Chương 320: Cổ nhập Bắc quan

Rạng hai mươi sáu, ở trạm sáu dưới chân dốc, mười tám đôi vai lại nâng hai cây đòn gỗ, đưa cái Trống lên bành. Hắn đứng ở hiên trạm nhìn. Sáng nào trên con đường này cũng thế: người dắt voi ghé vai phía trước, gã tiều phu ở phía sau, mười sáu người lính kinh đỡ hai sườn, một tiếng hô, cả khối đồng sẫm rời bệ gỗ, nhích từng bước tới chỗ con voi quỳ. Họ đã quen. Không ai nói nhiều nữa. Đặt xong, buộc dây, phủ vải chàm, người dắt voi vỗ lên trán con vật hai cái, và nó đứng dậy. Trời hanh. Gió bấc thổi từ phía dốc xuống, khô, mang mùi cỏ cháy ở đâu đó trên đồi. Từ đây ngó lên, đã thấy con đường quan lộ ngoằn ngoèo bò lên sườn núi, mất hút sau mấy mỏm đá, và trên cao, xa, một vệt xám chắn ngang trời. Ải. Ba hôm trước, ở trạm bốn, người ngựa trạm từ Ải xuống gặp đoàn lúc đêm. Tờ của viên phó trấn thủ nói quân bên kia đã qua đèo, lửa trại kín sườn núi. Hắn đọc xong, gấp lại, đưa người áo xanh cất. Hắn không bỏ con voi mà đi trước. Đi trước thì tới sớm hơn một, hai ngày, mà tới tay không. Hắn đã chịu cho con voi định nhịp cả đoàn từ hôm mưa phùn. Hắn giữ lời ấy, dù những đêm sau đó hắn ngủ ít hơn. * * * Gần trưa, đường đi qua bến chân Ải. Bến nằm ở khúc sông chảy sát chân núi, nước xanh đục, chảy xiết hơn dưới xuôi. Mấy chiếc thuyền lương đậu sát bờ, đã dỡ gần hết. Bao gạo, sọt muối chất trên bãi cát, phủ phên, có người canh. Người lặn sông đứng trên mũi thuyền đầu, thấy đoàn thì nhảy lên bờ, chạy tới cúi đầu, báo lương đã lên Ải được một nửa, nửa kia mai lên nốt. Yết Kiêu nói nhanh, gọn, nói xong là chạy về thuyền. Qua bến, đường rẽ lên bản. Người dưới bản đã ra đứng hai bên đường. Hắn không biết họ nghe tin từ bao giờ. Đàn ông, đàn bà, trẻ con, người già, đứng dọc con đường đất đi ngang chân bản, im. Không ai reo. Họ ngó con voi, ngó cái vật tròn phủ vải chàm trên lưng nó, ngó hắn. Có người chắp tay. Có người cúi đầu. Một đứa bé chừng bốn tuổi ngồi trên vai cha, chỉ tay vào con voi, há miệng mà không ra tiếng. Ở gần đầu bản, một bà già đứng riêng, hơi xa đám đông, áo chàm đã bạc, hai tay đan trước bụng. Bà không chắp tay. Bà chỉ ngó. Người áo xanh đi ngựa cạnh hắn nói khẽ: mẹ người lính trẻ có tên khắc trên nóc cổng. Hắn gật đầu với bà khi đi qua. Bà cúi đầu đáp, không nói gì. Đầu bản, nền cái kho cháy mùa thu vẫn còn mấy khối đá ám khói. Đền Nà Lừa nằm lùi vào trong, sau mấy nóc nhà, chỗ đất cao dưới chân đồi, mái thấp, khói nhang bốc lên mỏng. Hắn không dừng. Mà hắn biết, nếu đặt tay lên Trống lúc này, sợi từ chỗ ấy sẽ là sợi rõ nhất. * * * Dốc lên Ải đi mất nửa buổi. Với người đi bộ thì nửa buổi. Với con voi thì lâu hơn. Đường đá, dốc gắt hơn quan lộ dưới kia, có chỗ phải vòng qua những tảng đá lăn từ đời nào nằm giữa lối. Con voi dò từng bước, nhấc chân lên, đặt xuống, dồn sức, rồi mới nhấc chân sau. Người dắt voi đi sát đầu nó, bàn tay không rời vòi nó, tay kia cầm cây côn, gõ vào những hòn đá lỏng cho nó biết mà tránh. Đằng sau, mười sáu lính doanh cửa Đông đi sát hai bên sườn voi, sẵn sàng đỡ nếu bành nghiêng. Bành không nghiêng. Hắn cưỡi ngựa sau voi. Phía trước, Ải lớn dần. Thoạt đầu chỉ là một vệt xám. Sau thành một bức tường. Gần hơn nữa thì thấy được mái dãy trại, thấy được những đốm người đi lại trên mặt tường. Gió bấc thổi xuôi dốc, lạnh dần theo mỗi khúc đường lên. Chiều hai mươi sáu, con Mộc lên tới bãi đất trước cửa phía Nam, và thứ đầu tiên hắn thấy ở Ải là ba nấm đất mới bên đường. Ba nấm đất nằm cạnh nhau, ở mép bãi, chỗ đường rẽ vào cửa. Đất mới vun, mặt nấm còn in vết cuốc. Không bia. Không tên. Trên mỗi nấm có mấy chân nhang cắm sẵn, đã tàn. Hắn xuống ngựa. Hắn đi tới, đứng trước ba nấm đất. Không ai bảo hắn đó là ai. Hắn biết. Tờ báo nói cổng còn. Tờ báo không nói đánh nhau mà không ai ngã. Đoàn sau lưng hắn dừng lại. Con voi đứng. Người dắt voi đứng. Lính đứng. Không ai lên tiếng. Hắn không thắp. Hắn không mang nhang. Nhang là để người ở đây thắp, những người đã đứng cạnh ba người này trên tường. Hắn chỉ đứng. Gió bấc thổi qua bãi đất, thổi bụi đỏ trên ba nấm đất bay lên một chút, rồi rơi xuống. Hắn đứng lâu. Lâu hơn hắn định. Lão trấn thủ kể sau, khi hắn đã vào trong: chiều hai mươi lăm, khi bên kia còn đang đóng thang dưới chân đồi phía Đông, lão cho chôn ba người ở đây, chỗ đất cao, nhìn xuống được đường quan lộ, nhìn xuống được bản. Không chôn trong Ải, vì trong Ải toàn đá. Lính Ải đào, người dưới bản mang chiếu lên bọc. Mẹ Lục Sình cũng lên, đứng đó tới khi lấp đất xong. Lão nói ba người ấy chết ở mặt tường Tây, buổi sáng, không ai nói được ai chết trước. Lão nói chừng ấy rồi thôi. * * * Cửa phía Nam mở. Người khổng lồ đi ra. Y cúi người dưới khung cửa, đứng thẳng lên ở bên ngoài, cao hơn mọi người trên bãi. Áo da cũ, cây thương dài cầm bên mình. Y đi tới trước mặt hắn, quỳ một gối xuống đất. Quỳ rồi, đầu y vẫn ngang vai hắn. – Bẩm bệ hạ, cổng còn. Mất ba người. – Lý Ông Trọng nói. Hắn đỡ y dậy. Tay y lạnh, chai sần, to gấp đôi tay hắn. Người ta bảo hắn, hôm hai mươi tư người khổng lồ chỉ rời nóc cổng một lần, nhảy xuống sân giữa trận rồi lên lại, và từ chiều ấy chưa xuống nữa. Ăn trên đó, ngủ ngồi trên đó. Hôm nay y xuống, đi qua cả sân, ra tới cửa phía Nam, chỉ để nói một câu ấy. – Ba người ấy tên gì? – Hắn hỏi. Y nói ba cái tên. Ba người lính dưới xuôi, lính của Vũ Thành, lên giữ Ải từ mùa xuân năm ngoái. Hắn nhắc lại từng tên, một lần, cho mình nhớ. Người áo xanh đứng sau, không giở sổ. Y cũng nhớ. Lão trấn thủ đã đứng ở cửa, chống gậy, cổ áo kéo lên tận tai. Lão quỳ một gối, lưng không thẳng được, phải chống gậy mà quỳ. Viên phó trấn thủ quỳ cạnh lão. Lính Ải đứng thành hai hàng dọc lối vào. Hắn đỡ ông già dậy. * * * Lối vào của Trống là cửa sau. Cổng Bắc đã chèn đá hộc từ hôm hai mươi ba, cửa lớn cài then, không ai mở. Cửa phía Nam vừa cho con voi đi qua, mà sân trong Ải chật, toàn lều, đá, củi, người. Con voi không vào. Con Mộc quỳ xuống ở bãi đất ngoài cửa phía Nam. Mười tám đôi vai lại nâng đòn. Người dắt voi đằng trước, người tiều phu đằng sau. Cái Trống rời bành, chặng chót của bảy ngày đường, đi qua cửa phía Nam, qua dãy trại, tới dãy kho sát vách Đông. Lão trấn thủ đã cho dọn gian trong cùng. Gian đá, một mặt là vách núi liền, cửa quay về phía Nam, xa cổng, xa vách Tây. Nền gian được rải một lớp cát khô. Ở giữa đặt sẵn một cái bệ gỗ lim. Người ta hạ Trống xuống bệ. Lão già làm nỏ lên tiếng ngay, chỉ chỗ đặt, chỉ chỗ kê. Lão chọn gian ngoài làm chỗ ngủ của mình, đặt cây nỏ bọc vải sát vách. Người Ải đứng ngoài cửa gian, ngó vào. Họ thấy một vật tròn phủ vải chàm. Lão trấn thủ biết vật ấy là gì. Người khổng lồ cũng biết. Hai người ấy đã thấy nó ở kinh. Không ai nói ra. Con Mộc không ở trong Ải. Dã Tượng dắt nó xuống chuồng tạm người ta dựng ở chân dốc phía Nam, cạnh một con suối. Trước khi đi, người dắt voi quay lại, nhìn cái cửa gian đá một lần, rồi mới đi. * * * Trước khi trời tối, hắn lên nóc cổng. Người khổng lồ đi trước. Bậc đá hẹp, dốc. Lên tới nóc, gió thổi thẳng vào mặt, lạnh buốt. Hắn ngó xuống. Đồng trống trải ra dưới chân. Trại bên kia ngoài tầm nỏ, lều nối lều, khói nấu cơm chiều vướng trên mái lều thành từng dải. Ở giữa trại, một đống thang gãy chất cao. Gần chân đồi phía Đông, một khoảng đất đỏ mới lấp, rộng hơn ba nấm đất dưới cửa Nam nhiều lần. Sát chân tường, vài cây thang gãy chưa ai kéo đi. Và ở mép đồng, chỗ đất ngả lên phía đèo, một người cưỡi ngựa xám. Ngồi thẳng. Không động. – Người ấy là ai? – Hắn hỏi. – Bẩm, mạt tướng không biết tên. – Người khổng lồ nói. – Người cầm đầu. Hôm hai mươi tư, người ấy ngồi đó cả ngày, không xuống ngựa. Hắn ngó người ấy. Xa quá, không thấy mặt. Chỉ thấy người ấy ngồi thẳng trên lưng ngựa, vai rộng, như một tảng đá ai đặt ở mép đồng. Ngay dưới chân tường, bên kia vòm, đền gỗ của người bản vẫn còn đứng. Mái phên, bốn cây cột, cái vò cát. Thang gãy nằm quanh nó, cách mấy bước, mà mép phên không sém một chỗ nào. – Bên kia không đốt? – Hắn hỏi. – Bẩm, không. – Người khổng lồ nói. – Hôm hai mươi tư, người bên kia chạy qua chạy lại trước đền cả buổi, chẳng ai đụng vào. Đêm hai mươi hai, người dưới bản xin ra đó thắp, mạt tướng cho. Mạt tướng tưởng sáng hôm sau đền thành tro. Không thành. Vì sao thì hắn để đó. Người khổng lồ cũng chẳng rõ. Xuống nóc, hắn gặp người cầm giáo dài ở chân bậc. Người áo nâu đi bên cạnh hắn. Hai người ấy ngó nhau. Người cầm giáo dài gật đầu. Người áo nâu gật đầu đáp. Không ai hỏi tên ai. Hắn đi tiếp, hai người đi sau hắn, cách nhau một bước. Người cầm thước dẫn hắn đi dọc đạo lũy chạy ngang sân. Tới đầu phía Tây, người ấy dừng lại, chỉ một khúc đất mới đắp, màu sẫm hơn chỗ khác. Chỗ ấy vỡ hôm hai mươi tư, đêm ấy đã đắp lại. Hắn đặt tay lên mặt đất. Cứng. * * * Chạng vạng, hắn đi qua dãy bếp. Một trăm lính doanh cửa Đông đã dỡ đồ vào dãy trại phía Nam, lão tướng của họ đi từng gian, chỉ chỗ nằm, chỗ dựng giáo. Giờ họ ngồi quanh mấy cái nồi lớn cùng lính Ải, ăn chung. Lính dưới xuôi nói giọng kinh, lính Ải nói giọng núi, thỉnh thoảng phải hỏi lại nhau một chữ, mà bát cơm thì chuyền tay nhau không cần hỏi. Thấy hắn, cả dãy bếp đứng dậy. Hắn giơ tay bảo ngồi. Họ ngồi xuống, mà không ai ăn tiếp ngay. Một người lính Ải già, cằm đầy râu muối tiêu, má có vết sẹo cũ, ngồi gần chỗ hắn đứng nhất. Ông nhìn hắn một lúc, rồi hỏi, giọng khàn, không cúi đầu. – Bẩm bệ hạ, bệ hạ lên ở lâu không? Mấy người ngồi gần ông giật mình, có người huých khuỷu tay vào sườn ông. Ông không để ý. – Ở tới khi xong. – Hắn nói. Ông gật, như thế là đủ, rồi cúi xuống ăn. Những người khác cũng ăn tiếp. Hắn nán lại thêm một chút, ngửi mùi cơm gạo cũ, mùi canh rau rừng nấu với muối, rồi đi. Sau lưng, tiếng nói chuyện trong dãy bếp to dần lên. * * * Đêm ấy, hắn đặt tay lên mặt Trống trong gian đá sát vách Đông, và sợi gần nhất chạy lên từ dưới bản, ấm. Ngọn đèn dầu đặt ở góc gian. Lão già làm nỏ ngủ ở gian ngoài, tiếng thở đều. Hắn vén tấm vải chàm, đặt bàn tay xuống mặt đồng. Sợi từ dưới bản lên. Từ đền Nà Lừa, từ những nhà quanh đó, nhà nào có bát hương trên gác bếp. Ấm, gần, rõ như hơi thở người đứng cạnh. Kế đó là sợi từ cái đền gỗ ngoài vòm, mảnh hơn mà vẫn ấm. Sợi từ chính Ải, từ những người trên tường, trong trại, dưới bếp, quấn vào nhau thành một nắm. Và từ phía Bắc, qua cổng, qua đồng trống, qua đèo, vẫn có những sợi lạnh. Như đêm hai mươi hai ở trạm ba. Chỗ người ta thắp vì sợ. Hắn không làm gì với những sợi ấy. Hắn chỉ cảm. Ở kinh, đặt tay lên mặt Trống, hắn thấy cả tấm lưới mà Ải chỉ là một chấm xa. Ở đây, Ải là chỗ gần nhất, và những gì ở kinh thành một chấm xa. Hắn không thấy lạ. Hắn thấy đúng chỗ. Hắn nghĩ tới ba nấm đất ngoài cửa Nam. Không có sợi nào là của riêng ba người ấy. Người chết không thắp. Người thắp cho họ thì thắp cả cho Ải, cho bản, cho người còn sống trên tường. Hương đi vào Trống không mang tên ai. Hắn nhấc tay, phủ lại tấm vải. Ngoài cửa gian, có tiếng chân. Người tiều phu đứng đó, cái đàn còn trong bọc, đeo chéo sau lưng. – Bẩm bệ hạ. – Gã nói. – Gió tắt rồi. Hắn ra khỏi gian, đứng ngoài trời một lúc. Gió bấc ban ngày đã tắt từ chạng vạng. Đêm tối hẳn, không trăng, không một tiếng lá. Khói từ bếp trong Ải bốc lên thẳng. Mùa thu, gã đã gảy trên nóc cổng này một đêm. Gần sáng, bên kia đã có người gọi lên tường xin qua cửa nhỏ. Lần này, người bên kia đã khác. Hắn không biết tiếng đàn có còn làm được gì. Mà không gảy thì chắc chắn không làm được gì. – Đêm nay lặng gió. Gảy đi. – Hắn nói.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ