Đêm mười ba, hành cung Vân Sơn không ai ngủ.
Bà lão nhũ mẫu đọc đi đọc lại lá thư của Lạc Thiên tới lần thứ năm, rồi mới chịu tin. Đọc xong, bà ngồi bệt xuống thềm, khóc hu hu như trẻ con, vừa khóc vừa đòi đi theo.
– Lão thân nuôi công chúa từ lúc còn đỏ hỏn. – Bà nức nở. – Công chúa đi đâu, lão thân đi đó.
Sẹo không nói gì. Y chỉ nhìn Thanh Vân.
Thanh Vân ngồi xuống cạnh bà lão, nắm lấy bàn tay nhăn nheo của bà, nắm rất lâu.
– Nhũ mẫu ơi. – Nàng nói khẽ. – Đường núi, đi ngựa, bảy tám ngày. Nhũ mẫu ngồi xe còn say, ngồi ngựa sao nổi.
– Thì lão thân chết dọc đường cũng được.
– Nhũ mẫu chết dọc đường, Vân nhi khóc dọc đường, người ta nghe thấy, là lộ. – Thanh Vân mỉm cười, nụ cười còn vương nước mắt. – Nhũ mẫu ở lại. Vân nhi có một việc, chỉ nhũ mẫu làm được.
Nàng quay sang Sẹo.
– Tam ca muốn người trong kinh tưởng ta đi đường cái, mùng ba tháng Tư mới tới, phải không?
Sẹo gật đầu.
– Vậy thì phải có người đi đường cái. – Thanh Vân nói. – Nếu tới ngày mà không có đoàn nghi trượng nào rời Vân Sơn, kẻ nào đang rình, sẽ biết ngay là có chuyện.
Nàng gọi một cung nữ vào. Cô gái chừng mười sáu tuổi, dáng người nhỏ nhắn, cao ngang Thanh Vân, tên là Tiểu Liên, theo hầu nàng từ năm lên tám.
– Hai mươi lăm tháng Ba, – Thanh Vân nói, – nhũ mẫu dẫn Tiểu Liên, cùng thị vệ trong hành cung, lên đường về kinh. Đi đường cái, có nghi trượng, có kiệu. Tiểu Liên ngồi trong kiệu, buông rèm, mặc áo của ta. Dọc đường, ai hỏi, cứ nói công chúa mệt, không tiếp ai.
Tiểu Liên quỳ xuống, không chút do dự.
– Nô tỳ tuân lệnh.
Bà lão nhũ mẫu thôi khóc, sững sờ nhìn đứa trẻ bà nuôi mười lăm năm. Sẹo cũng nhìn nàng. Gương mặt đầy sẹo của y hiếm hoi lộ vẻ kinh ngạc.
Y không ngờ, tiểu muội của bệ hạ lại nghĩ ra được chuyện ấy.
– Công chúa. – Y nói, giọng khàn khàn. – Đoàn đi đường cái, có thể gặp nguy.
– Ta biết. – Thanh Vân đáp. Nàng quay sang Tiểu Liên, cầm lấy hai tay cô gái. – Tới Lâm Giang, trước trạm Đá Bàn một ngày đường, thì dừng lại, báo công chúa nhiễm phong hàn. Dọc đường thấy gì lạ, cứ bỏ kiệu mà chạy. Chạy vào chùa, vào nhà dân, đâu cũng được. Kiệu mất, nghi trượng mất, không sao. Người thì không được mất.
Sẹo đứng lặng.
Nếu phải chọn giữa thuyền và người, chọn người. Sáng hai mươi chín, y đứng sau lưng bệ hạ ở bến Đông, đã nghe bệ hạ dặn Yết Kiêu câu ấy. Lúc này, nghe tiểu muội của bệ hạ nói, y chợt hiểu, hai anh em này là người một nhà.
Canh ba, bảy con ngựa lặng lẽ rời cửa sau hành cung Vân Sơn, rẽ vào con đường mòn dẫn lên núi. Thanh Vân mặc áo vải thô như con gái nhà thợ săn, tóc búi gọn dưới khăn, ngồi trên một con ngựa nhỏ. Bên hông nàng đeo cây nỏ tay Cao Lỗ làm. Trước ngực nàng, trong một túi vải buộc chặt, là bát hương nhỏ nhất.
Sẹo đi trước. Hà Tiểu Ngư đi sau cùng, vừa đi vừa ngoái đầu nhìn lại, cho tới khi những ngọn đèn hành cung khuất hẳn sau rừng thông.
* * *
Mười bốn, trời chưa sáng, Lạc Thiên đã ra đồng.
Hắn đi một mình, chỉ có hai trong số mười người lính Sẹo để lại lặng lẽ theo sau, cách mươi bước. Sương sớm phủ trắng cánh đồng ngoài cửa Nam. Những ô ruộng mạ đắp vuông vức hôm mùng mười, giờ mờ mờ hiện ra dưới lớp sương, như những tấm chiếu trải trên mặt đất.
Hắn đi tới ô ruộng mạ đầu tiên, ngồi xuống bờ, nhìn.
Trên mặt bùn đen, những mầm mạ đã nhú lên. Nhỏ xíu, mảnh như sợi chỉ, cao chưa tới một đốt ngón tay. Nhưng xanh. Xanh non, xanh mướt, xanh tới mức giữa cánh đồng cháy đen trải dài tít tắp, trông như có ai lấy bút lông chấm lên một nét mực xanh.
Lạc Thiên đưa tay chạm vào một mầm mạ. Mầm mạ run run dưới đầu ngón tay hắn, đọng một giọt sương.
Ba tháng trước, cánh đồng này là đất chết. Giặc đốt từ tháng Chạp, tro phủ dày tới mắt cá chân, trong tro lẫn xương trâu, xương người. Ba tháng trước, hắn nằm dưới đáy địa thất Thái Miếu, máu chảy ra từ vết kiếm của hoàng huynh, nhỏ lên mặt trống. Ba tháng trước, người trong kinh gọi hắn là phế vật.
Bây giờ, trên đất chết, đã có mạ.
Hắn ngồi rất lâu trên bờ ruộng. Mặt trời lên dần, sương tan dần. Người trong các làng bắt đầu ra đồng, thấy vua ngồi một mình trên bờ ruộng, không ai dám tới gần, chỉ đứng xa xa vái.
Ông lão họ Đinh làng Bãi Sậy dắt con trâu gầy đi ngang qua. Ông lão dừng lại, ngập ngừng một lúc, rồi mới dám lên tiếng.
– Bẩm bệ hạ, mạ lên đều lắm. – Ông lão nói, giọng run run mà mắt sáng rỡ. – Thóc giống Hải Nguyệt là giống lúa sớm, chưa tới trăm ngày đã chín. Nếu trời thương, không hạn, không úng, cuối tháng Năm, đầu tháng Sáu là gặt được.
– Cuối tháng Năm. – Lạc Thiên lặp lại.
Hắn nhìn những mầm mạ xanh non. Hắn nghĩ tới người lính dân binh Lam Sơn cúi lưng gieo mạ hôm mùng mười. Cuối tháng Năm, người lính ấy đã không còn. Những người lính cày ruộng, đào mương, gieo mạ hôm ấy, đều đã không còn.
Trừ khi hắn tìm được một con đường khác.
* * *
Buổi chiều, Lạc Thiên ra bờ sông.
Bến Đông vắng hơn mọi ngày. Tám chiếc thuyền của Tô gia đã nhổ neo xuôi dòng từ hôm mười hai, chở theo hàng buôn chuyến về. Trước khi xuống thuyền, Tô Nguyệt Hà chỉ để lại một câu, nhờ người quản sự áo chàm chuyển lời. Lần sau tới kinh, tiểu nữ muốn lên bờ uống trà.
Dưới chân tấm bia thứ nhất, mười người thủy binh Bạch Đằng đang dạy đám trai chài cách lật thuyền rồi lật lại giữa dòng. Tiếng cười, tiếng quát, tiếng nước bắn tung tóe. Con trai Chu Tứ ngồi trên bãi cát, đếm hơi lặn cho mấy gã trai chài, đếm xong lại ngóng ra giữa dòng, hỏi sao tám hôm nay không thấy anh Tiểu Ngư. Không ai trả lời nó.
Chỉ có Khuyết Nhĩ là không xuống nước. Gã ngồi dựa lưng vào chân bia, cánh tay trái quấn vải, mặt đỏ bừng, mồ hôi rịn ra trên trán dù gió sông mát lạnh.
Lạc Thiên dừng lại trước mặt gã.
Khuyết Nhĩ giật mình, định đứng dậy, loạng choạng một cái. Lạc Thiên đưa tay giữ vai gã. Vai gã nóng như than.
– Vết thương hôm Hạc Khẩu? – Hắn hỏi.
– Bẩm, không sao. – Khuyết Nhĩ cười, nụ cười méo mó. – Hương Hỏa cạn rồi, vết thương không tự lành được nữa. Tiểu nhân biết. Còn mười lăm ngày, chữa làm gì cho phí thuốc.
Lạc Thiên nhìn cánh tay quấn vải ấy. Qua lớp vải, có mùi tanh hôi thoảng ra. Vết thương đã mưng mủ.
– Gọi thái y. – Hắn nói với người lính đi theo sau.
– Bệ hạ… – Khuyết Nhĩ lắp bắp.
– Còn mười lăm ngày, thì chữa mười lăm ngày. – Lạc Thiên nói. – Còn một ngày, cũng chữa một ngày.
Khuyết Nhĩ há miệng, rồi ngậm lại. Gã cúi đầu xuống, hồi lâu không ngẩng lên.
Yết Kiêu từ dưới nước lội lên, đứng sau lưng Lạc Thiên, nước nhỏ tong tỏng. Y không nói gì. Y chỉ nhìn vị bệ hạ mười tám tuổi đang ngồi xổm trên bãi cát, tự tay tháo lớp vải quấn trên cánh tay một người lính không tên, đợi thái y tới.
Đêm ấy, thái y trích mủ, rửa vết thương cho Khuyết Nhĩ bằng rượu mạnh. Khuyết Nhĩ cắn chặt một khúc gỗ, không kêu một tiếng. Sáng hôm sau, cơn sốt lui.
Không phải trống chữa lành cho gã. Là người chữa.
* * *
Chạng vạng mười bốn, trước cổng Thái Miếu, hàng người gửi nhang vẫn dài tới đầu phố.
Ninh Viễn ngồi ở án đầu tiên, như mọi ngày. Một bé gái chừng sáu tuổi kiễng chân lên mép án, hai tay nắm chặt ba nén nhang, nói mãi mới rõ câu.
– Viết cho ông khổng lồ vác côn. Con muốn ông về. Con chưa thấy ông.
Ninh Viễn cầm bút, viết. Viết xong, hắn đọc lại cho bé gái nghe. Bé gái gật đầu, cắm ba nén nhang vào chum, rồi chạy đi, bím tóc nảy lên sau lưng.
Hắn nhìn theo đứa bé một lúc lâu. Ngòi bút trong tay hắn dừng lại trên mặt giấy, một giọt mực nhỏ xuống, loang ra thành một vết tròn đen.
Hắn không nhận ra, ở cuối hàng người, có một người đàn bà áo chàm rách vá, chân đất, đứng nhìn chum nhang rất lâu, không bước tới, rồi lặng lẽ quay đi. Hắn cũng không nhận ra, ở góc hiên đối diện, Đào nương đứng đó từ lúc nào, nhìn hắn, rồi nhìn người đàn bà áo chàm ấy, rồi lặng lẽ đi theo.
* * *
Tối mười bốn, trong Anh Linh Điện, Lạc Thiên khắc vạch thứ mười lăm lên cột đá.
Mười lăm vạch. Năm mươi chín người lính không tên đã đi hết một nửa số ngày còn lại. Bốn người có tên, đã đi quá một phần ba.
Trạng Quỳnh đứng sau lưng hắn, nhìn hàng vạch khắc ấy, không phe phẩy quạt.
– Mai là rằm. – Y nói.
– Ta biết.
– Rằm tháng Ba, trống lại cho gọi một lượt Quốc Vận. – Trạng Quỳnh nói chậm rãi. – Không tốn Hương Hỏa. Nhưng người gọi ra, cũng sẽ như tại hạ, như Cao lão, như Yết Kiêu, như Dã Tượng. Không có đền, thì cũng chỉ có bốn mươi ngày.
Lạc Thiên không đáp.
– Đêm rằm tháng Hai, – Trạng Quỳnh nói tiếp, – trống còn cho chọn một đường nữa. Bỏ lượt gọi, đổi thành điểm nâng Anh Linh Điện. Điện lên cấp hai, thì có che chắn. Có che chắn, thì bệ hạ gỡ được lệnh cấm lập đền trong kinh.
– Một lượt, có đủ nâng Điện không?
– Tại hạ không biết. – Trạng Quỳnh lắc đầu. – Bệ hạ phải hỏi trống.
Lạc Thiên đặt tay lên nền đá, ngay phía trên chỗ chiếc trống nằm.
【Anh Linh Điện cấp 1. Nâng lên cấp 2: bỏ một lượt triệu hoán Quốc Vận, điều kiện: Quốc Vận Suy Vi từ 30 điểm trở lên, hoặc bậc Tiểu An. Hiện có: Suy Vi 21.】
Ba mươi điểm. Hắn mới có hai mươi mốt. Chín điểm ấy, không phải một đêm mà có được. Tới rằm tháng Tư, may ra đủ. Nhưng tới rằm tháng Tư, năm mươi chín người lính đã tan từ nửa tháng trước, bốn anh linh có tên cũng đã bắt đầu mờ dần.
Hắn rút tay về.
– Không đủ. – Hắn nói. – Mà có đủ, cũng không kịp.
Trạng Quỳnh không nói gì. Hai người đứng im trước án thờ, nhìn khói nhang lượn lờ trên bốn tấm bài vị nhỏ và một tấm bài vị dài không tên.
– Vậy thì bệ hạ phải tìm một con đường khác. – Cuối cùng Trạng Quỳnh nói. – Một ngôi đền, ở ngoài kinh thành, ở một nơi mà lòng người đã sẵn, chỉ thiếu một mái đền. Một nơi đủ xa, để sợi dây kéo dài, kẻ kia khó lần theo. Một nơi mà dân ở đó, nợ các anh linh một ơn lớn tới mức, đời đời không quên thắp hương.
– Nơi ấy ở đâu?
Trạng Quỳnh cười khổ.
– Nếu tại hạ biết, tại hạ đã không đứng đây mà nói.
* * *
Đúng lúc ấy, ngoài sân Thái Miếu có tiếng bước chân.
Đào nương đứng dưới thềm, không dám bước lên. Sau lưng nàng, là một người đàn bà gầy gò, áo chàm rách vá chằng chịt theo lối người miền núi, tóc búi củ hành, chân đất, hai bàn chân nứt nẻ đầy bùn khô. Người đàn bà ấy quỳ ngay dưới chân thềm, trán áp xuống nền gạch.
– Bẩm bệ hạ. – Đào nương khẽ nói. – Dân phụ tìm được rồi. Người đàn bà họ Lò, làng Bản Khê. Mấy hôm nay thị ở trong dãy lều dưới chân tường Đông, ngày nào cũng tới cổng Thái Miếu, đứng nhìn chum nhang, rồi lại về. Hôm nay, dân phụ gặp được.
Lạc Thiên bước xuống thềm.
Người đàn bà họ Lò ngẩng lên. Gương mặt khắc khổ, đen sạm, đôi mắt sâu hoắm, khô khốc, như đã khóc hết nước mắt từ lâu.
– Ngươi là người viết mảnh giấy ấy?
– Bẩm, dân phụ không biết chữ. – Người đàn bà đáp, giọng lơ lớ của người miền núi Tây Nam. – Dân phụ nhờ ông thư lại viết. Dân phụ đi bộ hai mươi ngày, chạy nạn tới đây. Tới nơi rồi, dân phụ nghe người ta hát, trong kinh có ông tướng lặn sông, ông già làm nỏ, ông khổng lồ vác côn. Dân phụ nghĩ, những ông ấy giết được giặc, chắc cũng giết được…
Thị ngừng lại, như không dám nói tiếp.
– Giết được gì? – Lạc Thiên hỏi.
Người đàn bà họ Lò nhìn hắn. Rồi thị nhìn qua vai hắn, nhìn vào trong Anh Linh Điện, nhìn khói nhang lượn lờ trên án thờ. Đôi mắt khô khốc của thị chợt ướt.
– Bẩm bệ hạ. – Thị nói, rất khẽ, từng chữ một. – Ông miếu trên núi Bản Khê, không phải là thần.
Thị dập đầu xuống nền gạch, dập mạnh tới mức trán bật máu.
– Nó ăn người.
Trong Anh Linh Điện, khói nhang chợt lay động, dù không có gió.
Trạng Quỳnh đứng sau lưng Lạc Thiên, chiếc quạt trong tay khép chặt lại. Y nhớ tới những lời mình từng nói, ở Thái Miếu, hôm mùng hai tháng Giêng, khi thành còn bị vây. Chuyện cổ tích nhà tại hạ nhiều lắm. Chằn tinh ăn thịt người. Đại bàng bắt công chúa.
Hôm ấy y bỏ lửng nửa câu. Giờ, nửa câu còn lại đang quỳ dưới thềm.