Giờ Ngọ, Dã Tượng lên đường.
Bốn gã trai Bản Khê đi theo y, vác dây thừng, đòn khiêng, mấy bó đuốc nhựa thông. Không ai bảo họ đi. Lúc người khổng lồ nói Tiểu nhân đi đón ông về, bốn gã đứng dậy trước cả khi trưởng bản kịp nhìn quanh.
Họ ngược suối. Tới chỗ suối chia hai, theo nhánh bên trái. Lên đèo.
Lối cũ vẫn còn. Mười ngày trước, y đã dùng côn mở con đường này qua bụi rậm, tre gai, dây leo mọc dày như vách. Tre gãy đã khô vàng, cỏ rạp chưa kịp đứng dậy. Đi nhanh hơn lần trước. Bốn gã trai đi sau y, nhìn những thân tre to bằng bắp chân gãy ngang, không ai nói gì.
Mỗi bước, cái xương sườn rạn trong ngực y nghiến một cái.
Y không chậm lại. Đời trước, y theo Đại vương qua bao nhiêu trận, đi những con đường dài hơn thế, mang những vết thương nặng hơn thế. Hôm nay, y chỉ đi đón một hòn đá. Một hòn đá không chịu rời nhà.
Giờ Thân, họ lên tới đỉnh đèo.
Mặt trời gác núi, họ xuống tới bản cũ. Những hàng cột gỗ mục gãy ngang trong cỏ tranh. Cây sung ba gốc đứng ở chân gò. Trên gò, ngôi miếu gốc vẫn sập mái như hôm trước. Mặt trời đã khuất sau núi, trong miếu tối mờ.
Hòn đá thần vẫn ở đó. Tròn, xám tro, đường nứt ngoằn ngoèo từ đỉnh xuống chân như vết sét đánh.
Dã Tượng đặt bàn tay lên mặt đá.
Lần trước, hòn đá lạnh tận ruột, như một bếp lửa đã tắt từ lâu. Lần này, y không biết nói thế nào. Không ấm. Nhưng không còn lạnh như thế nữa. Như một người đã ngồi đợi lâu lắm, giờ đã nghe thấy tiếng chân.
Y vòng hai cánh tay ôm lấy hòn đá. Đúng hơn, vòng một cánh tay phải, tay trái chỉ đỡ. Y nhấc.
Hòn đá lên.
Không níu. Không có thứ gì dưới đất giữ lại. Nó rời khỏi bàn thờ nhẹ nhàng như một người đứng dậy khỏi chỗ ngồi.
– Ông chịu đi rồi. – Y nói.
Y hiểu vì sao. Ngày trước, ông không đi, vì không nỡ bỏ mấy nấm mả người chết lũ. Mười hai năm nay, ông không đi, vì bên kia núi đã có kẻ khác ngồi. Kẻ ấy ngồi trên bệ, uống hương của con cháu ông, ăn con cháu ông. Ông ở lại đây, nứt ra, lạnh đi, mà không đi. Sáng nay, kẻ ấy đã nằm dài trên sân miếu, đầu cắm đầy tên.
Bốn gã trai đứng ở cửa miếu, há hốc miệng. Mười người không nhấc nổi. Hai mươi người không nhấc nổi. Người già trong bản nói thế.
Y không để họ khiêng. Y quàng dây thừng qua vai phải, buộc hòn đá vào lưng, cõng. Bốn gã trai đi hai bên, mỗi người một tay đỡ đáy hòn đá. Họ thắp đuốc, quay về trong đêm.
* * *
Chiều mùng sáu, cả Bản Khê lên dọn miếu.
Lạc Thiên ngồi trên bậc cửa, không làm được gì. Hai tay hắn tê cóng, không cầm nổi một cây chổi. Hắn chỉ ngồi nhìn.
Hai chục trai bản quàng dây thừng vào xác con trăn, kéo nó vào trong hang, qua trăm bước tối, vào tới khoang xương, bỏ lại đó cùng với xương trâu, xương hoẵng. Miệng hang, họ không lấp. Lạc Thiên dặn. Họ chặt tre, dựng một hàng rào chắn ngang miệng hang, chắc, cao quá đầu người.
Lúc trở ra, mấy gã trai đi sau cùng không về tay không. Mỗi người ôm trong vạt áo một bọc nhỏ. Những khúc xương nhỏ, nhặt ra từ giữa đống xương trâu, xương hoẵng. Không ai biết khúc nào của đứa nào. Mấy người mẹ đón lấy, không ai khóc to.
Đàn bà trong bản mỗi người mang lên một nắm đất bếp. Đất bếp nhà mình, đất đã bén lửa bao nhiêu năm, đỏ au như gạch. Họ đổ từng nắm vào một chỗ, trộn nước suối, đắp thành cái chân bát hương mới trên bệ đá. Cái bát hương đá cũ đã vỡ trên mặt con thú đêm qua. Không ai muốn nhặt lại mảnh nào.
Trưởng bản đem lên một tấm gỗ nghiến, bào nhẵn. Ông tới trước mặt người tiều phu đang ngồi dưới gốc đa, cây cung vàng trên vai.
– Tên ngươi là gì? – Ông hỏi. – Để khắc lên bài vị.
Người tiều phu ngẩng lên.
– Thạch Sanh.
Cả sân miếu lặng đi.
Cái tên ấy, người Bản Khê chưa ai nghe. Người buôn muối mỗi năm lên bản hai lần, tối nào cũng ngồi bên bếp lửa nhà mế Nhuôn kể chuyện dưới xuôi, chưa từng kể tới một người tiều phu nào. Ông già nhắc lại hai tiếng ấy, chậm, như sợ quên.
Ngồi bên bếp lửa tạm ngoài sân, Trạng Quỳnh khẽ gập quạt. Ở nơi y từ đó tới, trẻ con đứa nào cũng thuộc cái tên này. Ở đây, người đầu tiên khắc nó lên gỗ là một ông già trên núi Tây Lĩnh.
Trưởng bản không nói gì thêm. Ông cúi xuống tấm gỗ nghiến, cầm dao, khắc từng nét.
Bài vị đặt trên bệ đá, cạnh chỗ để trống. Chỗ ấy, đêm nay, hòn đá thần sẽ về. Thờ ông thần núi. Thờ người đã chém con thú.
Lạc Thiên nhìn tấm bài vị. Tháng Hai, ở kinh, hắn đã cấm dựng đền. Không phải vì lễ pháp. Vì mỗi ngôi đền là một sợi dây nối về Trống, mà trong kinh, mười sợi dây chụm về một chỗ, là thắp đèn cho kẻ phương Bắc tìm tới. Ngoài kinh, dây dài, nó lần theo phải mất công. Hắn đã nói thế. Hắn chưa từng nghĩ, ngôi đền đầu tiên sẽ mọc lên ở một cái bản cách kinh tám ngày đường, không do chiếu vua, mà do mấy chục nắm đất bếp.
Họ chôn Đàm Thạch trên gò đất cạnh gốc đa cháy, mặt nhìn xuống bản. Sáu người lính đào huyệt, không để người Bản Khê đụng tay. Cạnh huyệt của gã, người Bản Khê đào một huyệt nhỏ hơn, cho những khúc xương nhặt trong hang. Lạc Thiên đứng bên huyệt, một tay vịn Trạng Quỳnh.
– Về kinh, – hắn nói với những người lính, – ta tự tay khắc tên gã. Bia thứ hai, hàng thứ mười một, cạnh tên Đàm Sơn. Chỗ đá còn trơn.
Tám người lính cúi đầu.
– Bia bên sông, – hắn nói, – phải khắc thêm một tên.
Cây nỏ nhỏ của Đàm Sơn, họ không chôn theo. Trưởng bản đóng một cái đinh gỗ lên vách miếu, cạnh bài vị, treo cây nỏ lên đó. Cạnh cây nỏ, ông treo chiếc vòng bạc bẹp của mình.
Lò Thị Hiên đứng ở ngưỡng cửa. Lạc Thiên gọi thị lại gần, mở gói vải trong ngực áo, lấy ra đoạn tên gãy sáng nay Thạch Sanh nhặt dưới sân. Mảnh vải quấn đầu đã rách toạc. Đầu sắt có ngạnh, gỉ đen, giờ vương một lớp máu đen khô.
Hắn đặt nó vào tay thị.
– Chồng ngươi bắn nó ba mũi. – Hắn nói. – Mũi thứ tư, ta cắm hộ.
Người đàn bà áo chàm nắm chặt đoạn tên, quỳ xuống giữa ngưỡng cửa, không khóc thành tiếng.
Bên bếp lửa tạm ấy, Trạng Quỳnh ngồi với trưởng bản, cuốn sổ cái mở trên đùi. Ông già đọc, y viết. Tám cái tên. Pảo đầu tiên. Cốm cuối cùng. Để sau này khắc bia đền.
* * *
Chạng vạng, Thạch Sanh cõng mế Nhuôn lên núi.
Bà già nhỏ thó ngồi trên lưng người tiều phu, hai tay ôm cổ y, trong lòng ôm một gói lá chuối. Mười hai năm, chân bà không lên nổi con đường lát đá. Mười hai năm, bà không lên miếu.
Tới sân, người tiều phu đặt bà xuống trước bệ đá.
Bà nhìn bài vị mới. Nhìn chỗ trống bên cạnh. Nhìn cái chân bát hương đắp bằng đất bếp. Bà mở gói lá chuối. Bên trong là một nắm hương, gói kỹ, khô, thơm mùi trầm.
– Ông chưa về. – Bà nói, to như quát, như mọi khi. – Ta đợi.
Bà gạt tay người đỡ, tự ngồi xuống trước bệ.
Trạng Quỳnh ngồi xuống cạnh bà.
Y nhìn hai bàn tay mình. Giờ này, ở kinh, Thanh Vân sắp khắc vạch thứ ba mươi bảy. Quốc Vận ba mươi lăm, bệ hạ nói thế lúc trưa. Năm điểm. Ba vạch. Y đã tính sổ này từ lúc rời kinh. Tính đi tính lại. Trang nào cũng ra một con số.
Tính sổ, thì tính đường xấu.
Y đã nói câu ấy đêm mùng ba, trong lều. Tính đường xấu, thì mùng chín, y tan. Cao lão tan. Yết Kiêu, Dã Tượng tan. Đổi được một năm cho bệ hạ. Y đã tính như thế, và y đã tin như thế.
Bệ hạ không chịu đổi. Bệ hạ tự lên núi. Y đi tìm chữ. Chữ y tìm được, rốt cuộc, không phải một câu lừa. Là một câu thật, nói với một ông già đang sợ. Cả đời chơi chữ, tới đêm qua y mới biết, chữ thật nặng hơn chữ khéo.
Mế Nhuôn ngồi cạnh y, nắm hương trong tay, nhìn ra con đường lát đá tối dần.
* * *
Canh hai, trên đèo có lửa.
Cả bản đứng dậy. Mấy đốm đuốc nhỏ lấp loáng trên sườn núi phía Tây, lúc ẩn lúc hiện, chậm, rất chậm. Lâu lắm, chúng mới xuống tới thung lũng. Lâu lắm nữa, mới lên tới con đường lát đá.
Giờ Tý đã sang, Dã Tượng mới lên tới sân miếu, mồ hôi ướt đẫm, hai chân run bần bật. Bốn gã trai đỡ hai bên, tay cũng run. Người khổng lồ đi thẳng vào miếu, quỳ một gối trước bệ đá, cởi dây, từ từ đặt hòn đá thần xuống. Đúng chỗ trống cạnh bài vị. Trên cái bệ mà tám năm nay, ông thần giả ngồi nhận lễ.
Y đứng dậy không nổi. Y ngồi luôn xuống nền đá, lưng tựa vào chân bệ, thở khò khè.
Lạc Thiên bước tới.
Hắn mở gói vải lần cuối. Chiếc phao lông ngỗng của Sẹo, mảnh giấy đề chữ Sẹo, hòn cuội trắng của Cốm, hắn để lại. Mảnh đá xám, hắn lấy ra.
Chân hòn đá thần, chỗ đường nứt tận cùng, có một chỗ khuyết. Hắn đặt mảnh đá vào.
Khít.
Như chưa từng rời ra. Mảnh đá ấm lên dưới tay hắn, một thoáng, rồi nguội. Không có dòng chữ nào. Không có ánh sáng nào.
Mế Nhuôn chống tay đứng dậy. Bà rút một nén trong nắm hương gói lá chuối, châm vào bó đuốc Dã Tượng mang về, cắm vào cái chân bát hương đất bếp.
– Mười hai năm, – bà nói, không to, – ta mới thắp cho ông một nén.
Khói hương bốc lên. Thẳng.
Sau bà là trưởng bản. Sau nữa là Lò Thị Hiên, hai đầu ngón tay còn phồng rộp, thắp một nén cho chồng, một nén cho đứa cháu gái. Lão thợ rèn thắp một nén, lẩm bẩm tên Pảo. Người đàn bà ôm chiếc vòng bạc xỉn đen, người sáng nay đã bỏ đi, giờ lặng lẽ quay lên, thắp một nén. Cả bản, từng người một.
Lạc Thiên đứng lặng.
Hắn cảm thấy nó trước khi hiểu nó là gì. Một sợi dây. Không lạnh. Ấm. Nhỏ, mảnh, rung rung, như sợi tơ nhện dưới nắng. Nó bắt đầu từ chân bát hương đất bếp, từ hòn đá thần, từ bài vị bằng gỗ nghiến, chạy ra khỏi miếu, xuống núi, về phía Đông Bắc. Về phía kinh thành. Về phía Trống.
Hắn nhớ sợi dây lạnh ấy. Nó kéo. Sợi này không kéo. Nó chảy.
【Đinh! Mạch mới nối về Trống: Bản Khê.】
【Quốc Vận +5. Quốc Vận: Suy Vi (35 → 40/100)】
Hàng chữ chưa tắt, hàng khác đã hiện tiếp.
【Điều kiện thăng giai: trừ đại yêu hại dân, dựng ngôi đền đầu tiên, điểm Suy Vi từ 40 trở lên – đã đạt.】
【Quốc Vận thăng giai: Suy Vi → Tiểu An.】
【Quốc Vận: Tiểu An (10/100). Điểm bậc cũ quy đổi bốn đổi một.】
【Trần cảnh giới anh linh: Tiên Thiên → Tông Sư.】
【Cảnh giới chủ nhân: Ngưng Khí → Tiên Thiên.】
【Trống Đồng tự duy trì: tối đa bảy anh linh có tên. Hiện có: sáu.】
【Đồng hồ tan biến: hủy — Trạng Quỳnh, Cao Lỗ, Yết Kiêu, Dã Tượng, Lý Ông Trọng, Thạch Sanh.】
Không ai trong bản thấy những dòng chữ ấy. Họ chỉ thấy đứa cháu lão buôn, vua của họ, đứng lặng trước bệ đá, mắt nhắm, hai tay buông thõng.
Họ ngồi xuống quanh bệ. Không ai về. Tàn nén này, thắp nén khác. Lần này, thắp cho ông thần thật.
Lạc Thiên mở mắt.
Dưới chân bệ, Dã Tượng vẫn ngồi tựa lưng, hơi thở vẫn khò khè. Y đưa bàn tay phải lên, nhìn nó, rồi nhìn sang Thạch Sanh. Người tiều phu đứng ở cửa miếu, cây cung vàng trên vai, ngẩng nhìn cây xà lim trên đầu, chỗ đêm mùng năm y nằm đợi. Không ai nói gì. Vết thương không lành. Sườn vẫn rạn, da đầu vẫn rách. Nhưng có một thứ gì đó đè trên vai họ từ lúc giáng thế, vừa được nhấc đi.
Bên cạnh mế Nhuôn, Trạng Quỳnh đang nhìn xuống hai bàn tay mình. Y lật bàn tay lên, lật xuống, như người lần đầu thấy nó. Hồi lâu, y chống tay xuống nền đá, quỳ xuống trước mặt Lạc Thiên.
– Bẩm bệ hạ. – Y nói. – Tính sổ đường xấu, lần này tại hạ tính sai.
* * *
Cùng giờ ấy, ở kinh thành Thiên Trường, dưới địa thất Thái Miếu, Cao Lỗ ngồi canh.
Lão ngồi trên bậc đá cuối cùng, gậy chống giữa hai đầu gối. Ngọn đèn mỡ trên vách đã leo lét. Trống Đồng nằm trên bệ đá, im lìm, như từ cuối tháng Hai tới giờ.
Đoạn Trống ngân.
Một tiếng. Rất khẽ. Không ai gõ. Không phải tiếng trống hội quân đêm hai mươi bảy tháng Giêng. Như tiếng một người thở ra sau một giấc ngủ dài.
Cao Lỗ đứng bật dậy. Lão chống gậy bước tới, đặt bàn tay lên mặt trống, lên ngôi sao nhiều cánh ở giữa.
Ấm.
Lão đứng im. Trong người lão, có thứ gì đó vừa nới ra. Như một sợi dây trói lâu ngày, vừa được ai cởi. Cái trần đè trên đầu lão từ lúc giáng thế, nhẹ đi. Và cái đồng hồ lão vẫn đếm trong lòng mỗi tối, mỗi vạch Thanh Vân khắc, lão không còn nghe thấy nó nữa.
Lão không biết vì sao.
Trên đầu lão, trên mái Thái Miếu, Yết Kiêu đang gác đêm. Lão đoán, giờ này gã cũng vừa cảm thấy thứ lão cảm thấy. Gã cũng đang đứng im giữa mái ngói, không biết vì sao.
Lão chỉ biết một điều. Sáu đêm trước, dưới chân tường Thái Miếu, một kẻ không có bóng đã đặt tay lên tường chính điện, nói một câu. Lão nằm trên mái, nghe rõ từng chữ.
Trống ngủ.
Cao Lỗ nhìn chiếc trống đồng dưới tay mình, hồi lâu.
– Trống thức. – Lão nói.