Chương 333: Nhất phu đương khê

Lão giơ cây đao cán dài lên khỏi đầu, và trên đỉnh gò đầu khe, hai gã lính trẻ đánh đá lửa. Bùi nhùi bén. Lá khô dưới chân đống củi bén. Lửa leo lên những cành khô, lan ra, trùm cả đống, bốc cao giữa trời chạng vạng, đỏ rực trên nền mây xám. Từ dưới bản ngó lên, ai cũng thấy. Từ trên Ải ngó xuống, chắc cũng thấy. Lão không ngó lửa lâu. Lão hạ đao xuống, quay vào miệng khe. Cái mũ da đầu tiên đã tụt xuống tới hàng cọc. Người đội nó dừng lại, ngó hàng cọc tre vót nhọn chĩa vào mặt mình, ngó bức đá sau hàng cọc, ngó những mũi giáo đặt trên mặt đá. Người ấy không lùi được. Sau lưng người ấy, người thứ hai, thứ ba đã tụt xuống, chen vào nhau trong lòng khe hẹp. Người ấy lách qua cọc, nghiêng người, chen vào cái lối hẹp lão chừa sát vách trái. Người thứ nhất vừa lách ra khỏi khe, Phan Trung đã đâm, không để người ấy kịp đứng thẳng lên. Mũi đao vào ngực. Người ấy ngã ngửa vào lối hẹp, chặn lối. Người sau phải kéo người ấy vào trong mới lách ra được. Lão chờ. Người thứ hai ra. Lão đâm. * * * Từ đó, lão không đếm. Lão đứng ngay đầu lối lách, hơi chếch về bên phải, chỗ người ra khỏi lối phải quay sang mới thấy lão. Người áo chàm đứng hai hàng sau bức đá, giáo chĩa qua mặt đá, qua vai lão, vào khe. Người nào lách ra mà lão chưa kịp đâm thì gặp giáo. Người nào tránh được giáo thì gặp lão. Người bên kia không ra được hai người một lúc. Lối chỉ vừa một người nghiêng vai. Họ ra từng người. Người ra trước không đợi được người ra sau. Mỗi người ra, là một mình trước cả hàng giáo. Có người ra mà tay còn bám vách, không kịp giơ giáo. Có người ra mà đã giơ khiên che trước mặt, lão đâm vào chỗ khiên không che. Có người ra rồi thì lùi, lùi vào lối hẹp, va vào người đang chen ra phía sau, cả hai cùng kẹt. Lão không đuổi vào trong. Lão đứng đó. Ai ra thì gặp. Trăng ló ra khỏi mây một lúc, nửa vầng, sáng nhạt. Lão thấy được những cái mũ da chen nhau trong lòng khe, lố nhố, đen, như đàn kiến bị dồn vào một kẽ đá. Mây lại che. Tối. Lão đâm theo tiếng. Tiếng sỏi lở khi một người tụt xuống. Tiếng hơi thở gấp khi người ấy chen vào lối. Tiếng vải cọ vào đá. Lão nghe, lão đâm. Có một lần, mũi đao lão cắm vào mép khiên, kẹt. Người cầm khiên giằng lại. Người ấy to, khỏe, chân đã ra khỏi lối lách. Lão không rút được. Lão buông một tay, xoay cán đao, lấy đốc cán thúc ngược vào cằm người ấy. Người ấy ngửa đầu ra sau. Ngay lúc ấy, một mũi giáo từ sau vai lão vươn qua, đâm vào chỗ dưới mép khiên. Lão rút được đao về. Lão không quay lại. Lão biết đó là người đứng đầu hàng. Gã đứng ngay sau vai phải lão từ lúc trời tối, giáo chĩa qua vai lão, không lúc nào xa hơn một bước. Lão nghĩ, ở tuổi lão, đêm nay mà không có cái mũi giáo sau vai ấy, thì lão đã nằm xuống từ đầu canh. * * * Người áo chàm đầu tiên ngã xuống mà không chạm đất; lão chỉ thấy tấm áo rơi trên đá, bên trong trống không. Lão thấy cái ấy từ khóe mắt. Một mũi giáo bên kia đâm qua chỗ hở giữa bức đá và vách, trúng người áo chàm đứng sát lối. Người ấy ngả về phía sau. Mà khi người ấy ngả xuống, không có thân người nào chạm đất. Mấy đốm sáng trắng đục bay lên, tắt ngay. Cây giáo, tấm khiên mây tan theo. Chỉ có tấm áo, cái áo đàn bà trong phố khâu cho từ hồi ở kinh, rơi xuống mặt đá, nhẹ như lá rụng. Người áo chàm đứng sau không lùi. Người ấy bước lên một bước, đứng vào chỗ trống, giáo chĩa ra như người trước đã chĩa. Lão quay lại với lối lách. Lão đâm. Chừng tàn một nén nhang, người bên kia đổi cách. Không chen vào lối lách nữa. Hai, ba người dồn lên sát bức đá, đạp lên hàng cọc đã gãy, bám tay vào mặt đá, định trèo qua. Bức đá chỉ tới ngực. Trèo qua được. Mà trèo lên mặt đá là để cả thân người trước hàng giáo. Người áo chàm hàng đầu không cần ai bảo. Họ hạ giáo xuống, đâm vào người vừa nhô lên khỏi mặt đá. Người ấy rơi ngược vào trong. Người khác lại nhô lên ở chỗ khác. Lại rơi. Có một người lên được hẳn mặt đá, đứng thẳng dậy, giáo giơ cao. Lão quay sang. Người đứng đầu hàng nhanh hơn lão. Kẻ trên mặt đá ngã ngược về phía khe. Từ đó, người bên kia lại chen vào lối lách. Lão hiểu: họ đã thử, và thấy đá xếp tới ngực là vừa. Cao hơn, người bên này không đâm qua được. Thấp hơn, người bên kia bước qua được. Tới ngực, ai trèo cũng phải phơi cả thân. Lão đã thấy người Trống gọi ra tan như thế một lần, hồi kinh thành bị vây, trước cửa đá dưới địa thất: một người thân binh ngã giữa trận, rồi không còn lại gì. Đêm nay còn lại tấm áo. Đêm nay không phải đêm để nghĩ. Gần canh hai, có một quãng lặng. Trong khe, người bên kia dừng lại, không ai lách ra. Lão nghe họ kéo cái gì đó, đẩy cái gì đó, như dọn lối. Lão lùi một bước, tựa lưng vào vách, thở. Người đứng đầu hàng bước lên đứng vào chỗ lão, giáo chĩa vào lối. – Bẩm lão tướng. – Gã nói, không quay lại. – Người của tiểu nhân không có nhà để về. Tiểu nhân nghĩ thế thì cũng nhẹ. Không ai dưới ấy đợi. Lão ngó cái lưng gã. Lão nghĩ một chốc. – Đêm nay người bản về được nhà, là nhờ các ngươi. – Lão nói. – Thế cũng là có chỗ về. Gã không đáp. Gã gật một cái, khẽ, như sợ lão thấy. Trong khe, tiếng chân lại tụt xuống. Lão bước lên, gã lùi lại sau vai lão, như cũ. * * * Canh hai, lão ngó xuống bản. Dưới ấy đuốc đã lố nhố. Mấy chục đốm lửa nhỏ, rải từ đầu bản tới cuối bản, rồi gom lại ở con đường xuống bến. Đi chậm. Lão biết vì sao chậm. Người già đi trước, như lão dặn. Người già thì đi chậm. Trâu dắt theo, trâu không đi đêm quen. Lão nghe được cả tiếng một con trâu rống, xa, giữa tiếng đá cọ nhau trong khe. Đi chậm thế thì tới bến lúc gần sáng. Lão gọi gã đội trưởng lính doanh tới. Gã đang đứng ở hàng thứ ba, dưới chân bức đá, với hai mươi lính doanh, giáo trong tay. Cả buổi tối, hàng thứ ba chưa phải đâm ai. Gã tới, quỳ một gối sau lưng lão. – Các ngươi dẫn người bản xuống bến. Ở đây, người áo chàm với lão phu là đủ. – Phan Trung nói. Gã ngẩng lên. – Bẩm lão tướng, tiểu nhân xin ở lại. – Gã nói. – Mười người dẫn dân là đủ. Mười người ở lại với lão tướng. – Không. – Lão nói. – Bẩm lão tướng... – Người bản đi chậm. – Lão nói, không quay lại, mắt vẫn ở lối lách. – Đường xuống bến tối. Có ai ngã thì phải có người đỡ. Có ai chậm thì phải có người cõng. Hai mươi người là vừa đủ. Đi đi. Gã quỳ đó thêm một nhịp. Lão nghe gã thở. Lão đâm một người vừa lách ra. Lúc lão rút đao về, gã đã đứng dậy. Gã gọi lính doanh. Hai mươi người tụt xuống chân gò, chạy về phía bản, đuốc trong tay. Lão nghe tiếng chân họ xa dần. Một lúc sau, ngó xuống, lão thấy đuốc của họ đã hòa vào những đốm đuốc dưới bản. Đoàn đuốc đi nhanh hơn. Ở đầu đoàn có một đốm sáng đi lên xuống liên tục, chạy dọc đoàn rồi quay lại: chắc là gã trai con ông trưởng bản, đi dồn người. Lão nhớ cái mặt giận chưa nguôi của gã sáng hôm qua. Gã đang dắt người. Thế là được. * * * Trăng lặn, và trên đầu khe, đá bắt đầu rơi xuống từ những gờ cao hơn con đường mòn. Lão nghe tiếng ấy trước. Tiếng đá va vách, rất cao, rồi lăn, rồi va, càng xuống càng to. Một tảng rơi xuống ngay trước bức đá, cách lão mấy bước, vỡ toác, mảnh bắn vào chân lão. Một tảng nữa rơi xuống sau bức đá, giữa hai hàng người áo chàm. Lão ngẩng lên. Không thấy gì. Trời tối hẳn. Trên đỉnh vách, chỗ đường cao, chỉ có đá đen trên nền trời đen. Mà đá vẫn rơi. Lão hiểu. Một phần người bên kia không đi lối mòn xuống khe. Họ đi đường cao, ở trên nữa, đường bọn đội nón đã đi. Họ ở ngay trên đầu lão, ném đá xuống. Lão bảo người áo chàm giơ khiên mây lên đầu. Họ giơ. Đá rơi vào khiên, có tấm đỡ được, có tấm vỡ. Có người áo chàm ngã, rồi chỉ còn tấm áo trên đá. Người sau bước lên. Người bên kia trong khe thấy đá rơi thì dồn ra mạnh hơn. Họ biết người bên ngoài phải ngó lên. Lão không ngó lên. Lão để người áo chàm ngó lên, giơ khiên. Lão ngó lối lách. Ai ra, lão đâm. Lão nghĩ tới mặt tường Ải, ở phía bên kia vách. Chạng vạng, người trên nóc hẳn đã thấy lửa trên gò. Người ở gian phía Nam hẳn đã ra góc nóc phía Tây, đứng đó, ngó về chỗ này, chỉ thấy vách đen và một đốm lửa. Người ấy sẽ không sai thêm ai xuống. Lão đã xin đúng chừng ấy người, không hơn. Lão biết người ấy giữ lời, như sáng hôm qua đã giữ lời không ra tiễn. Lão nghĩ tới năm mươi người bên kia hồi mùa thu, đứng trước đống đá cao quá đầu rồi quay xuống bản. Đêm nay không ai quay xuống. Đêm nay người ta chen nhau ra, vì sau lưng họ có người giục. Lão không biết ai giục. Lão chỉ biết người giục không đi đầu. * * * Quá nửa đêm, vai trái lão nhức tới tận khuỷu tay. Vết thương cũ. Lão đỡ một nhát đao bằng vai ấy, ba mươi năm trước, ở một trận khác, trước một người khác. Mỗi lần trời trở lạnh, nó nhức. Đêm nay trời lạnh, mà lão lại dùng nó cả đêm. Lão đổi tay. Cầm đao bằng tay phải là chính, tay trái chỉ đỡ cán. Đâm chậm hơn. Mà vẫn đâm. Hai tay lão mỏi. Cán đao nặng dần. Lão không ngồi. Ngồi xuống, là không đứng dậy được nữa. Lão biết thế, như người già nào cũng biết. Sau lưng lão, người áo chàm thưa dần. Lão không quay lại đếm. Lão biết từ tiếng: tiếng giáo đặt trên mặt đá ít đi, tiếng thở sau lưng ít đi. Những tấm áo chàm nằm rải bên chân bức đá. Người còn đứng bước qua chúng mà không giẫm lên tấm nào, rồi lại chĩa giáo ra. Lão thấy thế, trong ánh lửa hiệu trên gò hắt xuống. Lão không nói gì. Lửa hiệu trên gò cũng đã lụi. Không ai lên thêm củi. Hai gã lính trẻ đã xuống bản với gã đội trưởng. Lão với tay lấy cái gáo dừa trong vò nước sau bức đá, uống một ngụm. Nước lạnh buốt, đọng mùi đá. Lão đưa gáo cho người đứng đầu hàng. Gã uống, đưa cho người sau. Gáo đi hết một vòng, quay về tay lão, còn một ngụm. Lão đổ ngụm ấy xuống chân bức đá. Có lúc, giữa hai người lách ra, có một quãng ngắn không ai ra. Lão đứng thở. Lão nghe từ trong khe tiếng người bên kia nói với nhau, giọng lạ, gấp. Có một giọng khàn ra lệnh, lặp đi lặp lại. Lão không hiểu chữ. Lão hiểu giọng: người ta đang giục người phía trước đi ra. Một lần, có người lách ra mà mặt hắt lên ánh đỏ của than trên gò: một vệt sẹo dài ngang má. Người ấy không đi đầu. Người ấy lách ra, ngó lão một cái, rồi lùi lại vào khe, nhanh, trước khi lão kịp đâm. Lão không biết người ấy là ai. Lão nghĩ, người dẫn đường thì không đi đầu. * * * Gần sáng, lão ngó xuống bản lần nữa. Dưới ấy tối. Không còn đốm đuốc nào trong bản. Xa hơn, ở chỗ con đường đổ xuống bến, có mấy đốm sáng nhỏ, đi xa dần, khuất sau một khúc quanh. Sau đó không còn gì. Người bản đã xuống tới bến. Hoặc gần tới. Lão thở ra một hơi dài. Hơi thở bay trắng trước mặt, tan. Trời lúc ấy lạnh nhất. Mây đã tan bớt, để lộ mấy chòm sao thưa ở phía Đông, sau vách. Gió không có. Hơi lạnh từ trong khe hắt ra, từ mặt đá dưới chân bốc lên, thấm qua đế giày, thấm qua lớp áo trong. Lão không còn thấy hai bàn chân. Lão thấy cán đao trong tay. Thế là đủ. Lão quay lại với lối lách. Trong khe, lại có tiếng chân tụt xuống. Lão giơ đao. Trên đầu, đá thôi rơi. Lão nghe thấy cái thôi ấy. Mà thay vào đó, có tiếng khác. Tiếng chân. Nhiều. Trên cao, ở trên vách, không phải trong khe. Tiếng chân người đi trên đá, tiếng sỏi lở, càng lúc càng gần, càng lúc càng thấp. Họ đang tụt xuống. Từ đường cao, xuống thẳng mặt vách, xuống phía sau lưng lão. Lão không quay lại. Lão biết sau lưng lão còn bao nhiêu người. Gần sáng, sau lưng lão chỉ còn bảy người áo chàm, và tiếng chân trên gờ đá cao đã ở ngay trên đầu lão.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ