Chương 253: Hầu môn bất khai

Đêm hai mươi sáu, Quỳnh ngủ ngoài cổng hầu phủ, lưng dựa vào gốc cây. Cây ấy là một cây bàng già mọc bên kia con đường đá, đối diện cổng gỗ, lá đã đỏ gần hết. Rễ cây nổi lên khỏi mặt đất, ngồi lên được. Quỳnh trải cái áo kép ra, ngồi lên rễ cây, kéo vạt áo trùm kín hai đầu gối, cái bọc ôm trước ngực. Gió bấc thổi dọc con đường, luồn qua kẽ áo. Quỳnh rụt cổ, nghĩ tới chiếc chăn ở đình làng kéo thuyền, nghĩ tới cái lò than ở gian bên trên kinh, đoạn thôi không nghĩ nữa, vì nghĩ chỉ thêm rét. Đèn lồng hai bên cổng đã thắp từ chập tối. Ánh đèn vàng, rọi xuống hai cánh cổng sơn đỏ, rọi xuống một khoảng đường đá trước cổng. Trong khoảng sáng ấy, Đinh Bộ Lĩnh ngồi xếp bằng trên mặt đá, lưng thẳng, bó lau đặt ngang trên gối. Từ lúc người giữ cổng nói câu ấy rồi đóng cửa nhỏ lại, người ấy ngồi xuống ở đó. Người ấy không gõ cổng, không gọi. Người ấy ngồi. Quỳnh ngủ được một giấc ngắn, giật mình dậy vì lạnh. Người ấy vẫn ngồi. Quỳnh ngủ thêm một giấc nữa, lúc mở mắt thì đèn lồng bên trái đã tắt, chỉ còn ngọn bên phải. Người ấy vẫn ngồi, vẫn thế, bó lau vẫn nằm ngang trên gối, chỉ có bóng người ấy đổ lệch hẳn sang một bên. Quỳnh không gọi người ấy. Quỳnh đứng dậy, cởi cái áo kép đang ngồi lên, cầm sang. Tới bên cạnh người ấy, Quỳnh cúi xuống, định khoác lên vai. Người ấy giơ một bàn tay lên, không quay đầu, chỉ khẽ lắc. Bàn tay ấy lạnh, Quỳnh chạm phải mà giật mình. Quỳnh cầm cái áo trở về gốc bàng, khoác lên người mình, ngồi xuống, lần này thì ngồi trên rễ cây trần. Trong phủ, quá canh ba, có tiếng mõ điểm canh. Sau tiếng mõ một hồi, ở phía dãy kho, có tiếng người khiêng vác, bước chân nặng, đi đi lại lại trên nền gạch, có tiếng gỗ va vào gỗ. Chẳng bao lâu thì im. Quỳnh vểnh tai nghe thêm, không nghe thấy gì nữa. Sang canh tư, có tiếng bước chân từ phía bến đi lên. Bước chân nhẹ, đều, không vấp. Quỳnh nhận ra trước khi thấy người. Yết Kiêu đi tới gốc bàng, ngồi xổm xuống cạnh Quỳnh, mình còn mang hơi nước sông. – Bẩm quan. – Người ấy nói, giọng thấp. – Chiếc thuyền buộc ở bến sau phủ, đêm nay ăn nước sâu hơn hôm qua. Quỳnh ngó người ấy. Người ấy không nói thêm. Người ấy đứng dậy, đi trở xuống phía bến, bước chân nhẹ như lúc lên. Quỳnh ngồi im một hồi. Quỳnh không nghĩ tiếp chuyện chiếc thuyền. Câu ấy Quỳnh cất đi, như cất một đồng tiền lạ vào túi, chưa vội lấy ra xem. Cách gốc bàng mấy bước, dưới một bụi tre, Tần Mục ngồi co ro, hai tay ôm lấy hai vai. Người họ Tần cũng chưa ngủ. Quỳnh thấy mắt người ấy mở, ánh đèn lồng còn lại rọi tới đó, lóe lên một chút. – Tần tiên sinh. – Quỳnh gọi khẽ. – Hầu gia ốm thật không? Người ấy không trả lời ngay. Người ấy ngó về phía cổng, về ngọn đèn lồng còn sáng và người ngồi xếp bằng dưới ngọn đèn ấy. – Hầu gia khỏe hơn tại hạ. – Tần Mục nói. Quỳnh gật. Quỳnh kéo vạt áo trùm kín thêm. Gần sáng, phía Đông, trên ngọn tre, một lưỡi liềm trăng mọc lên, mảnh, nhợt nhạt. Gà trong phủ gáy trước gà ngoài làng. * * * Sáng hai mươi bảy, Quỳnh đọc giấy trước cổng. Trời sáng hẳn thì cửa nhỏ bên cổng mở ra. Người bước ra không phải người giữ cổng hôm qua. Người này già hơn, gầy hơn, mặt dài, vai xuôi, cũng áo vàng đất, thắt lưng da. Người ấy đứng ở ngưỡng cửa, tay chắp sau lưng, ngó ra. Quỳnh đứng dậy khỏi gốc bàng, phủi áo, chỉnh lại khăn. Quỳnh đi tới đứng bên cạnh Đinh Bộ Lĩnh, người vẫn ngồi đó từ đêm qua. Quỳnh mở bọc, lấy tờ giấy ra, mở rộng, cầm bằng hai tay, giơ lên ngang mặt. Quỳnh đọc. Quỳnh đọc to, giọng vang dọc con đường đá, vang tới tận dãy kho. Quỳnh đọc đủ từng chữ trong giấy, không bỏ chữ nào, cũng không đọc thêm một chữ của mình. Đọc xong, Quỳnh không gấp giấy lại ngay. Quỳnh giơ tờ giấy thêm một lúc, cho dấu ấn đỏ quay thẳng về phía ngưỡng cửa. Người giữ cổng mới không nhích chân. Người ấy nheo mắt ngó dấu ấn từ chỗ mình đứng. – Bẩm quan. – Người ấy nói. – Hầu gia ốm. – Tại hạ biết. – Quỳnh nói. – Hôm qua đã có người nói rồi. Quỳnh gấp tờ giấy lại, cất vào bọc, đoạn ngẩng lên, cười. – Tại hạ chỉ muốn hỏi một câu. – Quỳnh nói. – Tháng Ba năm nay hầu gia có gửi lên kinh một lá thư. Trong thư, hầu gia kể hầu gia kinh hãi tới mức ngã bệnh, ba ngày không dậy nổi. Chỗ ngã bệnh ấy, hầu gia viết hai lần. Tại hạ đọc lá thư ấy, nên tại hạ biết. Lần này hầu gia định ốm mấy ngày, để tại hạ còn biết đường mua thêm gạo? Người giữ cổng ngó Quỳnh. Mặt người ấy không đổi. Khóe miệng người ấy không động. – Bẩm quan, việc ấy tiểu nhân không biết. – Người ấy nói. – Thì thôi. – Quỳnh nói. – Tại hạ ngồi đợi cũng được. Ở kinh tại hạ đợi quen rồi. Người giữ cổng lùi vào. Cửa nhỏ đóng. Quỳnh quay lại. Người chân trần vẫn ngồi đó, không quay đầu, không ngẩng lên. Người ấy không cười chuyện ngã bệnh. Người ấy cũng không bảo Quỳnh thôi. Người ấy ngồi, hai bàn tay đặt trên bó lau, mắt nhìn thẳng vào hai cánh cổng đỏ. Quỳnh nhìn người ấy một lúc. Quỳnh thấy cái áo vải thô đã bạc ở vai, thấy gáy người ấy sạm nắng, thấy đôi chân trần để trên mặt đá lạnh, gan bàn chân dày, nứt mấy đường. Quỳnh chỉ thấy có thế. Người ấy ngồi. Quỳnh trở về gốc bàng, ngồi xuống rễ cây, rút cái quạt ra khỏi thắt lưng, mở ra, lại gấp vào. Dưới bụi tre, Tần Mục đã ngồi dậy, đang lấy tay chải lại mớ tóc rối. – Tần tiên sinh. – Quỳnh nói. – Người giữ cổng sáng nay, tiên sinh có biết? – Bẩm quan, biết. – Người họ Tần nói. – Người ấy giữ cổng này từ trước khi tại hạ vào phủ. – Thế thì người ấy biết hầu gia ốm thật hay ốm giả. Người họ Tần không đáp. Người ấy cúi xuống, nhặt một chiếc lá đỏ rụng trên đất, lật qua lật lại, đoạn đặt xuống chỗ cũ. Giữa buổi, Quỳnh xuống bến châu mua gạo. Bến châu ở dưới phủ một quãng, chợ họp ngay trên bãi, người mua kẻ bán chen nhau. Quỳnh chưa mở miệng hỏi giá, bà bán gạo đã ngó cái quạt giắt ở thắt lưng Quỳnh, ngó cái bọc, đoạn hạ giọng hỏi có phải quan đi với ông chân trần không. Quỳnh gật. Bà đong cho Quỳnh một đấu gạo đầy, gạt ngang miệng đấu, đổ vào túi, đẩy tay Quỳnh lại khi Quỳnh đưa tiền. – Bẩm quan, ông ấy ăn gì chưa? – Bà hỏi. – Chưa. – Quỳnh nói. Bà bán gạo lấy thêm một nắm gạo nữa, bỏ vào túi Quỳnh, không nói gì thêm. Lúc Quỳnh đi ngang qua chợ để về, sau lưng Quỳnh tiếng người ta xì xào thấp xuống, rồi lại cao lên. * * * Gần trưa, Quỳnh thấy người đầu tiên tới. Một ông già ở làng kéo thuyền, vai có vết dây, đi từ phía bến lên. Ông đi chậm, tay cầm một cái nón. Tới chỗ cách cổng một quãng, ông dừng lại, ngó về phía Đinh Bộ Lĩnh, ngó cổng, đoạn ngồi xuống mép đường, sau lưng người chân trần một quãng. Ông đặt cái nón xuống cạnh mình. Ông ngồi, không nói với ai câu nào. Một lúc sau, có thêm mấy người nữa. Đàn ông làng kéo thuyền, người nào vai cũng có vết. Họ đi thành tốp, tới nơi thì ngồi xuống cạnh ông già, ngồi thành hàng không ngay ngắn, chân xếp bằng, tay đặt lên gối. Họ không vào gần cổng hơn chỗ ông già ngồi. Quá trưa, người ở các làng trên cũng tới. Quỳnh nhận ra ông từ làng đầu châu, chiếc khăn vấn vẫn đội lệch. Ông từ dẫn theo một tốp đàn ông, mấy người đàn bà, người nào cũng mang theo cái gì đó: một gói xôi nắm còn ấm, một ống nước, một nắm muối vừng. Họ ngồi xuống sau tốp kéo thuyền. Một người đàn bà rón rén đi lên, đặt gói xôi xuống cạnh gối người chân trần, đoạn vội vã lùi về chỗ cũ. Người chân trần mở gói xôi ra, ăn mấy miếng, gói lại, để đó. Không ai gọi to. Không ai đòi gì. Người ta tới, ngồi xuống, ngồi im. Có người ngồi một chặp rồi về, có người về rồi lại tới. Chỗ ngồi sau lưng người chân trần cứ dày lên dần, lan ra hai bên mép đường, lan xuống tới đầu dãy kho. Trẻ con thì không ngồi được lâu. Chúng chạy dọc con đường, chạy ra bờ sông, lại chạy về. Đứa nào cũng có một cành lau trong tay. Có đứa cầm bông lau làm cờ, giơ cao lên khỏi đầu, chạy qua chạy lại trước hàng người lớn. Một ông già giơ tay kéo đứa ấy ngồi xuống bên mình. Đứa ấy ngồi xuống, bông lau vẫn giơ cao. Trên đầu tường gạch, phía trong phủ, người nhà trên đã ra đứng từ lúc nào. Mấy cái đầu đội nón, mấy cái vai áo vàng đất, đứng sau mép tường, ngó xuống. Họ không gọi xuống. Họ không xua ai. Có lúc họ đứng thành hàng dài, có lúc chỉ còn vài người. Một người trong số ấy chỉ tay xuống chỗ Tần Mục ngồi dưới bụi tre, nói gì với người bên cạnh. Người bên cạnh gật đầu. Một đứa bé chạy ngang qua bụi tre, dừng lại, ngó người ngồi đó. Nó chìa cành lau trong tay ra. Người họ Tần ngẩng lên, ngó cành lau một hồi, đoạn đưa tay ra cầm lấy. Đứa bé chạy đi. Người ấy đặt cành lau ngang trên đùi, lát sau cầm lên, lại đặt xuống. Hàng người ngồi sau lưng người chân trần nói chuyện với nhau rất khẽ, khẽ tới mức Quỳnh ngồi ở gốc bàng chỉ bắt được từng mẩu. Bên trên chia thật. Năm nay không nộp. Trâu đi mượn. Ông ấy dắt trâu dưới lạch. Những mẩu ấy truyền từ người này sang người kia, đi hết một vòng rồi lại quay về, mỗi lần quay về lại ngắn đi một chút. Người họ Tần không ngẩng lên. Người ấy ngồi dưới bụi tre, mặt cúi xuống, tay bứt một cọng cỏ, bứt ra từng đoạn ngắn. Dưới bến chung, thuyền con vẫn buộc ở chỗ cũ. Người chèo ngồi ở mũi thuyền, quay mặt về phía hạ lưu, nơi có bến sau của phủ. Nắng xế dần. Bóng dãy kho đổ dài ra, phủ lên người chân trần, phủ lên hàng người ngồi sau lưng, phủ tới tận gốc bàng. Gió bấc lại nổi lên, thổi bông lau trên tay bọn trẻ bay lả tả. Quỳnh ngồi ở gốc bàng, cái quạt gấp trong tay, ngó hai cánh cổng đỏ. Từ sáng tới giờ, Quỳnh ngó cổng nhiều hơn ngó người. Cổng hầu phủ đóng tới chiều, không một người nào ra. * * * Tối, người các làng đã về gần hết. Chỉ còn tốp kéo thuyền ngồi lại, nhóm một đống lửa nhỏ ở mép đường, cách cổng một quãng. Lửa rơm cháy lép bép, khói bay theo gió về phía tường gạch. Đèn lồng hai bên cổng lại thắp. Đinh Bộ Lĩnh vẫn ngồi chỗ cũ, gói xôi vẫn để cạnh gối, mới vơi một nửa. Quỳnh xuống bến chung rửa mặt. Nước sông lạnh buốt. Quỳnh vục hai tay vào, áp lên mặt, hít một hơi, đoạn vục thêm lần nữa. Lúc Quỳnh đi lên, có một người đang chờ ở đầu bến. Quỳnh nhận ra người ấy dưới ánh lửa rơm hắt tới. Người kéo thuyền trẻ ở làng đầu châu. Hai ống chân người ấy dính bùn tới đầu gối, bùn đã khô, nứt ra từng mảng. Người ấy thở dốc, hai bàn tay nắm lại buông ra liên tục. – Bẩm quan. – Người ấy nói. – Tiểu nhân đi tới nửa đường thì quay lại. Chạy về tới đây thì trời đã tối. – Anh tới tìm ông ấy? – Quỳnh hỏi, hất cằm về phía cổng. Người ấy ngó về phía cổng, về phía người chân trần ngồi trong khoảng sáng đèn lồng. Người ấy ngó hồi lâu, đoạn lắc đầu. – Bẩm quan, tiểu nhân không dám tới gần ông. – Người ấy nói. – Tiểu nhân tìm quan. – Tìm tại hạ làm gì? Người ấy không trả lời ngay. Người ấy ngó xuống chân mình, ngó lên Quỳnh. – Bẩm quan, hôm qua các cụ trong làng ngồi ở đình cả đêm. – Người ấy nói. – Hôm nay các cụ đi một tốp xuống đây, ngồi tới chiều, các cụ thấy rồi. Các cụ thấy cổng không mở. Các cụ thấy ông ngồi. – Thế thì sao? – Quỳnh hỏi. – Bẩm quan, đêm qua các cụ không ngủ. – Người ấy nói. – Cụ hôm trước hỏi ông chuyện tô ngồi giữa đình, không nói câu nào. Các cụ khác nói, cụ ngồi nghe. Gần sáng thì cụ đứng dậy, ra sân, đứng nhìn cái chân đá giữa sân, chỗ ngày trước làng chôn cột vào hội, đứng một hồi lâu. Hôm nay cụ cũng xuống đây với các cụ, ngồi ở hàng sau. Quỳnh nhớ lại hàng người ngồi sau tốp kéo thuyền lúc chiều. Quỳnh không nhớ ra mặt ông già ấy trong đó. – Bẩm quan, các cụ về tới nửa đường thì dừng lại, ngồi bàn ở bờ ruộng. Bàn xong, các cụ bảo tiểu nhân quay lại tìm quan, nói với quan một câu. Quỳnh đứng yên. Ngọn lửa rơm ở mép đường bùng lên một chút, có ai vừa vứt thêm rơm vào. Ánh lửa hắt lên mặt người kéo thuyền trẻ. Người ấy hít một hơi, đứng thẳng lên, hai bàn tay thôi nắm lại. – Bẩm quan, mai làng tiểu nhân dựng một cây sào trước đình. – Người kéo thuyền trẻ nói.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ