Tối rằm tháng Ba, hàng người trước cổng Thái Miếu dài hơn mọi ngày.
Ngày rằm, người ta đi lễ. Chùa trong kinh cháy mất một nửa từ mùa đông, nửa còn lại chật như nêm từ sáng. Chiều tới, người ta kéo nhau về trước cổng Thái Miếu, tay cầm nhang chưa thắp, xếp hàng từ chân bậc đá tới tận đầu phố. Tin ông khổng lồ vác côn dắt hai con voi về kinh đã chạy khắp mấy chục dãy lều dưới chân tường từ trưa. Có người đi nửa ngày đường từ làng ngoài vào, chỉ để cắm ba nén nhang vào chum, rồi đứng ngó vào trong cổng, như mong nhìn thấy một bóng người cao lớn bước qua.
Năm chiếc án gỗ đặt dưới hiên, năm thư lại cắm cúi viết. Ninh Viễn ngồi án đầu tiên, như mọi ngày. Hắn viết nhanh, chữ nhỏ và đều, không ngẩng đầu. Có điều, hôm nay, ai đứng gần mới thấy, cứ viết xong một mảnh giấy, hắn lại liếc về phía bãi đất trống sau cửa Bắc, nơi mấy cột khói bếp bốc lên quanh khu chuồng voi.
Lạc Thiên đứng sau khung cửa sổ Anh Linh Điện, nhìn ra hàng người ấy một hồi.
Đoạn, hắn quay vào, bắt đầu thắp.
Mười bảy chum nhang, khiêng vào từ lúc trời còn sáng, xếp dọc hai bên án thờ. Hắn thắp từng nắm một, cắm vào những chiếc lư đồng đặt dưới bốn tấm bài vị nhỏ và một tấm bài vị dài không tên. Khói nhang dày tới mức, đứng ở đầu điện nhìn không thấy cuối điện.
Không thành mạch. Thắp thay, không tính. Hắn biết. Hắn vẫn thắp.
Thắp xong nắm cuối cùng, hắn rút con dao nhỏ, khắc thêm một vạch lên cột đá bên phải án thờ.
Mười sáu vạch.
Hắn cầm con dao nhỏ trong tay, lặng nhìn hàng vạch khắc ấy. Mười sáu vạch, đều tăm tắp, vạch nào cũng sâu như vạch nào. Năm mươi chín người lính không tên, còn mười bốn ngày. Bốn người có tên, còn hai mươi tư ngày.
Mai hắn lên đường. Từ tối mai, ai sẽ đứng đây, khắc vạch thứ mười bảy?
* * *
Tới đầu canh hai, bốn người lần lượt tới Anh Linh Điện.
Trạng Quỳnh tới trước, tay cầm quạt, trên vạt áo the còn dính mấy vết mực, là mực chép bản đồ đường lên Bản Khê theo lời kể của thị họ Lò. Cao Lỗ tới sau, chống gậy, trên vai vác một bó tên dài hai thước, mới tra đầu sắt chiều nay. Yết Kiêu vào sau cùng, chân trần, tóc còn ướt, chắc vừa từ bến sông về.
Dã Tượng không vào.
Y đứng ngoài cửa điện, cúi người nhìn vào trong. Khung cửa Anh Linh Điện, người thường đi lọt, y thì phải khom lưng mới qua. Y nhìn mái điện thấp, nhìn làn khói nhang dày đặc, rồi lặng lẽ ngồi xuống bậc thềm ngay ngoài cửa, tấm lưng to như tấm phản chắn gần kín khung cửa.
Không ai nói gì. Mọi người đều biết đêm nay là đêm gì.
– Hai mươi lăm tháng Tư. – Cuối cùng Trạng Quỳnh lên tiếng.
Lạc Thiên nhìn y.
– Người được gọi ra đêm nay, – Trạng Quỳnh nói chậm rãi, – không có đền, Hương Hỏa cổ đã cạn. Bốn mươi ngày, tính từ lúc giáng thế. Tại hạ tính rồi. Hai mươi lăm tháng Tư.
Y gấp quạt lại, gõ nhẹ vào lòng bàn tay.
– Bệ hạ gọi một người về, cho người ấy bốn mươi ngày. Rồi để người ấy tan, lần thứ hai.
Câu ấy, Trạng Quỳnh nói rất bình thản. Nhưng không ai trong điện nghe mà thấy bình thản.
Lạc Thiên không đáp. Đó cũng là câu hắn tự hỏi mình từ lúc chạng vạng. Từ lúc đứng nhìn Dã Tượng ngồi trên đống rơm, bàn tay to bè đặt trên trán con voi non. Gọi thêm một người, là có thêm một người ngồi như thế, trong một đêm nào đó của tháng Tư, đếm từng ngày còn lại.
– Chủ công.
Cao Lỗ đặt bó tên xuống nền gạch, kêu cạch một tiếng.
– Đêm hai mươi lăm tháng Chạp, chủ công gọi lão phu về lúc thành sắp vỡ. – Lão nói cộc lốc, như mọi lần. – Chủ công có hỏi lão phu có muốn về không?
– Không.
– Không hỏi là đúng. – Cao Lỗ gật đầu. – Hỏi, lão phu cũng về. Lão phu chết hơn hai nghìn năm rồi. Hai nghìn năm, không ai gọi. Rồi có một đêm, có người gọi. Gọi về làm nỏ, giữ thành. Lão phu biết lão phu chỉ có ít ngày. Lão phu vẫn thấy đáng.
Lão ngừng một chút, đôi mắt già nua nhìn lên tấm bài vị nhỏ mang tên mình.
– Tan lần thứ hai, có gì đáng sợ? Đáng sợ là không ai gọi lần thứ nhất.
Yết Kiêu ngồi xổm cạnh cột đá, nãy giờ lấy ngón tay miết dọc mười sáu vạch khắc, lúc ấy mới ngẩng lên.
– Tiểu nhân không biết nói. – Y gãi đầu. – Tiểu nhân chỉ biết, hôm ở Hạc Khẩu, sợi xích sắt chìm xuống, tiểu nhân lặn theo nó tới tận đáy sông, đục lấy ba mắt xích ôm lên. Lúc ấy tiểu nhân nghĩ, có chết lần nữa cũng được, được lặn thêm một trận này.
Y cười, để lộ hàm răng trắng.
– Người nào được gọi về, chắc cũng còn một trận chưa đánh xong.
Trạng Quỳnh nhìn hai người, rồi nhìn ra phía cửa.
– Dã Tượng tướng quân?
Tấm lưng to như tấm phản ngoài bậc thềm không động đậy. Rất lâu sau, giọng nói ồm ồm của người khổng lồ mới vọng vào.
– Gọi.
Chỉ một chữ. Rồi, như biết một chữ chưa đủ, y nói thêm, chậm rãi, từng tiếng.
– Bốn mươi ngày. Người được gọi, tự biết làm gì với bốn mươi ngày.
Lạc Thiên nhớ tới chữ duy nhất Anh Linh Lục ghi được trong ô tâm nguyện của Dã Tượng, đêm rằm tháng Hai. Tìm. Người khổng lồ ấy đã dùng hai mươi tám ngày của mình, để tìm một con voi sẽ còn lại khi y không còn.
Trạng Quỳnh mở quạt ra, phe phẩy hai cái, rồi lại gấp vào.
– Tại hạ không khuyên bệ hạ gọi. – Y nói. – Cũng không khuyên bệ hạ đừng gọi. Tại hạ chỉ muốn bệ hạ biết, gọi rồi, là nợ người ta một câu trả lời. Một ngày nào đó, người ấy sẽ hỏi bệ hạ, như Yết Kiêu, như Dã Tượng từng hỏi: Đại vương đâu. Rồi sẽ hỏi: đền đâu, vì sao chỉ có bốn mươi ngày.
Lạc Thiên đứng dậy.
– Vậy thì ta trả lời. – Hắn nói. – Ta còn nợ các ngươi. Nợ thêm một người, cũng là nợ.
Hắn nhìn một lượt bốn người, rồi nhìn ra khung cửa, nơi tấm lưng Dã Tượng chắn gần kín, đoạn rút con dao nhỏ trong tay áo ra, đưa cho Cao Lỗ.
– Từ tối mai, lão khắc thay ta.
Cao Lỗ nhìn con dao, rồi nhìn mười sáu vạch khắc trên cột đá. Lão đưa bàn tay nhăn nheo ra nhận lấy, cất vào trong ngực áo, không hỏi một câu.
– Đêm nay, xuống cùng ta. – Lạc Thiên nói.
* * *
Đó là lần đầu tiên, bốn anh linh cùng xuống địa thất với hắn.
Cầu thang đá hẹp, Dã Tượng phải nghiêng người, cúi đầu, đi từng bậc một. Cao Lỗ đi trước y, vừa đi vừa lấy gậy gõ lên vách, lẩm bẩm khen người xưa xây vòm khéo. Yết Kiêu cầm đèn mỡ đi sau cùng.
Chiếc trống vẫn nằm yên trên bệ đá. Mặt đồng ấm hơn mọi ngày. Đàn chim lạc trên mặt trống, dưới ánh đèn chập chờn, như đang khẽ đập cánh.
Lạc Thiên đặt tay lên mặt trống.
Sợi dây trong lồng ngực hắn căng lên. Những hàng chữ sáng hiện ra, lơ lửng giữa không trung.
【Đinh! Ngày rằm. Triệu hoán Quốc Vận: có thể sử dụng.】
【Bảo đảm từ cấp Hào Kiệt trở lên. Quốc Vận Suy Vi: tỉ lệ Sử Thi trở lên tăng nhẹ.】
【Cảnh báo: Hương Hỏa cổ: 0. Anh linh giáng thế lượt này không có nguồn duy trì. Đồng hồ tan biến: 40 ngày, tính từ lúc giáng thế.】
【Anh Linh Điện cấp 1. Bỏ lượt nâng Điện: chưa đủ điều kiện (Suy Vi 21/30).】
【Lượt không dùng, không cộng dồn.】
Dưới cùng, còn thêm một dòng chữ màu xám nhạt, mờ tới mức suýt nữa hắn không đọc ra.
【Lễ hội Giỗ Tổ (mùng mười tháng Ba): chưa đủ điều kiện. Ghi chú: chưa có dân Lạc Việt tổ chức lễ này.】
Lạc Thiên nhíu mày.
– Giỗ Tổ?
Sau lưng hắn, có tiếng quạt rơi xuống nền đá.
Trạng Quỳnh đứng sững, mặt tái đi. Y không cúi nhặt quạt. Y chỉ nhìn dòng chữ xám ấy, môi mấp máy, như đang đọc thầm một câu gì đó mà cả đời y đã thuộc lòng.
– Dù ai đi ngược về xuôi, – cuối cùng y khẽ nói, – nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng Ba.
– Là câu gì? – Lạc Thiên hỏi.
– Một câu hát của người đời sau. Đời sau, trẻ con chưa biết chữ đã thuộc câu ấy. – Trạng Quỳnh cúi xuống nhặt quạt, bàn tay khẽ run. – Mùng mười tháng Ba, là ngày giỗ các vua Hùng. Tổ tiên của người Việt. Tại hạ cứ nghĩ… cứ nghĩ ở đây, người ta cũng biết.
Không ai lên tiếng.
Mùng mười tháng Ba. Lạc Thiên nhớ lại. Sáng hôm ấy, hắn đứng trên mảnh ruộng cháy đen ngoài cửa Nam, tay cầm cày, chân lún trong bùn, cày ba đường tịch điền trước mặt dân. Cả kinh thành ra xem. Không ai nhắc một chữ tới giỗ Tổ. Chính hắn, một người mang huyết mạch Lạc Long, cũng không biết.
– Vua Hùng. – Cao Lỗ lẩm bẩm.
Lão già đứng dựa gậy, nhìn dòng chữ xám, không chớp mắt. Gương mặt nhăn nheo như vỏ cây của lão, dưới ánh đèn mỡ, chợt có một vẻ rất khó gọi tên.
– Lão phu biết họ Hùng. – Lão nói. – Lúc lão phu còn trẻ, họ Hùng vẫn còn ngồi trên ngai.
Lão không nói tiếp. Người lão theo cả đời, An Dương Vương, chính là người đã lấy nước từ tay vị vua Hùng cuối cùng. Chuyện ấy, Trạng Quỳnh biết. Lạc Thiên cũng từng nghe Trạng Quỳnh kể, trong một đêm ngồi canh trống. Không ai nói ra.
Yết Kiêu gãi đầu, nhìn từ người này sang người kia, không hiểu hết. Dã Tượng đứng ở chân cầu thang, đầu cúi thấp dưới trần đá, im lặng.
– Chưa có dân Lạc Việt tổ chức. – Lạc Thiên đọc lại dòng chữ ấy, rất chậm. – Nghĩa là, có người tổ chức, thì sẽ đủ điều kiện.
– Sang năm. – Trạng Quỳnh nói, giọng đã bình tĩnh lại. – Mùng mười tháng Ba sang năm. Nếu tới lúc ấy, còn có người nhớ.
Nếu tới lúc ấy, tại hạ không còn. Y không nói câu ấy. Nhưng Lạc Thiên nghe thấy.
Hắn quay lại, đặt tay lên mặt trống một lần nữa.
Chuyện sang năm, để sang năm. Đêm nay, là đêm nay.
Hắn nghĩ tới những người đang đứng sau lưng mình. Một nho sĩ biết cả những câu hát mà dân nước này chưa ai nghe. Một ông già đã làm nỏ cho người lấy nước của họ Hùng, giờ làm nỏ cho con cháu Lạc Long. Một hán tử da đen, chết đã mấy trăm năm, vẫn muốn lặn thêm một trận. Một người khổng lồ, dùng những ngày cuối cùng của mình để tìm một con voi.
Và một người nữa, ở đâu đó, chưa biết tên, đang đợi được gọi.
– Gọi. – Hắn nói.
* * *
Mặt trống sáng rực lên.
Là màu lam. Màu lam sâu như nước biển đêm, như lần gọi Dã Tượng. Cột sáng dâng lên từ những vân khắc, cuộn tròn, mỗi lúc một cao, cao tới mức chạm lên trần đá, rồi tỏa ra, phủ kín cả vòm địa thất.
Trong cột sáng ấy, có tiếng gió.
Không phải tiếng gió rừng. Là tiếng gió thổi qua một bức tường thành rất dài, rất xa, trên một vùng đất khô cằn không có lấy một gốc cây. Gió rít qua những lỗ châu mai, mang theo tiếng tù và rúc lên từng hồi, và tiếng vó ngựa, hàng vạn con, dồn dập như sấm rền từ phía chân trời.
Yết Kiêu giơ tay che mắt. Cao Lỗ lùi một bước, chống chặt gậy xuống nền đá. Trạng Quỳnh đứng im, mắt nheo lại, cố nhìn xuyên qua màn sáng.
Dã Tượng bước lên.
Không ai bảo, y bước lên một bước, đứng chắn ngang giữa cột sáng và Lạc Thiên, như một bức tường.
Rồi ánh sáng tắt.
Giữa địa thất, một bóng người đang quỳ.
Người ấy quỳ một gối, cúi đầu, hai tay chống lên đầu gối. Dù đang quỳ, đầu người ấy vẫn cao ngang ngực Dã Tượng.
Rồi người ấy đứng dậy.
Đứng dậy rất chậm, như một ngọn núi từ từ nhô lên khỏi mặt đất. Chưa đứng thẳng hết, đầu người ấy đã chạm trần đá, phải khom lưng, cúi gập cổ xuống. Vai rộng. Tay dài. Trên người khoác một bộ giáp da kiểu cổ, đã bạc màu, sờn rách, lấm tấm những vết như bụi đất khô của một vùng biên ải nào đó rất xa.
Dã Tượng ngẩng đầu lên.
Lần đầu tiên từ khi giáng thế, người khổng lồ vác côn phải ngẩng đầu lên, mới nhìn được mặt một người.
Người lạ cao hơn Dã Tượng một cái đầu.
Trong địa thất, không ai thở mạnh. Lạc Thiên chợt nhớ tới câu Cao Lỗ nói sáng nay về chiếc vòng đồng của Lò Văn Pằn. Con vật bóp nó, to hơn Dã Tượng một cái đầu.
Người lạ đưa mắt nhìn quanh. Nhìn chiếc trống đồng. Nhìn vòm đá thấp. Nhìn năm con người nhỏ bé đang đứng trước mặt mình. Ánh mắt ấy trầm tĩnh, xa xăm, như vẫn còn đang nhìn về một chân trời khác.
Người ấy mở miệng. Giọng nói trầm và chậm, lơ lớ một thứ âm điệu rất cổ, cổ như giọng Cao Lỗ, lại pha khẩu âm phương Bắc.
– Giặc Hồ, – người ấy hỏi, – đã tới dưới thành chưa?