Chương 315: Lĩnh thượng hắc kỳ

Rạng hai mươi hai, nửa vầng trăng còn đứng lưng trời phía Nam khi Lý Ông Trọng đứng dậy khỏi chỗ ngồi đêm. Y không ngủ trên nóc cổng. Y chỉ ngồi, lưng dựa vào chân cột, cây trường thương đặt dọc đùi, mắt nhắm một nửa. Một nửa ấy đủ cho y nghe gió đổi, nghe một hòn đá lăn trên dốc, nghe tiếng ngựa hí ở rất xa nếu có. Đêm qua không có tiếng ngựa nào. Chỉ có gió bấc, khô, thổi suốt đêm, mang theo mùi đá lạnh từ phía đèo xuống. Trời trong. Tuyết trên đèo mỏng dần từ cuối tháng Giêng, tới giờ chỉ còn sót lại từng dải bạc nằm trong khe đá phía khuất nắng. Đường đá từ chân dốc bò lên đỉnh hiện rõ từng khúc, như một sợi dây xám ai thả lỏng trên sườn núi. Dưới sân, người áo chàm đã dậy. Họ tập từ lúc trời chưa sáng, sáng nào cũng thế từ hôm lên tới đây. Trăm người, chia thành hàng, hàng trước khiên mây kề nhau, hàng sau giáo cán dài thò qua mép khiên. Một tiếng hô, hàng trước quỳ xuống, hàng sau đâm qua đầu hàng trước. Một tiếng hô nữa, cả hàng lùi ba bước, khiên vẫn giữ, giáo vẫn quay ra. Người cầm đầu họ đi dọc hàng, không quát, chỉ đẩy nhẹ vai người nào đứng lệch. Y ngó họ giây lát. Họ tập đều hơn hôm đầu. Hôm đầu, có người lùi thì vấp chân người sau. Giờ không ai vấp nữa. * * * Giữa buổi, có người ngựa trạm từ phía Nam leo dốc lên. Ngựa đổ mồ hôi, người cưỡi bụi đỏ từ mũ tới giày. Lính cửa phía Nam mở cho vào. Người ấy không xuống ngựa ở sân, mà đi thẳng tới chỗ lão trấn thủ đang ngồi phơi nắng trước gian kho, rút một cái ống tre trong ngực áo ra, dâng bằng hai tay. Nông Bách mở ống, rút tờ giấy, đọc. Lão đọc lâu. Đoạn lão đứng dậy, chống gậy, ngẩng lên nóc cổng, gọi. – Tướng quân! Chữ người áo xanh dưới kinh! Y không xuống. Lão cũng không đợi y xuống. Lão đọc to, ngay giữa sân, cho cả y trên nóc lẫn lính dưới sân cùng nghe. Tờ ấy viết từ rạng mười chín. Vua đã rời kinh, lên Bắc. Đi cùng voi, đi chậm. Chừng ngày hai mươi sáu thì tới. Lão đọc xong, cuộn tờ giấy lại. Dưới sân không ai reo. Mà y thấy mấy người lính Vũ Thành đang khiêng đá quay sang ngó nhau, có người gật đầu, có người nhổ nước bọt vào lòng bàn tay rồi khiêng tiếp, mạnh hơn. Người áo chàm không ngừng tập. Người cầm đầu họ chỉ ngoái lên phía nóc cổng một lần, như hỏi y nghe chưa. Y gật. Đi cùng voi. Y nghĩ, voi đi chậm thì người đi cùng voi cũng phải chậm. Vua chịu đi chậm thì có cái gì đó phải đi theo vua mà không đi nhanh được. Y không đoán đó là cái gì. Y không cần đoán. * * * Trưa, Diêu Cửu mang cơm lên nóc cổng. Gã là người bên kia sang từ mùa thu, giờ ăn ở trại hàng binh, ngày khiêng đá, tối ngủ cạnh người làng gã. Từ tháng Chạp, gã tự nhận việc mang cơm cho y, không ai giao. Gã bưng cái mâm gỗ, trên mâm một bát cơm to bằng cái nồi con, một đĩa rau luộc, một nắm muối, leo từng bậc, không làm đổ hạt nào. Y ngồi xuống bậc cuối, ăn. Gã chờ bên cạnh, mắt ngó lên đèo. Đèo vẫn trong, vắng. – Bẩm tướng quân. – Gã nói, khi y ăn gần xong. – Người bên kia tới, hàng binh chúng tiểu nhân đứng đâu? Gã nói tiếng bên này chậm, từng chữ một, câu nào cũng như đã tập trước dưới bếp với gã trung niên cụt tai. Y biết gã hỏi gì. Gã không hỏi chỗ đứng. Gã hỏi người ta có bắt gã cầm giáo đâm xuống những người cùng quê với gã không. – Đứng chỗ khiêng đá, chuyền tên. – Y nói. – Lên tường là việc của lính. Gã cúi đầu. Gã không cảm ơn. Gã cầm cái mâm không, đi xuống. Được mấy bậc, gã dừng lại, ngoái lên. – Nếu tiểu nhân xin lên thì sao? Y nhìn gã. Gã gầy, nhỏ, cái cổ ló ra khỏi áo như cổ con gà. – Thì xin lão trấn thủ. – Y nói. – Lão cho, thì lên. Gã gật, đi tiếp. Y không biết gã có xin không. Y nghĩ người ta đổi bên một lần đã khó. Ở trên tường mà đâm xuống bên cũ, khó gấp mười. * * * Quá trưa hai mươi hai, Lý Ông Trọng ngó từ nóc cổng lên, thấy chỗ cột mốc trên đỉnh đèo sẫm lại. Lúc đầu y tưởng là mây. Có những ngày mây thấp sà xuống đỉnh, đậu ở đó một lúc rồi trôi đi, để lại một vệt tối trên đá. Mà hôm nay trời trong. Không có mây nào. Y lặng người, nhìn. Chỗ sẫm ấy không trôi. Nó lan ra. Từ một điểm nhỏ quanh cái cột đá, nó loang sang hai bên, dày lên, rồi bắt đầu chảy xuống theo con đường đá, chậm, đặc, như mật đổ khỏi miệng hũ. Đầu dòng chảy ấy đi trước, mỏng. Sau nó dày dần. Y nhìn mãi mà không thấy đuôi. Y không đếm. Mùa thu y đã đếm, đứng ở chính chỗ này, đếm từng toán người bò lên dốc. Lần này y biết đếm cũng vô ích. Từ đây lên tới đó xa quá, mà dòng người thì không ngớt. Người lính đứng gác bên cạnh y cũng đã thấy. Mặt gã tái đi. Gã toan chạy xuống báo. – Đừng chạy. – Y nói, không quay lại. – Đi xuống. Báo lão trấn thủ. Đi, đừng chạy. Gã đi. Y nghe tiếng chân gã trên bậc đá, cố giữ cho đều mà vẫn nhanh. Y nhìn dòng người ấy bò xuống. Một lúc sau, ở đầu dòng, y thấy được những chấm nhỏ có hình ngựa. Đi đầu là ngựa. Sau ngựa là người đi bộ, dày, đen. Trong dòng người có những chấm màu sẫm hơn, giương cao, lắc lư theo bước đi. Y đoán là cờ. Gió bấc thổi từ đèo xuống, xuôi về phía y, mà những lá ấy không bay. Chúng còn cuộn quanh cán. Lão trấn thủ lên tới nóc cổng lúc mặt trời đã ngả. Lão leo bậc đá rất chậm, chống gậy, thở dốc, lên tới nơi thì đứng vịn tường thở mấy hơi mới nói được. – Bẩm tướng quân… – Lão nói, rồi thôi. Lão ngó lên đèo. Lão không cần nói nữa. Hai người đứng đó, một già một cao, cùng nhìn lên. Dòng người đã xuống tới chỗ hốc đá giữa dốc, nơi hai người canh của Ải vẫn ngồi. Y nghĩ tới hai người ấy. Nếu họ còn ngồi đó, giờ họ đã ở giữa dòng. – Hai đứa ở hốc đá… – Lão trấn thủ nói. – Họ về. – Y nói. – Họ đi đường tắt. Y không biết chắc. Y chỉ biết hai người ấy là lính Ải cũ, người dưới bản, sinh dưới chân đèo, đi đường núi từ lúc biết đi. Họ có đường của họ. * * * Chạng vạng, hai người canh về. Họ về từ phía vách Tây, không phải từ con đường chính. Họ vòng qua rừng trên sườn núi, bắt vào con đường mòn săn thú bám vách, xuống lối đá sau dãy trại. Hai người canh vách thấy bóng người trong lùm cây, gọi nhau, giương cung. Y quát sang một tiếng. Cung hạ. Hai người ấy xuống tới góc sân. Áo rách ở khuỷu, ở gối, tay xước đầy vết đá cứa, môi khô nứt. Một người đeo cái túi vải bên hông, túi lép kẹp. Gã lộn túi ra cho y xem khi y xuống tới sân: chỉ còn mấy hạt gạo rang dính ở đáy. – Ăn hết từ trưa. – Gã nói. – Đi đường tắt thì không dừng được. Y bảo người mang nước, mang cơm. Hai người tu một hơi cạn bát, mà chưa ăn. Họ còn phải báo. – Bẩm tướng quân, kỵ đi đầu, cờ đen viền đỏ, không thấy xe lương. – Người lính nói. – Bao nhiêu kỵ? – Lão trấn thủ hỏi. Người lính lắc đầu. – Bẩm, không đếm được. Đi qua chỗ chúng tiểu nhân ngồi từ quá trưa tới lúc chúng tiểu nhân bỏ đi, chưa hết kỵ. Cả sân lặng đi. Lão trấn thủ chống gậy, mắt ngó xuống đất. Người áo chàm đứng thành hàng sau lưng y, đã thôi tập từ lúc nào. Người cầm đầu họ đứng ở đầu hàng, tay đặt trên mép khiên. – Không thấy xe lương. – Y nhắc lại. – Bẩm, không. – Người lính nói. – Toàn người với ngựa. Người đi bộ gánh đồ, mà không có xe. Hồi tháng Chín, bên kia có xe lương, đi chậm, kéo dài từ đèo xuống tới đồng. Có xe lương thì đi chậm, mà đứng lâu được. Không có xe lương thì đi nhanh, mà không đứng lâu được. Người cầm quân bên kia lần này chọn đi nhanh. * * * Lúc trời sắp tối, người dưới bản lên. Y nghe tiếng họ trước khi thấy họ. Tiếng nói khe khẽ, tiếng chân trên con đường đá từ phía Nam lên, tiếng một đứa trẻ hỏi gì đó, bị người lớn suỵt. Họ lên tới chân tường mặt trong, dừng lại ở đó, đứng thành một đám. Phần đông là các bà, các chị, mấy ông già đi sau cùng. Người nào cũng cầm một bó hương, có người ôm một gói gì đó trong vạt áo. Đứng đầu là một bà già. Y biết bà. Bà là mẹ của người lính trẻ mà tên được đục vào đá ở chân cột trên nóc cổng này, chỗ y ngồi mỗi đêm. Y bước qua cái tên ấy mỗi lần lên xuống. Nông Bách ra hỏi họ muốn gì. Bà già nói, giọng run mà rõ. Người dưới bản nghe tin bên kia đã qua đèo, từ người lão trấn thủ sai xuống lúc quá trưa. Họ muốn ra cái đền gỗ bên ngoài vòm cổng, thắp hương, trước khi bên kia tới. Lão trấn thủ quay sang y. Lão không nói gì. Lão để y quyết. Y ngó ra phía cổng. Cổng lớn đã đóng, then cài. Bên ngoài, giờ này, đồng trống vẫn vắng. Bên kia mới tới lưng chừng dốc, đêm nay sẽ dừng ở đó. Ra ngoài một lúc thì không sao. Mà nếu có sao, thì người ra ngoài là đàn bà với trẻ con. Y nghĩ tới cái đền ấy. Hồi tháng Mười, người dưới bản lấy chính những cây thang bên kia bỏ lại, chẻ ra làm cột làm vách. Mấy tháng nay, rằm, mùng một, người dưới bản lại xin ra đó thắp. Đêm ba mươi họ ra đó hát tới quá nửa đêm. Ngày mai, người bên kia tới, cái đền ấy sẽ đứng ngay trước mặt họ, ngoài tường. Họ làm gì với nó, y không biết. Đêm nay là đêm cuối cái đền ấy còn thuộc về người dưới bản. – Cho họ ra. Thắp xong thì về, cửa nhỏ đóng trước khi tối hẳn. – Lý Ông Trọng nói. Bà già cúi đầu. Đám người đi theo bà, qua sân, tới cửa nhỏ bên hông. Hai lính Ải cũ cầm giáo đi theo, một trước một sau. Cửa nhỏ mở. Họ đi ra. Y lên lại nóc cổng, đứng nhìn xuống. Từ trên này, y thấy họ đi vòng qua chân tường, tới cái đền gỗ thấp nép bên kia vòm. Họ quỳ xuống trước đền, thắp hương. Khói bốc lên, mỏng, xanh, gió bấc thổi tạt về phía tường, dọc theo mặt đá, lên tới nóc. Y ngửi thấy. Mùi trầm, mùi gỗ cháy, mùi lá gì đó y không biết tên. Họ không ở lâu. Bà già đứng dậy trước. Mọi người đứng dậy theo. Họ đi về, qua cửa nhỏ. Lính đếm lại người. Đủ. Cửa nhỏ đóng khi trời chưa tối hẳn, đúng như y dặn. Dưới chân dốc phía Nam, ở chỗ bản Nà Lừa nằm, y thấy một đốm sáng nhỏ. Thêm một đốm nữa. Thêm nữa. Đền dưới bản cũng đã sáng nhang. Người không lên được tới đây thì thắp ở dưới. Mấy đốm sáng ấy nhỏ, run run trong gió, mà không tắt. * * * Trong gian trấn thủ, viên phó trấn thủ ngồi viết dưới đèn, viết nhanh, chấm mực liên tục. Viết xong, gã gấp tờ giấy, bỏ vào ống tre, đưa cho người ngựa trạm đã nghỉ được nửa ngày. Người ấy dắt ngựa ra cửa phía Nam, lên ngựa, đi xuống dốc trong đêm, không đuốc, theo con đường mình vừa lên sáng nay. Y không hỏi gã viết gì. Gã viết đúng những gì y đã thấy. Người cầm đầu áo chàm lên nóc cổng lúc đầu canh một. Chưa thấy mặt, nghe nhịp bước leo lên, y đã biết là ai. Bước người ấy không giống bước lính Ải. Bước nặng ở gót, nhẹ ở mũi, của người đã quen đi hàng. Người ấy lên tới nơi, đứng cách y mấy bước, chắp tay. – Mạt tướng hỏi Lý tướng quân một câu. – Phạm Ngũ Lão nói. – Đêm nay họ có xuống không? Y ngó lên đèo. Trời đã tối hẳn. Không thấy người. Chỉ thấy lửa. – Không. – Y nói. – Người đi xa tới, đêm đầu dừng lại. Họ nhìn ta một ngày rồi mới đánh. Người ấy gật, không hỏi thêm. Người ấy đứng thêm một chút, nhìn lên đèo cùng y, rồi chắp tay, đi xuống. * * * Chỗ ngồi đêm của y vẫn ở chân cột. Y không ngồi. Ngồi thì không thấy hết sườn đèo. Gió bấc vẫn thổi. Lạnh tới buốt. Y không thấy lạnh. Thân y quen gió. Ở quê y, ngày xưa, có một bến sông đầu làng, chiều nào y cũng ra đó đứng nhìn nước, gió sông thổi lạnh mà y không về. Y nhớ cái bến ấy bằng mùi bùn, không nhớ bằng mặt nước. Trên sườn đèo, lửa mọc lên. Lúc đầu chỉ vài đốm, ở chỗ cao, gần đỉnh. Sau thêm, thấp hơn. Sau nữa, thêm nữa. Lửa trại của mấy toán đi trước, rồi mấy toán đi sau, rồi những toán vừa tới. Từng đám lửa nhỏ nối nhau, bò dọc theo con đường đá, lan sang hai bên, tới khi cả sườn núi phía Ải lốm đốm như trời đêm lật úp. Dưới bản, mấy đốm nhang vẫn sáng. Trên đèo, lửa trại đã nhiều gấp trăm lần. Đêm ấy, lửa trại bên kia mọc kín sườn đèo, và trên nóc cổng, y không ngồi xuống lần nào.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ