Chương 392: Tam ti tề đoạn

Rạng hai mươi sáu, hai bàn tay hắn còn trên mặt đồng thì sợi thứ nhất trong kinh, sợi đã nguội từ hôm hai mươi hai, buốt lên một lần dưới lòng bàn tay rồi đứt. Hắn đã ngồi đó từ quá nửa đêm. Trong lều tre tối, chỉ có ngọn đèn dầu đặt trên một cái chõng thấp ở góc, và mặt đồng nằm trên bệ đất đắp vội, mát, nhẵn. Lão già làm nỏ không ngủ trong lều đêm nay. Lão ở trên mỏm đất có bốn cây cột, với gã tiều phu, với mấy thanh gỗ xếp dài. Trong lều chỉ có hắn. Ba sợi trong kinh, hắn đã biết từ hôm hai mươi hai là sẽ không ấm lại nữa. Không ai thắp. Cổng miếu khép, phố trống, bến vắng. Ba sợi nằm dưới tay hắn suốt mấy ngày, lạnh, mảnh, như ba sợi dây phơi người ta quên chưa cất. Hắn để tay lên chúng mỗi đêm, không phải để giữ, mà để biết chúng còn. Sợi thứ nhất là sợi cổng miếu. Nó không lạnh dần. Nó đã lạnh rồi. Nó chỉ buốt lên một cái, như ai giật mạnh đầu bên kia, và đứt, gọn. Hắn không rút tay. Trời sáng dần. Qua cửa lều, hắn thấy màu tro chuyển sang màu sữa, rồi màu trắng đục. Gió nồm từ sông lên, lay mấy tấm chiếu căng làm mái. Sợi thứ hai đứt khi mặt trời vừa lên khỏi rặng đồi phía Đông. Sợi ấy chạy từ chỗ giữa chợ, chỗ gốc đa, chỗ cái gian thờ nhỏ người phố dựng lại sau lần cháy năm ngoái. Nó không buốt. Nó chỉ mỏng đi, mỏng tới mức hắn phải dồn hết ý vào lòng bàn tay mới còn thấy, rồi không thấy nữa. Hắn ngồi im. Hắn đợi sợi thứ ba. Sợi thứ ba là sợi bến Đông. Cái mái xiêu vẹo làng chài dựng cạnh tấm bia, cho người thủy tướng và cho những người tên khắc trên đá. Sợi ấy hắn biết rõ nhất trong ba sợi, vì tấm bia ở chỗ ấy là hắn hứa dựng từ hồi chưa có cái mái, còn cái mái thì hắn chưa tới trước nó lần nào. Nó đứt khi trời đã sáng rõ. Không buốt, không mỏng dần. Một lúc nó còn, một lúc nó không. 【Nơi thờ bị đốt: Quốc Vận −3.】 【Quốc Vận: Thịnh (5 → 2/100)】 Hai dòng hiện ra trước mắt hắn, giữa lều tre, giữa ánh sáng sớm lọt qua kẽ chiếu. Hắn đọc. Đây là lần thứ năm hắn đọc một dòng như thế. Bốn lần trước, lần nào cũng ở một chỗ khác, vì một chỗ khác, lần gần nhất là đêm mười sáu, với sợi đầu tiên. Lần này ở một cái lều tre trên lưng đồi, với ba sợi trong cùng một buổi sáng. Hai điểm. Thêm một vết như thế nữa là rơi xuống bậc dưới. Hắn biết thế, như biết cái bậc thềm ở cửa gian bên trong cung cũ cao bao nhiêu, mà không cần ngó xuống. Hắn nghĩ tới ba chỗ ấy, từng chỗ một. Cổng miếu. Ba cái chum sành dưới bậc cổng, mỗi tối em gái hắn đứng ở bậc cổng mà đếm người tới thắp. Hai trăm ba mươi. Hai trăm bảy mươi. Hơn ba trăm đêm rằm. Hắn chỉ đếm thay nàng được một tối, đếm chưa xong đã phải bỏ dở, mà hắn nhớ những con số nàng nói. Gian thờ nhỏ cạnh gốc đa giữa chợ. Người phố dựng nó năm ngoái cho ông đồ, cháy một lần, người phố dựng lại. Lần này hắn không biết có ai dựng lại nữa không. Cái mái ở đầu bến. Làng chài dựng nó bằng tre, bằng lá, không ai là thợ, cột trước cao hơn cột sau. Tháng Năm năm ngoái nó cháy một lần, làng chài dựng lại ngay chỗ cũ, không đợi ai cho phép. Ba chỗ ấy, không chỗ nào hắn bảo dựng. Không chỗ nào hắn bảo thắp. Người ta làm lấy, thắp lấy. Giờ có người khác tới, và ba sợi đứt trong một buổi sáng. Hắn rút tay khỏi mặt đồng. * * * Lúc hắn ra khỏi lều, trên lưng đồi người ta đã đứng đầy. Họ đứng ở mép đồi phía sông, chỗ đất nhô ra, chỗ nhìn được sang bên kia. Người già, đàn bà, trẻ con, mấy người đàn ông đang đi chặt tre cũng đã buông dao, đứng lại. Không ai nói to. Có người chỉ tay. Có người đứng im. Có đứa trẻ níu áo mẹ đòi bế lên cho cao. Hắn đi tới, đứng lẫn vào giữa họ. Bên kia sông, trong vòng tường, ở chỗ hắn biết là chợ, khói cuộn lên đen, dày, ngả về phía trong thành theo gió nồm, loang ra thành một dải xám trên trời. Ở đầu bến, sát chân tường Đông, có một quầng lửa nhỏ hơn, đã gần tàn, khói trắng bốc lên lững lờ. Tấm đá cạnh đó, từ chỗ này không thấy. Khói hai chỗ nằm ngang theo gió, chập vào nhau ở phía trên những mái nhà. Người đứng quanh hắn ngó khói. Không ai khóc to. Có một bà già khẽ chắp tay, môi mấp máy. Có một ông lão ngồi bệt xuống cỏ, hai tay ôm đầu gối, ngó mãi về phía chợ, như ngó nhà mình. Ở mép đồi, cách hắn mấy chục bước, có một người đàn bà đứng, một tay nắm tay một thằng bé chừng chín mười tuổi, tay kia giữ vai một con bé nhỏ hơn. Chị đứng thẳng, không chắp tay, không khóc, mắt ngó về phía đầu bến. Hắn biết mặt chị. Vợ người chài có tên đầu tiên trên tấm bia. Năm ngoái hắn đã quỳ trước mặt chị ở chân tường Đông, nâng cái bát nhang sứt miệng của chị lên. Hắn không tới gần. Chị ngó cái quầng khói trắng ấy như ngó một ngọn đèn ai vừa thổi tắt. Dưới chân đồi, trong cái lạch giấu thuyền, hắn thấy người thủy tướng đứng một mình trên mũi thuyền, không chèo, không làm gì, chỉ đứng ngó về phía đầu bến bên kia. Cái mái ấy làng chài dựng cho ông. Ông đứng như thế rất lâu. * * * Lúc mặt trời lên quá ngọn tre, ngựa bên kia xuống bến. Hắn thấy chúng từ lưng đồi. Lúc đầu chỉ là mấy chấm đen ở cửa Đông. Kế đó cửa Đông như mở ra một dòng nước, ngựa tràn xuống bãi cát, đông, kín, nối nhau xuống mép nước. Ngựa lội xuống sông, cúi đầu uống. Người cưỡi ngựa xuống ngựa, đứng dưới nước, té nước lên mặt. Cả bãi cát vàng đen kín ngựa và người. Hắn chưa thấy nhiều ngựa như thế ở một chỗ bao giờ. Ông tướng già đã đứng cạnh hắn từ lúc nào. Ông không nói gì. Ông ngó bãi cát, ngó dòng ngựa, ngó những người cưỡi ngựa đứng dưới nước. Ông ngó lâu, như người đang đếm, mà không đếm thành lời. Ông nghĩ gì, hắn để ông nghĩ. Hai người đứng cạnh nhau, ngó cái bãi cát đen kín ngựa, như hai người đứng ở bờ ruộng ngó nước sông lên. Trên mỏm đất có bốn cây cột, lão già làm nỏ một tay vịn cây cột gần sông nhất, dõi xuống bãi cát. Gã tiều phu đứng sau lưng lão, cũng ngó. Hai người như hai cái cột thứ năm, thứ sáu cắm thêm trên mỏm đất ấy. Hắn đi lên mỏm đất. Lão già làm nỏ chẳng quay đầu, cũng chẳng nói, chỉ nhích sang một bên, chừa cho hắn một chỗ cạnh cây cột. Hắn ngồi xuống chân cột, cùng lão dõi xuống bãi cát. Lão không nói gì về cái nỏ. Bốn cây cột vẫn trơ trọi trên mỏm đất, mấy thanh gỗ cong vẫn xếp dài dưới chân cột, chưa lắp. Lão không nói bao giờ lắp. Hắn không giục. Ngựa uống tới quá trưa thì người bên kia lùa chúng lên, về lại trong thành. Bãi cát trống trở lại, chỉ còn vết vó ngựa chằng chịt, phân ngựa vương khắp bãi, nước sát bờ đục ngầu một quãng dài. * * * Quá trưa, hắn đi tìm em gái hắn. Nàng ở cái lều nhỏ sát lều của mấy bà già làng chài, cuối dãy phía Nam. Hắn tới thì thấy nàng đang ngồi trước lều, khâu một cái áo rách của đứa bé nào đó, kim chỉ trong tay, cái thúng nhỏ đựng vải vụn đặt bên cạnh. Mấy đứa trẻ ngồi quanh nàng, ngó nàng khâu. Thấy hắn, nàng đặt kim chỉ xuống, đứng dậy. Mấy đứa trẻ chạy đi, dừng lại ở gốc sim cách đó một quãng, chờ người đàn ông lạ đi khỏi để còn quay về ngồi bên cô khâu áo. Hắn đứng trước nàng một hồi, không nói. Nàng đợi. Hắn biết nàng đã thấy khói từ sáng. Ai trên đồi này cũng thấy. Mà khói thì không nói khói ở chỗ nào. Từ đây ngó sang, chợ và cổng miếu nằm gần nhau, chỉ cách mấy vòng tường, khói chợ che kín cả. – Ba cái ở cổng không còn. – Hắn nói. – Sáng nay. Nàng đứng im. Mặt nàng không đổi. Mắt nàng dừng ở cái thúng vải vụn dưới chân một hồi lâu, rồi mới ngẩng lên. Hắn không nói hắn biết bằng cách nào. Nàng đã quen với việc anh nàng biết những thứ người khác không biết. – Dân về thì dân đặt lại. Ba cái ấy xưa nay vẫn là của dân. – Thanh Vân nói. Nàng nói câu ấy thong thả, như nói một điều đã nghĩ sẵn từ hôm gói bài vị. Đoạn nàng ngồi xuống lại, cầm kim chỉ lên, khâu tiếp mũi đang dở. Hắn đứng một chốc nữa, ngó bàn tay nàng đưa kim. Mũi kim vẫn đều. – Trong trại có một ông thợ gốm ở phố cửa Nam. – Nàng nói, không ngẩng lên. – Hôm qua ông ấy hỏi muội, về rồi thì có cần làm mấy cái mới không. Muội bảo chưa cần. Cái cũ còn, thì để cái cũ. Giờ cái cũ không còn. Nàng không nói tiếp câu ấy. Nàng chỉ khâu. Hắn quay đi. Lúc hắn đi ngang cái lều ở giữa dãy, chỗ người áo xanh ở, ông già áo sẫm đang đứng ở cửa lều, chắp tay sau lưng. Một bà cụ đang ngồi nhặt rau trước lều ấy, thấy ông thì lặng lẽ bưng cái rổ sang ngồi ở gốc sim mé bên kia. Ông già gật đầu chào hắn, không hỏi gì về khói. * * * Đi qua giữa trại, hắn nghe người ta nói với nhau về khói. Một ông già bảo chợ cháy thì chợ dựng lại, mấy cái lều tre thì có gì. Một bà già bảo cái gian ông đồ cũng cháy rồi, năm ngoái cháy một lần, năm nay lại cháy. Có người chỉ sang đầu bến, bảo lửa ấy đúng chỗ cái mái của làng chài, mà mấy người làng chài ngồi gần đấy không ai nói gì. Không ai nói tới cổng miếu. Từ đây không ai thấy được nó. Hắn đi qua họ. Có người nhận ra hắn, cúi chào. Họ không hỏi hắn khói ở chỗ nào. Họ chỉ cúi chào, rồi lại nói với nhau. Chiều, nắng oi. Khói bên kia sông đã thưa, còn lại một sợi mảnh bốc lên từ chỗ chợ. Hắn ngồi trước lều, ngó sang bên kia. Người áo xanh tới, ngồi xuống cạnh hắn. Y hỏi hắn có cần chép gì cho dân trong trại về chuyện sáng nay không. Hắn nghĩ một hồi, lắc đầu. Dân đã thấy khói. Dân tự biết. Y gật, ngồi thêm một lúc, đoạn đi. Ông tướng già không ở lưng đồi nữa. Ông đã xuống chỗ đóng của mấy người đi sau cùng hôm hai mốt, ở lưng đồi phía Bắc, chỗ lối mòn xuống bến. Hắn đoán ông đang ngồi với người đã hai lần xin đánh. Mùng mười, ở điện trong kinh, người ấy xin đem quân doanh lên chặn đường Tây, và ông tướng già chỉ lắc đầu, rất khẽ. Hôm mười tám, người ấy xin giữ kinh, đánh dưới chân thành, và ông tướng già nói một câu. Lần nào người ấy cũng không cãi. Từ đó tới giờ, người ấy chưa xin gì nữa. Mà hắn biết người ấy đợi. Nắng xế. Bóng lều đổ dài trên cỏ. Gió nồm từ sông lên, mát dần. Hắn nghĩ tới những người sẽ sang sông, nếu có ai xin sang. Lính doanh. Người áo chàm. Người áo chàm thì mấy đầu ngón tay đã bắt đầu mờ, mà chính họ chưa hay. Sang sông ban đêm, đánh vào chỗ ngựa, rồi về. Về được bao nhiêu. Hắn không muốn đếm thiếu một người nào. Hắn nghĩ tới những người ở bên kia, đang ở trong kinh, cho ngựa uống ở bến Đông, và đã làm gì đó ở ba chỗ ấy cho ba sợi đứt trong một buổi sáng. Họ không biết những thứ ấy là của ai. Họ chỉ biết làm thế thì bên này đau. Lúc mặt trời gần chạm rặng đồi phía Tây, hắn thấy hai người đi lên từ phía lưng đồi phía Bắc. Ông tướng già đi sau. Người đi trước bước nhanh, lưng thẳng, tay buông, như người đã nghĩ xong một điều và chỉ còn đợi nói ra. Hai người dừng lại một chốc ở khúc quanh, ông tướng già nói một câu gì đó, người kia gật, rồi lại đi. Hắn dậy, ra chờ ở cửa lều. Trong lúc chờ, hắn ngó sang bên kia sông lần nữa. Cửa Đông đã khép. Bãi cát đã vắng. Nước sát bờ bên ấy vẫn chưa trong lại. Trên mặt thành bắt đầu lác đác lửa trại, như mấy hôm nay. Không ai bên ấy ngó sang bên này. Hoặc có, mà hắn không thấy. Hắn nghĩ tới cái bến ấy, tới cái bãi cát ấy, mai mặt trời lên quá ngọn tre, ngựa lại xuống. Ngày nào cũng phải xuống. Cái giếng lớn trong thành, hắn biết, không đủ cho chừng ấy ngựa. Chạng vạng, Lê Lợi tới trước lều xin đêm mai đem người qua sông đánh vào chỗ họ buộc ngựa, ông tướng già đứng sau ông mà không lắc đầu, và hắn bảo được, với một điều: ai sang thì trước rạng phải về đủ.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ