Chương 373: Khí lĩnh nhập lâm

Sáng mười một, trên đèo giữa đã là những con ngựa không cờ, và Trưng Trắc ngồi bên đống lửa tàn trong rừng, buộc lại hai thanh tre trên cánh tay trái của em gái mình. Hai thanh tre ấy bà chẻ từ đêm qua, từ một cây tre gai mọc ở bìa rừng, vót nhẵn hai mặt cho khỏi dằm. Đêm qua bà buộc vội, trong tối, bằng mấy sợi dây rừng một người bộ thứ nhất tước cho. Sáng nay tay em bà sưng lên, dây thít vào thịt. Bà tháo ra, buộc lại. Nhị ngồi im. Nhị không kêu. Lúc bà nắn lại chỗ xương, Nhị cắn chặt răng, mắt nhắm, mồ hôi rịn ra hai bên thái dương. Bà nắn xong, Nhị mở mắt, thở ra một hơi dài, đoạn ngó xuống cánh tay mình như ngó tay người khác. Bà đặt hai thanh tre áp vào hai bên, quấn dây, từng vòng, không chặt quá, không lỏng quá. Bà quấn từ khuỷu tay xuống tới cổ tay. Đoạn bà xé một dải vải ở vạt áo mình, làm cái dải đeo qua cổ, cho cánh tay nằm yên trước ngực. – Tỷ tỷ, muội vẫn bắn được bằng một tay. – Nhị nói. Bà không đáp. Bà thắt cái nút cuối cùng. Bà lấy trong gùi ra một nắm cơm nguội gói lá, bóc lá, bẻ một miếng đưa lên miệng em. Nhị quay mặt đi, bảo tay phải vẫn còn, tự ăn được. Bà không nghe. Bà cứ cầm miếng cơm chìa ra đó. Nhị ngó chị một lúc, đoạn há miệng, ăn. Bà bẻ miếng thứ hai, miếng thứ ba. Nhị ăn hết nắm cơm từ tay bà, không nói gì nữa. Ăn xong, Nhị cúi đầu, tựa trán lên vai bà một chút, rất nhanh, như hồi hai chị em còn nhỏ, hồi Nhị ngã ở bờ ruộng mà không chịu khóc trước mặt người khác. Chạng vạng qua, lúc con voi kẹt trong lối đá, đám trai ba bộ đã chạy lên, lấy đòn gỗ bẩy tảng đá bên trái. Tảng đá nhích ra một chút. Con voi rút được chân, lùi qua quãng hẹp, xuống tới bìa rừng. Tới lúc ấy Nhị mới buông sợi dây. Lúc buông, cánh tay trái của Nhị rủ xuống bên người, lủng lẳng, như cành cây gãy còn dính vỏ. Nhị đứng ngó nó, ngơ ngác, chưa thấy đau. Đau tới sau, lúc cả đoàn đã vào rừng. Bà không nói gì với em về chuyện ấy. Có những việc nói ra cũng không làm cho nó lành nhanh hơn. * * * Rừng sau khe rậm, tán cây lớn khép trên đầu. Rạng sáng, mây sà xuống lọt vào trong rừng, lẩn giữa những thân cây, làm cả khu rừng mờ đục, ướt át. Gần trưa mây tan, nắng lọt qua tán lá, rơi xuống mặt đất thành từng đốm sáng nhỏ. Từ bìa rừng, ngó qua kẽ lá, bà thấy được đèo giữa. Trên đèo có khói, nhiều cột khói, khói lửa trại. Ngựa đã qua đèo từ đêm qua. Đoàn ngựa sau khe với đoàn ngựa trước khe đã gặp nhau trên đèo, nhập làm một. Giờ đèo là của họ. Bà ngó những cột khói ấy một hồi. Bà không đếm. Bà biết đếm cũng vô ích. Người ba bộ trong rừng ngồi rải rác dưới gốc cây, quanh những đống lửa nhỏ đã tàn. Không ai nói to. Voi đứng sâu hơn trong rừng, chỗ cây cao nhất, chỗ từ đèo không thể ngó thấy. Có người đang băng bó cho người khác, vết xước, vết đá cứa, vết gai cào, không ai bị thương nặng. Chiều qua lúc rút, ngựa không đuổi theo vào rừng. Ngựa không vào rừng. * * * Gần trưa, hội già họp dưới gầm một cây đa lớn. Cây đa già, rễ phụ thả xuống thành từng chùm, cắm xuống đất thành những cái cột. Người già ba bộ ngồi giữa những cái cột ấy, trên những cái rễ to như lưng trâu. Thủ lĩnh ngồi ở giữa. Bà ngồi cạnh thủ lĩnh. Nhị ngồi sau bà, cánh tay đeo trước ngực. Hội già nói tiếng núi. Thủ lĩnh giảng lại cho bà bằng tiếng chung, từng câu. Có người muốn đánh lại đèo đêm nay. Đó là một người đàn ông bộ thứ hai, chừng bốn mươi tuổi, vai rộng, mặt có một vết sẹo dài từ mép xuống cằm. Ông nói nhanh, giọng lớn, tay vung lên. Người ba bộ thuộc đường rừng. Ngựa không thấy gì trong đêm. Lên từ phía rừng, đánh vào trại ngựa trên đèo, đốt lều, đuổi ngựa. Một đêm không được thì hai đêm. Đèo là của ba bộ từ đời ông đời cha, chưa bao giờ để cho người lạ ngủ trên ấy. Mấy người trai trẻ ngồi quanh gật đầu, mắt sáng. Một bà già bộ thứ nhất lên tiếng sau ông. Bà già nói khẽ, chậm. Thủ lĩnh giảng lại: bà già hỏi, đánh lại đèo rồi giữ đèo bằng gì, bằng người nào. Trẻ con ở hang. Người già ở hang. Cả thóc giống cũng ở hang. Đánh lại đèo mà ngựa đuổi vào tới hang thì lấy gì mà giữ. Người đàn ông có vết sẹo quay sang cãi. Bà già không cãi lại. Bà già chỉ cúi xuống, tiếp tục têm miếng trầu trên tay. Thủ lĩnh giảng hết lời ông cho bà. Thủ lĩnh giảng chậm, giọng đều, đúng từng lời. Giảng xong, thủ lĩnh im một lúc, đoạn nói thêm một câu, lời của chính mình. – Ba bộ chưa bao giờ bỏ đèo cho ai. – A Lam nói. Bà nghe. Bà biết đó không phải là lời xin. Đó là lời của một người đang nói ra cái điều mình sợ nhất, để người ngồi cạnh nghe thấy. Bà không trả lời ngay. Bà nghĩ tới một nơi, ở một đời khác, xa lắm, bà cũng từng ngồi giữa những người muốn giữ đất tới cùng, và bà đã giữ, và nơi ấy vẫn mất, và người cũng mất theo, nhiều hơn đất. Bà ngẩng lên, ngó những người già đang ngồi trên rễ cây, ngó người đàn ông có vết sẹo, ngó đám trai trẻ mắt sáng. Bà ngó thủ lĩnh. – Đèo thì để họ đi. Rừng thì ta giữ. Người còn thì rồi đèo cũng còn. – Trưng Trắc nói. Thủ lĩnh không giảng lại ngay. Thủ lĩnh ngồi im, mắt ngó xuống đất. Bà đợi. Bà nói tiếp, chậm, để thủ lĩnh kịp giảng từng câu. Ngựa đông. Ngựa không ở lại trên đèo. Ngựa xuống thung lũng, đi tiếp về phía dưới xuôi. Đèo không có gì ăn cho ngựa, không có gì ăn cho người. Bản bỏ trống thì ngựa đi qua bản cũng không có gì. Ba bộ đã cất thóc giống vào hang. Máng nước tre dẫn từ khe xuống bản thì tháo đi, giấu vào rừng. Lối voi đi thì xóa. Người cưỡi ngựa đi qua núi mà không thấy một hạt thóc, một gáo nước, một vết voi. Họ phải đi tiếp. Đi tiếp thì đèo lại trống. Thủ lĩnh giảng. Thủ lĩnh giảng từng câu, giọng nhỏ dần. Hội già im. Người đàn ông có vết sẹo ngồi xuống, không nói nữa. Đám trai trẻ ngó nhau. Ông lão râu bạc của bộ thứ ba, người già nhất trong hội, nãy giờ ngồi im, lúc ấy mới cất tiếng. Ông nói chậm, một câu ngắn bằng tiếng núi. Thủ lĩnh giảng lại cho bà: ông bảo hồi ông còn bé, cha ông cũng có lần dắt cả bản vào rừng, ở trong rừng hết một mùa, ra thì núi vẫn là núi. A Lam nghe xong, quay đi nói với hội già mấy câu bằng tiếng núi, và Trưng Trắc không thấy nàng khóc, chỉ thấy nàng đứng lâu hơn mọi khi ở chỗ ngó lên được ngọn đồi phía Nam. Chỗ ấy ở bìa rừng, một khoảng trống nhỏ giữa hai gốc cây, ngó qua thung lũng lên được tới đỉnh ngọn đồi phía Nam. Trên đỉnh đồi giờ không còn lửa, không còn ngựa. Ngựa đã xuống hết. Đỉnh đồi trống, xanh, im, như chưa từng có ai lên. Bà không lại gần. Nhị muốn lại, bà giữ tay Nhị lại. Hội già tan. Ông lão râu bạc dẫn bà xuống chỗ hang thóc giống. Lối xuống hang chạy dưới tán rừng, dốc, trơn, phải bám vào rễ cây mà xuống. Miệng hang khuất sau một tấm vách đá phủ dương xỉ, người lạ đi qua cách mấy bước cũng không biết. Trong hang tối, mát, có mùi đất và mùi thóc. Những bồ thóc xếp sát vách, cao ngang ngực người, nắp đậy bằng mo cau, buộc lạt. Mấy bà già ngồi cạnh bồ thóc, vót nan, canh. Trẻ con nhỏ ngủ trên ổ rơm sâu trong hang, có đứa mút tay. Ông lão đặt bàn tay lên một bồ thóc, nói một câu tiếng núi. Bà không hiểu hết, chỉ hiểu chữ mùa sau. Bà gật. * * * Đầu giờ chiều, bà gọi một người trai bộ thứ nhất, người chạy nhanh nhất trong ba bộ. Bà bảo Nhị viết. Nhị viết bằng tay phải, trên mặt sau tờ giấy hôm trước, cái tờ ba chữ người đồn chợ biên mang lên. Giấy chỉ có một tờ ấy. Nhị viết ngắn. Mất đèo. Ba bộ vào rừng. Còn đủ thóc giống. Nhị ngước lên, bút dừng, đợi bà đọc thêm một câu về người. Bà lắc đầu. Bà đọc lại. Bà không thêm câu nào xin quân, xin thóc, xin người. Dưới xuôi không có quân để gửi lên núi, bà biết. Dưới xuôi cũng sắp có ngựa tới cửa. Nhị gấp tờ giấy, bọc lại trong mảnh vải dầu cũ. Người trai nhận lấy, nhét vào trong áo, cúi chào bà một cái, đoạn chạy đi. Gã chạy theo lối rừng phía Đông, chân không, nhẹ như con mèo rừng, khuất vào trong tán lá. Bà ngồi xuống bên đống lửa tàn. Nhị ngồi xuống bên bà. – Tỷ tỷ, người ta sẽ trách tỷ tỷ bỏ đèo. – Nhị nói. Bà nói, ai trách thì để họ trách. Người còn sống thì mới trách được. Nhị ngồi im, ngó đống tro. Bà biết Nhị đang nghĩ tới tiếng sừng hôm kia, tới cái hơi tắt giữa chừng. Bà cũng nghĩ tới nó. Hai chị em không nói về nó. Bà nhặt một que củi, gạt đống tro, tìm một hòn than còn đỏ, thổi cho nó bén lại. Lửa lên một ngọn nhỏ. Bà bỏ thêm vào mấy que củi. Hai chị em ngồi hơ tay bên ngọn lửa ấy, dù trưa đầu hạ trong rừng chẳng lạnh gì. * * * Buổi chiều, cả rừng bận. Đàn bà ba bộ từ trong hang ra, mang theo nồi, mang theo thúng. Họ ngồi thành từng tốp dưới gốc cây, nấu cơm, nắm cơm, gói cơm vào lá dong, buộc lại bằng lạt. Tay họ nhanh, nắm này xong nắm khác, gói này chồng lên gói kia. Họ nói khẽ với nhau, có lúc cười khẽ, xong lại im. Mùi cơm mới nấu thơm lẫn trong mùi lá mục. Trẻ con được sai ra lối voi. Lối voi chạy từ bìa rừng vào sâu trong rừng, mấy hôm nay voi đi lại nhiều, bàn chân to in xuống đất ẩm thành những cái hố tròn. Trẻ con cầm những cành lá to, quét lên lối, lấp đất vào những cái hố, rải lá khô lên trên. Đứa lớn dạy đứa nhỏ. Đứa nhỏ quét vụng, đứa lớn quét lại. Có đứa quét xong một quãng thì ngồi phịch xuống thở, ngó lại chỗ mình vừa quét, gật gù. Đàn ông tháo máng nước. Những ống tre dài nối nhau từ khe xuống các bản, mấy chục năm nay vẫn dẫn nước về tận đầu bếp nhà người ta, giờ được tháo ra từng khúc, vác vào rừng, giấu vào những bụi cây rậm. Bà ngó một ông già vác một khúc máng trên vai, đi chậm, mặt không biểu lộ gì. Tới chỗ giấu, ông đặt khúc máng xuống, vuốt lên nó một cái, như vuốt lưng con trâu già. Thủ lĩnh từ bìa rừng quay vào, đi qua chỗ đàn bà gói cơm, qua chỗ trẻ con quét lối. Con voi của thủ lĩnh đi theo sau. Nó đi chậm, cái đầu to lắc lư. Lúc thủ lĩnh dừng lại nói gì đó với một bà già đang gói cơm, nó đứng sau lưng thủ lĩnh, đưa vòi ra, khẽ gí vào giữa lưng nàng, đẩy nhẹ một cái. Thủ lĩnh không quay lại. Thủ lĩnh đưa tay ra sau, đặt lên cái vòi ấy, để yên đó. Bà nhìn hai người ấy, một người một voi, đứng giữa rừng. Bà nhìn lâu. * * * Nhị đeo cánh tay trước ngực, đi một vòng quanh chỗ đàn ông tháo máng, chỉ cho họ giấu chỗ nào khuất hơn. Tay phải Nhị chỉ, tay trái nằm yên trong dải vải. Đám trai trẻ nghe Nhị, không ai cãi. Lúc mặt trời xế, thủ lĩnh tới ngồi cạnh bà bên đống lửa. Nàng mang theo một quả bầu nước, rót cho bà, rót cho Nhị. Nàng ngồi lâu không nói. Đoạn nàng nói, bằng tiếng chung, chậm, từng chữ: đứa em nàng giữ cái sừng của bản từ năm mười hai tuổi. Sáu năm, chưa lần nào nó để cái sừng ấy rúc sai một hồi. Nói tới đó nàng dừng. Nàng không nói tiếp. Bà cũng không hỏi. Bà cầm lấy quả bầu, uống một ngụm, đưa lại cho nàng. Nàng uống, đặt quả bầu xuống, đứng dậy, đi về phía bãi voi. Bà nhìn theo, thấy lưng nàng thẳng, bước đều. Nhị ngồi cạnh bà, cúi đầu, ngón tay phải miết mãi lên thanh tre trên tay trái. Gần chiều, bà đứng dậy. Bà đi ra bìa rừng, ngó lên phía đèo một lượt nữa. Khói trên đèo vẫn bốc. Trên sườn núi dưới đèo, những cái bản trống nằm im, nhà cao cột không người, bếp nguội, chuồng trống. Không một con gà gáy. Không một tiếng chó sủa. Bà quay vào. Chiều ấy, người ba bộ dắt voi vào rừng sâu, con voi đầu đàn da bạc đi sau cùng, và sau lưng họ, không một cái bản nào trên sườn đồi còn để lại cho người ta một hạt thóc.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ