Chương 362: Bạch Giang quan triều

Rạng hai mươi bảy, nước ròng tới tận chân rừng sú, và Yết Kiêu thấy cái cửa sông y đã chèo qua hồi tháng Chạp giờ nằm phơi ra thành một bãi bùn không thấy bờ bên kia. Hồi tháng Chạp y qua đây lúc nước lên. Mặt sông khi ấy rộng mênh mông, nước xám đục chạy ra biển, sóng nhỏ vỗ mạn, hai bên chỉ thấy hai dải rừng sú sẫm màu tận đâu đâu. Hồi ấy y chỉ ghé một buổi, thấy bùn lộ ra một vạt ven bờ, chưa bao giờ thấy nó phơi ra hết như sáng nay. Bây giờ, cũng chỗ ấy, nước đã rút đi đâu hết. Chỉ còn bùn. Bùn xám, bùn đen, bóng loáng dưới ánh sáng đầu ngày, trải một mạch từ chân rừng sú bên này ra tận chỗ trời mờ. Giữa bãi bùn, mấy con lạch nhỏ ngoằn ngoèo như vết rắn bò, nước trong lạch lấp lánh. Xa ngoài kia, về hướng cửa biển, mấy hòn đảo đá nhô lên, đen sẫm, đứng im. Thuyền nằm trong một con lạch sâu sát bờ phía Bắc, chỗ còn nước. Đáy thuyền cách bùn không bao nhiêu. Y ngồi ở lái, ngó. Đêm qua thuyền từ biển vào. Trước đó, từ bến Đông xuôi về Hoành Châu, rồi ra biển qua cửa Hạc Khẩu, men theo bờ sang phía Đông, mất mấy ngày. Đêm qua, lúc trời tối hẳn, thuyền rẽ vào cửa này từ ngoài khơi, nước đã bắt đầu rút, mấy người thủy binh phải ghì mái chèo mà đẩy thuyền ngược dòng nước đang chảy ra. Suốt quãng ấy, người ấy đứng ở mũi, không ngồi xuống lần nào. Ông ngó vào cái cửa sông đang mở ra trước mặt trong bóng tối, như người ta ngó vào một căn nhà lạ trước khi bước qua ngưỡng. Mấy người thủy binh còn ngủ, nằm gục trên ván, người gối đầu lên bao gạo, người co ro dưới tấm vải dầu. Đêm qua họ chèo tới khuya. Gió từ biển thổi vào, nồm, ẩm, mặn. Mùi bùn, mùi muối, mùi lá sú mục. Một đàn cò trắng bay sà xuống bãi bùn, đứng co chân mổ mổ, rồi bay lên, rồi lại sà xuống chỗ khác. Người ấy ngồi ở mũi thuyền. Ông đã thức từ trước rạng, y biết, vì lúc y mở mắt đã thấy ông ngồi đó. Ông quay lại. – Yết Kiêu, chỗ nào nước rút hết mà bùn vẫn giữ được một người đứng? – Đại vương hỏi. Y nghĩ. Y đã lội nhiều bãi bùn như thế, ở đời này và đời trước. Bùn không giống nhau, mà bùn nào cũng có chỗ chịu được chân người và chỗ không. – Bẩm Đại vương, chỗ rễ sú mọc dày thì đứng được. Chỗ bùn trơn bóng như lưng trâu thì không. – Yết Kiêu nói. Ông gật. Ông đứng dậy, cởi giày, xắn ống quần lên quá gối. Ông bước qua mạn, lội xuống. Nước trong lạch tới đùi. Ông lội ra mép lạch, chỗ bùn bắt đầu. Y đứng dậy, ra mũi, ngó theo. Y không lội theo. Ông không bảo y theo. Ông đặt một chân lên mặt bùn trơn bóng. Chân lún. Lún tới mắt cá, tới bắp chân, tới gối. Ông không vùng. Ông đứng yên, để bùn ôm lấy chân, rồi rút ra, chậm, từng chút. Bùn kêu một tiếng ọp như cái miệng mở ra. Ông rút được chân lên, bùn đen bám tới đùi. Ông bước sang một chỗ khác, chỗ có mấy cái rễ sú chĩa lên dày đặc như những ngón tay xòe ra. Ông đặt chân lên giữa đám rễ ấy. Chân không lún. Ông đứng được. Ông đứng đó một lúc, dồn sức nặng lên chân, nhún nhún, rồi bước thêm một bước nữa, vào sâu hơn trong đám rễ. Vẫn đứng được. Ông quay lại, nhìn y. Không nói. Ông khẽ hất cằm. Y gật lại. Ông lội về chỗ thuyền. Ở mép lạch, có một bụi tre mọc lẻ trên một doi đất cao, chắc ai đó đã trồng làm mốc. Ông bẻ một nhánh dài hơn một người, còn nguyên lá ở ngọn. Đại vương lội ra mép lạch, cắm một cành tre còn lá xuống bùn ngập quá nửa, rồi trở lên thuyền ngồi đợi, không nói thêm chữ nào. * * * Ngồi được một chốc, ông chỉ tay ra sau lái, rồi chỉ dọc bờ phía Bắc. Y hiểu. Thuyền lương có buộc theo một chiếc xuồng con. Y với hai người thủy binh chèo, ông ngồi ở mũi xuồng. Xuồng len theo con lạch sát chân rừng sú, nước nông, mái chèo chạm bùn. Đi một quãng thì tới chân mấy quả đồi thấp mọc sát bờ, đất đỏ, trên đồi có những cây gỗ lớn thân thẳng, tán rộng. Ông giơ tay. Xuồng dừng. Ông lên bờ, leo lên quả đồi gần nhất. Y theo sau. Đồi không cao, mà lên tới đỉnh thì thấy hết. Cả cái cửa sông nằm dưới chân. Bãi bùn trải ra bốn phía, xám bạc, những con lạch chạy ngoằn ngoèo qua, con lạch sâu nhất uốn sát bờ Bắc, ngay dưới chân đồi. Bờ Nam xa hút mắt, chỉ là một vệt rừng sú sẫm màu. Ngoài cửa, mấy hòn đảo đá che khuất một nửa, giữa các đảo là những lối nước hẹp. Sau lưng, về phía trong, con sông thu hẹp lại, uốn vào giữa những quả đồi, khuất. Ông đứng trên đỉnh đồi lâu. Ông ngó từng con lạch, ngó những hòn đảo, ngó chỗ con sông thu hẹp. Có lúc ông giơ tay lên, đưa ngón tay theo một con lạch, từ ngoài vào trong, rất chậm, như người viết một nét chữ lên không trung. Y đứng sau lưng ông, không hỏi. Gió biển thổi lên tới đỉnh đồi, mạnh, mặn, làm vạt áo ông bay phần phật. Ông không vịn vào đâu. Ông đứng đó cho tới khi y thấy nước bắt đầu lấp lánh ở mấy con lạch xa nhất, mới quay xuống. Mặt trời lên cao. Mấy người thủy binh đã thức, nhóm bếp đất ở đuôi thuyền nấu cơm. Không ai hỏi ông đợi gì. Họ chẳng rõ ông là ai, chỉ biết y gọi ông bằng hai chữ ấy, nên họ cũng gọi thế, và làm theo thế. Gần trưa, nước bắt đầu lên. Lúc đầu y không thấy. Chỉ thấy mấy con lạch nhỏ giữa bãi bùn đầy dần, nước lấp lánh rộng ra. Kế đó những vũng nước nối vào nhau. Sau nữa mặt bùn bóng loáng ở chỗ thấp chìm đi, chỗ này một mảng, chỗ kia một mảng. Nước lên không ồn ào. Nước lên lặng lẽ, từ ngoài vào, từ dưới lên, như có ai đang đổ đầy một cái chậu lớn mà giấu tiếng đổ đi. Nhánh tre ở mép lạch chìm dần. Y nhìn nó. Gốc chìm trước, rồi tới khúc giữa, rồi tới chỗ cành bắt đầu tỏa lá. Người ấy ngồi ở mũi thuyền, không động, không nói. Ông không nhìn nhánh tre. Ông nhìn nước. Ông nhìn cả mặt nước đang dâng lên trên bãi bùn, nhìn ra cửa, nhìn sang bờ bên kia, nhìn lên rừng sú hai bên. Y nhìn ông nhìn nước. Ông nghĩ gì, y không hỏi. Xưa kia cũng chưa bao giờ hỏi. Ngày trước, những lúc ông ngồi như thế, ngó một khúc sông như thế, là những lúc không ai được tới gần, trừ khi có việc. Y nhớ có một lần như vậy, ở một cửa sông khác, ông ngồi suốt một buổi chiều, rồi tối ấy cả đạo quân nhận lệnh. Y không nhớ ông nói gì với ai. Y chỉ nhớ cái lưng ông lúc ngồi, thẳng, im, như một gốc cây. Thuyền nổi lên theo nước. Dây neo căng ra. Mấy người thủy binh nới dây. Y nghĩ tới mấy người thủy binh. Mười người, đều lớn lên trên sông, mà chưa ai thấy cái cửa này. Sáng nay mở mắt thấy bùn, có người tưởng thuyền mắc cạn, nhảy dựng lên. Giờ nước về, họ ngồi im ở đuôi thuyền, cứ dán mắt vào mặt nước, như nhìn một thứ không phải sông. Y hiểu họ. Sông thì chảy một chiều. Cái cửa này thì thở. * * * Quá trưa, có một chiếc thuyền nan đi tới. Thuyền nan nhỏ, đen, một ông già chèo ở lái, một thằng bé chừng mười hai mười ba tuổi ngồi ở mũi. Trong khoang có mấy cái giỏ tre, giỏ nào cũng lóc nhóc cá. Ông già chèo thẳng tới thuyền lương, ghé sát mạn. – Các ông có mua cá không? – Ông già hỏi. Giọng khàn, tiếng địa phương, nói nhanh. – Cá đối, cá vược, mới đánh sáng nay. Mấy người thủy binh ngó y. Y gật. Một người cúi xuống chọn cá. Ông già chài ngẩng lên mũi thuyền, thấy người ấy ngồi đó. Ông già ngó cái áo chiến cũ, cái kiếm bên hông, rồi ngó cái mặt. Người ấy là ai, ông già chẳng hay. Y thấy thế ngay. Ông già chỉ thấy một ông lão mặc áo lính, chừng tuổi mình, ngồi ngó nước. Ông hỏi ông già chài ở đâu. Ông già chỉ tay về phía một doi cát nhô ra ở bờ Bắc, chỗ có một cái lều lợp lá. Ở đó, ông già nói, hai cha con ở đó quanh năm, đánh cá, bắt cua, nuôi mấy con vịt. Ông hỏi nước ở cửa này lên xuống thế nào. Ông già chài cười, cái cười móm. – Ở cửa này mỗi ngày nước lên một lần, xuống một lần. Có ngày lên to, có ngày lên bé, ông cứ ngó trăng mà tính. – Ông lão chài nói. Ông già ngừng một chút, ngó ra bãi bùn đã ngập quá nửa. – Tháng này thì cuối tháng nước lên to. Lên to thì rút cũng mạnh. Lúc rút, bùn ở cửa này ăn chân người, ông bạn. Đã ăn rồi thì không nhả. Mấy năm trước có một thằng ở làng trên xuống bắt cua, sa vào chỗ bùn trơn, gọi mãi không ai tới kịp. Nước lên tới cổ nó. Người ấy lặng thinh. Ông gật đầu, chậm. Thằng bé ở mũi thuyền nan cứ ngó ông không chớp. Ông thấy thế, ngó lại nó, rồi ông cười, một cái cười rất khẽ, khóe miệng nhếch lên một chút. Thằng bé đỏ mặt, cúi xuống, nghịch mấy con cá trong giỏ. Người thủy binh trả tiền cá. Ông già chài nhận, cất vào túi, rồi chèo thuyền nan đi, về phía doi cát. Thằng bé ngoái lại mấy lần. * * * Chiều, ông bảo y chèo xuồng sang doi cát. Cái lều của hai cha con ông già chài dựng trên mấy cây cột gỗ cắm sâu xuống cát, sàn cao hơn đầu người, mái lợp một lớp lá cọ đã ngả màu. Dưới gầm lều treo lưới, treo giỏ, mấy con vịt bơi quanh chân cột. Ông già chài thấy xuồng tới thì ngạc nhiên, rồi cười, mời lên. Ông không lên. Ông đứng dưới gầm lều, đưa tay sờ mấy cây cột. Trên thân cột có những vạch khắc, vạch cao vạch thấp, có vạch đã mòn gần mất. Ông già chài bảo đó là những năm nước lên to. Vạch cao nhất, ngang ngực người, là năm cha ông già còn sống, năm có bão. Lần đó nước ngập cả doi cát, sóng hắt lên tận sàn, hai cha con ngồi trên sàn lều ba ngày ba đêm không xuống được. Ông sờ cái vạch cao nhất lâu. Vạch ấy ngang ngực ông. Ông đứng sát cột, áp bàn tay lên nó, ngẩng lên nhìn cái sàn lều trên đầu, chỗ hai cha con đã ngồi ba ngày đợi nước rút. Đoạn ông cảm ơn ông già chài, quay xuống xuồng. Nước đầy lúc xế chiều. Mặt sông lại rộng mênh mông như hồi tháng Chạp. Bãi bùn biến đâu hết. Rừng sú hai bên ngập tới lưng chừng thân, chỉ còn tán lá nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Nhánh tre ở mép lạch chỉ còn trơ mấy cái lá ở ngọn, rung rung trên mặt nước. Đến đó nước đứng lại. Một lúc. Xong mới bắt đầu rút. Y thấy nước rút nhanh hơn nước lên. Mặt nước chuyển động, chảy ngược ra cửa, kéo theo rác, lá, cỏ. Thuyền quay đầu theo dòng. Dây neo căng lại. Nước kêu róc rách quanh mạn. Bãi bùn trồi lên lại, chỗ này một mảng, chỗ kia một mảng, rồi cả bãi. Lúc chạng vạng, nước đã rút gần hết. Nhánh tre đứng trơ lại ở mép lạch, nghiêng một chút về hướng cửa biển. Trên thân nó có một vệt bùn, sát dưới chỗ lá ngọn, chỗ nước đã dâng tới rồi rút đi để lại. Người ấy nhìn cái vệt ấy lâu. Lâu tới mức trời tối dần mà ông vẫn chưa thôi ngó. * * * Đêm xuống, không trăng. Sao dày. Mấy người thủy binh nướng cá trên bếp đất. Mùi cá nướng thơm, khói bay thấp trên mặt nước. Họ chia cá, mỗi người một con, đưa con to nhất cho ông trước. Ông nhận, ăn chậm. Y ngồi ở lái, không ăn ngay. Y nghe. Trong rừng sú, cá quẫy, tiếng lách tách khi gần khi xa. Có tiếng con gì kêu khe khẽ ở đâu đó, như tiếng chim mà không phải chim. Nước rỉ rả chảy trong các con lạch. Ông ăn xong, ngả lưng xuống ván ở mũi thuyền, gối đầu lên cánh tay. Ông nhắm mắt. Y nghĩ ông ngủ. Mà chỉ một lúc sau, y thấy ông lại ngồi dậy, ngó ra khoảng tối ngoài cửa, rồi lại nằm xuống, rồi lại ngồi dậy. Y không ngủ. Y ngồi canh tới khuya. Y nghĩ tới cái vệt bùn trên nhánh tre, tới cái vạch khắc cao nhất trên cột lều ông già chài, tới cái thằng ở làng trên sa xuống bùn. Y nghĩ, ông đã ngó tất cả những thứ ấy hôm nay, ngó từ sáng tới tối, mà chưa nói với ai một câu ông định làm gì. Y không cần ông nói. Hồi trước, ông cũng ngó như thế mấy ngày, rồi một hôm ông gọi y tới, bảo y việc y phải làm. Y đã làm. Lần này y đoán cũng thế. Y chỉ cần đợi. Rạng hai mươi tám, trước khi nhổ neo, Đại vương lội ra nhổ cành tre lên, và Yết Kiêu thấy ông bẻ nó làm đôi đúng chỗ vệt bùn nước đã để lại trên thân.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ