Chạng vạng rằm, hắn ngồi ở bậc đá cuối cùng dưới địa thất, ngó lão già gọt báng nỏ.
Lão ngồi chỗ cũ bên bệ, lưng dựa vách, cái báng nỏ đặt ngang đùi. Con dao nhỏ trong tay lão đưa từng nhát ngắn, đều, mỗi nhát lại dừng để lão nghiêng báng dưới ánh đèn, ngó chỗ vừa gọt. Một mảnh vải sạch trải trên nền đá cạnh chân lão, trên mảnh vải là một vật nhỏ, cong, vàng sẫm. Lão không ngó nó. Lão biết nó ở đó.
Người tiều phu thì ngồi dưới chân bậc, trên khúc gỗ của gã. Ngọn đèn ở góc vừa được gã đổ đầy dầu, khêu to, đủ sáng cho tay lão già. Gã không ngủ. Mấy hôm nay gã ngủ ít, ngủ ngồi, ngủ chập chờn như người canh trại.
Hắn ngồi đó từ lúc trời còn sáng ở trên kia. Hai người đều im. Chỉ có tiếng dao, mỏng, đều, như tiếng mưa rơi trên lá chuối ở rất xa.
Bên trên, ngoài sân Thái Miếu, giờ này trăng rằm đã lên. Hắn không thấy nó. Dưới này không có trăng. Mà hắn biết nó đang lên, to, tròn, vàng, nhô qua mái Thái Miếu, rọi xuống cái sân còn đầy mùi hương của một ngày rằm đông người.
Hắn nghĩ tới lúc chiều, ở bậc thềm, đứng cạnh em gái ngó trăng mọc. Đêm nay hắn làm gì, nàng biết, nên nàng chẳng cần hỏi.
Lão già ngừng dao. Lão ngẩng lên, nghiêng tai về phía cầu thang. Tai lão già tốt hơn tai người trẻ, vì lão đã ngồi dưới này lâu, quen nghe mọi tiếng từ trên kia vọng xuống qua lòng đá, biết tiếng nào là gió, tiếng nào là người.
Có tiếng chân trên bậc đá phía trên. Nhẹ, chậm, đều. Hắn biết tiếng chân ấy.
Lão già cúi xuống, gấp mảnh vải sạch lại, bọc kín cái vật cong vàng sẫm bên trong, đặt nó vào sát vách, sau lưng mình. Đoạn lão lại cầm cái báng nỏ lên, gọt tiếp, như chưa có gì.
Em gái hắn xuống tới chân bậc, tay cầm một bình dầu nhỏ. Nàng lặng lẽ. Nàng đi tới sát vách, chỗ nàng vẫn chọn mỗi lần rằm, đứng đó, cầm bình dầu.
Người tiều phu đứng dậy, nhường lối cho nàng, rồi ngồi xuống.
Bốn người. Một cái Trống. Một ngọn đèn. Đêm rằm tháng Hai.
– Báng thế nào? – Hắn hỏi lão già.
– Bẩm chủ công, còn hai ngày. – Lão nói, không ngẩng lên. – Chỗ ấy phải mở rộng ra một chút nữa, mà không được rộng quá. Rộng quá thì nó lỏng. Hẹp quá thì nó không vào.
– Lão biết rộng bao nhiêu là vừa?
– Bẩm, tay biết. – Lão nói. – Mắt không biết.
Hắn gật. Em gái hắn đứng sát vách, nghe, không xen. Người tiều phu cũng nghe, mắt không rời bàn tay lão già.
* * *
Gần giờ Tý, hắn đứng dậy.
Hắn thấy hai đầu gối mình mỏi vì ngồi bậc đá lâu. Hắn đứng yên một chốc cho máu chảy về chân, như người già. Hắn còn trẻ, mà mấy tháng nay, có những lúc hắn thấy thân mình như thân của một người đã ngồi lâu hơn tuổi mình.
Hắn đi tới bên Trống. Lão già đặt con dao xuống, đặt cái báng nỏ xuống, ngồi thẳng lưng. Người tiều phu đứng dậy. Em gái hắn không động.
Hắn úp lòng bàn tay lên Trống.
【Đinh! Đêm rằm tháng Hai. Lượt triệu hoán Quốc Vận: sẵn sàng. Bảo đảm từ cấp Hào Kiệt trở lên.】
【Anh linh có tên: mười bốn. Nếu triệu hoán thêm, mỗi ngày tiêu hao: năm mươi chín điểm.】
【Anh Linh Điện cấp 4. Nâng lên cấp 5: bỏ lượt triệu hoán Quốc Vận tháng này. Điều kiện: bậc Thịnh — đã đạt.】
Ba dòng. Chỉ hắn thấy.
Dòng sau cùng trong ba dòng, hắn đọc lâu hơn một chút. Cấp năm. Thêm chỗ. Kho không lùi thêm. Hắn đã nghĩ tới nó chiều nay trong thư phòng, đã đặt nó lên một bên, đặt con đường từ kinh lên đèo lên bên kia. Hắn đã chọn.
Hắn không mở miệng. Hắn chỉ ấn bàn tay xuống mặt đồng, chắc hơn, như người đã đứng trước một cánh cửa đủ lâu thì đẩy nó.
【Đinh! Triệu hoán thành công.】
Dưới lòng bàn tay, đồng ấm dần.
Ánh sáng dâng lên từ mặt đồng. Không phải ánh tím như đêm rằm tháng Giêng. Màu cam. Ấm, đậm, như màu lửa than trong lò rèn đã lắng xuống, không còn ngọn mà chỉ còn cái đỏ sâu bên trong. Ánh cam không dựng đứng. Nó tràn khỏi mặt đồng, xuống bệ, từ bệ xuống nền đá, chảy về phía chân bậc như nước chảy xuống chỗ thấp. Ngọn đèn ở góc không chao. Không có gió. Mọi thứ dưới địa thất đứng yên, chỉ có ánh cam là động. Nó rọi lên mặt lão già, làm mấy nếp nhăn trên trán lão sâu thêm. Nó rọi lên tay người tiều phu, lên cán rìu dựa vách. Nó rọi lên em gái hắn, lên cái bình dầu nàng cầm hai tay trước bụng, và hắn thấy mắt nàng mở to, không chớp.
【Cấp bậc: Truyền Thuyết (cam)】
Ở khoảng trống giữa bệ Trống và chân bậc, trong ánh cam ấy, một dáng người hiện lên. Mờ trước, rồi rõ dần, như người đi ra từ trong một làn khói bếp.
【Anh linh: Lê Lợi】
Hắn đọc cái tên. Với hắn, cái tên ấy còn trống trơn.
【Võ Đạo: Đại Tông Sư (bị trần Quốc Vận giới hạn)】
Người ấy chừng bốn mươi tuổi. Vai dày, lưng thẳng, da sạm nắng như da người làm ruộng. Râu ngắn, cắt gọn. Tóc búi, quấn khăn vải nâu. Áo vải nâu sẫm, vạt chéo, thắt lưng vải. Chân đi giày cỏ. Không mũ, không giáp. Một người đàn ông đứng tuổi, ăn mặc như một người làng đi chợ phiên.
【Kỹ năng: Mười Năm Nếm Mật, …】
Hắn đọc tên kỹ năng ấy một lần. Hắn không nói ra.
【Tâm nguyện: chưa hiển thị. Ghi chú: ý niệm quá mạnh, Anh Linh Lục ghi được một chữ – “Nợ”.】
Một chữ. Không phải chữ của người muốn đánh, cũng không phải chữ của người muốn giữ. Chữ của một người đã mang theo một món chưa trả.
【Anh Linh Điện cấp 4 – suất Sử Thi trở lên: 5/6.】
Bên hông trái người ấy, chỗ thắt lưng vải, có treo một cái móc đồng. Cái móc để đeo gươm. Trên móc không có gì.
Ánh cam lắng xuống. Người ấy đứng hẳn. Đôi mắt mở ra, sâu, tối, ngó quanh địa thất một lượt: ngó cái Trống, ngó ngọn đèn, ngó vách đá, ngó bốn người. Không vội. Như người từng thức dậy ở nhiều chỗ lạ, đã thôi ngạc nhiên.
Rồi ông ngó thẳng hắn.
– Những người theo ta, có ai tới đây trước ta không? – Người mới tới hỏi.
Hắn không trả lời ngay.
【Hương Hỏa: 1.390 → 1.331. Dự tính cạn: khoảng 147 ngày.】
Hắn đọc dòng cuối một lần. Hắn không tính tiếp. Con số trong dòng ấy là của Trống. Câu hỏi trước mặt hắn là của một người. Hắn để con số lại cho Trống.
* * *
Câu hỏi đầu tiên của người ấy chẳng nhắc tới đất, chẳng nhắc nước còn hay mất. Câu hỏi về người. Những người theo ông.
Hắn nghĩ tới người mặc áo rách hiện ra đêm mùng một dưới chính gian đá này, quỳ giữa nền đá, hỏi một câu duy nhất về chúa công của mình. Hắn nghĩ tới người ấy cùng họ Lê. Hắn nghĩ tới mấy chữ trên dòng thứ tám, cái tên kỹ năng có con số. Hắn nghĩ tới câu nghe được đêm Tết năm ngoái, từ một người đứng cạnh hắn dưới gian đá này, về một người ở vùng núi xa dắt dân đánh rất nhiều năm.
Hắn đặt những thứ ấy cạnh nhau, và hắn đoán. Hắn biết đó là đoán. Hắn không biết chắc.
– Đây là kinh thành một nước nhỏ. – Hắn nói. – Cái Trống này gọi ông về. Bên kia đèo phía Bắc, có người sắp xuống.
Người ấy nghe, không ngắt lời.
– Ta là vua nước này. – Hắn nói. – Ông hỏi những người theo ông.
Hắn dừng một chút.
– Sáng mai, ông sẽ thấy. – Hắn nói.
Hắn để ý tới hai bàn tay ông. Tay to, đốt ngón thô, lòng tay chai ở những chỗ chỉ người cầm cày lâu năm, rồi cầm giáo lâu năm, mới chai. Mà cái cách ông đứng, cái cách ông ngó quanh rồi mới nói, là cái cách của người đã quen có người khác đứng chờ lời mình. Áo người làng, dáng người cầm quân. Hắn ghi nhớ điều ấy, mà để yên đó. Có những điều hỏi ra thì người ta phải trả lời, mà trả lời đêm đầu tiên thì không trọn.
Người ấy ngó hắn lâu. Hắn thấy trong đôi mắt ấy một thứ gì đó động lên, rồi lặng xuống. Người ấy hiểu. Hắn không nói có, cũng không nói không. Hắn chỉ nói sáng mai. Một người đã đánh nhiều năm thì biết thế nghĩa là gì.
Người ấy lùi lại một chút, chắp tay, cúi đầu.
– Thần nghe bệ hạ. – Ông nói.
Người tiều phu ở chân bậc đã quỳ một gối từ lúc ánh cam tràn tới chân gã. Gã chưa đứng dậy. Gã chẳng rõ người vừa hiện ra là ai. Gã chỉ biết quỳ trước một người Trống gọi về, như gã vẫn quỳ mỗi lần Trống gọi.
Ông nhìn quanh lần nữa. Nhìn cái Trống, lâu. Ngó lão già đã cầm lại cái báng nỏ, cúi đầu gọt tiếp như không có ai vừa tới. Ngó người tiều phu còn quỳ một gối ở chân bậc, tay để xa cán rìu. Ngó em gái hắn đứng sát vách, cầm bình dầu. Ông không hỏi tên ai. Ông chỉ ngó, như người cầm quân tới một trại mới, ngó trước rồi mới hỏi.
Lão già không ngẩng lên. Cái vật bọc vải sạch vẫn nằm sau lưng lão, sát vách. Người mới tới không thấy nó.
Ông quay lại phía Trống, bước tới một bước, dừng. Ông không đặt tay lên. Ông chỉ nhìn nó, lâu, từ vành ngoài vào tới ngôi sao giữa mặt đồng. Hắn thấy môi ông mấp máy một lần, như đọc thầm một chữ gì đó, rồi thôi. Ông lùi lại chỗ cũ.
* * *
Quá nửa đêm, ba người lên sân. Lão già ở lại dưới ấy với cái báng nỏ, người tiều phu ở lại với lão và ngọn đèn.
Người mới tới đi sau hắn trên cầu thang đá. Bước ông chắc, không dò, mỗi bậc một bước, không nhanh không chậm. Tới khúc cầu thang tối nhất, chỗ ánh đèn dưới kia không với tới mà ánh trăng trên kia chưa lọt xuống, ông không chậm lại. Như người đã quen đi đêm qua những con đường không đèn.
Trăng rằm đã đứng qua đỉnh trời, lệch về phía Tây, tròn, trắng, sáng tới mức trên nền gạch sân Thái Miếu in rõ từng bóng mái cong. Sân vắng. Mấy cái lư đồng còn đầy chân hương, tro chưa đổ, mùi hương rằm còn quẩn trong không khí, ngọt, khét, ấm. Gió không có. Đêm lặng như đã ngủ.
Người mới tới đứng giữa sân, ngửa mặt nhìn trăng. Ông đứng lâu. Ông đang nghĩ gì, hắn không đoán. Có thể ông đang tính xem đã bao lâu ông không thấy một vầng trăng như thế. Có thể ông đang tìm một ngọn núi quen ở chân trời, mà ở đây không có ngọn núi nào ông biết.
Ông cúi xuống, đặt lòng bàn tay lên nền gạch sân một lúc, như người làm ruộng đặt tay lên đất xem đất ấm hay lạnh. Đoạn ông đứng thẳng lên, nhìn về phía Bắc, chỗ mái Thái Miếu che mất chân trời. Ông nhìn lâu ở đó. Ông không hỏi phía ấy có gì. Ông chỉ ngó, như người đã nghe một câu rằng bên kia đèo có người sắp xuống, và đang tự đo khoảng cách bằng mắt.
Em gái hắn đứng chờ một chốc, rồi bước tới.
– Em gái ta, Thanh Vân. – Hắn nói với ông. – Nàng giữ Thái Miếu này.
– Mời ông. – Nàng nói. – Ta dẫn ông tới chỗ nghỉ.
Ông quay lại, ngó nàng. Ông cúi đầu đáp lễ.
– Đa tạ công chúa. – Ông nói.
Nàng dẫn ông qua sân, tới gian nhà góc Tây. Hắn đi sau một quãng.
Ngang qua gian chính, ông dừng lại. Cửa gian chính còn mở, bên trong mấy ngọn đèn thờ đỏ leo lét, khói hương cuối ngày còn vương trên xà.
– Gian này thờ ai? – Ông hỏi, khẽ.
– Những vị vua đã ngồi ở đất này trước ta. – Hắn nói.
Ông chắp tay, cúi đầu về phía gian chính, cúi sâu, lâu. Ông không bước vào. Ông đứng thẳng lên, đi tiếp. Em gái hắn đi trước, ngoái lại một lần, ngó hắn, mắt hỏi điều miệng không hỏi. Hắn khẽ lắc đầu: chưa phải đêm nay. Gian nhà ấy giữa tháng Giêng đã cho hai bà ngủ lại; chăn cũ đã cất. Nàng đã trải chăn mới từ chiều, đặt sẵn một ngọn đèn dầu trên cái kỷ thấp, một chén nước, một cái gối tre.
Ông đứng ở bậc cửa, ngó vào. Ông không vào ngay.
Em gái hắn chỉ cho ông chỗ để nước, chỗ để đèn, chỗ có chăn thêm nếu đêm lạnh, cái giếng sau dãy nhà ngang, giờ người quét sân ra quét. Nàng nói ngắn, rõ, như nàng vẫn nói với những người đi lễ hỏi đường. Ông nghe, gật đầu từng câu. Nàng nói xong thì lùi ra, đứng ở bậc dưới.
Trăng rọi xiên vào hiên gian nhà, in bóng mái xuống bậc cửa thành một vệt đen sắc cạnh. Người mới tới đứng một nửa trong vệt sáng, một nửa trong vệt tối. Gió vẫn không có. Ở góc sân xa, một con dế kêu mấy tiếng, ngừng, rồi kêu tiếp.
Hắn dừng lại cách ông mấy bước. Hắn nghĩ ông sẽ hỏi gì đó, về sáng mai, về những người hắn chưa nói tên. Ông im.
Tay ông đưa xuống bên hông trái, chạm vào cái móc đồng trống trơn, rồi dừng lại ở đó.