Chương 40: Hoành Châu hầu phủ

Hoành Châu hầu Tống Quát có một thói quen. Việc gì cũng đếm. Sáng nào cũng vậy, trời vừa hửng, lão đã chắp tay sau lưng đi một vòng quanh dãy kho lúa phía sau hầu phủ. Mười hai dãy kho, mỗi dãy hai mươi gian, gian nào cũng đầy tới nóc. Lão đi rất chậm, ngón tay cái lần từng hạt trên chuỗi hạt gỗ trầm đeo ở cổ tay, mỗi gian kho một hạt. Người trong phủ nói, hầu gia không đếm lúa. Hầu gia đếm tiền. Sáng hai mươi chín tháng Hai cũng vậy. Hai trăm bốn mươi hạt. Hai trăm bốn mươi gian. Thóc tràn cả ra ngoài hiên, phải lấy chiếu che mưa. Mùa thu năm ngoái, Hoành Châu được mùa lớn. Mùa đông năm ngoái, giặc phương Bắc vây kinh thành, ba vạn người trong thành ăn cháo cám, ăn vỏ cây. Tống Quát ngồi trên hai trăm bốn mươi gian kho, không gửi đi một hạt. Không phải lão không muốn. Là lão đang đợi. Đợi xem ai thắng. Nếu thành mất, người vào thành là Thạch Bá Khôn, lão sẽ đem thóc tới dâng, đổi lấy một tờ chiếu giữ nguyên đất phong. Nếu thành còn, người ngồi trên ngai sẽ đói tới mức phải cầu tới lão. Khi ấy, thóc của lão sẽ có giá. Tám lượng một thạch. Mười lượng. Hay một tờ chiếu cho Hoành Châu thu thuế qua sông năm phần mười, đời đời con cháu. Thành còn. Người ngồi trên ngai là một tiểu tử mười tám tuổi. Nhưng tiểu tử ấy không cầu tới lão. Nó cầu tới một con buôn Hải Nguyệt, ký một tờ ước năm năm, giá trần ba lượng. Ba lượng. Ngón tay Tống Quát khựng lại trên chuỗi hạt. Lão nhìn những bao thóc tràn ra ngoài hiên, im lặng rất lâu. * * * Giờ Thìn, trong thư phòng hầu phủ, mưu sĩ Tần Mục dâng lên một ống tre nhỏ, hai đầu bịt sáp. – Bẩm hầu gia. Thư của Ninh Viễn. Thuyền muối đêm qua mới cập bến. Tống Quát nhận lấy, xem xét hai đầu sáp rất kỹ. Dấu triện nguyên vẹn, không sứt một nét. Lão bẻ sáp, rút cuộn giấy ra, đọc. Đọc tới đâu, khóe miệng lão nhếch lên tới đó. Kho kinh thành còn gạo Tô gia, đủ ăn tới đầu tháng Ba. Thuyền Tô gia đầu tháng Ba ngược sông, chở gạo và thóc giống, treo cờ Thiên Hưng. Triều đình không có thuyền chiến, chỉ có mấy chục thuyền nan. Tên khổng lồ đã lên Ải Bắc, chưa về. Lão đọc tiếp đoạn sau, đoạn về Thái Miếu, về giờ đổi ca lính gác. Đọc xong, lão gấp riêng đoạn ấy lại, cất vào tay áo. – Mấy chục thuyền nan. – Lão lặp lại, giọng nhẹ nhàng, như đang nói chuyện thời tiết. – Tần tiên sinh, ngươi nghe chưa. Mấy chục thuyền nan. Tần Mục là một văn sĩ gầy gò, tuổi chừng bốn mươi, đậu cử nhân hai mươi năm trước, thi Hội ba lần không đỗ, về làm mưu sĩ cho Tống gia đã mười lăm năm. Y vuốt chòm râu thưa. – Hầu gia định chặn thuyền? – Ta chặn thuyền? – Tống Quát cười. – Thuyền ấy treo cờ Thiên Hưng. Chặn cờ Thiên Hưng, là chặn vua. Ta là thần tử, sao dám chặn vua? Tần Mục cũng cười. – Vậy thì, là thủy tặc chặn. – Là thủy tặc chặn. – Tống Quát gật đầu. – Sông Cái mấy năm nay thủy tặc hoành hành, ai mà không biết. Thuyền buôn Hải Nguyệt chở đầy gạo, đi qua Hạc Khẩu, bị Phí Lãng cướp, cũng là chuyện thường. Hầu phủ nghe tin, lập tức đem thuyền tới cứu. Cứu được thuyền, thì tạm giữ hàng ở kho Hạc Khẩu, đợi tra xét cho rõ, xem trong ấy có hàng cấm hay không. – Tra xét bao lâu? – Tra xét tới qua rằm tháng Ba. – Tống Quát lần một hạt trên chuỗi hạt. – Qua rằm tháng Ba, thóc giống có tới kinh cũng không kịp xuống mạ. Vụ này ruộng quanh kinh bỏ trắng. Năm nay kinh thành phải mua gạo của ai, sang năm cũng phải mua gạo của người ấy. Tần Mục gật gù. – Còn Tô gia? – Tô gia làm ăn, sợ nhất là lỗ. – Tống Quát nói. – Một lần mất tám thuyền hàng, lần sau còn dám ngược sông nữa không? Cái ước năm năm kia, tự khắc thành phế chỉ. Tới lúc ấy, tiểu tử trên ngai muốn ăn, thì phải ngồi xuống bàn với ta. – Nếu Tô gia chống lại? Tống Quát im lặng một lúc. Rồi lão đặt chuỗi hạt xuống bàn. – Thì thủy tặc đốt thuyền. – Lão nói, giọng vẫn nhẹ như cũ. – Hải Nguyệt muốn trách, thì đi mà trách thủy tặc. Tần Mục không cười nữa. Y cúi đầu, lặng lẽ ghi mấy dòng vào cuốn sổ tay. – Còn một việc. – Tống Quát nói tiếp. – Sai người ra Hạc Khẩu, mở kho, lấy sợi xích sắt ông nội ta cho đúc năm xưa ra, lau dầu. Mùng một, căng ngang Hạc Khẩu. Năm ấy, ông nội ta đúc nó để chặn thủy tặc. Năm nay, cho thủy tặc mượn dùng một lần. * * * Chạng vạng, hầu phủ có khách. Người khách không đi cổng chính. Không ai thấy y tới. Khi gia nhân bưng đèn vào nội sảnh, y đã ngồi sẵn ở ghế khách, áo đen, mũ đen, gương mặt gầy guộc trắng bệch như người lâu ngày không thấy mặt trời. Đây không phải lần đầu y tới hầu phủ. Lần nào cũng vậy. Tống Quát cho gia nhân lui ra, chỉ giữ lại Tần Mục, hai thị nữ hầu trà, và một thị vệ đứng ở cửa. Người khách không uống trà. Y chỉ chìa bàn tay ra. Tống Quát rút trong tay áo ra đoạn thư về Thái Miếu, đặt vào bàn tay ấy. Bàn tay lạnh như đá. Khi đầu ngón tay y chạm vào tay lão, Tống Quát rùng mình, suýt đánh rơi tờ giấy. Người khách đọc rất chậm. Đọc xong một lần, đọc lại lần nữa. – Đêm nào cũng vào Thái Miếu. – Y khẽ nói. Giọng y khàn khàn, khô khốc, như tiếng lá cây mục cọ vào nhau. – Thắp hương thay dân. Tới khuya. – Trống dưới Thái Miếu là trống gì, – Tống Quát hỏi, – mà chủ nhân ngươi phải trả bằng vàng? Người khách không trả lời. Y gấp tờ giấy lại, cất vào trong áo, rồi đặt lên bàn một túi vải nhỏ. Tống Quát mở ra. Bên trong là năm thỏi vàng ròng, không khắc dấu, không có ký hiệu. – Chủ nhân ta không quan tâm tới thuyền. – Người khách nói. – Hầu gia muốn chặn thì cứ chặn. Kinh thành đói, là tốt. – Chủ nhân ngươi là ai? Người khách ngẩng lên nhìn lão. Đôi mắt y sâu hoắm, đen kịt, như hai cái giếng cạn. – Là người mà một ngày kia, – y nói, – hầu gia sẽ phải quỳ. Hoặc sẽ được đứng cạnh. Tống Quát không nói gì. Lão vốn quen đếm. Lúc ấy, không hiểu vì sao, lão lại đếm. Trong nội sảnh, chỉ thắp một ngọn đèn đồng lớn đặt trên án, trước mặt mọi người. Có sáu người. Lão, Tần Mục, hai thị nữ, một thị vệ, và người khách áo đen. Trên vách tường trắng phía sau lưng mọi người, ánh đèn hắt lên những cái bóng đen sẫm, run run theo ngọn lửa. Lão đếm. Một, hai, ba, bốn, năm. Năm cái bóng. Lão chớp mắt, đếm lại. Bóng của lão, to béo, in trên vách bên trái. Bóng của Tần Mục, gầy nhẳng, chòm râu lơ thơ. Bóng hai thị nữ, bóng thị vệ cầm đao. Còn chỗ vách tường ngay sau lưng người khách áo đen, dưới ánh đèn, trắng trơn. Mồ hôi lạnh túa ra dưới lớp áo gấm. Tống Quát không nói gì. Lão cầm chén trà lên, uống một ngụm. Tay lão không run. Ba mươi năm làm hầu, lão đã học được cách để tay mình không run. Người khách đứng dậy. – Hầu gia nhớ cho một điều. – Y nói, trước khi quay lưng. – Tên vua ấy, gọi được người chết. Rồi y bước ra khỏi nội sảnh. Tống Quát ngồi yên rất lâu. Rồi lão gọi thị vệ, sai chạy ra cổng hỏi. Thị vệ quay về, mặt tái mét. Lính gác cả ba cổng đều nói, suốt chiều tối không có ai ra vào. * * * Chạng vạng mùng một, ở Hạc Khẩu. Hai bên bờ sông là hai vách đất đỏ cao sừng sững, lòng sông thắt lại như cổ chai. Nước từ thượng nguồn đổ về, xoáy thành những vòng tròn đục ngầu. Ở khúc hẹp nhất, người của hầu phủ đã dọn lại hai cột đá lớn dựng từ thời ông nội Tống Quát, mỗi bên bờ một cột. Giữa hai cột đá, một sợi xích sắt to bằng cổ tay người lớn, mắt xích nào cũng gỉ đen, được căng ngang mặt sông, đặt trên hàng chục chiếc bè tre kết lại cho khỏi chìm. Xích căng xong, kêu loảng xoảng, rồi im. Dưới chân vách đất bờ Tây, mấy chục chiếc thuyền nhỏ của Phí Lãng nằm san sát trong bãi lau, lố nhố bóng người. Phí Lãng ngồi trên mũi chiếc thuyền lớn nhất, cởi trần, mài một thanh đao cong trên phiến đá. Gã chừng ba mươi tuổi, mặt rỗ, một bên mắt trắng dã vì một nhát sào năm nào. Năm năm trước, hầu phủ còn treo giải năm mươi lượng bạc lấy đầu gã. Năm nay, gã ăn cơm hầu phủ, uống rượu hầu phủ, được hứa rằng cướp xong tám thuyền Tô gia, được giữ một phần mười số hàng. Thuyền ấy treo cờ gì, gã không biết, cũng không cần biết. Gã chỉ nhớ một câu của viên quản gia hầu phủ: có chuyện gì, hầu phủ gánh. Gã thổi vào lưỡi đao, nghe tiếng thép ngân lên, nhếch mép cười. Trong lạch Bến Cò, cách đó chừng hai dặm, hai mươi chiếc thuyền lớn của hầu phủ neo im lìm, cờ đã cuốn lại. Trên đỉnh vách đất bờ Đông, một gã lính canh ngáp dài, dựa lưng vào gốc cây, nhìn xuống mặt sông đang tối dần. Nước triều vừa đầy. Mặt sông lặng dần, dòng chảy chậm lại, như có một bàn tay khổng lồ từ phía biển giữ nước đứng yên. Gã lính canh chợt dụi mắt. Ở phía thượng nguồn, giữa lòng sông, có một vệt sóng rất mảnh đang trôi xuống. Không, không phải trôi. Vệt sóng ấy đi nhanh hơn cả dòng nước, thẳng tắp, lặng lẽ, như có con gì rất lớn đang bơi ngầm dưới mặt nước. Rồi một vệt nữa. Rồi một vệt nữa. Mười mấy vệt sóng mảnh, song song, lướt xuống Hạc Khẩu. Tới cách sợi xích chừng một tầm tên, tất cả đột nhiên biến mất. Gã lính canh nhìn thêm một lúc. Mặt sông phẳng lặng như tờ. Chỉ có tiếng nước vỗ vào bè tre, óc ách. – Cá chép lên đẻ. – Gã lẩm bẩm, rồi lại ngáp dài, co người dựa vào gốc cây. Dưới chân gã, mười hai cái đầu người lặng lẽ nhô lên sát mép bè tre, ướt sũng, đen nhánh, chỉ để hở hai con mắt. Người đi đầu đưa tay sờ lên một mắt xích sắt gỉ, sờ rất lâu, như đang đọc một dòng chữ. Rồi cả mười hai cái đầu lại lặng lẽ chìm xuống. * * * Sáng mùng hai tháng Ba, trạm thuế Hạc Khẩu gửi về một tờ giấy. Đêm qua, có một chiếc thuyền nhẹ của Tô gia từ kinh thành xuôi dòng, tới sợi xích thì bị giữ lại. Lính thuế lên thuyền khám xét, tìm thấy trong người viên quản sự áo chàm một ống thư bịt sáp, gửi Tô Nguyệt Hà. Ống thư được mở ra, chép lại, gắn như cũ, rồi nới xích cho thuyền đi. Theo lệnh hầu gia, từ tháng Giêng tới nay, thư từ nào từ kinh thành xuôi qua Hạc Khẩu cũng đều làm như vậy. Tống Quát cầm tờ giấy chép lại, đọc một lần. Thuyền cứ đi. Tới Hạc Khẩu, đợi nước lớn hãy đi. Người đón thuyền, đã đợi ở đó từ mấy trăm năm trước. Lão bật cười thành tiếng. – Tần tiên sinh, ngươi xem này. – Lão đưa tờ giấy cho Tần Mục. – Người đón thuyền, đã đợi ở đó từ mấy trăm năm trước. Tiểu tử ấy học được cái thói khoác lác của tên Trạng trong triều rồi. Tần Mục đọc xong, cũng cười. – Mấy chục thuyền nan, đòi đón tám thuyền biển qua Hạc Khẩu. – Y lắc đầu. – Hầu gia, đây là kế nghi binh. Hắn biết thư sẽ qua tay ta, nên cố ý viết mập mờ, để ta sợ bóng sợ gió, không dám ra tay. – Phải. – Tống Quát gật đầu. – Là kế nghi binh. Lão đặt tờ giấy xuống bàn, định cười thêm một câu. Rồi lão khựng lại. Tên vua ấy, gọi được người chết. Mấy trăm năm trước. Nụ cười trên mặt Tống Quát tắt dần. Lão ngồi im, ngón tay cái lần từng hạt trên chuỗi hạt gỗ. Một hạt. Hai hạt. Ba hạt. Tần Mục đứng bên cạnh, thấy hầu gia không nói gì, cũng không dám nói gì. Rất lâu, Tống Quát mới lên tiếng. – Ngươi có tin chuyện người chết sống lại không, Tần tiên sinh? Tần Mục ngẩn ra. – Hầu gia… đó chỉ là lời đồn trong dân. Người kinh thành đói quá, sinh ra hoa mắt. Bài vè gì đó của mấy ông xẩm, ông tướng lặn sông, ông già làm nỏ, bịa đặt cả… – Hai mươi thuyền lương của Thạch Bá Khôn chìm giữa sông, là bịa đặt? – Tống Quát hỏi, giọng không cao lên chút nào. – Ba vạn quân Đại Hạo vây hai tháng không lấy được một cái thành chỉ còn mấy nghìn lính, là bịa đặt? Tần Mục cứng họng. Tống Quát đứng dậy, đi tới bên cửa sổ, nhìn ra phía sông. Từ đây, qua mấy dãy kho lúa, có thể thấy thấp thoáng dòng sông Cái đục ngầu chảy về phía Đông. – Ta không tin. – Cuối cùng lão nói. – Nhưng ta cũng không muốn thua vì không tin. Lão quay lại. – Truyền lệnh. Xích ở Hạc Khẩu, ngày đêm đều căng, không được hạ. Cọc gỗ đóng thêm một hàng dưới lạch sâu bờ Đông. Người canh hai bên vách đất, gấp đôi. Nói với Phí Lãng, từ hôm nay, người của hắn không được lên bờ, không được uống rượu, ngủ luôn trên thuyền. Thuyền của hầu phủ cứ neo trong lạch Bến Cò, chờ lệnh. – Còn nếu… – Tần Mục ngập ngừng. – Nếu thật sự có thứ gì đó từ kinh thành xuống? Tống Quát lần tới hạt cuối cùng của chuỗi. – Thì đốt thuyền Tô gia trước. – Lão nói. – Người chết có đón được thuyền, thì cũng chỉ đón được tro.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ