Chương 355: Tây Nam nhất tử

Chiều hai mươi tháng Ba, tờ báo của Binh bộ về trận ở cái cổng phía Nam mới tới Đông cung, sau tờ gửi vào điện nửa ngày. Y đã biết nó tới từ trưa. Trong cung, tin đi nhanh hơn người mang tin. Một viên nội quan đi qua hành lang ngoài thư phòng, bước chậm hơn thường lệ một nhịp, mắt không ngó vào. Một tốp thái giám đứng nép dưới mái hiên điện phía Tây, thôi nói chuyện khi thấy bóng áo y. Y không gọi ai tới hỏi. Y ngồi trong thư phòng, đợi tờ báo tới tay mình, như bao lần tờ báo phải đi qua điện của phụ hoàng trước. Nửa ngày. Lần trước là một ngày. Lần trước nữa, hai. Y đếm những khoảng ấy như người khác đếm tóc bạc trên đầu cha mình. Mỗi lần tờ báo tới tay y sớm hơn một chút, là mỗi lần trong điện có thêm một người nghĩ rằng sớm muộn gì những tờ báo ấy cũng sẽ tới tay y trước. Y không làm gì để những người ấy nghĩ thế. Y chỉ ngồi đợi, mỗi lần ngắn hơn một chút. Cả buổi trưa, y không ăn. Y ngồi trước án, mài một thỏi mực tới khi nghiên đầy, rồi không viết gì. Ngoài cửa sổ, nắng xuân nhạt rọi xiên lên những viên gạch hành lang, chầm chậm dịch đi từng viên một. Viên thư lại của Binh bộ quỳ ở ngưỡng, hai tay dâng tờ báo lên. Hắn còn trẻ, mặt tái, đi một mạch từ nha Binh bộ sang mà ngực còn phập phồng, như sợ tờ giấy trong tay mình nặng hơn ai cũng nghĩ. Y cầm lấy, bảo hắn lui. Hắn lui ra, khép cửa, không ngẩng đầu. Tờ báo dài ba tờ giấy, chữ viết nhanh, nét đè lên nét, dấu triện của trấn biên ở cuối. Nó đi ngựa trạm hỏa tốc, ngày đêm đổi ngựa, tới sớm hơn lệ thường mấy ngày. Y đọc từ đầu. Quân tiên phong lui qua cột mốc trên đèo rạng mười một tháng Ba. Tổn hại nhiều. Tờ báo không ghi bao nhiêu. Chỗ ấy viết “tổn hại nhiều”, rồi một khoảng trống, như người viết đã định ghi một con số rồi thôi. Viên tướng tiên phong còn sống, đang dẫn quân lui về Vọng Nam, ấn vẫn giữ. Một cánh quân đi đường vòng qua núi sau lưng cái cổng mất tin, không về. Lương còn mấy ngày lúc lui, tờ báo có ghi. Y lướt qua. Đoạn sau, nét chữ chậm lại. Tờ báo kể rằng sáng mùng mười, trên con đèo trước cái cổng, có một lớp sáng nằm dọc theo khúc biên giới, từ vách này sang vách kia, mỏng như một tấm vải căng. Quân đi tới đó thì dừng. Không ai bảo dừng mà dừng. Có người cố đi qua, không đi được. Tờ báo không gọi lớp sáng ấy là gì. Người viết không biết gọi là gì, nên tả, tả dài, tả vụng, như người kể lại một giấc mơ cho người không ngủ cùng. Tờ báo chép rằng trên đèo có một người áo màu đất đứng đọc bốn câu, mà không ai trong quân nhớ được trọn một câu. Y đặt tờ báo xuống. Y đọc lại đoạn ấy. Lần thứ hai y đọc chậm, từng chữ. Một người đứng trên đèo. Đọc. Không phải đánh trống. Không phải gảy đàn. Đọc. Y đã biết cái trống ấy. Y đã biết tiếng đàn từ trên nóc cổng vọng xuống, làm lính dưới đồng rơi nước mắt. Hai thứ ấy, cả mùa đông này đã có người lo chặn. Đây là một thứ thứ ba. Một thứ làm bằng chữ. Mấy câu chữ đọc lên mà cả một đạo quân dừng chân, mà đọc xong rồi thì không ai trong mấy vạn người ấy giữ lại được câu nào. Y muốn mấy câu ấy. Y muốn biết chúng nói gì, chữ nào đứng trước chữ nào, vì sao đọc lên thì người phải dừng. Mà người mang chúng về được thì không có. Mấy vạn người đã nghe, và không ai mang về được dù chỉ một vế. Y gấp tờ báo lại, để lên góc án. * * * Chạng vạng, có người tới gọi y sang điện. Phụ hoàng tựa lưng vào thành ngai, khoác áo lông dù trời đã sang xuân. Hai mí mắt ông sụp xuống, nặng. Trong điện có đèn, có mấy người bên Binh bộ quỳ thành hàng, có viên tướng già của Binh bộ coi việc biên cương đứng ở đầu hàng võ. Y vào, quỳ xuống ở chỗ của Đông cung, cách ngai mười bước, bên phải. Phụ hoàng không ngó y. Ông hỏi Binh bộ. Hỏi quân lui về bao nhiêu, lương còn bao nhiêu, trấn biên còn giữ được không. Người đứng đầu Binh bộ đáp từng câu, giọng run, có câu đáp hai lần. Ông nghe, gật, có lúc không gật. Lớp sáng trên đèo, ông lặng thinh. Người áo màu đất, ông cũng lặng thinh. Y biết ông đã đọc chỗ ấy. Ông đọc mọi thứ. Một viên quan đứng ở hàng văn bước ra, quỳ xuống giữa điện. Ông là người coi việc can gián, râu tóc bạc trắng, tiếng nói the thé. Lão quan tâu rằng tướng tiên phong cầm năm vạn quân xuống phương Nam, không đợi xe lương, đánh không được một cái cổng nhỏ, lại để người ta tha mà về, là làm nhục quân hiệu của triều. Xin bệ hạ trị tội, để răn những người cầm quân sau này. Tâu xong, lão dập đầu xuống nền đá một tiếng. Cả điện im. Y cúi đầu, không ngó viên quan ấy. Y không quen lão. Y không cần quen. Phụ hoàng để im một lúc, lâu, đủ để viên quan già bắt đầu run. Đoạn ông ngẩng lên, ngó khắp điện một lượt. – Tướng của trẫm thua một trận, vẫn là tướng của trẫm. – Hoàng đế nói. Cả điện cúi rạp. Y cũng cúi. Câu ấy không nói cho Binh bộ. Câu ấy nói cho những người đang nghĩ tới chuyện tâu xin trị tội viên tướng tiên phong, và nói cho y. Y biết thế. Viên tướng ấy do phụ hoàng chọn, chẳng hề hỏi tới y. Viên tướng ấy thua, thì cũng không phải chuyện của y để nói. Y không nói. Viên tướng già coi việc biên cương bước ra một bước. Ông còn một tin, tin từ quan ải Tây Bắc, mới tới chiều nay, cùng một ngày với tin cái cổng. – Người thảo nguyên rút một cánh khỏi quan ải Tây Bắc, đi về phía những dãy núi Tây Nam. – Viên tướng Binh bộ nói. Phụ hoàng ngẩng hẳn đầu lên. Lần đầu từ lúc y vào điện, mặt ông có một chút gì như vui. Không cười. Chỉ hai mí mắt nâng lên được một chút, hai bàn tay đặt trên tay vịn ngai thôi siết. Quan ải Tây Bắc nhẹ đi một cánh. Mấy năm nay, cái quan ải ấy hút chủ lực của ông như cát hút nước. Nay có một cánh đi chỗ khác. Đi đâu thì đi. Ông hỏi thêm mấy câu về quan ải. Cánh ấy đi Tây Nam để làm gì, ông không bận tâm. Ông không ngó về phía y. Y quỳ, đợi. Viên quan can gián đã lui về hàng, mặt xám ngoét, hai bàn tay run run ôm cái hốt. Mấy người bên Binh bộ vẫn quỳ, trán sát đất. Đèn trong điện cháy đều, khói đèn bốc lên tận xà. Hết một tuần trà, ông mới khoát tay cho mọi người lui. Y đứng dậy sau cùng, lúc hai đầu gối đã tê. * * * Y đi về theo hành lang dài. Hai bên hành lang trồng ngô đồng. Cây đã ra lá non, mấy hôm nay mới ra, xanh nhạt, mỏng, run trong gió. Gió bấc đã yếu đi. Chiều nay mây xám, trời se se, không lạnh hẳn mà cũng chưa ấm. Y đi chậm. Người hầu theo sau y năm bước, không dám đi gần hơn. Y nghĩ tới câu của phụ hoàng. Tướng của trẫm. Ông nói câu ấy cho cả điện nghe, mà ông cũng nói cho y nghe. Ông già rồi. Mùa đông này ông ho nhiều hơn mùa đông trước, lên điện thì tựa lưng nhiều hơn chồm tới. Mà ông vẫn chọn tướng không hỏi y, vẫn giữ tướng không hỏi y, vẫn đọc tờ báo trước y nửa ngày. Y không giận chuyện ấy. Giận là thứ của người không có việc gì khác để làm. Y chỉ ghi nhớ nó, như ghi một nước đi của người ngồi bên kia bàn. Một cánh quân ngựa đi về phía núi Tây Nam. Y nghĩ câu ấy, lật nó lại, như lật một quân trên tay. Núi Tây Nam của Đại Hạo là núi Tây Bắc của đất bên kia cái cổng. Đi qua những dãy núi ấy, vòng xuống, là tới đất của mấy bộ người núi, rồi tới đồng bằng, rồi tới kinh thành của đứa trẻ ấy. Không qua cái cổng. Không qua cái đèo có lớp sáng. Bọn họ không cần qua cổng. Họ có ngựa. Ngựa đi được những chỗ không có đường. Mà họ không có thuyền. Y dừng chân giữa hành lang. Đất ấy chảy ra biển bằng một con sông lớn. Kinh thành nó nằm bên sông. Lương nó chở bằng sông. Muốn giữ được nó lâu hơn một mùa, kẻ cưỡi ngựa sẽ cần thuyền. Họ sẽ đi tìm. Họ sẽ tìm ra. Y nghĩ tới một nhà thuyền bên kia biển. Nhà ấy đã chở thư của y qua biển nhiều năm, chở những gói hàng y cấm ai mở, chở cả những người y giấu tên với mọi người. Nhà ấy làm việc cho ai trả tiền. Nhà ấy chưa bao giờ hỏi trong gói có gì. Còn kẻ y sai đi đêm mùng mười, giờ này chắc còn trên đường xuống trấn biên. Nó đi đêm, không nghỉ chân, mà đường thì dài. Nó tới cái cổng lúc nào, y không biết. Nó về bao giờ, y cũng không biết. Y chỉ biết nó sẽ về. * * * Ở góc hành lang, chỗ rẽ về thư phòng, có một con mèo trắng. Con mèo của một cung nữ hầu bên điện phía Tây, lông dài, đuôi xù. Nó đi dọc chân tường, chậm, như đi dạo. Tới cửa thư phòng y để ngỏ, nó dừng lại. Nó ngó vào trong. Đôi mắt vàng mở to, nhìn qua cái án, qua ngọn đèn đã thắp, lên mặt vách phía sau. Lông trên lưng nó dựng lên. Nó không kêu. Nó lùi lại một bước, hai bước, rồi quay người, chạy biến dọc hành lang, mất sau khúc rẽ. Y đứng ngó theo chỗ nó vừa chạy. Đoạn y quay sang cái ao nhỏ ngoài hành lang. Cái ao vuông, bờ đá, nước trong. Mấy con cá chép đỏ nằm im dưới đáy. Chiều không gió, nước không gợn. Y dừng ở bờ, tay chắp sau lưng, ngó xuống mặt nước phẳng, ngó bóng mái hiên in trên ấy, ngó bóng chính mình. Một lúc lâu. Y không nghĩ tới cái gì nữa. Y để mọi thứ lắng xuống, như nước ấy. Con mèo đã thấy. Y biết nó thấy gì. Người trong cung không thấy, hoặc thấy mà không dám nói. Con mèo thì không giữ ý. Nó thấy thì nó chạy. Y nghĩ, có lẽ trong cả cung này, chỉ có con vật ấy là nói thật với y về cái đứng sau lưng y. Y quay vào. * * * Y vào thư phòng, ngồi xuống án. Trước khi viết, y lấy trong tủ ra một tấm da thuộc cuộn tròn, trải lên án. Trên tấm da có vẽ đất phương Nam, vẽ từ nhiều năm trước, nét mực đã nhạt, có chỗ người ta vẽ thêm bằng mực mới. Y tìm con sông lớn. Nó chảy từ núi Tây Bắc xuống, qua đồng bằng, qua kinh thành của đứa trẻ ấy, rồi xòe ra thành hai nhánh trước khi gặp biển. Nhánh phía Tây nhỏ, có một chấm mực chỉ trạm thuế. Nhánh phía Đông to hơn, không có chấm nào. Y đặt ngón tay lên cái cửa phía Đông ấy, giữ ở đó một lúc. Xong, y cuộn tấm da lại. Y trải một tờ giấy mỏng, loại giấy y vẫn dùng cho những thư không cần người đọc biết từ đâu tới. Y mài mực. Y cầm bút. Y không nghĩ lâu. Dực viết lên tờ giấy mỏng một dòng, không ấn, không ngày tháng: Người thảo nguyên sẽ cần thuyền. Bán cho họ. Y để cho mực khô. Đoạn y gấp tờ giấy làm tư, nhét vào một ống tre nhỏ, nút lại bằng một cục nhựa thông. Ngoài ống, y viết một chữ: Lư. Không thêm gì. Y ngồi ngó cái ống tre một lúc. Bán thuyền cho kẻ đánh đất của người cầm trống, thì đứa trẻ ấy sẽ biết ai đứng sau. Có khi không biết. Nhà ấy không bao giờ nói ai mua. Mà có biết thì cũng thế. Từ lá thư mang ấn của y năm ngoái, đứa trẻ ấy đã biết y là ai. Y gọi người hầu già. Người hầu già quỳ ở ngưỡng, nhận ống tre bằng hai tay, không ngó chữ ngoài ống. Ông biết đường. Ống tre sẽ đi theo con đường cũ, ra tới cửa biển, qua biển, như những ống tre trước. Người hầu già lui ra. Thư phòng lặng. Trên án, ngọn đèn cháy đứng, đều. Mặt bàn ô vuông vẫn nằm ở chỗ cũ, góc Nam lố nhố quân trắng như từ đêm mùng mười, y chưa động tới. Phía bên kia bàn, góc Tây Nam, trống trơn. Từ mùa thu tới giờ y chưa đặt quân nào ở đó. Góc ấy, y đã nghĩ, là chỗ của núi, không ai đi qua. Y mở nắp hộp quân đen. Đêm ấy, y đặt một quân đen vào góc Tây Nam bàn cờ, chỗ từ mùa thu tới giờ chưa có quân nào, và cái bóng trên vách vẫn chưa quay khỏi phía Nam.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ