Chương 365: Song lộ đồng nguyên

Tối mùng một, Tô Nguyệt Hà ngồi trước án ở gian bên điện, và trên án, cạnh tay hắn, còn để tờ tin người núi gửi xuống từ hôm hai mươi chín. Nàng tới lúc chạng vạng. Người gác cửa cung vào báo. Hắn gật, bảo mời lên. Nàng vào, cúi chào, ngồi xuống chỗ hắn chỉ, cái ghế gỗ thấp ở bên kia án. Nàng mặc áo vải lam, tóc búi gọn, không cài gì. Hai bàn tay đặt trên đùi, không động. Nàng ngồi thẳng lưng, như người ngồi trước một mối hàng lớn. Đèn trên án thắp hai ngọn. Ngoài cửa sổ, trời tối hẳn. Đêm mùng một, không trăng. Gió từ phía sông thổi vào, nồm, mang mùi nước, mùi bùn bãi, lùa qua song cửa làm ngọn đèn lay nhẹ. Hắn ngó tờ tin trên án. Tờ giấy ấy tới tay hắn chiều hai mươi chín. Người đồn chợ biên chuyển về, người đồn nhận từ một ông lão râu bạc người núi, ông lão nhận từ một gã trai trẻ đi suốt đêm từ bản trên kia xuống, sau một tiếng sừng thổi trên đỉnh đồi. Tin ngắn, chữ người đồn viết lại vụng về. Phía sau cái đèo xa nhất của đất người núi, có người đóng trại, ngựa đông hơn người. Lẫn trong ấy có mấy kẻ ăn vận như lái buôn, một kẻ chính là người hồi trước Tết lên núi hỏi mua đường. Người đàn bà trên núi chỉ báo thế. Bà không xin một người lính nào. Hắn đọc tờ ấy nhiều lần từ chiều hôm ấy. Hắn đặt nó trên án, không cất đi. Hai ngày qua hắn đã làm những việc phải làm. Hắn gọi người lo việc binh, hỏi đường từ chợ biên về kinh có mấy chỗ hẹp, mấy cây cầu, mấy cái đồn. Hắn bảo người xuống bến Đông hỏi xem có thuyền nào lạ ghé không. Hắn ra bãi doanh ngó tám mươi lính đi bộ mới về, chân người nào cũng sưng vù, quấn giẻ. Hắn không ra lệnh gì lớn. Hắn chưa biết lệnh lớn ấy nên là lệnh gì. Thứ hắn nắm được chỉ là có một cái trại ngựa ở bên kia núi, và cái trại ấy chưa động. Hắn ngó sang nàng. – Cô nương lên kinh có việc gì? – Hắn hỏi. Nàng không đáp ngay. Nàng ngó xuống hai bàn tay mình một chốc. Đoạn nàng ngẩng lên, và kể. Nàng kể như người đọc sổ hàng. Từng việc một, đúng thứ tự. Từ tháng Giêng, nhà thuyền ấy ở bến biển đã vét sạch thứ gỗ tốt nhất ở chợ gỗ, mua cả những cây người ta để dành cho nhà khác. Thuê thêm thủy thủ ở các đảo, thuê người trẻ, người khỏe, trả giá cao hơn mọi nhà. Cháu của bà chủ nhà ấy, gã trai thạo nhiều thứ tiếng, vắng nhà từ đầu xuân, bà chủ bảo cháu đi buôn phương Bắc. Thêm nữa, mấy chiếc thuyền neo ở góc bến Đông từ tháng Hai, không mua không bán, lão quản thuyền nhà nàng nhận ra là thuyền nhà ấy. Chúng nhổ neo chạng vạng hai mươi hai. Đi vội tới mức bỏ quên một hòn neo dưới nước, trên neo có khắc dấu nhà ấy. Hắn nghe. Hắn không cắt lời. Không chỗ nào hắn bắt nàng nói lại. Nàng kể xong thì dừng. Nàng không nói nhà ấy làm gì. Nàng không đoán. Hắn hỏi nàng bà chủ nhà ấy là người thế nào. Nàng nghĩ một chốc mới đáp. Nàng bảo bà góa từ trẻ, một tay dựng cả nhà thuyền, nói ít, cười ít, buôn với ai cũng chỉ hỏi giá. Nàng bảo ở bến biển người ta sợ bà hơn sợ quan. Không ai thấy bà làm hại ai. Mà ai làm hỏng một mối hàng của bà, năm sau không còn thuyền mà đi biển. Nàng ngừng một chút rồi kể thêm: bà ấy đã hai lần mời nàng ngồi uống chè, lần nào câu chuyện cũng vòng về đất bên này, về người đang giữ ngai bên này, hỏi mà như không hỏi. – Bà ấy biết cô nương lên đây không? – Hắn hỏi. – Bẩm, biết. – Nàng nói. – Ở bến biển, chuyến thuyền nào đi đâu, bà ấy đều biết. Bà ấy không biết dân phụ lên để nói gì. Hắn ngồi im một lúc. – Gỗ nhiều như thế, nhà ấy định đóng thuyền mới? – Hắn hỏi. – Bẩm bệ hạ, nhà ấy không đóng thuyền mới, chỉ cho thuê. Mua gỗ lim nhiều như thế là để sửa thuyền cho một chuyến dài. – Tô Nguyệt Hà nói. – Chuyến dài là bao xa? – Bẩm, xa tới mức thuyền cũ không chịu được. – Nàng nói. – Hoặc nặng tới mức thuyền cũ không chở nổi. Hắn gật. Hắn nghĩ một chốc, đoạn quyết định kể cho nàng nghe. Hắn kể ngắn: trên núi phía Tây Bắc có đám kỵ binh không cờ đóng trại. Một gã lính bên kia ở Ải gọi đúng tên chúng là quân Thiết Kỵ, dân trên đồng cỏ Tây Bắc, ngựa nhiều, đi nhanh, không cần đường. Nàng ngồi im. Hắn thấy hai bàn tay nàng trên đùi siết lại. – Người đi ngựa thì không có thuyền. – Nàng nói, chậm, như nói với chính mình. – Không. – Hắn nói. Nàng không nói tiếp. Nàng không cần nói tiếp. Người buôn thì hiểu ngay ai cần mua cái gì. Hắn với tay, kéo tờ tin người núi lại gần, đặt nó nằm giữa án, giữa hắn và nàng. Nàng ngó tờ giấy, không đọc được chữ người đồn viết, mà nàng để yên. – Người hỏi mua đường trên núi mùa đông nói giọng bên kia mà mang muối với sắt như người buôn. Nhà ấy có thuê người bên kia đi đường bộ không? – Hắn hỏi. Nàng ngẩn ra một chút. Hắn thấy nàng chưa nghĩ tới chuyện ấy, mà nghĩ tới rồi thì biết ngay. – Bẩm, có. – Nàng nói. – Nhà ấy buôn với các trấn biên của Đại Hạo nhiều năm. Đường bộ từ biển lên mấy trấn ấy, nhà ấy thuê người bên kia đi. Người bên kia đi đất bên kia, không ai hỏi. Hắn không nói gì nữa. Hắn ngồi đó, ngó ngọn đèn, và ghép. Mùa đông, có người lên đất ba bộ, mang muối, mang sắt, hỏi mua đường. Giọng bên kia. Áo người buôn. Bây giờ người ấy ở trong trại ngựa dưới đèo xa nhất. Một đầu. Mùa trước, ở bến biển, có người hứa đón ông hầu bỏ đất của mình mà trốn sang bên kia biển. Ông hầu ấy bị bắt ở cửa sông, không đi được. Người hứa đón là người nhà thuyền. Nàng đã ngờ, mà chưa chắc. Một đầu nữa. Tháng Hai, mấy chiếc thuyền nhà thuyền ấy neo ở bến Đông, ngay dưới chân kinh. Không mua, không bán. Chúng nhổ neo đúng chạng vạng cái ngày Trống về địa thất. Đầu thứ ba. Mua gỗ. Thuê thủy thủ. Một chuyến dài. Hắn không nói ra là chắc. Hắn biết mình chưa chắc. Ba cái đầu ấy có thể là ba việc. Ba nhà. Ba người. Người buôn thì nhà nào cũng mua gỗ, nhà nào cũng thuê thủy thủ, nhà nào cũng có lúc neo thuyền không làm gì. Hắn có thể đang ghép những thứ không liền với nhau. Mà hắn không gỡ chúng ra được nữa. Việc trên núi, việc dưới bến, từ hôm về kinh hắn vẫn xếp mỗi việc một chỗ trong đầu. Tối nay chúng nằm chung một chỗ. – Ta không chắc là một nhà. Ta chỉ biết từ tối nay ta không nghĩ về hai việc ấy như hai việc nữa. – Hắn nói. Nàng ngó hắn. Lâu. Hắn thấy trong mắt nàng một cái gì như nhẹ người, và một cái gì như sợ. – Bẩm bệ hạ. – Nàng nói. – Dân phụ có thể về bến biển dò thêm. Ở bến ấy, dân phụ biết người. Hắn lắc đầu. – Không. – Hắn nói. – Cô nương đừng dò. Nàng ngẩng lên. – Cô nương về bến biển, làm ăn như những chuyến khác. – Hắn nói. – Người bến biển nghe được gì, ai cũng nghe được, thì cô nương nghe. Câu nào người buôn không hỏi, cô nương cũng đừng hỏi. Chuyến sau lên, cô nương kể ta nghe những gì cả bến đã biết. – Bẩm, như thế thì chậm. – Nàng nói. – Chậm. – Hắn nói. – Mà cô nương còn về được bến biển. Nàng im. Hắn không nói thêm. Hắn không bảo nàng sẽ đóng bến Đông với thuyền nhà ấy. Hắn không bảo sẽ viết thư sang triều đình bên kia biển trách họ để người của họ làm thế. Viết thư thì bên kia biết bên này đã biết. Đóng bến thì nhà ấy biết ai đã nói. Hắn để bến Đông mở. Để nhà ấy, nếu muốn quay lại, cứ quay lại. Nàng ngồi thêm một lúc. Đoạn nàng hỏi, giọng nhỏ hơn: tờ ước năm năm giữa nhà nàng với bên này, bệ hạ còn giữ không. Hắn hiểu nàng hỏi gì. Nàng hỏi nếu một ngày người cùng xứ nàng làm điều gì trên con sông này, thì thuyền nhà nàng có còn được neo ở bến Đông không. – Ta giữ. – Hắn nói. – Ta ký với nhà cô nương, không ký với cả bến biển. Nàng cúi đầu, thấp. Từ lúc vào gian tới giờ, đây là lần đầu hai bàn tay nàng buông lỏng ra. Nàng đứng dậy, cúi chào. Thanh Vân tiễn nàng ra tới cửa gian. Hai người đàn bà đi bên nhau qua hành lang, nói gì đó với nhau, nhỏ. Hắn không nghe được. Hắn thấy em mình đặt tay lên cánh tay nàng một cái, ngắn, rồi bỏ ra. * * * Hắn ngồi lại một mình với tờ tin. Hắn nghĩ tới nàng. Nàng không cần lên. Nàng có thể ở bến biển, buôn bán như bao năm, không nói với ai câu nào, không ai trách nàng. Nàng đã lên. Nàng đã ngồi trước mặt hắn mà kể chuyện người cùng xứ, giọng không run, tay không run, chỉ có lúc hắn kể chuyện cái trại thì tay nàng mới siết lại. Hắn nghĩ, cái giá nàng trả cho buổi tối nay, hắn sẽ không bao giờ biết đủ. Hắn ngồi lâu. Ngọn đèn cháy xuống, bấc đen dài ra, hắn không khêu. Hắn cầm tờ tin lên, gấp lại, rồi lại mở ra. Hắn nghĩ tới những người viết ra nó: một ông lão râu bạc chạy xuống núi, một gã lính đồn ngồi viết lại bằng thứ chữ học vội, một người đàn bà ở trên núi đã nói những câu ấy với thủ lĩnh người núi trước khi ông lão kia chạy đi. Ba người, ba giọng, một tờ giấy. Không ai trong ba người ấy biết nhà thuyền bên kia biển. Không ai biết bà chủ nhà ấy hỏi khéo về vua bên này. Chỉ có hắn, tối nay, ngồi giữa hai đầu, biết được cả hai. Ngoài cửa sổ, tiếng mõ cầm canh từ phía cổng Bắc vọng tới, rồi im. Hắn đứng dậy, đi xuống địa thất. Cầu thang đá tối. Hắn đi không cầm đèn, tay vịn vách. Hắn biết từng bậc. Tới chân bậc, có ánh đèn dầu nhỏ ở bệ Trống. Ở ngưỡng, lão già làm nỏ ngồi xoay lưng lại phía Trống, đêm nào cũng vậy. Lão nghe tiếng chân thì nghiêng tai, không quay lại. Hắn không vào hẳn. Hắn ngồi lên bậc thấp nhất. Ngồi một lúc, hắn mới đứng dậy, đi tới bệ, đặt tay lên mặt Trống. Đồng mát. Những sợi dây chạy về dưới tay hắn. Sợi phía Bắc ấm, đều, ấm từ sáng hai mươi tám, ấm như một bếp lửa mới nhóm còn đang bén. Những sợi trong kinh ấm, gần, chụm lại như mấy đốm than trong một cái bếp kín gió. Còn sợi phía Tây Bắc, sợi chạy về từ những bản trên núi của ba bộ, vẫn mỏng như cũ. Không lạnh. Không đứt. Mỏng. Như sợi tơ nhện giăng giữa hai cành cây mà gió cứ lay. Hắn không có dòng chữ nào. Hắn không cần. Hắn nghĩ tới ông tướng già. Ông còn ở dưới cái cửa sông ấy, hoặc đang trên đường ngược về. Còn ba hôm nữa. Ông chưa biết gì về cái trại ngựa, về nhà thuyền, về ba cái đầu hắn vừa ghép. Hắn muốn ông ở đây tối nay. Hắn muốn kể cho ông nghe và nghe ông nói một câu gì đó về dòng sông. Mà ông chưa về. Hắn rời tay khỏi mặt đồng. Lão già làm nỏ ở ngưỡng lên tiếng, không quay lại. – Chủ công, tin trên núi nói người ta ở phía nào? – Lão hỏi. – Phía Tây Bắc. – Hắn nói. – Đường núi, qua đất ba bộ. Lão im một lúc. Lão ngó vào góc địa thất, chỗ mấy bó gỗ của cái nỏ lớn dựng nghiêng vào vách, cái túi da treo bên cạnh. – Một đường thì lão phu chưa tin. Lão phu đợi thêm. – Lão nói. Lão không giảng vì sao. Hắn cũng không hỏi. Lão quay lưng lại như cũ. Hắn đi qua lão, lên bậc. Lên tới hiên điện, gió đêm thổi mạnh hơn. Sao dày, không trăng. Hắn đứng ở hiên, không về gian. Kinh đã ngủ. Dưới kia, phố xá chìm trong bóng, chỉ còn mấy đốm đèn lồng ở cổng nơi đặt Trống, ở mấy cái quán đầu bến chưa đóng. Xa hơn nữa, mặt sông đen, lẫn vào bóng đêm. Con voi đang đứng đâu đó dưới mép bãi ấy, đầu quay ra sông. Hắn không thấy nó, mà hắn biết nó ở đó. Hắn nghĩ tới người đàn bà trên núi. Bà ngồi đâu đó trên ấy, bên một bếp lửa, giữa những người không nói tiếng của bà, ngó về phía cái đèo. Bà đã báo. Bà không xin. Hồi ở chợ biên, hắn chỉ dặn bà việc trên núi thì bà cứ quyết. Bây giờ hắn mới biết dặn người ta như thế thì người ta làm đúng như thế, và mình thì phải ngồi ở xa mà đợi. Hắn đứng tới khi gió lạnh dần trên vai. Còn bây giờ thì chỉ có gió, có sao, có cái kinh đang ngủ. Gần nửa đêm, người của đồn chợ biên về tới, áo ướt đẫm mồ hôi ngựa, báo rằng trưa hai mươi chín sứ của đám kỵ binh ấy đã xuống tới chợ, đi một lối không qua bản nào của ba bộ, và có một người thông ngôn nói tiếng chung thạo như người dưới xuôi.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ