Canh năm ngày mười sáu tháng Ba, cửa Tây kinh thành hé mở.
Trời chưa sáng. Sương sớm phủ trắng mặt đường, lạnh buốt. Một đoàn người ngựa lặng lẽ đứng đợi dưới vòm cổng, không đốt đuốc, không ai nói chuyện.
Nhìn qua, chỉ là một đoàn buôn thuốc. Mười bảy con ngựa, bốn con thồ hàng. Trên lưng ngựa thồ là mười mấy bao tải gai, chật căng, tỏa mùi hăng hắc của quế chi, trần bì, cam thảo. Giữa những bao tải ấy, cuộn trong mấy lớp chiếu cói, là mười cây nỏ lớn và ba trăm mũi tên đầu sắt dài hai thước. Mười người phu khuân vác, áo nâu, quấn khăn đầu rìu, đeo dao quắm bên hông. Là mười tay nỏ giỏi nhất trong quân giữ thành, Vũ Thành chọn suốt đêm qua. Người cầm đầu tên là Đàm Thạch, gầy nhom, ít nói, mắt nhìn xa như chim ưng.
Trạng Quỳnh mặc áo the cũ, vấn khăn nâu, ngồi trên lưng ngựa, trông y hệt một ông chủ hiệu thuốc bắc dưới phố, đi ngược lên núi mua sa nhân, thảo quả. Y còn cẩn thận đeo thêm một chiếc túi vải bên hông, trong có bàn tính gỗ và một quyển sổ cái mới tinh.
– Nguyễn lão bản. – Lạc Thiên nói nhỏ.
– Cháu ngoan. – Trạng Quỳnh đáp, mặt không đổi sắc.
Lạc Thiên mặc áo vải nâu, đội nón lá, trên người không có lấy một thứ gì đáng giá, ngoài thanh kiếm quấn vải giắt dưới yên ngựa. Mười tám tuổi, gầy gò, thế này mà nói là cháu một ông chủ hiệu thuốc, không ai nghi ngờ.
Lò Thị Hiên ngồi trên con ngựa hiền nhất đoàn, hai tay bám chặt lấy bờm ngựa, mặt tái đi. Cả đời thị chưa từng ngồi trên lưng ngựa. Nhưng khi Đào nương hỏi thị có muốn đi xe bò theo sau không, thị lắc đầu. Xe bò đi chậm.
Phan Trung đứng dưới vòm cổng. Lão tướng già không mặc giáp, chỉ khoác một chiếc áo bông cũ, vai trái vẫn còn hơi lệch. Lão nhìn Lạc Thiên một hồi, rồi quỳ xuống nền đá.
– Bệ hạ. – Lão nói. – Lão thần giữ kinh. Bệ hạ phải về.
– Ta về. – Lạc Thiên đáp.
Hắn không nói thêm. Về được hay không, hắn không chắc. Nhưng câu ấy, hắn nói rất rõ.
Cao Lỗ không quỳ. Lão chống gậy đứng bên cạnh Phan Trung, rút trong ngực áo ra một vật nhỏ, đưa lên.
Là một chiếc nỏ tay, dài chưa tới một gang, thân bằng gỗ mun, lẫy bằng đồng, lắp sẵn ba mũi tên ngắn.
– Lão phu làm cho chủ công từ hôm tịch điền. – Lão nói cộc lốc. – Bắn được ba phát, cách ba trượng xuyên được giáp da. Không giết được chằn tinh. Nhưng giết được người.
Lạc Thiên nhận lấy, giắt vào trong tay áo.
– Cao lão.
– Chủ công đi đi. – Cao Lỗ quay mặt đi. – Vạch thứ mười bảy, tối nay lão phu khắc.
Đúng lúc ấy, từ phía đầu phố vọng tới tiếng chân chạy bình bịch. Yết Kiêu lao tới, chân trần, tóc ướt sũng, áo còn nhỏ nước tong tỏng, chắc vừa từ dưới sông lên. Y dừng lại trước đầu ngựa của Lạc Thiên, thở hồng hộc.
– Tiểu nhân… tưởng không kịp.
– Ngươi đang ở bến.
– Bến có mười người. – Yết Kiêu đứng thẳng dậy, gãi đầu. – Tiểu nhân dặn họ rồi, tiểu nhân đi một lát, về ngay.
Y nhìn Lạc Thiên, nhìn chiếc nón lá, nhìn bộ áo nâu, bật cười một tiếng.
– Bệ hạ mặc thế này, giống hệt đứa em út nhà tiểu nhân năm ấy đi chợ Vạn Kiếp.
Y cười xong, vẻ mặt chợt nghiêm lại.
– Bệ hạ về, có khi tiểu nhân không còn đứng ở bến. – Y nói, rất nhanh, như sợ nói chậm thì không nói được. – Nhưng mười người kia, hôm họ tan, tiểu nhân đứng cạnh họ. Bệ hạ yên tâm.
Lạc Thiên cúi đầu nhìn hán tử da đen ấy một lúc lâu.
– Ta biết. – Hắn nói.
Cổng thành mở rộng. Đoàn buôn thuốc lặng lẽ đi ra, tan vào màn sương trắng đục.
Sau lưng họ, cánh cổng gỗ nặng nề khép lại. Một lúc sau, từ phía Thái Miếu, tiếng chuông đồng vang lên chín tiếng, chậm rãi, trầm buồn, lan khắp kinh thành còn đang ngủ.
Là tiếng chuông đóng cửa Thái Miếu. Bệ hạ trai giới.
* * *
Giờ Thìn, cửa Bắc.
Người đứng chật hai bên đường, từ trong phố ra tới tận chân cổng thành. Tin đồn chạy nhanh hơn ngựa trạm. Chưa tới giờ Mão, cả kinh thành đã biết, ông khổng lồ vác côn mới về hôm qua, sáng nay lại lên Ải. Và lần này, đi cùng ông, còn có một người nữa.
Một người còn to hơn.
Mười sáu cỗ xe bò chở gạo đi trước, lọc cọc lăn trên đường đá. Năm mươi người lính giáp da đi sau xe. Rồi mới tới hai người khổng lồ, đi song song.
Dã Tượng vác côn trên vai, như mọi lần. Bên cạnh y, Lý Ông Trọng khoác bộ giáp da cũ bạc màu, trên lưng đeo một cây trường thương do Cao Lỗ vẽ kiểu, Đoàn Kim gom hai cán giáo nối lại bằng đai sắt, làm suốt nửa đêm về sáng mới xong. Y cao hơn Dã Tượng một cái đầu. Đi bên cạnh y, người khổng lồ vác côn mà cả kinh thành quen mặt, chợt như thấp đi.
Đám đông lặng người đi một lúc. Rồi có tiếng xì xào. Rồi có tiếng reo.
Trẻ con lại ùa ra. Lại chạy theo. Lại hát. Không biết đứa nào nghĩ ra trước, chỉ trong một buổi sáng, bài vè ông khổng lồ đã có thêm một câu mới:
Ông khổng lồ to,
Có ông to hơn…
Tới đó, chúng không biết hát tiếp thế nào, bèn hát đi hát lại hai câu ấy, cười nắc nẻ.
Lý Ông Trọng cúi đầu nhìn đám trẻ đang chạy lăng xăng quanh chân mình. Nhìn một hồi, y mới hỏi Dã Tượng, giọng rất khẽ, khẽ tới mức chỉ người đi sát bên mới nghe thấy.
– Chúng hát gì?
– Hát về tiểu nhân. – Dã Tượng đáp. – Giờ hát về ngài.
Lý Ông Trọng không nói gì. Ở Hàm Dương, trẻ con nhìn thấy y thì chạy. Ở Lâm Thao, trẻ con không có.
* * *
Tới gần cổng thành, đoàn người chợt khựng lại.
Từ phía sau, vang lên một tiếng rống.
Dã Tượng quay phắt lại.
Giữa con đường chật kín người, đám đông tự rẽ ra hai bên. Con voi non đang chạy tới. Chạy vụng về, tập tễnh, cái chân sau bên trái vẫn chưa quen chạy nhanh. Trên cổ nó, Lữ Thất nằm bẹp dí, hai tay ôm chặt lấy cổ voi, mặt cắt không còn giọt máu. Xa hơn phía sau, con Mộc đang đi tới, bước nặng nề, Vi Chấn trên cổ nó vừa đập móc sắt vừa gào khản cả giọng.
– Bất Tán! Bất Tán! Đứng lại!
Con voi non không đứng lại. Nó chạy thẳng tới trước mặt Dã Tượng, mới chịu dừng, vòi quờ quạng lên vai y, lên mặt y, lên cây côn sắt, như đang tìm xem người trước mặt có phải là người nó quen không.
Dã Tượng đứng im.
Y đặt cây côn xuống đất. Đưa bàn tay to bè lên, đặt lên trán con voi non, như đêm qua.
– Ở lại. – Y nói.
Con voi non khịt mũi, vòi vẫn quấn lấy cổ tay y.
– Ở lại. – Dã Tượng nhắc lại, giọng trầm hơn.
Bất Tán không hiểu. Nó mới được đặt tên hôm qua. Nó chưa biết quỳ theo tiếng người, chưa biết đi theo tiếng chiêng. Nó chỉ biết, người khổng lồ này đã tìm thấy nó trong rừng, đã rút khúc giáo gãy khỏi cái chân đau của nó, đã ở bên nó hơn nửa tháng, đêm qua đã ngồi bên nó cho tới lúc nó ngủ.
Con Mộc tới nơi. Con voi cái già không cần Vi Chấn ra lệnh. Nó đi tới bên con voi non, chậm rãi đưa vòi ra, quấn lấy vòi của Bất Tán, kéo nhẹ về phía sau. Một lần. Hai lần. Bất Tán rống lên một tiếng, rồi chịu lùi lại một bước.
Dã Tượng nhặt côn lên, vác lên vai, quay đầu đi.
Y không ngoái lại.
Phía sau lưng y, Bất Tán rống lên một tiếng nữa. Rồi một tiếng nữa. Tiếng rống non nớt, lạc giọng, vang dội giữa con đường đã im phăng phắc. Đứa bé gái tóc tết bím hôm qua đứng lẫn trong đám đông, nước mắt ngắn nước mắt dài, không biết là khóc vì voi, hay khóc vì ông khổng lồ lại đi.
Lý Ông Trọng đi bên cạnh Dã Tượng, không nói gì. Qua cổng thành, y mới lên tiếng.
– Voi nhớ dai.
– Voi nhớ dai. – Dã Tượng đáp.
Hai người không nói gì thêm.
* * *
Cùng lúc ấy, trên lầu hai một quán nước đầu phố, cạnh cửa Bắc, Ninh Viễn đứng sau khung cửa sổ, nhìn xuống.
Mười sáu cỗ xe gạo ấy, chính tay hắn ghi sổ xuất kho từ chiều qua. Mười sáu xe, mỗi xe hai mươi bao, tổng cộng ba trăm hai mươi bao. Năm mươi người lính, mang lương mười ngày. Tới Ải Bắc, sáu ngày.
Hắn nhìn theo hai bóng người khổng lồ khuất dần sau cổng thành, rồi mới quay vào, ngồi xuống bên bàn, mài mực.
Mười sáu tháng Ba. Khổng lồ vác côn lại lên Bắc, dẫn theo một người khổng lồ khác, to hơn, mới thấy lần đầu. Mười sáu xe gạo. Năm mươi lính. Bệ hạ đóng cửa Thái Miếu trai giới, không thiết triều. Trạng Quỳnh hầu lễ.
Hắn viết tới đó, dừng bút.
Dưới đường, đứa bé gái tóc tết bím vẫn đứng đó, nước mắt lem nhem, nhìn ra cổng thành. Ninh Viễn nhớ ra đứa bé ấy. Chiều mười bốn, nó kiễng chân lên mép án của hắn, nhờ hắn viết cho ông khổng lồ một mảnh giấy.
Con muốn ông về. Con chưa thấy ông.
Hôm qua, nó thấy ông rồi. Hôm nay, ông lại đi.
Ninh Viễn nhìn đứa bé hồi lâu, rồi mới cúi xuống, gấp tờ giấy lại, cuộn tròn, nhét vào một ống tre nhỏ, bịt sáp.
Tay hắn không run. Nhưng lúc gắn sáp, hắn làm rơi một giọt xuống mặt bàn. Giọt sáp đỏ, tròn, như một giọt máu.
* * *
Giữa trưa, bến đò Bãi Cỏ.
Con đường cái lên Bắc tới đây thì gặp một nhánh sông nhỏ. Đoàn xe gạo lần lượt lên bè qua sông. Bên này bến, có một con đường mòn chạy dọc bờ sông về phía Tây, lẫn vào rừng lau sậy cao quá đầu người.
Dã Tượng dừng lại ở đầu con đường mòn ấy.
Lý Ông Trọng cũng dừng lại. Năm mươi người lính đã qua sông gần hết, đứng bên kia bờ, nhìn sang, không ai hiểu vì sao hai vị tướng khổng lồ lại đứng im ở đầu bến.
– Ở đây? – Lý Ông Trọng hỏi.
– Ở đây. – Dã Tượng đáp.
Hai người đứng đối diện nhau. Một người vác côn sắt. Một người đeo trường thương nối cán. Gió sông thổi qua, lau sậy rạp xuống một mảng rồi lại dựng lên.
Dã Tượng đặt côn xuống. Y chắp tay, cúi đầu, vái một vái.
Lý Ông Trọng đứng nhìn y vái. Rồi y giơ bàn tay to bè lên, đặt lên vai Dã Tượng, như đêm qua. Lần này, y không vỗ. Y chỉ đặt đó một lúc, rồi rút về.
Không ai nói gì.
Dã Tượng vác côn lên vai, quay người, bước vào con đường mòn. Chỉ ba bước, lau sậy đã nuốt mất tấm lưng to như tấm phản của y. Chỉ còn nghe tiếng lau sậy gãy rắc rắc, mỗi lúc một xa, rồi mất hẳn.
Lý Ông Trọng đứng ở đầu bến thêm một lúc. Đoạn, y quay người, bước lên chiếc bè cuối cùng. Chiếc bè tre chìm xuống quá nửa, nước sông trùm lên tận mắt cá chân y. Người lái bè mặt tái mét, cắm sào mà hai tay run bần bật.
Qua bên kia sông, y không ngoái lại nữa. Y đi về phía Bắc.
Còn ba mươi chín ngày.
* * *
Canh ba đêm ấy, trạm Ba Cây.
Trạm dịch trên quan lộ Tây Nam đã bỏ hoang từ mùa đông. Lính trạm chạy giặc, không ai trở về. Ba cây gạo cổ thụ trước cửa trạm vẫn còn, trụi lá, lác đác mấy bông hoa đỏ cuối mùa, đứng đen sẫm dưới ánh trăng mười sáu. Mái trạm dột mất một nửa. Đoàn buôn thuốc nhóm lửa trong gian còn lành, ăn cơm nắm với muối vừng.
Trạng Quỳnh nằm dài trên chiếc chiếu rách, rên hừ hừ. Cả đời y ngồi thuyền, ngồi kiệu, ngồi xe, chưa từng ngồi trên lưng ngựa trọn một ngày. Hai đùi y rát bỏng, như vừa bị ai lột mất một lớp da.
– Tại hạ cả đời đi thi bằng cái đầu. – Y lẩm bẩm. – Không ngờ có ngày, phải đi đường bằng cái mông.
Mười người lính cười khùng khục. Đàm Thạch cũng nhếch mép.
Lò Thị Hiên ngồi co ro ở góc gian nhà, không ăn, không nói, chỉ nhìn ra phía ngoài cửa trạm tối đen. Lạc Thiên đưa cho thị một nắm cơm. Thị cầm, nhưng không ăn.
– Ông khổng lồ… – Thị hỏi, rất khẽ. – Ông ấy có tới không?
– Có. – Lạc Thiên đáp.
Hắn không biết vì sao hắn chắc chắn như vậy. Nhưng hắn chắc.
Gần cuối canh ba, lửa đã lụi, ngoài cửa trạm có tiếng cành cây gãy.
Đàm Thạch bật dậy, tay đã cầm nỏ. Mười người lính cùng lúc vớ lấy vũ khí. Lạc Thiên giơ tay ra hiệu, rồi bước ra cửa.
Dưới ba cây gạo cổ thụ, dưới ánh trăng mười sáu, một bóng người khổng lồ đang bước tới. Bùn lấm tới đầu gối. Tóc dính đầy lá khô. Trên vai vẫn là cây côn sắt. Sau lưng y, cánh rừng tối đen, không có đường.
Dã Tượng dừng lại trước cửa trạm, thở ra một hơi dài, bốc thành khói trắng trong đêm lạnh.
– Bệ hạ. – Y nói. – Tiểu nhân tới.
Lò Thị Hiên đứng sau lưng Lạc Thiên, nhìn người khổng lồ ấy, hai tay che miệng. Rồi thị quỳ sụp xuống nền đất, dập đầu, không nói được một lời.
Dã Tượng nhìn người đàn bà áo chàm đang quỳ dưới chân mình. Y không biết nói gì. Y ngồi xuống bên đống lửa đã lụi, cời lên cho than đỏ lại, rồi đưa bàn tay to bè ra, cầm lấy nắm cơm thị vẫn còn cầm trong tay mà chưa ăn, bẻ đôi, đưa lại cho thị một nửa.
– Ăn. – Y nói.
Thị cầm lấy. Lần này, thị ăn.
Lạc Thiên ngồi xuống bên kia đống lửa. Hắn nhìn lên vầng trăng mười sáu vừa bắt đầu khuyết, nhẩm tính.
Mười ba ngày nữa, Sẹo tan.
Mười chín ngày nữa, đêm mùng năm tháng Tư.