trắng vẫn còn treo trong lều, như khói chưa tan. Ba năm trước, các ngươi nói người Tam Bộ giết hoàng tử các ngươi. Câu ấy, cũng là mượn à? Trạng Quỳnh ngồi đối diện, quạt gập lại đặt trên đầu gối. Dã Tượng ngồi ngoài cửa lều, lưng quay vào trong, như một bức vách. – Bệ hạ biết không phải người Tam Bộ. – Trạng Quỳnh nói. Không phải hỏi. – Ta biết. – Bệ hạ có chứng không? Lạc Thiên không đáp ngay. Hắn không có. Thứ hắn có, là một mũi tên rút ra từ ngực nhị ca ba năm trước, với cái lông chim nhuộm đỏ ở đuôi mà ai cũng nhận là của Tam Bộ. Còn lại, là những điều hắn biết, mà không thể đặt lên một chiếc án trước mặt ai. Không có một tờ giấy. Không có một người chứng. Không có một lời khai. – Không. – Hắn nói. Trạng Quỳnh gật đầu, chậm rãi. – Vậy thì mai, bệ hạ mà nói "kẻ giết nhị điện hạ là người khác", rồi nói tên kẻ ấy ra, – y nói, – thì bệ hạ lại mượn thêm một lần. Lần này, không phải mượn tên người sống. Là mượn tên người chết. Ngọn đèn dầu lay một cái. – Tiên sinh nói, ta không nên nói? – Tại hạ nói, bệ hạ nói được bao nhiêu, thì nói bấy nhiêu. – Trạng Quỳnh nói. – Không thêm một chữ. Lạc Thiên nhìn ngọn đèn, không đáp. Từ tháng Chạp tới giờ, hắn đã quen với chuyện mượn. Mượn tên Tam Bộ để dọa giặc. Mượn bóng tối để ra khỏi thành. Mượn một gã chèo thuyền khoác long bào. Mượn một câu "trai giới" để cả triều tin hắn ở yên một chỗ. Mấy món sau, hắn đã tự nói ra trước cả triều, ở điện Cần Chính. Món đầu, mai hắn trả, nên mới lên tới đây. Còn món ba năm trước, không phải hắn mượn. Năm ấy hắn mười lăm tuổi, đứng cuối hàng trong đám tang. Vậy mà người phải trả, lại là hắn. Món này, hắn chưa biết lấy gì mà trả. – Mai, ta nói điều ta biết. – Hắn nói. – Điều ta chưa chứng được, ta không nói. Ngoài cửa lều, cái bóng to lớn của Dã Tượng động đậy. Y không quay vào. Y chỉ nói, giọng trầm, như nói với bóng đêm trước mặt. – Người Tam Bộ mà hỏi chuyện voi, bệ hạ để tiểu nhân trả lời. Lạc Thiên nhìn cái lưng ấy. Từ đêm rằm tháng Hai bước ra khỏi địa thất tới giờ, người khổng lồ này chưa nói một câu nào thừa. – Được. – Hắn nói. * * * Giờ Thìn ngày hai mươi bốn, dưới gốc cây đa giữa chợ biên. Người Tam Bộ xuống núi đông hơn chiều qua. Không còn là mấy ông lão cầm gậy tre. Có đàn ông đeo dao quắm, có đàn bà địu con, có trẻ con đứng nấp sau chân voi. Bảy con voi đứng thành một hàng bên kia bãi, voi trắng đứng giữa. Người buôn muối dưới xuôi ngồi co ro sau đống bao, không dám ngồi gần, cũng không dám bỏ đi. Thiếu nữ ngồi trên một tảng đá dưới gốc đa. Hôm nay nàng xuống voi. Sau lưng nàng, chín người lính Lạc Việt ngồi bệt dưới đất, tay vẫn buộc dây mây. Lạc Thiên đứng trước tảng đá. Trạng Quỳnh đứng sau hắn nửa bước. Dã Tượng đứng xa hơn, cạnh hàng nỏ vẫn nằm dưới đất từ chiều qua. – Ta nghe. – Thiếu nữ nói. Trạng Quỳnh bước lên trước. Y kể. Kể từ đầu, không giấu một khúc nào. Tháng Chạp, giặc Đại Hạo vây kinh. Trong thành không có viện binh. Y bày kế tung tin. Mấy người dân phu khiêng xác ra ngoài thành, cố ý nói vừa đủ cho lính giặc đứng gần nghe: tù trưởng Tam Bộ đã nhận thư tiên đế, ba trăm voi chiến, năm nghìn quân đang vượt Vạn Sơn. Đêm ấy, một tên tù binh được để "trốn" khỏi ngục, mang theo một phong thư đóng dấu sáp đỏ. – Trên thư, – y nói, – tại hạ vẽ những nét như rắn bò, bắt chước thư Tam Bộ gửi tiên đế năm xưa. Vẽ mất nửa canh giờ. Vẽ xong, chính tại hạ cũng không đọc được. Đám đông người Tam Bộ xì xào. Có người bật cười, cười khan, rồi im. Một ông lão râu bạc bên cạnh tảng đá quay sang nói mấy câu với thiếu nữ, bằng tiếng Tam Bộ. Nàng không đáp ông, chỉ nhìn Trạng Quỳnh. – Ba trăm con voi. – Nàng nói. – Năm nghìn quân. – Phải. – Tam Bộ chưa từng có ba trăm con voi. – Tại hạ biết. – Trạng Quỳnh nói. – Giặc không biết. – Lời đồn ấy còn nói, người đứng đầu Tam Bộ đã nhận thư của vua các ngươi. Người đứng đầu Tam Bộ là ta. Ta chưa nhận một tờ thư nào. Thiếu nữ nhìn y thêm một lúc, rồi quay sang Lạc Thiên. Lạc Thiên chắp hai tay trước ngực. Hắn không quỳ. Hắn cúi đầu, cúi thấp, cho tới khi chỉ còn thấy bóng mình đổ trên nền đất bãi chợ. Sau lưng hắn, tám người lính Thiên Trường đứng sững. Người lính trẻ dẫn đường há hốc miệng. – Tên Tam Bộ, triều đình Lạc Việt đã mượn hai lần. – Hắn nói, đầu vẫn cúi. – Lần sau, là tháng Chạp. Người mượn, là ta. Tội ấy, ta nhận. Hắn ngẩng lên. – Lần trước, là ba năm trước. Nhị ca ta chết ở biên giới này, trên ngực cắm một mũi tên đuôi lông nhuộm đỏ. Cả nước nói người Tam Bộ giết. Ta biết, không phải người Tam Bộ. Đám đông im bặt. – Kẻ nào giết, – hắn nói, – ta chưa có chứng. Chưa có chứng, ta không nói tên. Nói ra, là ta mượn thêm một lần nữa, mượn tên một người chết. Ngày nào ta có chứng, ta tự lên đây, đứng đúng chỗ này, nói cho người Tam Bộ nghe. Ông lão râu bạc quay sang thiếu nữ, nói một tràng tiếng Tam Bộ, giọng khàn. Thiếu nữ nghe xong, không quay đầu lại. – Ông nói, – nàng bảo Lạc Thiên, – sáu mươi năm xuống chợ biên, chưa thấy người dưới xuôi nào mặc áo quan mà cúi đầu ở đây. Nói gì đi nữa, cũng chưa ai cúi. Ông lão râu bạc vẫn nhìn Lạc Thiên, không chớp mắt. – Còn một điều nữa. – Lạc Thiên nói. – Mượn, thì phải trả. Một năm, tính từ hôm nay, người Tam Bộ xuống chợ biên đổi muối, không phải nộp thuế muối cho triều đình. Trạng Quỳnh đã trải sẵn hai tờ giấy trên tảng đá. Y viết hai lần, không khác một chữ. Lạc Thiên cầm bút, ký tên mình dưới cả hai tờ, như hắn đã ký tờ giấy nợ ở dinh Tây Lĩnh. – Ấn vua, ta để ở kinh. – Hắn nói. – Tờ này, thủ lĩnh giữ. Tờ kia, ta mang về đóng ấn, sai người mang lên. Thiếu nữ cầm một tờ lên. Nàng đọc. Nàng đọc được chữ Lạc Việt, đọc chậm, môi mấp máy theo từng chữ. Đọc xong, nàng gấp tờ giấy làm tư, cất vào trong áo. Nàng đứng dậy khỏi tảng đá, rút con dao nhỏ bên hông, đi tới sau lưng chín người lính, cắt từng sợi dây mây một. Chín người lính đứng lên, xoa cổ tay. Không ai chạy. Họ đi chậm qua bãi chợ, tới đứng sau lưng tám người lính Thiên Trường. Một người khóc, khóc không ra tiếng. Người lính trẻ dẫn đường đi tới, nắm lấy cánh tay người ấy, không nói gì. Hai người cùng ra đi từ kinh hôm mười ba. Thiếu nữ không về lại tảng đá. Nàng đi thẳng tới trước mặt Dã Tượng, ngẩng đầu nhìn lên. – Ngươi là người coi voi của Lạc Việt. – Phải. – Dã Tượng nói. – Lạc Việt có mấy con voi? – Nàng hỏi to, cho cả bãi chợ cùng nghe, dù câu trả lời nàng đã biết từ miệng người lính được thả. – Hai. – Dã Tượng nói. – Một con cái già. Một con non. Thiếu nữ nghe xong, quay lại nhìn Lạc Thiên. Lần đầu tiên từ chiều qua, khóe miệng nàng nhếch lên, nửa như cười, nửa như chê. – Hai con voi, – nàng nói, – mà mượn tên ba trăm con. Đám đông người Tam Bộ cười ồ. Lần này là cười thật. Thiếu nữ đợi tiếng cười lắng xuống. – Tên của Tam Bộ, không phải để mượn suông. – Nàng nói. – Mùng năm tháng Năm, ngày ba bộ cùng xuống chợ, trên bãi cát chỗ con suối này đổ ra sông. Voi của Lạc Việt, đẩy voi của Tam Bộ. Voi đẩy voi. Người không đánh người. Nàng giơ một ngón tay. – Voi Lạc Việt lùi, thì từ nay về sau, người Lạc Việt đừng nhắc tên Tam Bộ nữa, dù để dọa giặc hay để làm gì. Nàng giơ ngón thứ hai. – Voi Tam Bộ lùi, thì Tam Bộ ngồi xuống, nghe vua Lạc Việt nói tiếp. Mùng năm tháng Năm. Còn hơn mười ngày. Con Mộc ở kinh, cách đây gần hai ngày ngựa, voi đi phải ba bốn ngày. Một con voi cái già, ba tháng bị xích tới gầy rộc, mới hồi lại được hơn hai tháng. Trước mặt nó, là con voi trắng to hơn nó cả một cái đầu, ngà dài cong vút. Hắn có thể từ chối. Tờ giấy miễn thuế đã nằm trong áo nàng. Chín người lính đã đứng sau lưng hắn. Nhưng người Tam Bộ không lên chợ biên để lấy một tờ giấy. Họ lên để xem người mượn tên họ, có dám đứng trước voi của họ không. – Ta nhận. – Hắn nói. – Thêm một điều. Voi đẩy voi, không con voi nào phải chết. Thiếu nữ nhìn hắn. Nàng gật đầu. – Voi của Tam Bộ, chưa con nào chết vì đẩy. Dã Tượng bước lên một bước, cúi đầu. – Bệ hạ. – Y nói. – Tiểu nhân về đón voi. * * * Chiều hôm ấy, Dã Tượng xin tới gần con voi trắng. Thiếu nữ cho. Nàng ngồi trên một mỏm đá bên bờ suối, nhìn y đi tới, không nói gì. Con voi trắng đứng dưới nước tới đầu gối, vòi múc nước tưới lên lưng. Thấy người khổng lồ đi tới, nó ngừng tưới, quay đầu lại. Dã Tượng dừng cách nó năm bước. Y không đưa tay ra. Y đứng im, hai tay buông xuôi, để nó nhìn. Nó nhìn. Vòi nó đưa ra, dò dẫm trong không khí, chạm vào vai y, chạm xuống ngực y, đánh hơi một hồi. Nó thu vòi về, thở ra một hơi dài, nặng, ấm. Dã Tượng nhìn vết sẹo ở chân trước bên phải. Sẹo cũ, rất cũ, có lẽ từ hồi nó còn non, vết thòng lọng của bẫy thú. Nó đứng dồn sức sang chân trái, không nhiều, chỉ người coi voi lâu năm mới thấy. Y nghe tiếng nó thở. Chậm. Sâu. Thở như một con voi già đã biết nhiều mùa khô. – Ngươi có phải là ông khổng lồ vác côn trong bài vè không? – Thiếu nữ hỏi từ trên mỏm đá. Dã Tượng không quay lại. – Con này, năm nay bao nhiêu mùa? Thiếu nữ nhìn y, như nhìn một người vừa trả lời sai câu hỏi mà trả lời đúng một câu khác. Nàng im một lúc. – Bốn mươi mấy. – Nàng nói. – Mà là ông ấy, không phải con này. Ông nội ta cưỡi ông ấy ra chợ biên, từ hồi cha ta còn bé. Sau ông nội, là cha ta. Bây giờ là ta. Dã Tượng gật đầu. – Ngươi tên gì? – Nàng hỏi. – Dã Tượng. Thiếu nữ bật cười, lần này không giấu. – Voi rừng. – Nàng nói. – Lạc Việt có hai con voi, với một người tên là voi rừng. Dã Tượng không cười. Y nhìn con voi trắng thêm một lúc, như người thợ nhìn món đồ người khác làm. Con Mộc của Lạc Việt, y đoán cũng chừng ấy tuổi. Gầy hơn. Yếu hơn. Ba tháng bị xích, chân trước bên phải còn hằn vết vòng sắt. Mới ăn no lại được hơn hai tháng. Cũng chân trước bên phải. Y ngẩng lên. Trên mỏm đá, thiếu nữ đang nhìn y. Nàng thấy y nhìn cái chân ấy. Nàng không lên tiếng. Y bước lùi một bước, rồi một bước nữa. Ở kinh, cạnh Trống, giữa mái lá của Yết Kiêu, gian thờ của ông đồ, mỗi bước chân y đặt xuống, đất như đỡ lấy y. Càng đi xa kinh, bước chân càng nặng. Từ sáng hôm qua, lúc đoàn người qua khỏi trạm dịch cuối cùng, y mới thấy rõ. Ở đây, mỗi bước như vác thêm một bó côn trên vai. Ở đây không ai thắp cho y một nén nhang, cũng không ai thắp cho anh linh nào. Ngay ở kinh, cũng chưa có mái lá nào, ván gỗ nào, viết tên y. Bài vè chỉ gọi y là ông khổng lồ vác côn. Y không nói điều ấy với ai. * * * Rạng sáng hai mươi lăm, đoàn người chuẩn bị về. Sương còn phủ trắng bãi chợ. Người Tam Bộ đã lên núi từ đêm. Mấy người buôn muối dưới xuôi đang dỡ lều. Một người trong số họ, người mặt rám nắng nói giọng dưới xuôi, đã đi trước tất cả. Gã dắt con ngựa thồ đi ra từ cuối bãi, rẽ vào con đường mòn phía Đông, không theo quan lộ về kinh. Một trong chín người lính vừa được thả, đang buộc lại quai dép rơm, ngẩng lên nhìn theo. – Người ấy. – Gã nói khẽ với người đứng bên. – Hôm bọn tiểu nhân bị bắt, chính người ấy ngồi kể chuyện tháng Chạp cho người Tam Bộ nghe. Kể cả chuyện thư giả, dấu sáp đỏ. Kể cả buổi chiều. Trạng Quỳnh đang buộc yên ngựa, dừng tay. – Kể có lấy tiền không? – Y hỏi. Người lính lắc đầu. – Không lấy một đồng, tiên sinh. Người Tam Bộ đưa một ống mật ong, gã cũng không lấy. Trạng Quỳnh nhìn theo bóng người dắt ngựa thồ, đã khuất vào sương phía Đông. Người lính trẻ dẫn đường nói, con đường mòn ấy không về kinh. Nó vòng qua chân núi, xuống phía hạ lưu sông Cái. Vua đứng bên ngựa, cũng nhìn theo. Vua không sai ai đuổi. Mười tám người lính đứng sau lưng vua, đợi lệnh, không ai nhúc nhích. Dã Tượng hiểu điều ấy theo cách của người đi rừng. Thấy dấu thú lạ, mà đuổi ngay lúc nó chưa biết mình bị nhìn, là dạy cho nó biết sợ. Lần sau, nó không đi lối ấy nữa. Muốn biết hang nó ở đâu, phải để nó đi. Trạng Quỳnh đứng cạnh y, nói rất khẽ. Dã Tượng không hiểu hết, nhưng nghe rõ từng chữ. – Lời đồn voi, cả kinh thành nghe. Lá thư dấu sáp đỏ, trong thành không quá năm người biết. Đêm ấy, nó đi thẳng vào trại giặc. – Người buôn mà kể chuyện không lấy tiền, là đã có người trả tiền trước.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ