Chương 317: Tứ canh công quan

Đầu canh tư hai mươi bốn, trăng hạ tuần ló lên khỏi vách Đông, và Phạm Ngũ Lão nghe tiếng tù và dưới đồng trống. Y đã thức từ đầu canh ba. Không ai gọi. Y tự dậy, như bao đêm trước trận, khi thân thể biết trước cái đầu. Y buộc giáp, cầm giáo, lên mặt tường phía Tây, đi dọc hàng người áo chàm đang ngồi tựa lưng vào tường, giáo dựng giữa hai đùi, khiên mây đặt bên chân. Không ai ngủ. Có người nhai một nắm cơm. Có người ngồi nhắm mắt, như đọc thầm một câu gì cho chính mình nghe. Trước khi lên tường, y đã đi qua sân một lượt. Sân tối, chỉ có ánh than từ mấy bếp lửa nấu cơm khuya đã vùi tro. Ở chỗ đạo tường đất chạy ngang sân, người cầm thước còn thức, đang cùng hai người lính cũ kéo hai cái xe chất đá chặn vào lối giữa. Y dừng lại, giúp một tay đẩy cái xe sau cho khít. – Phạm tướng quân lên tường Tây? – Người cầm thước hỏi, phủi tay. – Phải. Người ấy không dặn gì. Người ấy chỉ đưa tay chỉ vào đạo tường đất, rồi chỉ về phía mặt tường Tây, như vẽ một đường từ chỗ này sang chỗ kia trong bóng tối. Y hiểu. Nếu mặt tường không giữ được, thì đường lùi là đường ấy, và cuối đường là chỗ này. – Vinh đếm bước cả rồi. – Người ấy nói. – Từ chân bậc đá trong tới đây. Y gật. Y không hỏi bao nhiêu bước. Y biết người này đếm thì không sai. Đi qua cái lều của hàng binh, y thấy mấy người đã dậy, ngồi quanh đống đá khiêng sẵn, những bó tên buộc bằng lạt, mấy thùng nước. Không ai giao việc cho họ đêm nay. Họ tự dậy. Một người ngẩng lên thấy y thì cúi đầu, không nói, rồi cúi xuống buộc tiếp bó tên trong tay. Đuốc trên tường đã tắt từ nửa đêm. Lão trấn thủ cho tắt. Lão bảo người trên tường cầm đuốc thì người dưới đồng thấy mình, mình không thấy người dưới đồng. Tắt đi, hai bên cùng tối. Mà mình quen chỗ mình đứng. Tiếng tù và ấy trầm, dài, thổi một hơi rồi ngừng. Một tiếng khác, xa hơn, ở phía vách Đông, đáp lại. Xong thì im. Y dừng bước, quay mặt ra đồng. Cả hàng người áo chàm đứng dậy, không cần lệnh. * * * Trăng hạ tuần mỏng, sáng yếu, treo thấp sau vách Đông. Ánh nó chỉ đủ cho y thấy đồng trống bên dưới không còn là một màu đen phẳng. Nó gợn. Nó động. Những cái gợn ấy tiến về phía cổng, không đuốc, không tiếng hô, chỉ có tiếng chân trên cỏ khô, đều, dày, như tiếng mưa đá đầu mùa rào qua một vạt rừng khô. Y nheo mắt. Y thấy những cây thang. Chúng nằm ngang trên vai người, mỗi cây năm sáu người khiêng, tiến lên thành từng dòng song song. Lên hết con dốc, chúng dựng lên. Giữa đồng, ngay trước vòm cổng, có một thứ lớn hơn, đi chậm hơn. Một cái mái gỗ thấp, dài, có chân người bên dưới. Y biết cái ấy để làm gì. Thang chạm tường. Tiếng gỗ đập vào đá vang lên dọc mặt tường, từ chân vách Đông sang chân vách Tây, lúc đầu lác đác, sau dồn dập như ai gõ cửa khắp một dãy nhà. Y không đếm. Ngay trước mặt y có hai cây. Hai cái đầu thang thò lên khỏi mép tường, gỗ mới, còn thơm nhựa thông. – Chạc. – Y nói. Hai người áo chàm cầm hai cây tre dài, đầu chẻ thành chạc, đặt vào giữa hai gọng thang, đẩy. Thang không đổ. Bên dưới có người đã leo lên mấy nấc, sức nặng giữ thang. Hai người áo chàm dồn sức, mặt đỏ, gân cổ nổi. Một người lính Vũ Thành bỏ giáo, xông tới đẩy cùng. Cây thang nghiêng ra, nghiêng ra, rồi ngả hẳn về phía đồng, kéo theo những người đang bám trên đó. Tiếng kêu từ bên dưới vọng lên, rồi tắt. Cây thứ hai, người bên kia đã lên tới nấc gần cuối. Y thấy một cái đầu đội mũ da ló lên khỏi mép tường. * * * Dưới vòm cổng, có tiếng gỗ va. Tiếng ấy không giống tiếng thang chạm đá. Nó trầm, nặng, dội vào lòng vòm, vang khắp mặt tường. Y cảm thấy nó dưới chân, qua đá, qua đế giày. Một tiếng. Ngừng. Một tiếng nữa. Cái mái gỗ thấp dưới đồng đã tới chân cửa lớn, và súc gỗ dưới mái ấy đang húc. Tiếng thứ ba chưa kịp tới. Trên nóc cổng, người khổng lồ đã cúi xuống. Y thấy cái dáng cao ấy đứng ở mép nóc, ngay trên vòm, hai tay nhấc một tảng đá hộc lên khỏi đầu. Tảng đá ấy hai người thường khiêng không nổi. Người khổng lồ giữ nó trên đầu một nhịp thở, rồi buông. Tảng đá rơi thẳng xuống cái mái gỗ. Y không nhìn chỗ nó rơi. Y nghe. Tiếng gỗ vỡ. Tiếng người. Sau đó là im. Súc gỗ không húc nữa. Người khổng lồ đã nhấc tảng đá thứ hai. * * * – Giáo đâm xuống, không với ra. Ai với ra, người bên cạnh kéo về. – Phạm Ngũ Lão nói. Y nói câu ấy lần thứ ba trong đêm. Lần đầu là khi lên tường. Lần thứ hai là khi người áo chàm đầu tiên vươn người ra ngoài mép tường để đâm cho tới một cái đầu thang, suýt ngã, người bên cạnh túm thắt lưng kéo lại. Lần này là khi cái đầu đội mũ da ló lên ngay trước mặt y. Người áo chàm gần nhất đâm xuống. Không với. Giáo đi thẳng xuống, theo mặt tường, vào chỗ người ấy vừa ló lên. Cái mũ da biến mất khỏi mép tường. Người áo chàm rút giáo về, đứng thẳng, thở. Tay gã run. Gã nhìn y. Y gật đầu với gã. Không khen. Chỉ gật. Gã thôi run. Những người này, tháng Giêng mới từ Thái Miếu đi thành hàng ra bãi tập cửa Bắc, hỏi tên thì không ai nhớ, chỉ nhớ mình từng giữ cửa cung. Cửa cung có thềm, có hiên, người tới thì tới trên đất bằng. Chưa ai trong họ giữ một mặt tường mà người bên dưới leo lên. Một tháng trên bãi tập, y dạy họ một thứ: khiên trước, giáo sau, không ai đứng một mình. Giờ họ đứng trên tường thật, và người bên dưới leo lên thật. Giữa hai đợt thang, một người hàng binh khom lưng chạy dọc mặt tường, sát mép trong, ôm một bó tên, đặt xuống cạnh mỗi người cầm cung, rồi chạy tiếp. Sau gã là một người khác xách thùng nước, múc từng gáo cho người trên tường uống. Người áo chàm sát cạnh y uống một ngụm, nhổ ra một nửa, uống tiếp. – Bẩm tướng quân. – Gã hỏi, khẽ, giọng còn non. – Người ngã ra ngoài kia, có sống không? Y không đáp ngay. Gã hỏi không phải vì thương người bên kia. Gã hỏi vì gã chưa biết mình vừa làm gì. – Không biết. – Y nói. – Ngươi đứng đây thì ngươi sống. Đâm tiếp. Gã gật, quay lại chỗ mép tường. Gã không hỏi nữa. Y đi dọc hàng. Chỗ nào có thang, y dừng lại một nhịp, xem người của y đẩy, đâm, rút. Chỗ nào có người đứng lệch, y đẩy vai người ấy về hàng. Không quát. Quát thì người ta giật mình. Người giật mình trên tường thì ngã. Một người lính Vũ Thành chen giữa hàng áo chàm, mặt đầy râu, giáp da bạc. Ông đã ở Ải từ tháng Hai năm ngoái, đã đứng trên tường này mùa thu. Ông đâm xuống, rút về, đâm xuống, đều như người giã gạo, không nói một tiếng. Người áo chàm bên cạnh ông nhìn ông mà đâm theo nhịp ấy. * * * Trời xám dần. Trăng hạ tuần nhạt đi trên nền trời. Đồng trống bên dưới hiện ra từng phần: những cây thang đổ ngổn ngang ở chân tường, những cái mái gỗ vỡ dưới vòm, và người. Đồng trống đen người. Không phải những cái gợn như lúc canh tư. Một khối đen đặc, dày, từ chân tường lùi ra tới tận mép đồng phía đèo, và ở giữa khối ấy những lá cờ đen viền đỏ đã giương lên. Y thấy người cưỡi ngựa xám. Ở mép đồng, ngoài tầm nỏ, ngồi yên trên lưng ngựa. Không xông lên, không chỉ trỏ. Chỉ nhìn. Những cây thang mới lại dựng lên. Nhiều hơn. Người leo lên nhiều hơn. Trên nóc cổng, người khổng lồ đứng thẳng dậy giữa hai lần ném đá, ngó xuống mặt tường phía Tây. Y ngẩng lên. Người ấy gọi xuống, giọng không to mà vang, át được tiếng gỗ, tiếng người, như tiếng một hòn đá lớn lăn qua lòng khe. – Cổng còn. Phạm tướng quân giữ mặt Tây. – Lý Ông Trọng nói. Y giơ giáo lên một lần, đáp. Người ấy quay lại phía vòm cổng, cúi xuống, nhấc một tảng đá nữa. Cổng còn. Y biết thế là đủ. Cái cửa lớn bằng gỗ bịt sắt, súc gỗ húc mấy lần mà không vỡ, vì người trên nóc không để súc gỗ húc tới lần thứ ba. Chừng nào cổng còn, người bên kia chỉ có một đường vào: qua mặt tường. Và mặt tường phía Tây là của y. Dưới vòm cổng, lão trấn thủ không lên tường. Lão già, chân yếu, lên bậc đá cũng phải dừng hai lần. Lão ngồi trên một cái ghế gỗ đặt ngay dưới chân bậc lên nóc, gậy chống giữa hai đầu gối, và từ chỗ ấy, lão sai người. Đá hết trên nóc thì lão sai hàng binh khiêng lên. Tên hết ở mặt Đông thì lão sai chuyền sang. Người bị thương được dìu xuống thì lão chỉ chỗ đặt. Sau lưng lão, cửa lớn cài then, chèn đá hộc từ chiều qua; ai vào được sân mà muốn mở cửa từ phía trong thì phải dỡ đá ngay dưới chân người trên nóc. Y nghe giọng lão vọng lên từ dưới vòm, khàn, đều, không lúc nào cao hơn lúc nào. Nông Bách đã giữ cái Ải này lâu hơn bất cứ ai ở đây. Lão biết người ta cần một cái giọng đều khi mọi thứ khác đều không đều. * * * Mặt tường phía Tây có một chỗ y đã lo từ hôm lên tới đây. Sát chân vách Tây, ngoài tường, có một đống đá lở. Đá to đá nhỏ đổ chồng lên nhau, cao gần tới nửa tường. Đá lở từ vách xuống từ bao giờ không ai nhớ, ngoài tường một đống, trong sân một đống; người cầm thước lấy đống trong sân đắp đạo tường đất, còn đống ngoài tường thì không ai ra dọn được. Từ đỉnh đống đá, bám vào vách núi, người leo được lên tới ngang mặt tường. Chỗ ấy không cần thang. Y đã đặt ở góc ấy mười người áo chàm khỏe nhất, và năm lính Vũ Thành. Gần sáng hẳn, bên kia leo lên chỗ ấy. Y không thấy họ từ lúc đầu. Họ không đi cùng thang. Họ đi sau, khi trên tường mọi người đang bận đẩy thang, đâm xuống. Họ nhẹ, không giáp, không khiên, mỗi người một cây đao ngắn. Họ leo từ đỉnh đống đá lên vách núi, bám gờ đá, bám rễ cây, như thằn lằn bám vách. Tới ngang mặt tường, họ nhảy qua. Một người lính Vũ Thành ở góc ấy quay lại thì đã có hai người bên kia đứng trên mặt tường sau lưng ông. Y chạy tới. Người áo chàm ở góc ấy đã quay giáo lại, đâm. Một người bên kia ngã khỏi tường, rơi vào trong sân. Một người nữa nhảy qua. Thêm hai. Thêm năm. Họ cứ thế tràn qua từ vách núi, như nước tràn qua chỗ bờ đê thấp. Hai lính Vũ Thành ngã khỏi tường trong chỗ ấy, ngã vào phía trong, xuống sân. Y thấy, mà chân y vẫn bước tới. Y chặn giữa góc tường, giáo trong tay, đâm, rút, đâm. Người áo chàm đứng sát hai bên y, khiên trước, giáo sau, như y đã dạy. Họ không lùi. Mà người bên kia vẫn tràn qua. Đẩy được người này xuống thì người khác đã nhảy lên. * * * Mặt trời lên. Gió vẫn lặng. Trời trong. Y tựa vào góc tường, thở. Vạt áo trên vai y toác một đường, chỗ một mũi đao trượt qua mép giáp. Mũi đao không tới da. Quanh y, người áo chàm vẫn đứng, mà mặt họ đã khác lúc canh tư. Mặt người đã thấy người khác ngã. Y nhìn xuống sân trong. Đã có mươi người bên kia vào được sân. Họ tụt xuống từ mặt tường Tây theo những bậc đá trong, tụ lại ở góc sân, đông dần. Chưa xông lên. Họ đang chờ đủ người. Phía sau sân, cách cổng một quãng, là đạo tường đất người cầm thước đắp, chạy ngang từ chân vách Đông sang chân vách Tây. Cao ngang vai. Giữa có một lối hẹp, đã chặn bằng hai xe đá. Sau đạo tường ấy, người cầm thước đứng với hai người lính cũ, và hàng người cầm giáo dài. Y nghĩ. Y có thể giữ góc tường này. Giữ thêm một lúc, hai lúc. Người áo chàm sẽ đứng tới khi ngã. Họ đã học đứng, chưa học lùi. Y dạy họ đứng trước, vì đứng khó hơn. Giờ y phải dạy họ lùi, ngay trên tường, giữa trận. Đời trước, y đã thấy những người đứng chết ở một chỗ không cần đứng chết. Y đã thấy những tướng giữ một khúc tường vì không chịu nhường khúc tường ấy, và mất cả người lẫn tường. Mặt tường Tây không phải chỗ để người áo chàm chết. Chỗ để họ đứng là phía sau, nơi người bên kia phải đi qua sân trống mới tới được. Y gọi người đội trưởng áo chàm ở gần nhất. – Từng hàng. – Y nói. – Hàng sau lùi trước. Hàng trước lùi sau. Giáo quay ra, không quay lưng. Xuống bậc đá trong, về sau đạo tường đất. Người ấy nhìn y, mắt mở to, rồi gật. Lệnh truyền dọc hàng, từ người này sang người kia, khẽ, không hô. Hàng sau bắt đầu lùi. Bước một, quay đầu ngó lại, bước hai. Hàng trước giữ, giáo vẫn đâm ra. Người bên kia thấy hàng áo chàm lùi, xông lên. Hàng trước đâm, giữ, rồi lùi theo. Gần trưa, y cho người áo chàm lùi khỏi mặt tường phía Tây, từng hàng, giáo vẫn quay ra, về sau lũy.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ