Chương 212: Khinh kỵ bắc thượng

Giờ Dần, cổng thành phía Bắc mở. Đoàn bộ ra trước, như lão tướng xin. Một nghìn người, mười đội, mỗi người một đòn gánh, hai đầu hai bao lương, giáo buộc dọc theo đòn. Đuốc cầm ở đầu mỗi đội. Họ đi qua vòm cổng từng hàng bốn người, tiếng chân dồn trên mặt đá lát dưới vòm, ra khỏi vòm thì nhỏ đi, tản ra trên con đường đất. Phan Trung cưỡi ngựa đi đầu đoàn. Lão tướng mặc giáp cũ, mũ trụ buộc sau yên, tới cổng thì quay ngựa lại một lần, ngó vào trong thành, rồi quay ngựa đi tiếp. Trời chưa sáng mà hai bên đường đã đông người. Cả kinh ra xem, như hắn nói với Quỳnh hôm mùng chín. Người chen dọc mấy dãy phố gần cổng, trên bậc cửa, trên bờ tường thấp. Nhà nào có người trong đoàn thì đứng sát mép đường, đuốc đi tới đâu thì họ dò mặt tới đó. Có người gọi tên. Người trong hàng không dừng được, chỉ ngoảnh sang, giơ tay, rồi đi theo hàng. Có một người đàn bà chạy theo một quãng, dúi vào tay một người trong hàng cái gói lá, rồi dừng lại ở chỗ đuốc đã đi qua, trong tối. Khi đội cuối ra khỏi vòm, trời hửng. Hắn ra sau. Hai con ngựa, một của hắn, một của Nguyễn Trãi. Người viết chữ vuông ngồi ngựa thẳng lưng, cuốn sổ ngày buộc chéo sau lưng trong lớp vải dầu. Dưới vòm cổng, ông quan già đứng một mình ở chỗ hắn dặn, hai tay chắp trước ngực. Đám quan văn ở sau lưng ông, không ai ngang hàng với ông. Mấy ông quan già nhất trong kinh, cách ông một bước, chốc chốc lại liếc sang cái cổ áo cài kín kiểu cũ của ông, rồi lại nhìn xuống chân mình. Quỳnh đứng lẫn trong đám ấy, hai tay không, cây quạt giắt bên hông. Thấy hắn tới, Quỳnh cúi đầu, rồi đưa mắt sang ông quan già, đưa sang rồi giữ ở đó, như để hắn biết từ sáng nay y đứng sau ai. Hắn dừng ngựa trước ông một chốc. – Bệ hạ đi đường bình an. – Tô Hiến Thành nói. Hắn gật. Hắn không dặn thêm. Những gì phải dặn, đêm qua đã dặn ở thư phòng. Trên mặt thành, Phạm Ngũ Lão đứng với lính phiên sáng, giáo dựng. Lúc hắn ngẩng lên, y chống giáo, cúi đầu một cái. Hắn thúc ngựa ra khỏi vòm. Ngoài cổng, cạnh chân tường, có một người đứng sẵn. Dã Tượng. Y đứng dưới chân tường, cây côn sắt dựng cạnh, đầu côn mới tới vai y. Không ai gọi y tới. Đêm qua, cửa Tây đã có đủ người đứng thay, người giữ cửa Đông đặt từ trước giờ Tý. Hai con voi ở lại cửa Tây, với mấy người lính cửa ấy đã quen cho chúng ăn. Sáng nay, trước giờ Dần, người dắt voi đã ra đây, đứng nguyên như thế suốt lúc một nghìn người đi qua. Hắn dừng ngựa trước mặt y. Tháng Bảy, y đứng chờ hắn ở góc sân thư phòng lúc nửa đêm, xin lên Ải. Hắn đã bảo chưa. – Ngươi đi với ta. – Hắn nói. Y không hỏi lên đâu, đi bao lâu. Y cúi đầu, xách cây côn lên vai, quay mình, bước ra đi bên ngựa hắn, phía bên phải. Y không lên ngựa. Con ngựa nào chở y cũng khuỵu chân, cả kinh đều biết. Ngựa của hắn đi nước kiệu, y bước dài, không vội, mà không tụt lại một bước. Ra khỏi cổng một quãng, con đường đi ngang một gò đất thấp bên kia hào. Trên gò có một nấm đất, cắm một tấm bia gỗ. Hắn không quay sang. * * * Giữa buổi, hai con ngựa và một người đi bộ vượt lên đầu đoàn gánh. Đoàn bộ đi đã được mấy dặm. Người gánh nghe tiếng vó sau lưng thì dạt vào hai bên đường, để lại giữa đường một lối. Đi qua từng đội, hắn thấy mặt từng người: có người già hơn hắn tưởng, có người còn non, mép mới có chút râu tơ. Có người gánh mà vai đã đỏ, sáng mới đi được nửa buổi. Ở một đội, có người buộc cái gói lá lên đầu đòn gánh, cạnh bao lương. Tới đầu đoàn, Phan Trung đã dừng ngựa ở bên đường, đợi. – Bẩm bệ hạ. – Lão nói. – Tới Ải, lão phu nhanh nhất là sáu ngày. – Ta biết. – Hắn nói. Lão tướng nhìn người dắt voi đi bên ngựa hắn một lúc. Lão không hỏi. – Cửa Tây, người giữ cửa Đông đã đặt đủ người. – Hắn nói. Lão tướng cúi đầu, quay ngựa về đầu đoàn. Trưa, họ cho ngựa nghỉ ở một khúc suối cạn. Ngựa uống nước. Người dắt voi quỳ xuống mép suối, vục hai tay xuống, uống mấy vốc liền, nước chảy ròng xuống ngực áo. – Ngươi có mỏi không? – Hắn hỏi. – Bẩm, không. – Y nói. Y lau miệng bằng mu bàn tay, ngó lên phía Bắc. – Tháng Hai, tiểu nhân đi đường này. Hồi ấy hai bên đường còn tro. Y chỉ nói có thế. Y không kể tháng Hai đánh ai, giải trấn nào. Y đứng dậy, xách côn, chờ ngựa uống xong. Quá trưa, đường bắt đầu qua những làng cháy. Trước nay, những làng này với hắn chỉ là mấy câu người ta tâu trong thư phòng: làng nào cháy, cháy bao nhiêu nóc. Làng thứ nhất ở bên phải đường. Nền nhà đen còn nằm đó, từng khoảnh vuông, chỗ có cột thì còn mấy gốc cột cháy cụt. Giữa mấy nền đen, có mấy căn nhà mới dựng, vách đất còn chưa khô màu, mái lợp tranh còn vàng. Trước một căn, một người đàn ông đang trát vách. Thấy hai người ngựa với một người to lớn đi bộ, người ấy dừng tay, đứng nhìn, tay còn cầm nắm đất. Làng thứ hai cháy nhiều hơn. Chỉ có hai nhà dựng lại. Một đứa trẻ ngồi trên một nền đen, chơi với mấy hòn gạch vỡ. Mẹ nó gọi nó vào. Nó không vào, ngồi nguyên đó nhìn theo. Làng thứ ba thì không còn ai. Lũy tre đầu làng cháy một nửa, nửa phía đường cái chỉ còn gốc đen, nửa bên kia vẫn xanh. Ở cuối làng, cạnh con đường, có một cái chòi canh ruộng dựng trên bốn cây cột. Chân cột cháy đen, nửa trên vẫn còn, cái chòi đứng nghiêng hẳn về một phía mà chưa đổ, trên sàn chòi có cỏ mọc. Nguyễn Trãi dừng ngựa một chốc dưới cái chòi ấy, rồi mới đi tiếp. Người viết chữ vuông đi bên trái hắn. Qua mỗi làng, y ghi một dòng vào cái tập giấy nhỏ để trên yên. Hắn không hỏi y ghi gì. Hắn đoán y ghi số nóc nhà mới. Suốt quãng ấy, hắn không mở miệng. Đêm ấy, họ ngủ ở một cái trạm bên đường. Người giữ trạm ra cửa, thấy người dắt voi thì lùi lại ba bước, suýt đánh rơi cái đèn. Lính trạm dắt ngựa đi, chăm từng con. Người dắt voi không vào trong. Hắn bảo y vào. – Bẩm, mái trạm thấp. – Y nói. Y nằm ở hiên trạm, côn gác ngang mình, nằm tới sáng. Người giữ trạm mang cơm vào, đặt xuống rồi nán lại ở cửa, không biết nên lui hay ở. Lão hỏi đoàn người gánh phía sau bao giờ tới. Hắn bảo tối mai, một nghìn người. Lão đi ra, gọi mấy người trong trạm dậy gánh nước đổ đầy chum. * * * Sáng mười bảy, qua Bến Dâu. Ở đó hắn chỉ biết cái tên. Bãi đất bên bờ sông, hồi tháng Chạp cháy trụi, giờ đã thành một cái làng nhỏ. Mấy nóc nhà tranh dựng sát nhau, có nóc đã lợp lại lần thứ hai cho dày. Người dắt voi đi chậm lại. Lần đầu tiên từ khi ra khỏi cổng thành, y đi chậm hơn ngựa. Y ngửa mặt lên nhìn một cái nóc nhà ở đầu làng. Cây xà trên nóc ấy dài hơn xà mấy nhà bên cạnh, gỗ đã sẫm lại. Y nhìn cây xà ấy một lúc, rồi mới bước tiếp. Dưới gốc đa đầu làng, nấm mộ chung có người vừa cắm nhang, nhang cháy còn dài. Hắn để y yên. Người viết chữ vuông cũng im. Giữa buổi, đường bắt đầu lên dốc thoai thoải. Hắn đang nhìn đường thì có chữ. 【Thần khí: Đàn thần — đã khai phong.】 Dòng chữ đứng trên con đường đất, giữa hai tai con ngựa, rồi tắt. Hắn không kéo cương. Ngựa vẫn đi đều, móng gõ lên mặt đường khô từng nhịp, bụi bốc lên sau đuôi ngựa thành một vệt thấp. Bên trái, người viết chữ vuông vẫn ngồi thẳng lưng, mắt nhìn đường. Y không thấy gì. Bên phải, người dắt voi vẫn bước. Y cũng không thấy. Hắn nghĩ tới đêm rằm, tới câu hắn dặn người tiều phu dưới địa thất: hôm nào nhấc lên thấy nó nhẹ thì mang lên Bắc. Ở dưới ấy, giờ cái đàn đã nhẹ. Sớm thì chiều nay, người tiều phu nhấc thử, rồi lên ngựa. Ba ngày nữa, y tới Ải. Đàn ấy để làm gì, người tiều phu đã nói với hắn hồi tháng Tám, dưới địa thất, chỉ có ông già làm nỏ nghe. Người viết chữ vuông không biết. Hắn không nói với y. * * * Chạng vạng, tới Lũng Khẩu. Trấn nằm ở ngã ba nước, con suối lớn đổ vào sông ngay dưới chân trấn. Hàng rào gỗ quanh trấn đã ngả màu. Dưới bến, mấy con đò đã gác mái, người chèo đò ngồi trên mũi đò ăn cơm. Hồi tháng Hai, chính người dắt voi đã đập cổng trấn này mà vào. Từ tháng Tám, trấn này có một sợi về Trống. Hắn chỉ biết chừng ấy. Ngoài cổng trấn, sát con đường cái, có một cái miếu nhỏ. Miếu không lớn hơn một gian nhà. Mái lợp ngói cũ, chắc gỡ từ một nhà nào đó. Cột gỗ mới, chưa sơn. Trước miếu có một cái chum sành, cắm đầy chân nhang. Trong miếu, trên cái bệ đất, có hai hình gỗ đứng cạnh nhau. Gỗ đẽo thô, mặt chỉ có mắt mũi, không rõ nét. Một hình cầm cây côn, khắc liền vào thân. Hình kia to hơn, hai tay buông, đứng cao hơn hình bên cạnh nửa cái đầu. Có một bà già đang quét trước miếu. Hắn xuống ngựa, hỏi bà miếu này thờ ai. – Hai ông khổng lồ. – Bà nói, không ngẩng. – Một ông phá cổng trấn hồi tháng Hai. Một ông giữ cổng Ải. Tháng Tám, người ta nghe bên kia đèo gom quân, cả trấn góp gỗ dựng. – Ông giữ cổng Ải trông thế nào? – Hắn hỏi. – Người ta bảo to hơn ông kia. – Bà nói. – Dân phụ chưa được thấy. Bà nói xong lại cúi xuống quét. Hắn đứng trước miếu. Dưới chân hắn có một thứ chảy qua. Không thấy được, không nghe được. Như khi tay hắn đặt trên mặt Trống mà có một sợi chạy về, chỉ có điều lần này không có mặt đồng nào dưới tay. Nó chảy qua chỗ hắn đứng, đi về phía Nam, về phía kinh. Không có chữ nào hiện ra. Không có con số nào. Hắn đứng như thế tới khi bà già quét xong, đi vào trong miếu, cắm thêm một nén nhang vào chum. Bà không nhìn hắn lần nào. Dã Tượng đứng lại cách miếu một quãng, dưới hàng rào gỗ, côn dựng cạnh, ngó cái miếu từ xa. Có mấy đứa trẻ từ trong chợ chạy ra. Một đứa thấy y trước, đứng sững lại, kéo áo đứa bên cạnh. Mấy người lớn trong chợ ngẩng lên. Bà già trước miếu cũng ngẩng lên lần đầu, tay chống chổi. – Ông khổng lồ về! – Có người gọi. Người trong chợ bỏ hàng, kéo nhau ra cổng. Đứa trẻ chạy tới trước, dừng cách y mấy bước, không dám tới gần hơn. Có ông già chống gậy ra, chắp tay vái y một vái. Người dắt voi đứng nguyên. Y cúi xuống đáp lễ, cúi thấp, rồi đứng thẳng lên. Y không bước vào cổng. – Ông lên Ải? – Ông già hỏi. Y gật. – Bên kia đèo xuống rồi phải không? – Xuống rồi. – Y nói. Mấy người đứng gần im bặt. Có người quay lại ngó cái miếu. Người ta vây quanh y. Không ai để ý hai người cưỡi ngựa đi cùng. Giày hắn phủ bụi, áo hắn là áo đi đường. Người trong trấn không biết hắn là ai. Hồi tháng Hai, sau khi cổng trấn bị phá, người theo quân đứng giữa chợ đọc to ba dòng chữ hắn viết trên một tấm thẻ gỗ. Ông già chống gậy kia, có khi đã đứng nghe hôm ấy. Có người đem tới cho người dắt voi mấy nắm cơm gói lá, một quả bưởi. Y nhận một nắm, ăn ngay trước mặt họ, ăn hết, rồi mới cúi đầu một cái. Mấy nắm còn lại, y đưa trả, chỉ vào đám trẻ. Đứa đứng gần nhất nhận lấy, ôm vào ngực, chạy về phía chợ. Đêm ấy, họ ngủ ở trạm Lũng Khẩu, cạnh bến đò. Ngọn đèn trạm nhỏ, dầu kém, khói nhiều. Hắn lấy trong tay áo ra tờ giấy người viết chữ vuông chép hôm rằm, trải lên mặt chiếu. Con đường cái từ kinh lên là một nét mảnh, mấy chấm trạm dọc theo. Hắn tìm chấm của trạm này. Ngón tay hắn đặt lên đó, đếm lên phía trên: còn một trạm, thêm một ngày nữa, rồi tới Ải. Dưới Ải, cái chấm đậm nhất trên tờ giấy. Bên cạnh có hai chữ tên bản, nét chữ vuông vức, nhỏ. Hắn đặt ngón tay lên cái chấm ấy. Từ kinh lên tới trạm này, trên giấy chỉ dài chừng nửa ngón tay. Hắn đã đi hai ngày. Người viết chữ vuông ngồi ghi sổ ngày tới khi ngọn đèn ám đen một mảng vách, rồi mới thổi tắt đèn, nằm xuống ở chiếu bên. Giờ y đã ngủ. Ngoài hiên, người dắt voi nằm gác côn, thở đều. Cái chấm mực dưới Ải, rạng ngày kia hắn sẽ thấy bằng mắt.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ