Hệ thống lên tiếng lúc Lạc Thiên vừa chống tay ngồi dậy được trên mặt sân ướt.
【Đinh! Chằn Tinh: diệt.】
【Quốc Vận +8. Quốc Vận: Suy Vi (24 → 32/100)】
【Mạch hương khói bị cưỡng đoạt: đứt.】
【Hương khói châu Tây Lĩnh: vô chủ.】
Trong ngực hắn, có một thứ gì đó đứt.
Không đau. Như sợi chỉ cuối cùng giữ một cánh diều bị cắt. Sợi dây lạnh, mảnh như sợi tóc, từ đêm hai mươi ba tháng Ba chưa lúc nào thôi kéo trong lồng ngực hắn, giờ không còn nữa. Hắn ngồi im, tay đặt lên ngực, như người ta đặt xuống một gánh nặng mà không biết mình đã gánh.
Thạch Sanh đã đứng dậy khỏi gốc đa. Y đi vào miếu, qua bệ đá trống, tới vách núi phía sau.
Kẽ nứt đã khác. Lúc con thú chết, vách đá rung lên một hồi. Kẽ nứt đêm qua chỉ lọt hai ngón tay, giờ đã nở ra rộng bằng một bàn tay. Nắng rọi vào, ánh vàng trong đó sáng hơn.
Người tiều phu thò tay vào, rút ra.
Một cây cung. Thân cung vàng, không phải mạ vàng, mà vàng như lõi một khúc gỗ quý phơi dưới nắng, dây cung sẫm màu như gân. Dài hơn một sải tay. Không một vết bụi.
【Thần khí: Cung vàng – phong ấn. Cần Kho Thần Khí để khai phong.】
Thạch Sanh cầm cây cung bằng cả hai tay, nhìn rất kỹ, như nhìn mặt một người quen cũ.
– Đời trước, – y nói, – cũng cây cung này.
Y đưa nó cho Lạc Thiên. Hắn đỡ lấy, suýt đánh rơi. Nặng. Nặng như một vật chết. Dây cung không rung, thân cung không ấm. Như một cánh cửa đóng chặt.
Hắn trả lại cho y.
– Ngươi giữ.
Người tiều phu gật đầu, quàng cây cung lên vai.
Lạc Thiên nhìn lại dòng chữ thứ hai. Ba mươi hai. Còn tám điểm nữa mới tới bốn mươi. Tối nay, ở kinh, Thanh Vân sẽ khắc vạch thứ ba mươi bảy. Còn ba vạch. Con thú chết rồi, nhưng sổ chưa khép.
Bên đống lửa đã tắt, sáu người lính chặt tre, buộc thành một chiếc cáng. Họ nhấc Đàm Thạch lên cáng, đặt cây nỏ nhỏ của Đàm Sơn lên ngực gã, lấy tấm áo cộc phủ lên mặt. Không ai nói gì.
* * *
Giờ Thìn, cả Bản Khê lên núi.
Lệ sáng mùng sáu, người ta lên miếu nhặt chiếc vòng bạc rơi ở cửa hang. Tám năm nay, năm nào cũng thế. Năm nay, trưởng bản đi đầu. Sau ông là Lò Thị Hiên, tay dắt Ẻn. Sau nữa là lão thợ rèn đầu bản, người đàn bà ôm chiếc vòng bạc xỉn đen, ông già từng nói Nó quá mười sáu rồi. Sau nữa là cả bản.
Trạng Quỳnh đi giữa đám người ấy, không còn giả dáng lão buôn. Y đi thẳng lưng, cây quạt gập trong tay.
Tới khúc quanh, không ai dừng lại.
Tới sân miếu, cả đoàn người đứng sững.
Một con trăn nằm dài từ trước cửa miếu tới tận miệng hang sát chái Bắc, dài bảy tám trượng, thân to hơn cột lim, vảy xám khô dần dưới nắng. Cái đầu to bằng cái mẹt nằm lìa trên mặt sân, hai hốc mắt cắm tên, miệng cắm tên. Không ai kêu. Có người đàn bà quỳ sụp xuống, ôm mặt. Có đứa trẻ núp sau lưng mẹ, thò đầu ra nhìn.
Trên bậc cửa miếu, đứa cháu lão buôn ngồi dựa lưng vào khung cửa, cổ sưng tím, hai bàn tay tái nhợt đặt trên đầu gối.
Trưởng bản đi qua xác con trăn, không nhìn. Ông đi tới trước ngưỡng cửa, dừng lại, đúng chỗ chạng vạng hôm qua ông đã dừng.
– Chín năm, – ông nói, – ta chưa bước qua ngưỡng cửa này.
Ông bước qua.
Ông cúi xuống trước thiếu niên ngồi trên bậc cửa, nhìn chiếc vòng bạc trên cổ hắn. Vòng bạc của chính ông, bẹp hẳn một bên, lún sâu vào lớp da sưng vù. Ông đưa tay ra định tháo. Không tháo được.
Lão thợ rèn quay xuống dốc. Lò rèn của lão ở tận đầu bản. Gần nửa canh giờ sau, lão mới lên lại, mồ hôi ướt đẫm lưng áo, tay cầm cái kìm cộng lưỡi đục. Lão quỳ xuống, luồn lưỡi kìm vào giữa vòng bạc và cổ đứa cháu lão buôn. Tám năm, bàn tay lão cầm búa rèn không run. Hôm nay, nó run. Lão phải thở ba hơi mới bóp được.
Vòng bạc đứt.
Lò Thị Hiên bước tới. Thị mở cái bọc vải nhỏ buộc bên hông, lấy ra một chiếc vòng đồng bị bóp méo, đặt xuống mặt đá cạnh chiếc vòng bạc vừa cắt.
Hai chiếc vòng nằm cạnh nhau dưới nắng. Một chiếc đồng, một chiếc bạc. Trên mỗi chiếc, bốn vết lõm sâu, cách đều nhau, mỗi vết to bằng đầu ngón chân cái.
Cùng một bàn tay.
Trưởng bản nhìn hai chiếc vòng, không chớp mắt. Mãi sau, ông mới ngẩng lên, nhìn thẳng vào mặt đứa cháu lão buôn.
– Ngươi không phải cháu lão buôn.
– Không phải. – Lạc Thiên đáp.
Sau lưng trưởng bản, Ẻn đứng nép vào người mẹ, nhìn hắn. Đứa con gái gầy rộc ấy nhìn cái cổ tím đen của hắn, nhìn hai bàn tay tái nhợt, nhìn chiếc vòng bạc vừa cắt. Nó không hỏi gì. Đêm qua, mẹ nó đã nói với nó người lên thay nó là ai. Là người mẹ đi hai mươi ngày đường để tìm. Giờ, nó đã thấy mặt người ấy.
* * *
Hoàng Tích lên tới sân miếu khi mặt trời đã lên cao một con sào.
Y không lên một mình. Suốt từ sáng, y đã cho người ra ruộng gom lại đám lính chạy tán loạn đêm qua. Giờ, sau lưng y lại có hơn bảy chục chiếc áo nẹp đỏ, giáo lại cầm trong tay. Y đã thay áo. Chuỗi tràng hạt không còn. Mười ngón tay thon dài chắp sau lưng.
Y nhìn xác con trăn, nhìn cả bản đang đứng quanh sân, đoạn cất giọng, đều đều, như đọc một tờ trát.
– Yêu vật tác quái đã bị trừ. – Y nói. – Bản quan đã cho người thay lên. Diệt yêu, là công của châu.
Không ai đáp. Người Bản Khê nhìn quan châu, rồi nhìn nhau.
Trạng Quỳnh bước ra.
Y không lật đật, không khom lưng, không sụt sịt. Y mở cuốn sổ cái, lật tới một trang, đọc. Giọng y không còn là giọng lão buôn hám lời. Giọng y rõ, chậm, từng chữ, như đọc trước công đường.
– Mùng bốn tháng Tư. Giờ Thân. Sân nhà trưởng bản. Quan châu Hoàng Tích nhận lời. Trưởng bản làm chứng. Phó bản Xôm không cãi.
Y lật sang trang sau.
– Mùng năm tháng Tư. Canh ba. Nhà phó bản Xôm. Cả bản tắt hương. Quan châu nói: Đóng cửa. Ai thắng, sáng mai bản quan biết.
Hoàng Tích nhìn Trạng Quỳnh. Mặt viên quan châu không đổi. Nhưng mười ngón tay sau lưng khẽ co lại.
Từ trong đám đông, một đứa bé trai bước ra. Con trai út nhà Xôm. Hai bàn tay nó quấn giẻ, phồng rộp. Nó đi tới trước mặt quan châu, xòe một bàn tay ra. Trong lòng bàn tay nó có mấy hạt gỗ trầm, nâu sẫm, bóng loáng.
– Ở cầu thang sau. – Nó nói, bằng tiếng Kinh lơ lớ. – Quan chạy, rơi.
Hoàng Tích không nhìn mấy hạt gỗ trầm. Y quay sang người tiều phu đang đứng cạnh xác con trăn, cây cung vàng trên vai.
– Còn ngươi là ai? Người trong đoàn buôn thuốc, sao bản quan chưa từng thấy mặt?
Thạch Sanh nhìn y, như nhìn một khúc gỗ.
– Tiểu nhân đốn củi. – Y nói. – Tiểu nhân không biết lừa.
Sau lưng Hoàng Tích, có một gã lính cứ nhìn chằm chằm vào đứa cháu lão buôn từ nãy tới giờ. Gã mắt tam giác. Gã đã cầm roi ở chợ châu lỵ hôm hai mươi tháng Ba. Gã đã hỏi, dưới gầm sàn nhà mế Nhuôn: Tên tiểu tử gầy nhom. Tay khỏi chưa?
Lạc Thiên chống tay lên khung cửa, đứng dậy.
Hắn biết, việc này làm rồi thì không rút lại được. Sau lưng Hoàng Tích có hơn bảy chục ngọn giáo. Đêm qua, cũng chừng ấy ngọn giáo phá vách nhà Xôm mà chạy. Sáng nay, chúng đứng cách cái đầu trăn chưa tới mười bước, không ngọn nào dám chĩa lên. Giáo, hắn không sợ. Hắn sợ tin. Mai, lính châu xuống núi, tin sẽ theo họ về châu lỵ, theo thuyền muối xuôi sông, tới những chỗ hắn không muốn nó tới. Nhưng giữa sân miếu này, trước ba trăm con người vừa tắt hương cho hắn, hắn không thể là đứa cháu lão buôn thêm một khắc nào nữa.
Hắn kéo ống tay áo chàm của mế Nhuôn lên. Cẳng tay gầy, tái nhợt. Trên cẳng tay ấy, một vệt sẹo roi mới kéo da non, chạy dài từ cổ tay lên gần khuỷu.
Hắn giơ cánh tay ấy lên, cho Hoàng Tích thấy. Cho cả sân thấy.
– Một roi, – hắn nói, – ta nhận thay.
Hắn nhìn thẳng vào mặt viên quan châu.
– Hai mươi roi kia, ngươi trả.
Sân miếu im phăng phắc.
Dã Tượng chống côn quỳ xuống trước. Kế đó là Thạch Sanh. Kế đó là tám người lính còn đứng được, cùng một lúc, quỳ một gối, rút trong ngực áo ra tám tấm thẻ bài bằng đồng, suốt đường giấu dưới áo phu, khắc bốn chữ Thiên Trường thủ quân, giơ ngang trán.
Trạng Quỳnh gập cuốn sổ lại, quỳ xuống. Lần đầu tiên, trước cả Bản Khê, y nói to hai chữ ấy.
– Bệ hạ.
Trưởng bản Cầm Văn Khăm đứng lặng. Ông nhớ tới đứa cháu lão buôn đứng giữa sân nhà ông chiều mùng bốn, trước mặt quan châu, nói vãn bối lên thay Ẻn. Một đứa cháu nhà buôn, đứng trước quan, không xưng tiểu nhân như dân. Nó xưng như kẻ đi sau với người đi trước.
Ông quỳ xuống.
Sau lưng ông, cả Bản Khê quỳ xuống. Tiếng đầu gối chạm đá, lác đác, đoạn rào rào như mưa.
Hoàng Tích quỳ sau cùng. Mặt y trắng bệch, trắng hơn cả mười ngón tay.
– Tội thần… – Y mở miệng.
– Ngươi nói đủ rồi. – Lạc Thiên nói. – Giờ, nghe.
Hắn tuyên, chậm, từng điều một. Hoàng Tích mất chức quan châu. Hai mươi roi, đánh giữa sân nhà trưởng bản, đúng chỗ chiều mùng bốn y ngồi xử Lò Thị Hiên. Người cầm roi, là gã mắt tam giác. Đánh xong, giải về kinh, cùng quyển sổ thu tiền hương trong hành lý của y ở nhà Xôm. Hai quyển sổ, sổ của y và sổ của Trạng Quỳnh, đặt cạnh nhau, trình trước triều.
– Tiền hương năm nay, – hắn nói tiếp, – mười chín bản, ba chục làng, kho châu trả lại từng nhà. Bản Khê nhận trước. Trưa nay. Lấy từ hòm bạc ngươi mang theo.
Gã mắt tam giác quỳ rạp xuống đất, không dám ngẩng lên.
* * *
Tới lượt Xôm, cả bản đứng dậy.
Tòng Văn Xôm quỳ giữa sân, mặt xám ngoét, không dám ngẩng. Người Bản Khê vây quanh gã. Có người nhặt đá. Có người gào lên bằng tiếng bản, Lạc Thiên không hiểu, nhưng trong đó có một cái tên. Cốm. Người đàn bà ôm chiếc vòng bạc xỉn đen đứng sát nhất, không nói gì, chỉ nhìn.
Thạch Sanh bước ra, quỳ xuống trước mặt Lạc Thiên.
– Bẩm bệ hạ. – Y nói. – Xin tha cho người này một mạng.
Cả sân sững sờ nhìn người tiều phu.
– Đời trước, – y nói, – tiểu nhân cũng xin tha cho một người.
Y không nói người ấy là ai. Y không nói người ấy về sau ra sao.
Lạc Thiên nhìn y. Hắn biết câu chuyện ấy. Người ấy đẩy chàng lên miếu thay mình. Cướp công. Lấp miệng hang. Chàng tha. Trời không tha.
Hắn không trả lời người tiều phu. Hắn nhìn sang đứa con trai út nhà Xôm, đứng nép sau lưng cha, hai bàn tay quấn giẻ.
– Tha chết. – Hắn nói.
Cả sân ồ lên.
Người đàn bà ôm chiếc vòng bạc xỉn đen quay lưng, bỏ đi. Thị đi thẳng xuống con đường lát đá, không ngoái lại. Lạc Thiên nhìn theo thị. Hắn không gọi.
– Tiền phạt từ tháng Giêng tới giờ, Xôm thu của nhà nào, trả lại nhà ấy, không thiếu một đồng. Giấy nợ nhà Cốm, đưa ta. Nợ ấy xóa. Chức phó bản, từ nay không còn. Hương chất trên gác nhà y, đem xuống sân đốt sạch.
Trên tờ giấy nợ ấy, thế nào cũng có tên một làng ven quan lộ. Làng của anh Thóc. Lời hứa ở bãi sỏi, hắn chưa quên.
Hắn nhìn thẳng vào Xôm.
– Không phải vì người tiều phu xin. – Hắn nói. – Ngươi sống, là nhờ nó tắt nén hương cuối.
Xôm quay đầu lại nhìn đứa con trai. Gã nhìn hai bàn tay quấn giẻ của con, hồi lâu, rồi cúi xuống, dập đầu xuống đá, không đứng dậy được nữa.
* * *
Trưa, dưới sân nhà trưởng bản, hai mươi roi đã đánh xong.
Hòm bạc của Hoàng Tích mở ra giữa sân, cạnh cái hòm gỗ khiêng từ gác nhà Xôm xuống. Đồng tiền xâu dây lạt, xỉn màu, mòn vẹt. Trưởng bản ngồi bên hòm, gọi tên từng nhà. Từng người lên nhận lại, cầm xâu tiền như cầm một thứ không phải của mình. Lão thợ rèn nhận, đứng nhìn xâu tiền hồi lâu. Người đàn bà ôm chiếc vòng bạc nhận, rồi òa lên khóc.
【Trả lại tiền hương bị cưỡng thu: Quốc Vận +3.】
【Quốc Vận: Suy Vi (32 → 35/100)】
Chiếc cáng tre đặt dưới gầm sàn nhà trưởng bản, chỗ mát. Những người lính ngồi quanh, không ai ăn. Lạc Thiên tới ngồi xuống cạnh họ một lúc. Hắn lật tấm áo cộc, nhìn mặt Đàm Thạch. Gã nhắm mắt, mặt bình thản, như người vừa bắn trúng một phát khó. Hắn đắp tấm áo lại.
Trưởng bản đưa xâu tiền cuối cùng cho nhà cuối cùng, đoạn chống gậy đứng dậy, đi tới trước mặt Lạc Thiên.
– Bệ hạ. – Ông nói, chữ ấy trên môi ông còn lạ. – Miếu trên kia, từ nay, thờ ai?
Lạc Thiên chưa kịp đáp, ông đã nói tiếp, giọng khàn khàn.
– Ông thần thật, bỏ đi mười hai năm rồi.
Dã Tượng chống côn đứng dậy từ bậc cầu thang. Một tay y ôm sườn. Mỗi hơi thở, y nhăn mặt một lần.
– Ông chưa chịu đi. – Y nói. – Tiểu nhân đi đón ông về.