Chương 34: Tàn kỳ thủ ải

Cả đoàn quân dừng lại dưới chân dốc, không ai lên tiếng. Bốn trăm người ngửa cổ nhìn lá cờ đỏ phần phật trên nóc cổng Ải. Có người dụi mắt. Có người khẽ lầm rầm khấn. Mấy nghĩa binh lớn tuổi quỳ sụp xuống vệ đường, dập đầu về phía lá cờ, như dập đầu trước bàn thờ tổ tiên. Lê Mẫn là người đầu tiên tỉnh lại. – Tướng quân, coi chừng có bẫy. – Hắn hạ giọng. – Ải bỏ trống, cờ lại cắm. Biết đâu quân Đại Hạo cố ý treo cờ ta, dụ ta lên, rồi đóng cửa đánh úp. – Không phải. – Điền Sơn lắc đầu. – Quân Đại Hạo không treo cờ nước khác trên thành mình giữ. Mất mặt. Thạch tướng quân thà đốt Ải, cũng không treo cờ này. Dã Tượng không nghe hai người nói. Y đang nhìn. Cán cờ không phải cán gỗ sơn son của quan quân, chỉ là một cây tre đực, lá còn chưa rụng hết, đoạn gốc buộc vào lỗ châu mai bằng dây rừng. Còn trên vách núi phía Tây, cao hơn tường Ải chừng hai chục trượng, có một sợi khói rất mảnh vừa bốc lên, chỉ một thoáng, rồi tắt ngấm. Như có người vừa hắt nước vào bếp. – Trên núi có người. – Dã Tượng nói. – Thấy ta, dập lửa. – Người của ta, hay người của chúng? – Lê Mẫn hỏi. Dã Tượng không trả lời. Y quay đầu nhìn đoàn quân của mình, rồi nhìn hai mươi cỗ xe bò lọc cọc dừng lại phía sau. – Hạ trại dưới chân dốc. – Y nói. – Đốt lửa. Không ai được lên Ải. – Còn tướng quân? – Ta lên nấu cơm. * * * Canh một, Dã Tượng vác một nồi đồng lớn, một bao gạo, một bó củi, một mình đi lên con dốc dẫn tới cổng Ải. Y không mang côn. Cây côn sắt, y cắm dưới chân dốc, trước lều của Lê Mẫn, như để cho kẻ nào đang rình trên núi nhìn cho rõ. Cổng Ải không có cánh. Hai cánh cổng gỗ lim đã bị đốt, chỉ còn lại mấy thanh sắt bản lề cong queo, cháy đen, treo lủng lẳng trên vách đá. Qua lỗ cổng, gió từ phương Bắc thổi thốc vào, mang theo hơi lạnh của tuyết trên những dãy núi phía xa. Hai bên cổng, hai chòi canh bằng gỗ cũng chỉ còn trơ lại mấy cây cột than. Dã Tượng đặt nồi xuống ngay giữa lỗ cổng, kê ba hòn đá làm bếp, nhóm lửa. Dưới ánh lửa, giữa lớp tro trước cổng, có mấy dấu chân trần còn mới, không có vết móng ngựa. Rồi y đi xuống con suối nhỏ chảy dưới vách đá, múc đầy nước, vo gạo, bắc nồi lên. Lửa cháy bập bùng, soi lên tường đá xám, soi lên lá cờ đỏ rách trên đầu y. Một lúc sau, nồi cơm sôi. Mùi cơm mới bốc lên, theo gió núi, bay dọc vách đá, bay lên phía Tây. Dã Tượng ngồi xếp bằng bên bếp, lưng quay về phía vách núi, hai tay đặt trên đầu gối, không nhúc nhích. – Người trên núi! – Y cất giọng, không lớn, nhưng tiếng vang dội vào vách đá rồi dội lại, ù ù như sấm rền. – Ta là Dã Tượng, dẫn quân dưới kinh thành lên. Kinh thành còn. Ta nấu cơm. Ai đói, xuống ăn. Không ai trả lời. Chỉ có tiếng gió rít qua lỗ châu mai. Rồi, từ trên vách núi, một mũi tên bay xuống, cắm phập vào vai trái y. Mũi tên săn, thân tre, đầu sắt mỏng, chỉ găm hờ vào bắp vai. Dã Tượng đưa tay rút ra, nhìn một cái, đặt xuống cạnh bếp. Y không quay đầu. Y khều thêm củi vào lửa. Mũi tên thứ hai không bắn xuống nữa. Nồi cơm chín. Dã Tượng nhấc nồi xuống, để cạnh bếp cho hơi nóng bốc lên, rồi xới một nắm cơm, nắm lại, ăn một miếng. Ăn xong, y lại ngồi yên như cũ. Canh hai. Canh ba. Lửa tàn dần, y lại khều thêm củi. Sương núi xuống dày, đọng thành hạt trên tóc y, trên vai y, trên mũi tên săn nằm cạnh bếp. Gần tới canh năm, sau lưng y, trên con đường mòn men theo vách núi phía Tây, có tiếng đá lăn rất khẽ. Dã Tượng vẫn không quay đầu. Tiếng bước chân dừng lại cách y chừng mười bước. Rất lâu. Rồi một giọng khàn khàn cất lên, run run, như lâu lắm rồi không mở miệng nói với người lạ. – Kinh thành… còn thật sao? – Còn. – Dã Tượng đáp. – Tiên đế… – Mất rồi. Tam hoàng tử lên ngôi. Niên hiệu Thiên Hưng. Sau lưng y im lặng một lúc. Rồi có tiếng người quỳ sụp xuống đá, tiếng một người đàn ông già nấc lên, cố nén, nén không được, rồi òa ra thành tiếng, như tiếng một con thú bị thương. Lúc ấy Dã Tượng mới quay đầu lại. Đứng trên con đường mòn, lố nhố dưới ánh lửa tàn, là hơn hai chục bóng người. Gầy trơ xương. Áo giáp da rách tươm, vá bằng vỏ cây, quấn bằng da thú. Có người chống gậy. Có người cụt mất một bàn tay. Người quỳ đầu tiên là một lão già tóc bạc gần hết, bàn tay trái mất hai ngón, cây cung săn vẫn còn nắm chặt trong tay phải. Dã Tượng đứng dậy, bưng nồi cơm tới trước mặt lão, đặt xuống. – Ăn đi. * * * Lão già tên là Nông Bách, đội trưởng giữ cổng Ải Bắc, năm nay năm mươi tám tuổi, giữ Ải ba mươi năm. Lão ăn hết một bát cơm mới nói được thành câu. Hai mươi sáu người sau lưng lão ăn như những con sói đói, ăn không kịp nhai, có người ăn xong liền nôn ra, nôn xong lại ăn. Dã Tượng sai người dưới trại mang lên thêm hai nồi cháo loãng, bảo họ ăn cháo trước, cơm để sau. Trời sáng dần. Lê Mẫn, Điền Sơn và mấy đội trưởng khác đã lên tới cổng, đứng vây quanh đống lửa, nghe lão kể. Đầu tháng Chạp, ba vạn quân Đại Hạo kéo tới dưới chân Ải. Trấn thủ dẫn năm nghìn người ra ngoài Ải nghênh chiến giữa đồng trống, chỉ một buổi sáng đã bị thiết kỵ nghiền nát. Trong Ải còn tám trăm người, phó tướng cầm đầu, giữ được ba ngày. Đêm thứ ba, sương mù dày đặc, giặc bắt được một người thợ săn dưới chân núi, tra khảo tới chết, buộc gã dẫn một toán quân men theo đường mòn săn thú, vòng qua vách Tây, đánh vào sau lưng Ải. Phó tướng chết ngay dưới cổng, trên tay còn cầm đao. Người cầm cờ, một thiếu niên mười bảy tuổi, chết theo. – Tiểu nhân gỡ lá cờ trên xác nó xuống. – Nông Bách nói, giọng đều đều, như kể chuyện của người khác. – Rồi dẫn sáu chục anh em trèo vách Đông, chạy vào núi. Mùa đông năm nay rét lắm. Ăn rễ cây, ăn chuột, ăn cả thắt lưng da. Tới giờ, còn hai mươi bảy. – Sao không xuống xuôi? – Lê Mẫn hỏi. – Xuống đâu? – Nông Bách hỏi lại. – Giặc tràn xuống xuôi, đốt tới đâu, khói bốc tới đó, trên núi nhìn thấy cả. Tiểu nhân không biết kinh thành còn hay mất. Không biết tiên đế còn hay mất. Chỉ biết, còn một người sống, thì cái Ải này còn người Lạc Việt. Suốt tháng Giêng, trong Ải có chừng trăm tên lính Đại Hạo giữ, đêm đêm đốt mấy đống lửa canh. Người trong núi không đủ sức đánh, chỉ nằm trên vách Tây mà nhìn. Rồi đầu tháng Hai, từ dưới xuôi, một đoàn quân lớn kéo ngược lên, cờ rách, người bị thương nằm đầy xe, đi cả ngày không dứt. – Đoàn quân ấy nghỉ trong Ải ba đêm. – Nông Bách nói. – Đêm thứ tư, chúng đốt kho lương, đốt chòi canh, đốt cả cổng. Sáng hôm sau, rút sạch lên phía Bắc, không để lại một tên. – Bỏ Ải, sao còn đốt? – Một đội trưởng buột miệng. Điền Sơn, nãy giờ im lặng, lúc ấy mới lên tiếng. – Vì Thạch tướng quân không giữ thứ gì mà phải nuôi. – Lão nói. – Một cái Ải trơ trọi giữa hai vách núi, đằng sau không có lương, đằng trước không có giặc, giữ làm gì? Để lại cho người Lạc Việt. Người Lạc Việt lên giữ, thì phải nuôi. Kho đã cháy, cổng đã cháy, nuôi một người lính trên này, bằng nuôi ba người dưới xuôi. Lê Mẫn tái mặt. – Tức là, hắn bỏ Ải lại, để ta tự vác thóc lên đây mà đói? – Tiểu nhân không biết Thạch tướng quân nghĩ gì. – Điền Sơn cúi đầu. – Tiểu nhân chỉ biết, mười năm theo ông ấy, chưa thấy ông ấy bỏ thứ gì mà không tính. Không ai nói gì. Gió Bắc thổi qua lỗ cổng trống hoác, lạnh thấu xương. Dã Tượng ngẩng đầu, nhìn lá cờ đỏ trên nóc cổng. – Cờ cắm khi nào? – Y hỏi. – Hôm đoàn quân cuối cùng khuất sau đèo. – Nông Bách đáp. – Tiểu nhân đào lá cờ lên. Tháng Chạp, tiểu nhân chôn nó dưới gốc thông trên vách Tây, sợ lỡ mình chết, giặc nhặt được. Đào lên rồi, vá lại, cắm lên đó. – Để làm gì? – Lê Mẫn hỏi. – Hai mươi bảy người, giữ không nổi. Nông Bách im lặng một lúc lâu. – Để ai lên, thì biết. – Lão nói. – Người dưới xuôi lên, thấy cờ, thì biết Ải còn người. Giặc trên kia xuống, thấy cờ, cũng biết. Lão ngẩng đầu, nhìn Dã Tượng. Đôi mắt già đục ngầu, đỏ hoe, nhưng không chớp. – Gần hai mươi ngày nay, tiểu nhân ngày nào cũng trèo lên nóc cổng, nhìn xuống con đường này. Tiểu nhân sợ nhất, là tới lúc chết, vẫn không ai lên. Dã Tượng không nói gì. Y chỉ đặt bàn tay lên vai lão già, rất khẽ, như sợ làm gãy. * * * Mặt trời lên khỏi đỉnh núi, Dã Tượng cho gọi bốn mươi tên hàng binh Đại Hạo tới trước cổng Ải. Chúng đứng thành hàng, co ro trong gió, mắt đảo liên tục từ người khổng lồ sang lỗ cổng trống hoác sau lưng y. Bên kia lỗ cổng, con đường đá vắt qua đèo, đi lên phía Bắc, về đất Đại Hạo. – Nói với chúng. – Dã Tượng bảo Điền Sơn. – Tới Ải rồi. Ai muốn về, về. Điền Sơn nói bằng giọng phương Bắc. Bốn mươi tên lính nhìn nhau. Không tên nào nhúc nhích. – Sao không đi? – Lê Mẫn cau mày. Một tên lính già quỳ xuống, nói một tràng. Điền Sơn nghe xong, thở dài. – Nó nói, quân lệnh Đại Hạo, bỏ ngũ thì chém. Bọn chúng rớt lại dọc đường, theo Đặng Quý cướp bóc cả tháng trời. Về tới doanh, không ai hỏi chúng ốm hay lạc. Chỉ hỏi vì sao không theo quân. – Vậy thì về nhà, đừng về doanh. – Có đứa nhà ở ngay bên kia núi, về được. Có đứa nhà ở tận Hạo Kinh, đi hai tháng đường, dọc đường gặp quan quân là chết. Cuối cùng, mười sáu tên bước ra. Đều là người các làng biên giới, nhà cách Ải chỉ dăm bảy ngày đường. Dã Tượng sai người đong cho mỗi tên hai bát gạo, gói trong mảnh vải. Lê Mẫn nhìn từng bát gạo đổ vào tay kẻ địch, mặt méo xệch như bị cắt thịt, nhưng không nói gì. Hai mươi bốn tên còn lại quỳ xuống, dập đầu, xin ở lại. Kẻ trẻ nhất, gã thiếu niên chừng mười sáu mười bảy tuổi suốt dọc đường cứ ngoái đầu nhìn Dã Tượng, quỳ ở hàng đầu. Điền Sơn hỏi tên, nó lí nhí đáp, tên là Lữ Thất. – Ở thì phải làm. – Dã Tượng nói. Điền Sơn nhắc lại bằng giọng phương Bắc. Hai mươi bốn cái đầu dập xuống đất đá, như gà mổ thóc. Mười sáu tên kia đi qua lỗ cổng, đi lên con đường đá phía Bắc, càng đi càng nhanh, rồi chạy. Tới khúc quanh đầu tiên, có một tên dừng lại, quay đầu nhìn xuống, nhìn lá cờ đỏ trên nóc cổng, nhìn người khổng lồ đứng dưới cổng. Rồi gã cúi đầu vái một cái, quay lưng chạy mất. – Tướng quân. – Lê Mẫn đứng cạnh Dã Tượng, nhìn theo. – Mười sáu cái miệng ấy, về tới bên kia, sẽ kể hết. Trên Ải có bao nhiêu người, cổng đã cháy, kho đã trống, còn có một tên khổng lồ. – Ừ. – Tướng quân không lo? Dã Tượng nghĩ một lúc. – Lệnh bài viết, hạ vũ khí thì tha. – Y nói. – Không viết, tha rồi giữ lại. * * * Buổi trưa, Lê Mẫn bày sổ lương ra trên một phiến đá, tính đi tính lại, càng tính mặt càng đen. Rời kinh mang gạo đủ mười lăm ngày cho bốn trăm người. Đi mất tám ngày. Nay trên Ải, thêm hai mươi bảy người của Nông Bách, thêm hai mươi bốn hàng binh ở lại. Kho Ải đã cháy thành than. Dưới chân núi, làng mạc tan hoang, không mua được một đấu thóc. – Nếu cả bốn trăm năm mươi người cùng ở đây, – hắn nói, – năm ngày nữa là hết sạch. – Đưa bớt người về. – Dã Tượng nói. Hai người bàn tới xế chiều. Cuối cùng chốt lại: một trăm nghĩa binh cùng năm chục lính dẫn xe bò về xuôi. Người Bến Dâu thì dừng lại ở Bến Dâu, dựng lại làng. Xe không thì về tận kinh, xin thóc. Hai trăm năm mươi lính ở lại giữ Ải, cùng người của Nông Bách và đám hàng binh. Người về xuôi chỉ mang gạo đủ tới Lũng Khẩu, tới đó xin Mạc Tư tiếp thóc. Người ở lại nấu cháo, gạo còn lại đủ chừng mười ngày. Người của Nông Bách thuộc rừng, thuộc suối, đi săn, đào củ, thêm được ngày nào hay ngày ấy. – Còn một việc. – Lê Mẫn chấm bút vào nghiên. – Phải cho người phi ngựa về kinh báo tin trước. Đi ngựa, ba bốn ngày là tới. Dã Tượng gật đầu. Chiều hôm ấy, cả Ải Bắc ồn ào như một cái chợ. Lính chặt cây trên sườn núi, kéo về dựng lại chòi canh. Hàng binh khiêng đá lấp những chỗ tường sụt. Người của Nông Bách dẫn một toán đi xem lại đường mòn săn thú trên vách Tây, chỗ giặc đã vòng qua đêm tháng Chạp, tìm cách chặn lại. Dã Tượng một mình vác những thân gỗ lim một người ôm không xuể từ sườn núi xuống, xếp thành đống trước cổng. Mấy hôm trước, ở Lũng Khẩu, y đã phá một cái cổng. Bây giờ, y phải dựng một cái cổng. Lữ Thất theo sau y như một cái bóng, y vác gỗ thì nó lăng xăng dọn đá, y dừng lại nghỉ thì nó chạy đi múc nước. Có lần Dã Tượng quay lại bất ngờ, gã thiếu niên giật mình lùi mấy bước, suýt ngã ngửa xuống dốc. Y đưa tay túm cổ áo nó, xách lên, đặt xuống chỗ đất bằng, rồi đi tiếp, không nói gì. * * * Đêm hai mươi lăm, vầng trăng cuối tháng còn chưa lên. Dã Tượng đứng trên tường Ải phía Tây, nhìn xuống cánh rừng bạt ngàn trải dài tít tắp dưới chân núi. Nông Bách đứng bên cạnh y. Ăn được hai bữa, lão đã có sức đứng lâu hơn. Cạnh lão là một ông già khác, lưng còng, tay chân khẳng khiu, hai mắt lúc nào cũng nhìn về phía rừng Tây. Suốt cả ngày, ông già ấy không nói một câu. Dã Tượng đã để ý tới lão từ sáng. – Vi Chấn, quản tượng của Ải. – Nông Bách nói nhỏ. – Ải có hai con voi cái, kéo gỗ, chở đá sửa tường. Tháng Chạp, giặc phá Ải, một con bị chúng xẻ thịt ngay trong sân. Con kia đứt xích, chạy vào rừng Tây. Từ đó tới giờ, đêm nào lão cũng ra đây ngồi. – Con kia tên gì? – Dã Tượng hỏi. Ông già lưng còng giật mình, quay đầu nhìn người khổng lồ, như không ngờ có người hỏi câu ấy. – Mộc. – Lão đáp, giọng khản đặc. – Nó tên Mộc. Tiểu nhân nuôi nó từ lúc nó mới cao tới ngực tiểu nhân. Hai mươi năm. – Còn sống không? – Không biết. – Vi Chấn lắc đầu. – Rừng Tây có một đàn voi hoang, mười mấy con. Đêm gió thuận, thỉnh thoảng nghe tiếng chúng rống. Tiểu nhân không biết trong tiếng ấy, có tiếng nó hay không. Ba người đứng im trên tường đá. Gió đêm lạnh buốt, thổi rì rào qua ngọn rừng bên dưới như tiếng sóng. Rồi, từ rất xa, từ nơi sâu nhất của cánh rừng Tây, có một tiếng rống vọng lên. Trầm, dài, ngân mãi trong khe núi rồi mới tắt. Vi Chấn nắm chặt lấy mép tường đá, cả người run lên. Nông Bách quay sang nhìn Dã Tượng. Người khổng lồ đứng bất động, hai mắt nhìn chòng chọc về phía tiếng rống ấy, hai bàn tay đặt trên tường đá, lặng lẽ siết lại. Rất lâu, y mới nói. – Người thì tan. Voi thì không. Nông Bách không hiểu. Vi Chấn cũng không hiểu. Không ai trên Ải Bắc, ngoài y, biết rằng Hương Hỏa trong chiếc trống dưới kinh thành còn chưa đầy mười ngày nữa là cạn. Cạn rồi, bốn mươi ngày sau, y cũng sẽ như làn khói nhang bên bờ sông Cái, tan vào trời đất. Nhưng một con voi đã thuần, sẽ sống thêm năm mươi năm. * * * Canh ba, trong lều, Lê Mẫn ngồi trước ngọn đèn dầu, cầm bút, đợi. – Tướng quân đọc, thuộc hạ viết. – Viết. – Dã Tượng ngồi xếp bằng trước mặt hắn, đầu gần chạm nóc lều. – Hai mươi tư tháng Hai, tới Ải. Ải bỏ trống. Có hai mươi bảy người của Ải cũ, giữ cờ. Kho cháy, cổng cháy. Hai trăm năm mươi người ở lại giữ. Gạo đủ mười ngày. Lê Mẫn viết lia lịa. – Rồi sao nữa, tướng quân? – Ta vào rừng Tây. Bắt voi. Ngòi bút của Lê Mẫn khựng lại giữa chừng. – Tướng quân. – Hắn ngẩng đầu lên. – Tướng quân hẹn với bệ hạ mười hai ngày. Hôm nay đã là ngày thứ chín. Dã Tượng im lặng một lúc. Ngọn đèn dầu lay lắt, hắt bóng y lên vách lều, to như một ngọn núi. – Viết thêm một câu. – Cuối cùng y nói. – Câu gì? – Voi không tan.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ