Cửa lim để ngỏ.
Lạc Thiên ngồi trước bệ đá, lưng quay về phía kẽ nứt, hai tay úp lên đầu gối. Đêm qua, lúc chạng vạng, hắn cũng ngồi như thế. Khi ấy, hắn còn khép được cánh cửa này. Giờ, hắn không còn sức đứng dậy khép nó.
Hai cái xương sườn bên trái đã rạn. Hắn thở ngắn, nông, như người ta thở khi vác một vật quá nặng.
Qua khung cửa, hắn thấy cả sân.
Đống lửa trước miệng hang đang lụi. Không phải vì hết củi. Sương muối lại tràn tới, trắng xóa, bò lên từng thanh củi, ngọn lửa co dần xuống thành than. Mé Nam sân, hai người lính tay còn co quắp đang khiêng người gãy chân, lết từng bước ra sau một mỏm đá, ra ngoài hai mươi bước. Người gãy chân cắn chặt một mảnh vải, không kêu.
Dã Tượng đã về chỗ cũ, sau thân đa cháy. Người khổng lồ không ngồi. Y đứng, côn sắt nắm trong tay phải, tay trái buông thõng. Mỗi hơi thở của y khò khè, rít qua kẽ răng.
Trên hai gờ vách, khuất sau khung cửa, sáu cái bóng nằm im.
Chiếc vòng bạc trên cổ hắn lạnh ngắt. Nó đã bẹp một lần. Hắn biết, lần thứ hai, nó không gánh được nữa.
Trời phía Đông, sau dãy đồi, đã chuyển từ đen sang xám.
Hắn đếm hơi thở, như đêm qua. Đêm qua, hắn đếm để khỏi nghĩ. Sáng nay, hắn đếm để biết mình còn thở. Cạnh đống lửa đang lụi, dưới tấm áo cộc, có một người đã thôi thở. Gã đã đợi đuôi nó rời miệng hang mới huýt. Cả đêm, gã chỉ huýt một lần.
Sáng nay, không còn ai huýt. Chỉ còn nắng.
Tiếng vảy lê trên từng bậc đá. Chậm. Nặng. Lên tới sân. Qua sân. Dừng lại.
Sau nó một quãng, ở mép sân, chỗ con đường lát đá lên tới, Thạch Sanh cũng vừa lên tới. Người tiều phu ngồi xổm xuống, cây búa dựng giữa hai đầu gối. Y không nhìn con thú. Y nhìn xuống đất, thở. Dài. Đều. Như người đốn củi ngồi nghỉ dưới gốc cây, trước khi đứng dậy bổ nốt khúc gỗ cuối cùng.
Sương bò qua ngưỡng cửa.
* * *
Nó cúi xuống, nhìn vào khung cửa.
Nửa người trên lấp gần kín khung cửa. Dưới ánh xám đầu ngày, Lạc Thiên mới nhìn rõ nó. Không còn là cái bóng qua khe cửa. Là một khuôn mặt. Da nhợt, nhăn nhúm, lỗ chỗ những vết tên đã liền. Một bên mắt cắm cán tên của Đàm Thạch, lông đuôi tên còn dính máu đen. Con mắt còn lại to bằng nắm tay, đục, vàng, nhìn hắn không chớp. Bàn tay trúng độc ôm co quắp trước ngực, như ôm một thứ gì không muốn buông. Ở thắt lưng, ba vết búa há ra cạnh nhau, khói đen vẫn còn bốc.
Bàn tay kia đưa vào.
Mấy vết búa ngắn trên mu bàn tay ấy vẫn bốc khói, khét lẹt. Năm ngón tay to gấp đôi ngón người, móng đen, cong, run lên từng chập. Nó không vồ. Nó chạm vào má hắn, chầm chậm, như đêm qua.
– Lễ. – Giọng ấy nói.
Chỉ một chữ. Từ sâu trong cổ họng nó, khàn, rè, như tiếng gió lùa qua một cái vò vỡ.
Lạc Thiên không động.
Bàn tay ấy tụt xuống. Khép quanh cổ hắn, trên chiếc vòng bạc bẹp. Không bóp. Hắn đợi cú bóp. Nó không tới.
Bàn tay ấy kéo.
Hắn bị kéo nghiêng khỏi chỗ ngồi, ngã chúi về phía trước. Chiếc vòng méo lún vào cổ, cứa vào chỗ da đã sưng vù từ đêm qua. Bàn tay ấy kéo tiếp, không vội, như người ta kéo một bao lúa đã quá quen tay. Nhưng hắn cảm được nó run. Từng chập, những ngón tay khổng lồ trên cổ hắn giật lên một cái, như người sốt rét. Bàn tay kia, bàn tay trúng độc, vẫn co quắp trước ngực nó, không duỗi ra được nữa. Nó đói. Nó đau. Nó mệt. Nhưng tám năm, nó chỉ biết một đường. Cái lễ, phải mang về hang.
Lạc Thiên hiểu.
Tám năm. Tám đứa trẻ. Sáng hôm sau, người ta lên miếu, không thấy ai trong miếu. Chỉ thấy vòng bạc, rơi ở cửa hang. Nó không ăn cái lễ ở đây. Nó mang cái lễ về nhà.
Giờ, nó đang mang hắn về nhà.
Hắn có thể giãy. Có thể hét. Trên hai gờ vách, sáu cây nỏ đã lên dây. Sau thân đa, Dã Tượng chỉ cần một tiếng. Mép sân, Thạch Sanh chỉ cần ba bước. Nhưng trời còn xám. Nắng chưa tới. Sương còn phủ trắng mặt đá. Trong vòng hai mươi bước quanh nó, dây nỏ vẫn cứng, tay người vẫn tê. Đánh bây giờ, là đánh lại trận canh ba. Không có Đàm Thạch. Không có loạt thứ hai.
Nắng chạm sân miếu, thì bắn. Trước đó, ta có chết cũng không bắn.
Lệnh ấy, chính hắn ban. Sáu người lính kia sẽ giữ đúng như thế. Nếu hắn giãy, họ sẽ phải chọn giữa lệnh của hắn và mạng của hắn.
Hắn không giãy.
Nó kéo hắn qua ngưỡng cửa. Gót chân hắn cày trên bậc đá, trầy rát. Nó kéo hắn ra sân, ngang qua sân, về phía chái Bắc. Về phía cửa hang. Hai tay hắn buông thõng, mười đầu ngón tay quệt trên sương muối, không cảm được gì.
Lễ, thì phải ngồi yên.
Tiên sinh dặn như thế lúc giờ Mùi, ngoài hàng rào. Lễ không ngồi được nữa, thì nằm yên.
Không có tiếng huýt.
Hắn ngửa mặt lên. Qua vai con thú, qua mép sân, hắn thấy đỉnh dãy đồi phía Đông. Viền trên của nó, lúc nãy còn xám, giờ đã ửng lên một đường vàng mảnh như sợi chỉ.
* * *
Người lính trên gờ Nam nằm đúng chỗ Đàm Thạch đã nằm đêm qua.
Gã biết chỗ ấy. Đêm qua, gã nằm ngay bên cạnh. Giờ, gã nằm áp bụng lên đúng chỗ ấy, cây nỏ lớn kê trước ngực, mũi tên chĩa xuống sân.
Gã thấy hết. Gã thấy con thú kéo bệ hạ ra khỏi miếu, như kéo một xác hoẵng. Mười ngón tay gã đông cứng trên thân nỏ. Gã không bóp lẫy.
Trưa hôm qua, trước cửa lều, gã ngồi cạnh Đàm Thạch, học miết sáp ong lên dây nỏ. Đàm Thạch bảo, dây nỏ cũng như người, lạnh thì giòn. Gã không hiểu. Đêm qua, trên gờ vách này, gã đã hiểu. Hai sợi dây đứt ngay bên cạnh gã.
Sau thân đa, gã thấy người khổng lồ đã khom người xuống, như con voi sắp xông tới. Ở mép sân, người tiều phu vẫn ngồi xổm, không ngẩng lên. Không ai động. Cả sân miếu đang đợi một thứ duy nhất.
Trước đó, ta có chết cũng không bắn.
Gã thấy ấm.
Không phải dưới sân. Trên lưng gã. Nắng. Nắng đầu tiên, qua đỉnh đồi phía Đông, chạm vào đỉnh vách núi trước, chạm vào gờ đá cao nhất, chạm vào lưng gã. Ấm, như có ai đặt một bàn tay lên. Mười ngón tay đã cứng đơ từ canh ba, giờ co được, duỗi được. Gã nhìn xuống sợi dây nỏ. Sương trên dây đang tan thành từng hạt nước nhỏ, lăn xuống. Dây mềm lại.
Vệt nắng bò xuống mặt vách. Chậm. Qua mép gờ. Qua mái miếu. Tới chân vách.
Dưới sân, con thú đã kéo bệ hạ được nửa đường tới cửa hang.
Bên kia cửa miếu, trên gờ Bắc, người lính lớn tuổi nhất trong sáu người nhổm lên nửa người. Gã nhìn thấy môi người ấy mấp máy.
– Chưa.
Vệt nắng chạm sân.
Không phải từ từ. Như có ai giật tấm chăn. Trong một hơi thở, lớp sương muối phủ trắng mặt đá bốc lên thành hơi, mờ mờ như hơi nồi cơm vừa mở vung. Mặt sân ướt đẫm, sẫm màu, lấp lánh dưới nắng. Gã cảm thấy không khí quanh mình đổi khác. Cái lạnh đè lên gờ vách suốt đêm, lạnh tới tận xương, vỡ ra, tan đi.
Dưới sân, con thú chậm lại.
Không phải dừng. Nó chậm, như một con rắn ra khỏi hang giữa mùa đông, bị ném vào nắng. Thân nó nặng xuống. Bàn tay kéo bệ hạ lỏng dần.
Đoạn nó ngẩng mặt lên.
Về phía Đông. Về phía mặt trời vừa ló khỏi đỉnh đồi. Cả đời, nó đi tìm hơi ấm. Hút hơi ấm của trâu, của hoẵng, của tám đứa trẻ, của hương khói cả một châu. Giờ, hơi ấm lớn nhất nó từng gặp đang tràn xuống mặt nó từ phía Đông. Con mắt còn lại nheo lại. Cái miệng từ từ há ra, như kẻ khát lâu ngày ngửa cổ đón cơn mưa đầu mùa.
– Bắn! – Người trên gờ Bắc hét.
Sáu dây nỏ bật cùng một lúc.
Không có tiếng phựt nào. Dây nỏ mềm, căng, đều. Gã nghe mũi tên mình rời lẫy, thấy nó bay, thẳng tắp, cắm vào con mắt còn lại, cạnh một mũi tên nữa từ gờ Bắc. Bốn mũi kia cắm vào cái miệng đang há.
Con thú không rú.
Nó giật ngửa ra sau. Bàn tay khép quanh cổ bệ hạ mở ra. Bệ hạ rơi xuống mặt sân ướt, nằm ngửa, trong nắng.
* * *
Lạc Thiên nằm trên mặt đá ướt, nhìn lên.
Nó mù hẳn. Hai hốc mắt cắm tên. Miệng cắm tên. Nó quẫy. Không nhắm vào ai. Nó quẫy như một con rắn bị đập dập đầu, cả khúc thân dài bảy tám trượng cuộn lại, giật lùi, lê về phía cửa hang. Về chỗ tối. Về chỗ còn lạnh.
Một bóng lớn băng qua sân.
Dã Tượng không vung côn. Y lao tới, đè cây côn sắt ngang khúc thân rắn sát mép hang, đè bằng cánh tay phải, rồi đè bằng cả ngực, cả tấm thân khổng lồ. Lạc Thiên nghe một tiếng rắc, khô, trong lồng ngực người khổng lồ. Dã Tượng không buông.
– Tiểu nhân giữ. – Y nói, qua kẽ răng.
Thạch Sanh đứng dậy.
Suốt con đường lát đá lên tới đây, người tiều phu chỉ làm một việc. Lấy hơi. Giờ, y bước ba bước ra giữa sân, hai tay giơ cây búa lên quá đầu. Không vội. Không ai giật được búa của y nữa. Không có bàn tay nào chắn ngang thắt lưng. Không có sương. Chỉ có nắng.
Một đời đốn củi. Một nhát.
Cốc.
Tiếng búa vang khắp sân miếu, dội vào vách núi, dội xuống thung lũng. Lưỡi búa bổ xuống đúng vết cũ, đúng chỗ người mọc ra khỏi rắn, nơi ba nhát trước đã bổ. Lần này, lưỡi búa không dừng lại. Nó đi qua. Đi hết.
Nửa người đổ xuống.
Đổ xuống mặt sân ướt, trong nắng, cách Lạc Thiên chưa tới năm bước. Khúc thân rắn quẫy lên một lần, hai lần, đập xuống đá rầm rầm, làm cả sân rung lên. Lần thứ ba, yếu hơn. Đoạn nó nằm yên.
Lạc Thiên không rời mắt khỏi nửa người kia.
Nó đang tan. Không phải chảy ra. Như sương tan dưới nắng. Hai cánh tay dài teo lại. Từ gốc ngón cái bàn tay trúng độc, một đoạn tên gãy tuột ra, rơi xuống mặt đá. Mái tóc rối như rễ đa rụng xuống, thành những sợi rêu khô. Khuôn mặt nhợt co dần, dẹt lại, nhọn ra. Chỉ vài hơi thở, trên mặt sân không còn nửa người nào nữa. Chỉ còn một cái đầu rắn. Cái đầu của một con trăn khổng lồ, to bằng cái mẹt, vảy xám, hai hốc mắt cắm tên, nằm lìa khỏi khúc thân đang duỗi dài tới tận cửa hang.
Sương tan hết.
Lạc Thiên nằm im trên mặt đá, trong nắng. Nắng rọi lên mặt hắn, lên cổ, lên hai bàn tay tê cóng. Ấm. Từ chạng vạng hôm qua tới giờ, lần đầu tiên, hắn thấy ấm.
Thạch Sanh buông búa, đi tới gốc đa cháy, ngồi xuống, lưng tựa vào thân cây. Máu trên mặt y đã khô thành vệt nâu sẫm. Y nhìn con trăn hồi lâu.
– Đời trước, – y nói, – tiểu nhân đánh nó một mình.
Lạc Thiên quay đầu nhìn y. Nhìn Dã Tượng vẫn đang đè cây côn lên khúc thân đã chết, không chịu buông. Nhìn sáu người lính đang tụt xuống từ hai gờ vách.
– Đời này, – hắn nói, – không phải.
Người tiều phu không đáp. Y chỉ gật đầu một cái.
Chiếc vòng bạc bẹp vẫn còn trên cổ hắn.
* * *
Dưới chân núi, không ai reo.
Sáu chục khuôn cửa vẫn mở. Sáu chục nhóm người vẫn đứng trên đầu cầu thang, như từ lúc canh năm. Không ai chạy lên. Không ai quỳ xuống. Họ đứng im, ngẩng đầu, nhìn vệt nắng trên vách đá sau bản. Tiếng búa vừa vọng xuống thung lũng. Đoạn im. Tám năm, sau mỗi đêm mùng năm, sáng mùng sáu bao giờ cũng im như thế.
Nhưng chưa bao giờ có tiếng búa.
Ở chân con đường lát đá, trưởng bản Cầm Văn Khăm đứng chống gậy, không bước lên. Bên cạnh ông, Trạng Quỳnh gập cây quạt lại, nắm chặt trong tay. Y không biết trên kia ai còn, ai mất. Y chỉ biết, tiếng búa ấy không phải tiếng của con thú. Y muốn chạy lên. Y không chạy. Sáng nay, người phải bước lên con đường này trước, là ông già bên cạnh. Hai mươi ngày nay, lần đầu tiên, y không tính sổ. Y đứng đợi.
Trên sân miếu, Lạc Thiên vẫn nằm. Hắn đợi. Đêm qua, hệ thống không nói một chữ. Giờ, trước mắt hắn vẫn không có dòng chữ nào hiện lên.
Mặt trời còn thấp, nắng xiên dài.
Ngôi miếu quay mặt về phía Đông. Nắng rọi thẳng qua khung cửa lim để ngỏ, qua ngưỡng cửa có vết gót chân hắn cày trên đá, qua nền miếu, qua bệ đá trống không, vào tới vách núi phía sau bệ.
Tới kẽ nứt.
Chỗ đoạn tên của Lò Văn Pằn cắm ba năm. Chỗ chạng vạng hôm qua hắn nhỏ ba giọt máu.
Trong kẽ đá ấy, có thứ gì ánh lên.
Màu vàng.