Chương 326: Tam dạ thủ ung

Đêm mùng ba, Thanh Vân ra đóng cổng Thái Miếu, và trước ba chiếc chum nhang có một người đứng không có bóng. Cả ngày trời âm. Gió nồm thổi từ sáng, ẩm, nặng, làm nền gạch dọc hành lang rịn nước, cột gỗ sờ vào thấy dính tay. Người trong phố vẫn tới thắp, ít hơn mấy hôm trước, mà vẫn tới: một bà hàng xôi đầu ngõ, mấy người thợ nhuộm, một ông đồ già chống gậy. Ai cắm nhang xong cũng nán lại một chốc, ngó lên mái Thái Miếu, như ngó xem trên ấy có còn ai không. Chạng vạng, sân vãn người. Mười người áo vải thắp đèn lồng dọc hành lang, từng ngọn. Nàng đi ra cổng để đóng hai cánh, như tối nào cũng làm từ hôm anh nàng lên đường. Trăng lưỡi liềm treo thấp phía Tây, mảnh, vàng nhạt, sắp chạm mái nhà dãy phố bên kia. Nàng đặt tay lên cánh cổng, và thấy người ấy. Người ấy ở trước ba chiếc chum đặt thành hàng dưới bậc cổng, quay lưng về phía nàng, mặt hướng vào chum giữa. Dáng cao. Áo tối màu, dài chấm gót. Ngọn đèn lồng treo ở trụ cổng chiếu xuống, và nàng thấy rõ bóng của chiếc chum giữa đổ dài trên nền gạch, bóng của trụ cổng, bóng của chính nàng. Còn chỗ nó thì nền gạch sáng trơn, như không có ai. Nàng không kêu. Nàng không lùi. Tay nàng vẫn đặt trên cánh cổng. Sau lưng nàng, hai người áo vải gác cổng đã thấy. Nàng nghe tiếng giáo tre của họ chạm vào nhau, khẽ, rồi tiếng chân họ bước lên. Người già nhất đã đi tới sát ngưỡng cổng, giáo tre chĩa ra trước. – Bẩm công chúa, tiểu nhân ra đuổi nó. – Người ấy nói. Nàng giơ tay ngang trước ngực người ấy, không chạm. Nàng nhớ năm ngoái, hôm tam ca về, Cao lão trải ra trước thềm một bộ áo kín cổ, bên trong không có ai. Tam ca kể không nhiều. Mà nàng nhớ một câu: ở Bản Khê, ba người cái Trống gọi ra, như mấy người này, đã đứng trước một thứ như thế, sáng ra người ta chỉ nhặt về được mấy bộ áo không người. – Các ngươi vào trong. Ai lại gần nó, ta không cứu được. – Thanh Vân nói. Người già nhất ngó nàng. Ngó người trước chum. Ngó nàng lần nữa. Ông lùi lại, gọi những người kia, giọng khàn. Mười người áo vải lùi vào sân trong, dồn dưới mái hiên điện, giáo dựng sát người. Không ai vào hẳn trong nhà. Nàng không bảo thêm. Đứng dưới hiên thì xa cổng mấy chục bước. Thế là đủ. Nàng không đóng cổng. Nàng nghĩ, đóng hai cánh lại thì nàng ở bên này, nó ở bên kia, nàng chịu, không rõ nó làm gì. Mở ra, ít ra nàng còn thấy. * * * Nàng đứng trong ngưỡng cổng, một tay vịn trụ gỗ. Người ấy không động. Hai vai không nhô lên hạ xuống như vai người thở. Hai tay buông thõng, khuất trong ống tay áo dài. Gió nồm vẫn thổi qua sân, đèn lồng chao, vạt áo nàng bay. Vạt áo người ấy không bay. Nhang trong ba chiếc chum còn cháy. Chiều nay người ta còn thắp. Nàng ngó những đốm đỏ ấy. Đốm gần người ấy nhất tắt trước. Không phải tàn đi, mà tắt ngay, như có ai bóp đầu nhang giữa hai ngón tay. Đốm bên cạnh tắt theo. Từng đốm, từng đốm, từ chum giữa lan sang hai chum bên. Chừng hết một tuần trà, cả ba chum không còn đốm đỏ nào. Khói cuối cùng lên được một gang thì đứt. Lạnh tới sau đó. Không phải cái lạnh của gió. Gió nồm vẫn ẩm, vẫn ấm, thổi qua má nàng như những đêm cuối xuân khác. Cái lạnh này lặng im. Nó ở quanh ba chiếc chum, như nước đọng quanh chân cột. Nàng ở cách đó hơn chục bước mà thấy hai bàn chân trong giày lạnh dần lên. Mép miệng chum giữa trắng ra một vòng mảnh, lấp lánh dưới đèn. Giá. Đầu tháng Ba, giữa kinh, trên một miệng chum sành. Ngọn đèn lồng treo trên trụ cổng chao mạnh. Ngọn lửa trong lồng dẹt xuống, ngả màu xanh, rồi lại dựng lên. Nó không tắt. Nàng ngoái vào trong. Qua khoảng sân, qua cửa điện để ngỏ, ba ngọn đèn treo dưới xà còn sáng, vàng, đều. Nàng giữ chúng cháy từ hôm ấy. Hôm ấy, ở chỗ ba chum nước dưới mái hiên, nàng đã hứa một câu. Câu ấy giờ nằm ở kia, trong ba ngọn đèn. Nàng quay lại, thẳng lưng. * * * Canh một chưa hết, có tiếng guốc gõ trên đường phố. Một bà cụ đi tới từ phía chợ Đông, lưng hơi gù, tay cầm một bó nhang nhỏ, tay kia xách cái đèn con. Bà cụ đi thẳng tới cổng, tới chỗ ba chiếc chum, như tối nào cũng tới. Bà cụ không thấy người ấy. Hoặc thấy mà mắt già không nhận ra. Nàng bước ra khỏi ngưỡng cổng, ba bước, chắn giữa bà cụ và ba chiếc chum. – Cụ về đi. Đêm nay đừng thắp. – Nàng nói. Bà cụ ngẩng lên, nheo mắt nhận ra nàng, thì cúi đầu. – Bẩm công chúa, dân phụ thắp cho thằng con. – Bà cụ nói. – Nó đi lính, mùa thu năm ngoái không về. – Mai cụ tới. – Nàng nói. – Mai trời sáng hẵng tới. Bà cụ ngó nàng, ngó ba chiếc chum không còn lấy một đốm đỏ, rồi ngó lại nàng. Bà cụ không hỏi. Có lẽ cái lạnh đã chạm tới chân bà. Bà cụ cúi đầu lần nữa, quay đi, tiếng guốc gõ xa dần, nhanh hơn lúc tới. Nàng lùi về ngưỡng cổng. Người ấy vẫn ở đó. Lúc nàng ra chắn, cách nó chưa tới mười bước, nó không quay lại. Lúc nàng lùi về, nó cũng không. Trăng đã lặn. Phố tối. Chỉ còn mấy ngọn đèn lồng của Thái Miếu và một đốm sáng vàng ở một ô cửa xa, nhà ai thức khuya. Nó đứng trước ba chiếc chum tới gần sáng, và suốt đêm ấy không một lần quay mặt về phía nàng. Gần sáng, gà trong phố gáy lượt đầu. Nàng chớp mắt một cái. Khi mở ra, trước ba chiếc chum không còn ai. Vòng giá trên miệng chum giữa đã tan thành mấy giọt nước, chảy xuống thành chum. Nàng ngồi xuống ngay trên ngưỡng cổng, lưng dựa trụ gỗ, và chỉ lúc ấy mới biết hai chân mình run. * * * Hôm sau, người trong phố tới thắp ít hẳn. Chuyện đã lan. Ai kể, nàng chịu. Có lẽ bà cụ. Có lẽ một người thợ nhuộm thức khuya. Người tới thắp vào buổi sáng, thắp vội, cắm vội, không nán lại ngó mái. Có người dừng ngoài cổng, cách ba chiếc chum mấy bước, chần chừ, rồi đi. Quá trưa, không còn ai. Nàng ngủ được một giấc ngắn trong gian nhỏ sau điện. Tỉnh dậy, nàng xuống bếp dặn nấu cháo cho mười người áo vải, rồi đi thêm dầu cho ba ngọn đèn dưới xà. Tay nàng đổ dầu không run. Nàng thấy thế thì yên lòng. Giữa buổi, người áo vải già nhất xin gặp nàng. Ông quỳ ở mép hiên, không ngẩng lên. – Bẩm công chúa, đêm qua tiểu nhân trông thấy nó từ dưới hiên. – Ông nói. – Tiểu nhân không nhớ làng mình ở đâu. Mà tiểu nhân nhớ, ở làng tiểu nhân, người ta bảo thứ gì tới trước nhà ai mà không có bóng, là người nhà ấy chưa được ai đốt cho một nén nhang. Nàng ngó ông. Ông vẫn cúi. – Ông nghĩ nó là người nhà ai? – Nàng hỏi. – Tiểu nhân không dám nghĩ. – Ông nói. – Tiểu nhân chỉ thấy, nó tới trước chum nhang mà nhang lại tắt. Người đi xin nhang thì không làm tắt nhang của người khác. Ông lạy một lạy, lui ra. Nàng ngồi lại với câu ấy rất lâu. Người áo vải nhớ việc tay làm, nhớ lời làng nói, mà không nhớ tên làng. Thứ họ còn nhớ được, nàng biết, thường là thứ đúng. Chiều, người bên phủ Tô công sang hỏi. Nàng bảo người ấy về thưa lại rằng đêm qua có một người lạ ở trước chum, không làm gì, gần sáng thì đi. Nàng không xin thêm người. Người thường mà tới đây thì chỉ thêm người phải tránh xa. Chạng vạng, nó lại tới. Nàng không thấy nó đi tới. Nàng đang ngó trăng, mảnh trăng phía Tây đã dày hơn đêm qua một chút. Nàng cúi xuống, nó đã ở đó, đúng chỗ cũ, quay lưng về phía cổng. Đêm thứ hai, lạnh tới sớm hơn. Mép cả ba chiếc chum trắng ra trước khi trăng lặn. Quá canh một, có người đi vào từ cửa bên. Nàng nghe tiếng chân trên hành lang, bước dài, không vội. Quỳnh đi tới, dừng lại cách nàng một bước, ngó ra cổng. Y lặng rất lâu. Nàng cũng không quay sang. Nàng nghĩ y sẽ đùa một câu, như y vẫn đùa. Y không đùa. – Bẩm công chúa, tại hạ đứng đây với công chúa một lúc. – Quỳnh nói, khẽ. Nàng gật. Y ở thêm một quãng nữa, chừng cháy hết một nén nhang, hai tay chắp sau lưng. Nàng thấy vai y co lại vì lạnh. Y không lùi. – Nó không ngó ai. – Y nói, gần như với chính mình. – Nó tới tìm cái gì đó mà không có ở đây. Nói xong, y cúi đầu chào nàng, đi ra theo lối cũ. Nàng nghĩ về câu ấy suốt quãng đêm còn lại. Nó không tìm nàng. Ba chiếc chum, từ hôm đầu tiên, là chỗ người trong kinh gửi nhang cho những người đã giữ thành, gửi lên điện, gửi xuống gian đá dưới kia. Gian đá giờ trống. Thứ mà người trong kinh gửi tới, giờ gửi đi xa lắm, tới tận chỗ anh nàng. Nàng không nghĩ tiếp. Nghĩ tiếp thì tới đâu, nàng sợ. * * * Chiều mùng năm, Tô Hiến Thành tự sang. Ông đi bộ, chỉ một người hầu theo sau, dừng lại ở ngoài cổng, ngó ba chiếc chum một hồi lâu, rồi mới bước qua ngưỡng. Ông hỏi nàng hai đêm nay có ai bị gì không. Nàng bảo không. Ông hỏi nó có nói gì không. Nàng bảo không nói. Ông gật, chậm. – Lính tuần giữ hai đầu phố từ chạng vạng hôm qua, bảo dân đừng ra đường. – Ông nói. – Công chúa có cần thêm ai ở đây không? – Không cần. – Nàng nói. – Hai đêm nay nó không làm gì ai. Ai tới gần nó, mới có chuyện. Ông ngó nàng một lúc. Nàng nghĩ ông sẽ khuyên nàng vào trong. Ông không khuyên. Ông chắp tay chào, đi ra, tới bậc cổng còn ngoái lại ba chiếc chum một lần nữa. Lúc ấy nàng mới hiểu vì sao đêm qua phố vắng thế. Không chỉ vì chuyện đã lan. * * * Đêm mùng năm, nàng không mang gì ra cổng. Hai đêm trước nàng còn mang theo một tấm áo khoác, một bình nước. Đêm nay nàng để lại hết trong gian nhỏ. Đứng không cần gì. Mười người áo vải lại ở dưới hiên như hai đêm trước. Người già nhất mang ra cho nàng một cái ghế đẩu. Nàng lắc đầu. Người ấy đặt cái ghế xuống cạnh trụ cổng, sau lưng nàng, rồi lùi về hiên. Nàng không ngồi. Mà nàng không bảo mang vào. Trăng phía Tây lặn muộn hơn hai đêm trước. Nàng ngó nó xuống dần sau dãy mái phố, tới giữa canh hai thì khuất. Cả kinh tối. Gió nồm đã tắt từ chạng vạng. Không có tiếng guốc nào trên đường phố. Không có ô cửa nào sáng. Phố đã cài then từ lúc chưa tắt nắng. Nó lại ở trước chum, như hai đêm trước. Nàng ngó nó, và lần đầu nàng nghĩ tới chỗ khác. Tới tam ca ở xa, ở trên núi phía Bắc, đêm nay đang làm gì. Tới cái Trống, đã rời gian đá dưới kia nửa tháng nay, đang ở đâu đó trên ấy với anh, giữa những người nàng chưa thấy mặt. Trên ấy đêm nay có gì, nàng chịu. Tin tam ca gửi về, tin nào cũng ngắn, mà tin gần nhất đã mấy ngày rồi. Nàng đặt tay lên trụ cổng. Gỗ lạnh. Nàng nghĩ, có lẽ đêm nay trên ấy cũng có ai thức trông một cái gì, như nàng ở đây. Vì sao nghĩ thế, nàng chẳng rõ. Nàng để ý nghĩ ấy ở yên đó, không đuổi đi. Quá nửa đêm, lạnh lên tới gối nàng. Mép ba chiếc chum trắng dày hơn hai đêm trước. Ngọn đèn lồng trên trụ cổng chao liên hồi, lửa xanh lè. Nó không tắt. Ba ngọn đèn trong điện cũng không tắt. Nàng ngoái lại một lần, thấy chúng vẫn vàng, rồi quay ra. Gần sáng, nàng chớp mắt. * * * Sáng mùng sáu, trời vẫn âm. Gió nồm lại thổi. Nàng ở trong ngưỡng cổng từ lúc gà gáy tới lúc trời sáng rõ, ngó ba chiếc chum. Mép chum ướt, nước chảy thành mấy vệt dài xuống thân sành. Trong chum, nhang tắt từ mấy đêm trước cắm xiên xẹo, đầu đen, không ai thay. Mười người áo vải cầm chổi ra sân. Người già nhất quét tới gần cổng thì dừng, ngó nàng. Nàng gật. Ông quét tiếp, quét tới tận chân ba chiếc chum, quét quanh chỗ nó đã đứng ba đêm. Chỗ ấy chỉ có nền gạch, khô, sạch, không có gì. Nàng đợi. Chừng ăn xong bữa sáng, đường phố đã có người đi. Người gánh nước, người đi chợ, đứa trẻ chạy theo mẹ. Họ đi ngang cổng Thái Miếu. Có người ngó vào. Có người rảo bước. Không ai dừng. Giữa buổi, nàng vào điện châm thêm dầu cho ba ngọn đèn. Dầu trong đĩa còn gần nửa. Nàng vẫn châm cho đầy. Ba đêm nay đèn không tắt, mà nàng không dám để đĩa nào cạn xuống dưới nửa. Châm xong, nàng nán dưới xà một chốc, ngó ba ngọn lửa nhỏ không chao, rồi quay ra cổng. Mấy bậc thềm ướt nước nồm, nàng đi chậm, tay vịn lan can. Người áo vải già nhất đang ngồi trên cái ghế đẩu cạnh trụ cổng, cái ghế suốt đêm qua nàng không ngồi. Thấy nàng ra, ông đứng dậy, nhường. Lần này nàng ngồi. Nàng đợi tới trưa. Sáng mùng sáu, trước ba chiếc chum không còn ai đứng, mà cũng không còn ai tới thắp.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ