Chương 332: Tuyệt bích lai binh

Sáng mùng bảy, Phan Trung thức dậy trên tảng đá ở miệng khe, và việc đầu tiên lão làm là áp lòng bàn tay lên mặt đá, như sáng nào cũng áp lên cây cột gỗ trong doanh. Đá lạnh, ráp, đọng hơi đêm. Không có vạt lõm nào vừa tay lão. Lão để tay ở đó chừng ba hơi thở mới nhấc lên. Lão đã ngủ như thế, ngồi, lưng dựa vách, đao trên gối, tấm chăn dạ khoác vai. Lão không định ngủ. Lão chỉ nhắm mắt một chốc lúc trăng lặn, rồi mở mắt thì trời đã xám. Lão ngủ ngồi được từ hồi còn trẻ, trong những đêm dài không ai được nằm. Già rồi, cái tài ấy vẫn còn. Chỉ có cái lưng là không như xưa. Lão đứng dậy, chậm, chống cán đao. Hai đầu gối cứng đờ. Vai trái nhức. Người áo chàm ngồi sau bức đá, hai hàng, giáo vẫn đặt lên mặt đá, như đêm qua lão để. Họ đổi phiên lúc nửa đêm. Mấy người ngủ trong lều đã ra, mấy người ngồi đêm đã vào. Không ai báo lão. Họ tự biết. Trời trong. Gió bấc thổi nhẹ từ phía đèo, lạnh. Dưới bản, khói bếp lên từ mấy nóc. Có tiếng gà gáy, tiếng cối giã gạo, đều, xa. * * * Lão nghĩ tới cây cột. Từ cái chiều vua ngồi ghế đá ở góc sân, sáng nào lão cũng ra áp tay lên vạt lõm một cái rồi mới đi tuần, cho tới hôm theo Trống lên Ải. Sáng nay ở doanh cửa Đông, chắc không ai áp tay lên nó. Cây cột vẫn ở đó, gỗ lim sẫm, vạt lõm quay về phía cổng doanh. Lão đã đứng trước nó mấy chục năm. Hồi tiên đế còn trẻ, lão ở đó với tiên đế, hai người ngó lính tập. Hồi đứa con thứ hai của tiên đế còn bé, sáng nào nó cũng ra đó với thanh kiếm gỗ, chém vào cột, nhát nào cũng vào một chỗ. Lão dạy nó đứng tấn, dạy nó cầm giáo. Kiếm thì lão dạy dở. Lão là người cầm quân. Lão không phải thầy kiếm. Đứa bé ấy lớn lên, rồi chết dưới một mũi tên. Ba năm lão ghét ba bộ trên núi vì mũi tên ấy, ghét mà không biết mình ghét nhầm, cho tới chiều tháng Giêng năm nay mới biết. Và có một việc khác lão giữ cho một người khác, từ cái chiều hai người ngồi ở góc sân doanh. Lão không nói với ai. Lão sẽ không nói với ai. Nghĩ tới đấy, lão gác lại. Lão xuống bếp trong lòng gò, uống một bát nước nóng. Uống xong, lão đi một vòng quanh gò. Lính doanh đã dậy từ trước khi trời sáng. Mấy người ngồi dưới chân gò vót cọc, tre chẻ sẵn từ chiều qua, đầu vót nhọn, hơ lửa cho cứng. Lão bảo cắm cọc thành hai hàng thưa phía trong bức đá, trong lòng khe, mũi chĩa vào trong: người tụt xuống tới đây phải lách qua cọc rồi mới tới được lối hẹp, mà lách qua cọc thì không chạy được. Mấy người khác gánh nước từ con suối dưới bản lên, đổ vào mấy cái vò sành đặt sau lều. Một người ngồi mài lưỡi cuốc trên tảng đá, tiếng sắt rít đều. Lão ngó việc. Không ai cần lão nhắc. Lính doanh cửa Đông làm những việc này cả đời. Đào hào, đắp đất, cắm cọc, gánh nước. Họ không giỏi đâm chém như người áo chàm. Họ giỏi làm cho một chỗ đứng thành chỗ đứng được. Lão dừng lại cạnh một gã lính trẻ đang vót cọc, cầm một cây lên, ngắm đầu nhọn, gật, đặt xuống. Gã lính đỏ mặt, cúi xuống vót tiếp, nhanh hơn. * * * Giữa buổi, có người đi lên từ dưới bản. Mấy người đàn bà, gùi trên lưng. Đi đầu là bà già hôm qua, chống gậy, bước chậm mà không dừng. Lính doanh gác dưới chân gò ra đón, đỡ gùi cho mấy người trẻ. Bà già giữ khư khư cái gùi của mình. Bà đi tới chân bức đá, đặt gùi xuống, mở nắp. Trong gùi là cơm nắm gói lá, mấy ống tre đựng canh, một nắm rau rừng, một gói muối. – Dân phụ mang cơm lên cho người của ông tướng. – Mẹ Lục Sình nói. Lão tạ bà. Lão bảo bà không cần. Lính của lão có gạo. – Gạo khác. – Bà nói. – Cơm người bản nấu khác. Lão không cãi. Lão bảo lính doanh chia cơm cho người áo chàm trước. Người áo chàm nhận nắm cơm bằng hai tay, cúi đầu với mấy người đàn bà. Họ không nói được tiếng bản. Họ không nói nhiều tiếng gì. Mà cái cúi đầu ấy thì người bản hiểu. Bà già ngồi xuống một tảng đá cạnh lão, thở. Bà ngó bức đá, ngó hai hàng cọc tre vót nhọn cắm nghiêng trước đá, ngó người áo chàm ngồi ăn. – Mùa thu, người trên Ải cũng chặn chỗ này. – Bà nói. – Dân phụ ở trên Ải, nghe người ta kể. Năm mươi người bên kia xuống bản, ông tướng bảo đừng giết ai. Lão gật. Lão không ngờ bà nhớ. – Người ta kể, hôm ấy có đứa bên kia khóc. – Bà nói. – Trẻ hơn con dân phụ. Bà nói xong thì im. Lão cũng im. Sau bức đá, một người áo chàm cắn nắm cơm, nhai chậm, như sợ hết. Bà hỏi ông tướng có cần nhang không. Trong gùi bà còn mấy nén. Lão nghĩ một chốc. Lão không thờ ai ở đây. Người lão muốn thắp cho thì ở xa, dưới kinh, trong Thái Miếu, trong những thứ lão không hiểu hết. – Bà giữ lấy. – Lão nói. – Thấy lửa trên gò thì bà đi với người già. Đừng đi sau cùng. Bà ngó lão. Bà gật. Bà biết lão nói gì. Bà ngồi thêm chốc nữa mới đứng dậy, đeo cái gùi rỗng lên lưng, dẫn mấy người đàn bà xuống dốc. Bà khuất sau mái gianh đầu tiên, lão mới quay đi. * * * Gần trưa, gió đổi. Lão nghe trước khi thấy. Từ phía Bắc, phía bên kia vách, vọng tới tiếng sừng. Không phải từ trên vách. Từ xa hơn, từ phía đồng trống trước cổng Ải. Một hồi dài, trầm. Lại một hồi nữa. Sau đó là tiếng gì như tiếng gỗ va gỗ, đều, nhiều, tiếng người ta dựng thang. Lão đứng lên tảng đá, ngẩng về phía ấy. Lão không thấy gì. Vách Tây chắn hết. Lão chỉ nghe. Người đứng đầu hàng áo chàm cũng đã đứng dậy, ngó lão. – Bên kia đánh cổng. – Gã nói. – Dàn thang trước cổng. – Lão nói. – Chưa chắc đã đánh. Lão nghe thêm. Tiếng sừng cứ từng hồi, cách quãng đều nhau. Tiếng thang dựng. Mà chẳng nghe tiếng hô xung trận, không có tiếng đá rơi, tiếng người ngã. Lão đã nghe đủ trận ở Ải để biết lúc nào là đánh thật. Bên kia đang làm ồn. Làm ồn trước cổng, cho người trên mặt tường phải ngó ra trước cổng. Lão nghĩ tới mặt tường phía Bắc. Giờ này người trên ấy đang ngó xuống đồng trống, ngó hàng thang mới dựng. Người cầm giáo dài đứng ở góc đống đá. Người áo nâu đứng ở vòm. Người khổng lồ đứng mép Bắc. Người ở gian phía Nam chắc đã lên nóc. Ai cũng ngó về phía trước. Ai cũng phải ngó về phía trước, vì thang đã dựng ở đó. Không ai trên ấy rảnh mà ngó ra sau lưng. Bên kia biết thế. Bên kia muốn thế. Lão quay lại, ngẩng lên vách Tây. Mây đã kéo tới từ phía Tây Bắc, một dải xám dài, thấp, che dần mặt trời. Ánh nắng trên mặt vách tắt từng mảng. Cái gờ lối mòn, sáng nay còn hắt nắng, giờ chỉ là một vệt xám trên nền xám. Lão sai một lính doanh chạy xuống bản, bảo ông trưởng bản cho người gói đồ từ bây giờ. Gói sẵn, đợi lửa. Từ trên gò, lão ngó xuống. Một lúc sau, bản động. Người chạy từ nhà này sang nhà kia. Đàn bà bê thúng ra sân, đàn ông lôi gánh ra cửa. Có người dắt trâu ra khỏi chuồng, buộc tạm vào gốc cây đầu ngõ. Trẻ con đứng giữa đường ngó lên gò. Mấy ông già ngồi trước cửa, không gói gì, chỉ ngồi. Mùa thu, lão nghe kể, có ông già phải ngồi lên cáng mới chịu rời nhà. Lão nghĩ, người bản này đã bỏ nhà một lần, chạy vào rừng một lần. Lần thứ ba, họ biết phải làm gì. Cái biết ấy đắt. Mà có. Quá trưa, trên vách Tây, người canh vách thổi tù và ba hồi dài, và từ chân vách phía ngoài tường, người bên kia bắt đầu leo lên gờ đá. Lão không thấy chỗ họ bắt đầu leo. Chỗ ấy ở phía bên kia, ngoài tường Ải. Lão chỉ thấy, cao trên vách, mấy đốm người đầu tiên nhô ra ở khúc gờ quay về phía Nam. Nhỏ, đen, từng người một, nối nhau, men theo mặt vách. Cách xa như thế, lão không thấy họ bám thế nào, đặt chân thế nào. Lão chỉ thấy họ đi, chậm, mà không dừng. Trên cao hơn nữa, chỗ bốn người canh vách ngồi, có tiếng hô. Đá rơi. Một tảng, rồi một tảng nữa, lăn xuống mặt vách, va vào gờ, bắn ra. Có mũi tên bay xuống từ trên cao. Mấy đốm người trên gờ dừng lại, áp vào vách, xong lại đi. Lão ngó. Bốn người trên cao bắn được một hồi. Kế đó, trên đỉnh vách, có mấy đốm khác hiện ra, không phải người canh vách, đi trên đường cao, ném đá xuống chỗ bốn người ấy ngồi. Một tiếng kêu. Một lúc sau, tù và trên vách thổi một hồi ngắn, rồi im. Lão biết hồi ấy nghĩa là gì. Người canh vách rút về Ải theo lệnh. Hồi ngắn là đã rút. * * * Người đứng đầu hàng tới đứng trước mặt lão, giáo trong tay. – Bẩm lão tướng. – Gã nói. – Tiểu nhân xin dẫn mười người trèo lên gờ, chặn họ trên đó. Chỗ hẹp trên gờ, mình đứng một người, đẩy một người rơi một người. Lão ngó gã. Gã nói thật. Gã không sợ. Lão đã thấy người áo chàm không biết sợ. Lão ngẩng lên cái gờ. Hẹp, chỗ rộng nhất chỉ vừa một bàn chân. Người chặn trên ấy, mỗi lần chỉ đâm được người đứng trước mặt mình. Mà phía sau người ấy là cả hàng dài. Mà trên đầu người chặn, trên đường cao, có người ném đá. – Trên gờ ấy, mình một người, họ một người. Ở đây, mình ba mươi, họ vẫn chỉ một. – Phan Trung nói. Gã lặng đi. Gã nghĩ. Gã gật, chậm, như người vừa được chỉ cho một nước cờ mình không thấy. – Họ xuống tới đây, ra từng người. – Lão nói tiếp. – Người ra trước không đợi được người ra sau. Ở trên kia, họ đứng đông mà không dùng được. Ở đây, mình đứng ít mà dùng được cả. Gã cúi đầu, quay về sau bức đá. Gã nói với người áo chàm mấy câu. Không ai ngẩng lên gờ nữa. * * * Chiều, mây phủ kín trời. Gió tắt. Không khí lạnh, đặc, lặng phắc. Tiếng sừng phía cổng Ải vẫn vọng tới từng hồi, xa. Trên vách, người bên kia vẫn đi. Mỗi lần ngẩng lên, lão lại thấy những đốm người ở những khúc gờ thấp hơn, gần hơn. Có lúc một đốm người tách khỏi vách, rơi, không có tiếng gì vọng tới. Hàng người trên gờ không dừng vì thế. Mỗi khúc gờ lão thấy được, có chừng hai mươi, ba mươi đốm người. Gờ dài gấp mấy chục khúc như thế. Mà người vẫn còn leo lên từ chân vách bên kia, chưa hết. Mấy trăm người. Có thể hơn. Đông bao nhiêu thì cũng ra khỏi khe từng người một. Lão chỉ cần giữ tới tối. Giữ qua đêm thì càng tốt. Dân dưới bản cần một đêm để xuống tới bến. Lão gọi gã đội trưởng lính doanh tới, bảo cho hai người lên đỉnh gò, ngồi cạnh đống củi, đá lửa và bùi nhùi trong tay. Chưa đốt. Đợi lão giơ đao. Gã đội trưởng ngó lão. Gã muốn hỏi bao giờ. Gã không hỏi. Gã chọn hai người trẻ nhất, chân nhanh nhất, cho lên gò. Lão đi một vòng sau bức đá. Lão kéo lại một cây giáo, chỉnh một tấm khiên, bảo một người áo chàm lùi lại một chút. Lão dừng ở chỗ lối lách giữa bức đá và vách bên trái, ngó vào trong khe. Tối. Gió không thổi, mà từ trong khe vẫn có hơi lạnh hắt ra, mang theo mùi đá ẩm, mùi lá mục. Lão nghe được tiếng đá lở, xa, ở trên cao, sâu trong khe. Kế đến là tiếng gì nhỏ hơn, gần hơn, đều đều. Tiếng chân. Tiếng người thở dốc khi tụt xuống một bậc đá. Lão quay lại. Người áo chàm đã đứng cả dậy, hai hàng, sau bức đá. Không ai bảo. Họ nghe như lão nghe. Người đứng đầu hàng ở chỗ sát lối lách, giáo hạ thấp, mũi chĩa ngang tầm ngực người. Lão đi dọc sau lưng họ một lượt. Lão không nói gì. Lão vỗ vai người cuối hàng một cái. Người ấy không quay lại, chỉ gật. Lão nghĩ, ba mươi người này không có tên, không có làng, không có ai đợi. Người ta gọi họ ra từ một chỗ lão không hiểu. Mà họ đứng sau bức đá của lão như lính doanh cửa Đông đứng sau tường đất, vững như thế, im như thế. Với lão thế là đủ để gọi họ là lính của lão. Dưới chân gò, gã đội trưởng đã cho lính doanh cầm giáo, đứng thành hàng thứ ba, thấp hơn, chờ. Lão lùi về tảng đá của mình, nhấc cây đao cán dài lên, cầm ngang. Trời tối dần. Mây vẫn che, trăng chưa ló. Chạng vạng, cái mũ da đầu tiên ló ra ở chỗ hẹp nhất của khe, và sau nó, trên gờ đá, mũ da nối nhau không thấy đuôi.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ