Chương 397: Tượng hạ sơn cương

Đêm mùng ba, người của Đại vương lên gọi, và Dã Tượng dắt con Mộc xuống đồi theo lối đất đỏ trong lúc cả trại còn ngủ, không ai cầm đuốc. Người lên gọi là một gã lính doanh trẻ, chạy từ chân đồi lên, thở dốc, đứng ở cửa cái chòi tre y dựng tạm sau lều lớn. Gã không nói to. Gã chỉ bảo Đại vương đợi ở chân đồi, bảo y dắt con voi xuống, đừng thắp đuốc, đi khẽ. Y không thắc mắc. Y đứng dậy, khoác áo, buộc lại thắt lưng. Đêm ấy y chưa ngủ. Y nằm trên tấm chiếu trong chòi, nghe con voi thở ngoài kia, nghĩ vẩn vơ. Từ hôm qua sông, nó gầy đi một chút. Cỏ trên đồi không nhiều, lá tre thì nó không ưa. Chiều nào y cũng dắt nó xuống lạch, cắt cỏ ven bờ cho nó, tắm cho nó, cọ cho nó từ cổ xuống tới khuỷu chân, cọ tới lúc nó tự nghiêng mình cho y cọ nốt bên kia. Nó già rồi. Không ngà. Mắt nhỏ, kèm nhèm. Mà nó vẫn đi chắc, vẫn cõng được cái mặt đồng nặng ấy qua sông, qua núi, qua bao nhiêu dốc. Nó vốn là voi của ông lão quản tượng cũ, ông ấy theo nó hai mươi năm, y mới theo từ năm ngoái, từ cái hôm ông lão huýt một tiếng dài bên bờ suối và nó tự ra khỏi đàn voi rừng mà về. Vậy mà đêm nào nghe nó thở ngoài kia, y cũng tưởng mình đã theo nó lâu hơn thế nhiều. Con Mộc ngủ đứng ở khoảng đất trống sau lều lớn, chỗ y đã dọn cho nó từ hôm hai mốt. Nó ngủ mà vẫn đổi chân, chuyển sức nặng từ bên này sang bên kia, thỉnh thoảng phì một hơi qua vòi, đều như tiếng người ngáy. Y tới gần, đặt tay lên vòi nó. Con Mộc mở mắt. Trong bóng tối y không thấy mắt nó, mà y biết nó đã mở. Cái vòi dưới tay y cuộn lại một chút, ấm, nhám, rồi duỗi ra. Nó nhấc một chân lên, đặt xuống. Nó đã thức. – Đi. – Y nói khẽ. Nó đi. * * * Lối đất đỏ xuống chân đồi hẹp, dốc, đã thành rãnh vì người đi nhiều. Ban ngày y đã dắt nó đi lối ấy mấy lần, lên xuống lạch tắm. Ban đêm thì khác. Không trăng. Không đuốc. Chỉ có ánh sao nhạt lọt qua mấy đám mây mỏng, đủ cho y thấy lờ mờ vệt đất sẫm hơn hai bên cỏ. Y đi trước, một tay đặt trên vòi con Mộc. Nó đi sau, chậm, đầu vòi chạm khẽ xuống đất trước mỗi bước, như bàn tay người lần đường trong buồng tối. Bốn bàn chân to đặt xuống lối đất mềm không một tiếng động. Chỉ có tiếng nó thở, sâu, chậm, đều. Hai bên lối là lều. Người trong lều ngủ. Có tiếng ngáy. Có tiếng trẻ con trở mình, mẹ nó vỗ khẽ. Có một ông già húng hắng. Không ai thức dậy, dù một con voi đang đi qua cách lều họ chưa tới mười bước. Y đi qua chỗ làng chài, qua chỗ người Tây Lĩnh, qua chỗ người phố. Y đi qua cái mái chiếu căng trước kho thóc của triều, chỗ mấy người canh kho ngồi gà gật. Một người mở mắt, thấy y, thấy con voi, há miệng định hỏi, rồi thôi, nhắm mắt lại. Tới chân đồi thì ông đã chờ sẵn. Ông đứng ở chỗ lối đất đỏ gặp bãi cỏ, cạnh một bụi sim, một mình. Không cầm gì. Áo vải sẫm, khăn buộc gọn. Ông thấy y, thấy con voi, không bước tới. Ông đợi y tới gần. Y chắp tay. Ông gật. Ông ngó con voi một hồi. Ông ngó lâu, từ đầu nó tới đuôi nó, ngó cả bốn bàn chân to dưới bụng nó. Đoạn ông quay lại phía y. – Cho nó đứng ở mép nước bờ này. Bệ hạ chưa bảo đánh thì đừng cho nó xuống sông. – Trần Hưng Đạo nói. Y gật. Ông không nói thêm vì sao phải xuống bây giờ, vì sao phải đứng ở mép nước, vì sao chưa được xuống sông. Y không hỏi. Từ đời kia y đã quen với việc ông nói nửa câu, nửa câu kia y tự hiểu lúc tới nơi. – Bẩm, tiểu nhân đợi Đại vương ở dưới bãi. – Y nói. – Ta không xuống. – Ông nói. – Ta lên đợi bệ hạ. Ông quay lên. Y đứng ngó theo ông một chốc, đoạn dắt con voi đi tiếp. * * * Ở đầu con lạch, chỗ lối đất đỏ chạm bờ, có mấy người lính ngồi trong bụi lau, giáo dựng bên cạnh. Viên tướng trẻ giữ lạch ngồi giữa họ, lưng thẳng, mắt mở. Ngũ Lão. Người ấy thấy con voi thì đứng bật dậy, đoạn thấy y thì ngồi xuống lại. – Đại vương bảo xuống bãi cát? – Người ấy hỏi khẽ. – Bẩm, phải. – Y nói. Người ấy gật đầu, im, chỉ dịch sang một bên cho con voi đi qua, mắt dõi theo cái thân hình xám khổng lồ ấy lội xuống lạch. Y biết người ấy muốn đi. Muốn từ hôm hai mươi bảy, hôm người ta sang đánh đêm mà người ấy phải ở lại. Mà người ấy vẫn ngồi lại, giữ lạch, như người ta dặn. Con lạch tối. Nước đục, chảy chậm, lau hai bờ rì rào trong gió nồm. Trên mặt lạch có một lớp hơi nước mỏng bốc lên, mờ mờ, như hơi thở của đất sau cả ngày phơi nắng. Ở bờ lạch bên này, chỗ cái mái nhỏ của dân, có mấy đốm than đỏ của những nén nhang tối chưa tàn hẳn. Y đi ngang, không dừng. Con Mộc đi ngang, khịt mũi một cái về phía đó, như ngửi mùi khói. Y lội xuống lạch. Bùn đáy lạch ngập tới gối y, mềm, lạnh hơn nước. Y dò từng bước. Con voi theo sau, lún sâu hơn y, mà không trượt. Nó đi chắc. Đã mấy lần nó lội lạch này, ban ngày, lúc tắm. Con Mộc lội qua con lạch, lên tới bãi cát thì tự dừng lại, vòi buông sát mặt cát, như đã biết từ trước chỗ mình phải đứng. Y không bảo nó dừng. Y chưa kịp bảo. Nó tự dừng. Y đứng cạnh nó, ngó nó. Bãi cát bờ Đông, chỗ này rộng, phẳng, thoai thoải xuống mép nước. Từ đây ngó sang bên kia, sông rộng, tối, và bến Đông nằm ở phía trên, chếch lên phía Bắc một chút, có mấy đốm đuốc đỏ lay động dọc bãi. Y dắt con voi xuống mép nước. Nước ngập tới chân nó, tới cổ chân, tới gần gối. Y bảo nó đứng. Nó đứng. * * * Y ngồi xuống bãi cát, cạnh chân con voi. Đêm còn dài. Gió nồm thổi sau lưng y, ấm, ẩm, mang mùi bùn lạch. Bên kia sông, đuốc vẫn cháy. Thỉnh thoảng có tiếng ngựa hí, nhỏ, xa, ngược gió mà vẫn vẳng sang. Y với tay bứt mấy nắm cỏ mọc ở rìa bãi, sát bờ lạch, vò cho mềm, đưa lên. Con Mộc cuộn vòi đỡ lấy, nhét vào miệng, nhai. Cỏ bờ lạch non, không nhiều. Nó nhai chậm, như không đói, chỉ để có cái mà nhai. Y nhớ buổi cắt cỏ ở bến Đông hồi đầu tháng trước, y đã bảo bệ hạ rằng con ngựa nào chưa từng gặp voi thì gặp là lồng lên, rồi cúi xuống nhặt cái liềm, tưởng câu ấy rơi luôn xuống cỏ. Bệ hạ đã ngồi trên tảng đá sát nước, nhìn y cắt cỏ. Câu ấy, bệ hạ để yên. Bệ hạ chỉ ngó con voi một hồi, đoạn đứng dậy, đi. Câu ấy không rơi xuống cỏ. Y biết thế từ lúc ông dừng ở chân đồi, ngó con voi từ đầu tới đuôi. Y nghĩ tới những con ngựa bên kia. Y đã thấy chúng từ lưng đồi, mấy hôm nay, mỗi sáng mỗi chiều xuống bến, kín bãi cát. Gầy. Ngựa đồng cỏ, quen chạy trên đất phẳng, quen gió khô, không quen nước, không quen nóng. Chúng chưa thấy voi bao giờ. Ở đồng cỏ không có voi. Y không biết sáng mai bệ hạ có bảo đánh không. Ông cũng chưa nói. Y chỉ biết ông cho dắt con voi xuống đây để nếu bệ hạ bảo đánh thì con voi đã ở đây, không phải đợi. Còn nếu bệ hạ bảo đợi thì con voi về lại đồi, không mất gì. Y nghĩ, người ta chuẩn bị cả hai đường như thế, thì người quyết chỉ còn phải quyết. Y quay sang con voi, nói với nó mấy câu, khẽ, bằng thứ tiếng chỉ y với nó hiểu. Không phải lời. Là mấy tiếng ngắn, trầm, như tiếng người dỗ một đứa trẻ ngủ. Con Mộc nghe, đứng im, chỉ có đầu vòi khẽ đưa qua đưa lại trên mặt cát. Ở đời kia, y đã đứng cạnh nhiều con voi. Voi đánh trận, voi chở lương, voi kéo gỗ. Y đã thấy voi chết, voi bỏ chạy, voi lồng lên giẫm cả người mình. Đời này y chỉ có một con. Một con già, không ngà. Y không muốn nó lồng. Y không muốn nó chết. Mà nếu sáng mai bệ hạ bảo đánh, y sẽ dắt nó xuống sông, và y không biết bên kia người ta sẽ làm gì với nó. Y không nói những điều ấy với nó. Nó cũng không cần nghe. Có lúc con Mộc cúi vòi xuống mặt nước, hút một hơi, đưa lên miệng uống. Tiếng nước chảy vào miệng nó òng ọc trong đêm im. Nó uống mấy hơi, đoạn buông vòi xuống lại, thả đầu vòi chạm mặt nước, khẽ thổi, làm nổi lên mấy cái bọt nhỏ. Y ngó mấy cái bọt ấy vỡ. Muỗi bãi sông nhiều. Chúng bay thành đám quanh đầu y, quanh tai con voi. Con voi quạt tai, đuổi. Y lấy tay đập, đập mãi không hết, đoạn thôi, để mặc chúng cắn. Y nghĩ tới cái Trống. Y đã dắt con voi này đi theo nó bao nhiêu chặng. Từ kinh lên Ải, mưa phùn, đường trơn, cái mặt đồng nằm trên lưng nó suốt bảy ngày. Từ Ải về, cái mặt đồng xuôi thuyền, còn nó đi bộ dọc bờ với lính doanh, chậm, tới kinh sau mấy hôm. Từ kinh sang đây, nó bơi bên mạn chiếc thuyền lương lớn, cái mặt đồng nằm giữa khoang, cách nó một tầm vòi. Chặng nào có cái mặt đồng ở gần, nó cũng đi như biết mình đang đi cùng thứ gì. Đêm nay trên lưng nó không có gì. Đêm nay nó chỉ chở chính nó. Y nhớ chiều tới Ải, lúc con voi leo hết con dốc cuối, dừng ở khoảng đất trống ngoài cửa Nam, cả Ải lặng đi, không một ai reo. Con voi không biết người ta lặng vì cái gì nó đang cõng. Nó chỉ chờ người ta tháo dây, nhấc cái vật trên lưng nó xuống. Đoạn nó đi tìm cỏ. Y nghĩ voi là thế. Người ta reo hay không reo, nó vẫn đi tìm cỏ. Người ta bảo đánh hay không đánh, nó vẫn ở yên chỗ người dắt nó bảo nó ở. Không vội, không sợ, không hỏi gì ai. Y muốn được như nó một chút. Chỉ một chút thôi, đêm nay. Y nghĩ tới những người đang ngủ trên đồi. Đàn bà, trẻ con, người già. Họ ngủ được, vì bên kia sông chưa có chiếc bè nào xuống nước. Đêm nay người lặn sông đang ở dưới chân bến bên ấy, để tới sáng thì bè cũng không còn. Mai họ dậy, ngó sang bên kia, sẽ thấy bến trống. Hoặc thấy thứ gì khác. Y chịu. * * * Canh tư, có cái gì trôi qua trước mặt y. Y đứng dậy, ngó. Một khúc gỗ dài, to, nổi lềnh bềnh, trôi chậm theo dòng, sát mép bãi. Một cây cột nhà, đầu cột còn vướng một đoạn dây mây. Sau nó là một khúc nữa. Kế đó là một tấm ván, một cánh cửa, nằm ngửa trên mặt nước, còn nguyên cái then gỗ, trôi qua sát chân con voi. Con Mộc cúi vòi xuống, chạm vào cánh cửa, đẩy nhẹ. Cánh cửa xoay một vòng, trôi tiếp. Gỗ trôi xuôi mỗi lúc một nhiều. Cột, ván, cửa, những khúc gỗ còn vướng dây thừng. Chúng trôi từ phía bến Đông xuống, theo dòng, qua trước bãi cát, xa dần về phía Nam. Y biết người lặn sông đã xong việc. Y không thấy ông. Y không thấy mười người thủy binh của ông. Y chỉ thấy gỗ trôi. Y đứng ở mép nước, cạnh con voi, ngó gỗ trôi qua, và thở ra một hơi dài mà chẳng hay mình đã nín từ lúc nào. Bên kia, trên bãi dưới bến, có tiếng người gọi nhau. Lúc đầu một tiếng. Sau thành nhiều tiếng. Tiếng lạ, cao, đứt quãng. Đuốc dọc bãi lay động mạnh hơn, chạy qua chạy lại. Người bên ấy đã thấy. Y không động. Con voi cũng không động. * * * Chân trời phía Đông xám dần. Mây mỏng tan. Một vệt sáng nhạt hiện ra sau rặng đồi bờ này, rồi lan rộng. Mặt sông nhạt dần, lăn tăn dưới gió nồm. Bãi cát bên kia dần hiện ra, vàng, trống, chỉ còn mấy đống tro đuốc và người đứng rải rác dọc mép nước, ngó xuống chỗ bến, ngó ra giữa sông, chỗ những khúc gỗ cuối cùng đang trôi. Y ngoái lên lưng đồi bờ này. Mép đồi tối. Không ai đứng. Không có đuốc. Y ngó con voi. Nó đã tự lội ra thêm mấy bước, hai tai khẽ đưa, vòi buông. Ở bờ lạch phía sau y, có tiếng chân. Y ngoái lại. Đinh Bộ Lĩnh đi xuống từ lối đất đỏ, một mình, chân đất. Ông thấy con voi ở mép nước thì dừng lại, khẽ gật với y một cái, rồi mới đi tiếp về phía cái mái nhỏ dân dựng cho ông ở bờ lạch. Trời đã rạng, con Mộc đứng ở mép nước từ lâu, nước ngập quá gối nó, mà trên lưng đồi vẫn chưa ai giơ đuốc ra hiệu.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ