Chương 321: Lạp nhĩ bất văn

Đầu canh hai đêm hai mươi sáu, Thạch Sanh ngồi xuống ở góc nóc phía Tây, gỡ lớp vải bọc cây đàn. Lớp vải ấy đã theo y từ kinh lên, bảy ngày trên lưng, đêm nào cũng nằm nghiêng mà ngủ cho khỏi đè. Vải chàm, gấp ba lớp, buộc dây gai ở hai đầu. Y gỡ nút đầu này, rồi nút đầu kia, chậm, không giật. Cây đàn nằm trong lòng y, gỗ sẫm, dây căng. Y luồn ngón tay qua từng sợi. Không sợi nào ẩm. Đêm lặng. Không một tiếng lá. Trên mặt tường, mấy bó đuốc canh cháy thẳng ngọn, không ngả về phía nào. Trên trời không trăng, chỉ có sao, dày, sáng, như ai rắc một nắm muối lên tấm vải đen. Người khổng lồ ngồi cách y mấy bước, lưng dựa chân cột, cây thương đặt dọc đùi. Từ lúc y lên, người ấy chỉ gật một cái. Ngoài kia, khắp đồng trống, những đốm lửa trại nhấp nháy. Nhiều. Từ chân dốc tới tận mép đồng phía đèo. Mùa thu, y cũng đã ngồi ở chỗ này, ngó những đốm lửa ấy. Mùa thu lửa thưa hơn, và người bên dưới đã ngồi đó lâu, đã đói, đã nhớ nhà. Lúc y leo bậc lên nóc, vua đứng ở chân bậc. Vua không dặn gì. Vua chỉ ngó cái bọc trên lưng y, như đêm hai mươi mùa thu, và gật. Ông già làm nỏ thì không lên. Lão ngồi ở cửa gian ngoài, bên cái bọc dài của lão, ngó y đi qua, nói một câu: tay ngươi biết thì để tay gảy. Y không hiểu hết câu ấy. Mà y nhớ. Y đặt ngón tay lên dây. * * * Y gảy. Y không chọn bài. Y chưa bao giờ chọn bài. Cái đàn này không có bài. Ngón tay y đặt xuống đâu, tiếng ra đó, và tiếng ra rồi thì nó tự đi tìm chỗ của nó. Mùa thu, nó đi tìm những người nhớ nhà. Đêm nay nó sẽ tìm ai, y chưa rõ. Tiếng đàn đi xuống đồng trống, chậm, mỏng. Không vang. Không to. Mà y biết nó đi xa. Trong đêm lặng thế này, nó đi tới tận mép đồng. Dưới sân, có người đang dọn bếp thì ngừng tay. Có người đang đi thì dừng. Y không ngó xuống. Y biết họ đang nghe. Trong Ải đêm nay có người dưới kinh, có hàng binh bên kia, có người áo chàm không nhớ mình từ đâu tới. Ai nhớ gì, y không ngó xuống để biết. Y gảy tới giữa canh hai. Tới đầu canh ba. Ngón tay y bắt đầu mỏi. Y không dừng. Có lúc tiếng đàn chậm lại, như người đi đường dài thả bước. Có lúc nhanh hơn, dồn, như nước xuống ghềnh. Y không bắt nó chậm hay nhanh. Y chỉ giữ cho nó đừng tắt. Mùa thu, đầu ngón giữa y nứt ra lúc gần sáng, y đổi sang ngón khác mà gảy tiếp, không để tiếng đứt quãng nào. Lửa trại bên kia vẫn thế. Không đốm nào tắt sớm. Không đốm nào động. Mùa thu, suốt đêm y cũng chẳng thấy gì động dưới ấy; tới gần sáng mới có người bên kia gọi lên tường. Đêm nay, sáng ra có ai gọi hay không, y chưa biết. Y gảy tiếp. Người khổng lồ ngồi bên cạnh, không động. Một lần, y thấy người ấy nhắm mắt. Một lúc sau, mở ra, ngó xuống đồng trống, rồi lại nhắm. Gần canh tư, y dừng. Ngón tay y đã cứng lại vì lạnh, đầu ngón rát. Y đặt bàn tay lên dây cho dây im hẳn, rồi ngồi đó, ngó xuống. Lửa trại bên kia vẫn sáng đều. * * * Rạng hai mươi bảy, trời trong, gió nhẹ, lạnh. Y không xuống ngủ. Y ngồi trên nóc tới lúc trời hửng, cây đàn đã bọc lại để trên đùi. Người khổng lồ cũng ngồi đó. Hai người cùng ngó trại bên kia hiện ra dần trong ánh sáng xám. Lều vẫn thế. Khói bếp sáng đã bốc lên ở mấy chỗ. Người đi lại giữa các lều. Ngựa được dắt ra suối uống nước. Ở rìa trại phía đèo, không có khoảng trống nào mới. Không lều nào bỏ. – Mùa thu, sáng ra là trại bên kia đã vơi. – Lý Ông Trọng nói. Người ấy nói thế, không phải để trách y. Người ấy nói như người ta nói thời tiết hôm nay khác hôm qua. – Bẩm, tiểu nhân thấy. – Y nói. Y nghĩ tới những người bên kia đêm qua. Họ đã nghe. Đêm lặng thế, không ai không nghe. Mà họ không đi. Có lẽ họ không nhớ nhà. Có lẽ nhà họ xa quá, nhớ cũng không đi được. Có lẽ người cầm đầu họ đã nói với họ một điều gì đó trước khi đêm xuống. Y không biết. Cái đàn này không bắt ai đi. Nó chỉ nói với người ta điều người ta đã có sẵn trong lòng. Mùa thu, lòng người bên kia đầy nhà. Đêm qua, lòng người bên kia không có gì để nó gọi ra. * * * Y xuống sân lúc mặt trời đã lên cao. Dưới hiên bếp, có người dúi vào tay y một bát cơm nóng, bên trên là một nhúm muối trắng với mấy lá rau luộc. Một người áo chàm còn trẻ ngồi xuống cạnh y. Gã ngó cái bọc đàn bên chân y một lúc lâu rồi mới hỏi. – Đêm qua, ngươi gảy cho ai nghe? Y nghĩ. Người áo chàm không gọi y là gì cả, cũng không “Bẩm”. Họ không nhớ tên mình, nên cũng ít khi gọi tên người khác. – Cho bên kia. – Y nói. – Ta cũng nghe thấy. – Gã nói. – Ta nằm trong trại, nghe tới gần sáng. Ta không nhớ được gì. Mà nghe thì muốn nhớ. Gã nói xong thì im, ăn tiếp bát cơm của mình. Y không đáp. Y không biết đáp thế nào với một người muốn nhớ mà không có gì để nhớ. Y chỉ nghĩ, có lẽ cái đàn đêm qua không tìm được ai bên kia, mà đã tìm được một người bên này. * * * Gần trưa, người dưới bản lên. Hai người đàn ông, một già một trẻ, chạy lên dốc từ phía Nam, thở hổn hển, vào tới sân thì đứng lại, ngó quanh, tìm người để báo. Ông già giữ Ải đang ngồi trước gian kho. Hai người chạy tới, nói một tràng tiếng bản. Lính Ải đứng gần nói lại. Sáng nay, người trẻ đi rừng phía Tây bản, tìm măng. Dưới một vách đá cao, chỗ sườn đồi trọc, gã thấy một người nằm. Người lạ. Không phải người bản. Không phải người Ải. Chết. Nông Bách ngó lên nóc cổng, rồi ngó y. Y đã xuống từ nóc lúc ấy, còn ngồi ở hiên bếp. – Ngươi đi rừng giỏi. – Ông già nói với y. – Xuống xem. Ông già cắt hai người lính Ải cũ đi theo y. Người trẻ dưới bản dẫn đường. * * * Đường xuống bản đi nửa buổi, mà người trẻ ấy không đi đường ấy. Gã đi tắt, qua rừng, xuống những khe đá, men những lối chỉ người bản biết. Y theo kịp. Hai người lính Ải thở dốc phía sau. Rừng ở đây khác rừng dưới xuôi. Cây thấp, thân xoắn, vỏ dày, lá nhỏ, cứng, mọc trên đá nhiều hơn mọc trên đất. Y nhận ra mấy thứ cây: một gốc sến, mấy bụi mây, một cây gì đó có quả đỏ mà chim đã mổ hết. Ngày trước, y sống bằng rừng. Chặt củi, đổi gạo, ngủ dưới gốc cây. Y biết đi rừng không phải là biết đường, mà là biết chỗ nào không nên đặt chân. Người trẻ phía trước biết thế. Gã không bao giờ giẫm lên đá phủ rêu, không bao giờ vịn vào cành khô. Phía Tây bản, rừng thưa dần, nhường chỗ cho một sườn đồi trọc, cỏ tranh vàng, đá lộ. Trên sườn đồi ấy, vách núi dựng lên, cao, đá xám, có chỗ mọc mấy bụi cây bám kẽ. Người lạ nằm ở chân vách. Y đi tới, chậm. Hai người lính đứng lại sau y mấy bước. Người ấy nằm nghiêng, một tay gập dưới người, một chân co. Cái nón vành rộng vỡ một mép, nằm cách đầu người ấy mấy bước, ngửa lên. Áo màu đất, rách ở vai. Trên lưng còn buộc một cái bọc dài. Người ấy đã chết từ đêm. Y biết thế từ màu da, không cần chạm vào. Y ngồi xổm xuống bên cạnh. Y cởi cái bọc dài ra khỏi lưng người ấy. Bên trong có một cuộn dây gai dài, một nắm bùi nhùi, hai viên đá lửa, một túi da nhỏ buộc miệng. Không có giấy. Không có thứ gì có chữ. Y mở túi da. Trong túi có mấy viên tròn, vàng đục, viên nào cũng cỡ viên nào, sờ vào thì mềm, hơi nhờn. Y đưa lên mũi. Mùi mật ong, mùi tổ ong cũ. Ngày ở rừng, y đã trèo cây lấy tổ ong nhiều lần; thứ này y biết. Mà chưa bao giờ y thấy ai nặn nó thành viên, bỏ túi mang theo. Y ngó lại người chết. Một bên tai người ấy hướng lên trời. Có cái gì đó trong tai. Trong tai người ấy có một viên sáp vàng đục, nặn tròn, bằng đầu ngón tay út. Y nghiêng đầu người ấy sang, nhìn tai bên kia. Cũng một viên. Y ngồi im một lúc lâu. * * * Y đi dọc chân vách, tìm đường người ấy tới. Chếch về phía Ải, chỗ vách lõm vào, là miệng cái khe nơi con đường mòn săn thú đổ xuống, con đường bám vách mà người bản vẫn đi, và mùa thu năm mươi người bên kia cũng đã đi. Y leo tới miệng khe, xem từng đoạn đất dưới khe. Đất khô, cứng. Có vết giày cũ của người Ải đi canh. Có vết chân hươu. Không có vết giày nào mới, không có vết nào của một người đi một mình trong đêm. Người ấy không đi đường mòn. Y quay lại chỗ người ấy nằm. Y ngẩng lên vách. Vách cao, dựng gần thẳng, đá xám. Trên cao, cao hơn đường mòn nhiều, có một gờ đá nhỏ nhô ra. Trên gờ ấy có một vệt trầy mới, màu đá sáng hơn quanh đó. Người ấy rơi từ trên đó. Đi trên đó trong đêm. Trượt chân. Y không hiểu ai đi trên đó. Đi đâu. Vì sao. Y lấy túi da, nhặt hai viên trong tai người chết bỏ vào. Y không lấy gì khác. Y dặn hai người lính canh chỗ này, dặn người trẻ dưới bản về bảo người trong bản đừng ai động vào, đợi chiều. Đoạn y một mình leo lại dốc lên Ải. * * * Vua đứng ở hiên dãy trại phía Nam khi y lên tới. Lão tướng ở đó. Người khổng lồ đã xuống khỏi nóc, đứng sau vua. Ông già giữ Ải ngồi trên ghế. Y kể, ngắn, từng việc. Người chết. Cái bọc. Cái túi. Hai viên trong tai. Con đường mòn không có vết. Cái gờ đá trên cao. Y mở túi da, dốc mấy viên tròn vàng đục vào lòng bàn tay, đưa lên. Vua cầm một viên. Bóp nhẹ. Nó lún xuống theo ngón tay vua, rồi giữ hình ấy. – Sáp ong. – Lão tướng nói. – Bên kia bịt tai bằng sáp. Lão nói chắc. Lão nói như đã biết từ trước. Lão bảo người ấy là do thám bên kia, đi trước xem đường, nghe chuyện đàn mùa thu thì bịt tai. Đêm qua gảy mà trại bên kia không động, vì người ta đã bịt tai cả. Y im. Y nghĩ tới lửa trại bên kia đêm qua. Hàng nghìn đốm lửa. Bịt tai hàng nghìn người như thế, phải cần bao nhiêu tổ ong? Y chịu. Y không cãi lão tướng. Lão tướng biết đánh trận. Y chỉ biết đi rừng. Người khổng lồ không nói gì. Người ấy ngó về phía vách Tây, phía sau dãy trại, chỗ con đường mòn bắt đầu, ngó lâu. Vua đặt viên tròn ấy lại vào lòng bàn tay y. – Thêm hai người canh vách Tây. – Vua nói với ông già giữ Ải. – Ngồi cao hơn chỗ cũ một đoạn. Ông già gật. Vua không nói thêm. Vua không bảo người chết là do thám. Vua cũng không bảo không phải. Mọi người tản đi. Y cũng toan đi. Vua gọi y lại, khi chỉ còn hai người dưới hiên. – Ngươi nghĩ sao? – Vua hỏi. Y không quen người trên hỏi mình nghĩ sao. Y nghĩ một lúc, nói điều y thấy, không nói điều y đoán. – Bẩm, người ấy không đi đường mòn. – Y nói. – Đường mòn không có vết. Người ấy đi ở trên cao, chỗ không ai đi. Do thám thì đi đường dễ, đi nhanh, về nhanh. Người ấy đi đường khó. Vua gật. Vua không hỏi y đi đường khó để làm gì. Y biết vua cũng không biết. – Ngươi giữ cái túi ấy. – Vua nói. – Đừng vứt. Y buộc túi da vào thắt lưng, cạnh túi tên. Nó nhẹ, mà y cứ thấy nó ở đó, như người ta thấy một hòn sỏi trong giày. * * * Chiều, y xuống lại chân vách với mấy người dưới bản. Họ mang theo một tấm chiếu, mấy cái cuốc. Người trong bản không biết người chết là ai, từ đâu tới. Mà họ không để người ta nằm ngoài trời. Họ đào một cái hố ở chân đồi trọc, chỗ đất mềm hơn, bọc người ấy trong chiếu, đặt xuống, lấp đất. Cái nón vỡ, một người già trong bản nhặt lên, đặt lên trên nấm đất. Một bà già thắp một nén nhang, cắm xuống cạnh cái nón. Bà thắp vì dưới ấy có một người chết, xa nhà. Người trẻ tìm thấy xác sáng nay đứng cạnh y, tay còn cầm cái giỏ măng. Gã ngó lên vách, rồi nói mấy câu tiếng bản. Một người lính Ải biết tiếng nói lại cho y: vách ấy, dê núi cũng không lên. Người bản đi săn cả đời chưa ai lên tới cái gờ kia. Y đứng ở chân đồi, chờ họ xong. Gió chiều thổi từ phía vách xuống, mang theo hơi lạnh của đá. Y ngẩng lên chỗ người ấy rơi xuống, và trên vách đá ấy, y không thấy một lối nào.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ