Chương 185: Vọng dạ khí luân

Rằm tháng Tám, từ trưa, hắn đã tính xong. Hắn ngồi trong thư phòng, cửa sổ mở ra phía vườn sau. Trên án, mấy tờ sớ buổi sáng đã phê, một bát chè xanh nguội từ lâu, nghiên mực khô viền. Xấp giấy trắng nằm sẵn bên tay phải. Hắn không động tới. Việc này, hắn không viết ra giấy. Giấy trên án, chiều nào người hầu cũng vào dọn. Đêm rằm tháng Bảy, dưới địa thất, mấy dòng chữ đã nói rõ với hắn: cái trống tự nuôi được bảy người có tên. Quá bảy, mỗi người thêm ba điểm mỗi ngày, lấy từ cái chum dưới đất. Đêm ấy hắn đã gọi. Sang đầu tháng Tám, chum cạn. Từ hôm ấy tới nay, trong chum không còn gì, mà mỗi ngày vẫn phải chi đủ. Phần thiếu ấy, hắn biết nó lấy từ đâu. Nó lấy từ bàn tay của mười bảy người lính đứng gác, từ từng ngày còn lại của tám người có tên. Tối nay, đặt tay lên mặt đồng mà gọi, thì trống sẽ cho thêm một người. Thêm một người có tên, thêm ba điểm mỗi ngày, chi vào một cái chum đã trơ đáy. Từ hôm chum cạn, đêm nào sợi về cũng ít hơn phần phải chi. Ngày nào hai thứ ấy bằng nhau, hắn chưa biết. Thêm một người ăn, ngày ấy lùi thêm. Mười bảy người lính đứng gác chỉ có ba mươi ngày. Hôm nay là ngày thứ mười hai. Không gọi, thì vẫn đặt tay lên, nhường lượt ấy cho cái điện trên kia lên một bậc. Bỏ lượt, cái chum không phải chi thêm. Hắn đã tính đi tính lại từ lúc người hầu bưng mâm cơm trưa vào tới lúc bưng ra. Tính mấy lần, vẫn ra một chỗ. Người sẽ tới, hắn không biết là ai. Lần nào cũng vậy, trống chọn, hắn không chọn. Người ấy tới, đứng giữa địa thất, chưa biết mình đang ở đâu, năm nào. Từ đêm đầu, người ấy đã ăn vào phần của mười bảy người kia. Rằm tháng Tư, hắn bỏ lượt để cây cung có chỗ nằm, và để suất cuối cùng cái trống tự nuôi còn bỏ ngỏ. Rằm tháng Sáu, hắn ngồi tựa cột ở một trạm cháy, cách cái trống một ngày đường, đọc dòng chữ báo lỡ; lượt ấy hắn đã chọn để lỡ từ mấy hôm trước, ở sân dinh châu lỵ. Rằm này, hắn ở ngay trong kinh, cách cái trống mấy trăm bước. Lần này, không có cây cung nào chờ chỗ nằm, không có ai cần hắn ở lại bên mình. Chỉ có cái chum. Hắn không bàn với ai. Buổi chiều, mấy người trong cung ra vào thư phòng, kẻ mang sớ, người xin chữ phê. Họ không nhắc tới đêm nay. Đêm rằm nào hắn cũng xuống địa thất. Gọi hay không gọi, người ngoài địa thất chỉ biết vào sáng hôm sau, nếu có ai mới tới. Hắn đọc thêm mấy tờ của Hộ bộ, phê, xếp sang một bên. Một tờ xin sửa cầu đá bắc qua con rạch phía Nam, chỗ xe thóc hay sa bánh. Hắn phê một chữ, bảo làm trước mùa mưa. Tờ khác xin cấp thêm dầu đèn cho mấy trạm gác đêm ven sông. Hắn phê cấp. Ngoài vườn, mấy người hầu gái đang treo đèn giấy lên cành ổi, cành khế. Đèn hình con cá, hình ngôi sao năm cánh, phết giấy đỏ, giấy vàng. Một đứa còn nhỏ tuổi đứng dưới gốc, ngửa cổ chỉ trỏ, bị người lớn hơn khẽ mắng, bảo nói nhỏ, trong kia đang làm việc. Rằm tháng Tám, trong cung xưa nay vẫn treo đèn cho trẻ con. Năm nay vẫn treo. Hắn ngó ra một lúc, rồi cúi xuống tờ sớ khác. Nắng dịch dần khỏi mép cửa sổ. Bóng cây ổi đổ dài lên mặt gạch, rồi nhạt đi. * * * Chạng vạng, hắn thay áo vải, ra bằng cửa sau. Hai người lính theo sau, giữ một quãng. Đêm rằm, đường về phía Thái Miếu đông hơn mọi hôm. Người ta đi thành từng tốp, đàn bà xách giỏ, trong giỏ mấy quả chuối xanh, một nải cau, vài bó nhang. Mấy ông già đi chậm, chống gậy trúc. Lũ trẻ chạy trước, tay giơ đèn giấy buộc vào đầu một cây cán nứa, ngọn nến bên trong chao đi chao lại, bị gọi giật lại thì dừng một chút, rồi lại chạy. Ở ngã ba trước cổng, một bà hàng bày mẹt nhang với nến trên chiếc chõng tre, bán không kịp tay. Một ông lão mua ba bó, đếm tiền xong còn đứng lại hỏi: – Đêm nay trong đền có làm lễ gì không, bà? – Rằm nào chẳng vậy. – Bà hàng nói, tay vẫn gói nhang. – Ai thắp thì thắp. Mấy người áo nâu vẫn đứng ở cổng kia thôi. Ông lão gật gù, xách nhang đi vào. Từ tháng Hai, tháng Ba, đêm rằm, đêm mùng một, người kinh đã quen kéo tới đây. Không ai bảo họ. Trước cổng, hai người phiên chiều đứng hai bên, giáo dựng thẳng. Người tới thắp đi giữa họ, có người cúi đầu chào. Hắn đi ngang, thấy bàn tay người đứng bên trái nắm trên cán giáo, đầu các ngón đã mờ tới đốt giữa. Người ấy nhận ra hắn, khẽ cúi đầu, không rời chỗ đứng. Hắn gật lại, chân không dừng. Một đứa bé cầm đèn cá chạy vụt qua giữa hai người lính, đèn quệt vào cán giáo, suýt bắt lửa. Người đứng bên phải đưa tay giữ cái que, dựng ngọn đèn cho thẳng lại, trả cho nó. Đứa bé cúi đầu một cái, chạy biến vào trong. Trong cổng, khói nhang đã dày. Em gái hắn đứng ở bậc thềm dưới mái hiên điện, đỡ bó nhang cho một bà cụ lưng còng, châm hộ, rồi trả lại vào tay bà. Hắn không vào cổng chính. Hắn vòng qua tường bên, tới cửa ngách phía sau điện. Người lính già giữ cửa thấy hắn thì mở cửa, đứng nép vào. Khói nhang từ phía trước bay vòng ra tới đây, nhạt hơn, lẫn mùi rêu ở chân tường. Hắn đi xuống. * * * Ở bậc dưới cùng, Thạch Sanh tựa lưng vào vách, cây cung gác ngang gối. Thấy chân hắn, y đứng dậy, nép sát vào vách nhường lối. Hắn bước qua. Y ngồi xuống lại chỗ cũ. Cao Lỗ đã ở bên bệ từ trước. Lão đứng, tì cả hai bàn tay lên đầu cây gậy, lưng hơi khom. Ngọn đèn dầu đặt trên gờ đá cạnh lão hắt một quầng vàng lên mặt đồng, lên tấm áo bạc màu của lão. – Chủ công. – Lão nói. Hắn gật đầu, ngồi xuống bên Trống. Địa thất mát, mát hơn trên kia nhiều. Tiếng người ở cổng không vọng xuống tới đây. Chỉ có tiếng bấc đèn thỉnh thoảng nổ lách tách, và tiếng ông già thở, đều, chậm. – Trên ấy đông chứ? – Lão hỏi. – Đông. Trẻ con cầm đèn chạy cả vào sân. Ông già gật gù. Lão không hỏi gì thêm. Còn sớm. Hắn đặt tay lên mặt đồng, chưa ấn. Các sợi về dưới lòng bàn tay. Hắn để yên tay đó, không đếm. Rằm tháng Bảy, ông già đứng đúng chỗ này. Đêm ấy, lúc chữ hiện ra, lão ngó xuống mặt Trống, dưới tay hắn, vì lão không thấy chữ. Đêm nay, lão chỉ đứng, đợi. Gần giờ Tý, hắn rút tay về, ngồi thẳng lên. Ông già nghe tiếng áo hắn động thì ngẩng lên. – Lượt này, ta bỏ. – Hắn nói. – Thêm một người ăn chung nồi, thì nồi càng lâu mới đủ. Ông già nghe. Chữ “nồi” là chữ của lão, nói với mười bảy người lính hôm trước. Lão nghe ra. Hắn mượn chữ ấy để lão khỏi phải hỏi vì sao. Lão không cãi. Lão cũng không bảo hắn nghĩ thêm. Lão chỉ gật đầu một cái, chậm, rồi lại tì hai tay lên đầu gậy. Ở chân bậc, người tiều phu vẫn im, mắt ngó về phía bệ. Y nghe hết. Lượt là gì, bỏ là bỏ gì, y không hỏi. Hắn đặt cả hai bàn tay lên mặt đồng. Mặt đồng ấm lên dưới lòng bàn tay, như đêm rằm tháng Bảy. Chỗ ấm lan ra từ giữa, chạy theo những vòng hoa văn, tới tận mép. Mặt Trống không sáng. Không có ánh lam nào dựng lên giữa địa thất. Ngọn đèn trên gờ đá vẫn cháy đều, không lay. Chữ hiện ra trước mắt hắn, bốn dòng liền nhau. 【Bỏ lượt triệu hoán Quốc Vận tháng Tám.】 【Anh Linh Điện: cấp 2 → cấp 3.】 【Mở: Triệu Hoán Binh Đoàn.】 【Suất Sử Thi trở lên: 2/4.】 Không có tiếng. Nền đá dưới chân không rung. Rằm tháng Tư, cả địa thất đã rùng mình một cái, vách đá sau bệ mở ra một chỗ. Đêm nay, vách vẫn liền như cũ. Bốn dòng chữ đứng đó, rồi nhạt đi, không để lại gì. Hắn đọc lại dòng có chữ binh đoàn. Một lần gọi, không phải một người, mà một đoàn quân. Hắn hiểu thế nghĩa là gì. Tám người có tên với mười bảy người lính đứng gác đã đủ khiến chum trơ đáy. Một đoàn quân, phải trả bằng thứ mà cái chum dưới đất đang không có. Cửa ấy mở ra, cũng như một cánh cổng mở vào một gian kho trống. Một đoàn là bao nhiêu người, gọi một lần tốn bao nhiêu, dòng chữ không nói, mà đêm nay hắn cũng chưa cần biết. Hắn để đó. Dòng cuối, hắn đọc một lần. Suất có thêm, mà đêm nay không ai tới để dùng. Hắn nhấc tay khỏi mặt đồng. Chỗ ấm còn đọng một chốc dưới lòng bàn tay, rồi tan. – Xong rồi. – Hắn nói. Ông già gật đầu. Mấy dòng ấy nói gì, lão không hỏi. Hắn chỉ nói một câu: điện trên kia lên một bậc. Ở chân bậc, người tiều phu khẽ đổi thế ngồi, cây cung trên gối không xê xích. * * * Hắn ngồi lại. Đêm rằm tháng Bảy, cũng ở chỗ này, hắn đã nói: nửa tháng sau thế nào, ta chịu. Nói xong, hắn ấn cả hai lòng bàn tay xuống, ấn mạnh, và gọi. Đêm ấy có người tới. Nửa tháng sau, chum cạn. Hắn chịu. Người viết chữ vuông giờ ở gian nhà ngang xa nhất, đọc mấy tập sổ của Hộ bộ cho hắn; tờ đầu gửi sang hôm mùng tám, chỉ có số, không có lời của y. Đêm nay, hắn không thấy hối. Hắn chỉ không muốn có thêm một người phải đứng giữa địa thất này, ngơ ngác, để rồi tới sáng mai hắn phải nói với người ấy rằng cái chum đã cạn từ hơn mười ngày trước. Mười bảy người lính, những người có tên trong kinh, hắn đã nói đủ. Hắn không muốn nói thêm lần nữa, với một người chưa kịp biết kinh này có mấy cửa. Hắn lại đặt một bàn tay lên mặt đồng, lần này nhẹ. Bảy sợi về đủ. Sợi mảnh phía Đông vẫn mảnh, vẫn đều. Không sợi nào đứt. Chỗ hụt vẫn nằm đó dưới lòng bàn tay, từ hôm chum cạn tới giờ. Không rộng thêm. Không hẹp lại. Hắn để tay yên trên nó, như người ta đặt tay lên một chỗ ván mục trên sàn thuyền, biết là phải thay, mà chưa có gỗ. Bên bệ, ông già đã ngồi xuống từ lúc nào, lưng tựa vào chân bệ, cằm gục lên hai bàn tay chồng trên đầu gậy. Lão gà gật. Hơi thở lão dài ra, thỉnh thoảng đứt một quãng, rồi lại nối. Ở chân bậc, người tiều phu vẫn thức. Y ngồi như lúc hắn mới xuống, không đổi thế, mắt mở, ngó vào bóng tối trên đầu bậc. Thỉnh thoảng ngón tay cái của y miết dọc thân cung, từ đầu này tới đầu kia, như người đếm từng đốt tre. Đêm đi qua chậm. Bấc đèn cháy lụi, hắn đứng dậy khêu lên một lần. Lúc ấy hắn ngó ra sau bệ. Trên vách đá liền khối, ngang tầm ngực người, cái hốc vẫn ở đó. Vuông vức, mép đá nhẵn. Nó hiện ra đêm rằm tháng Tư, lần đầu hắn bỏ lượt. Đêm ấy nền đá rùng mình, vách mở ra, và người tiều phu ở chân bậc kia đã ôm cây cung tới, đặt vào trong, nằm ngang. Cung ngủ trong đó hơn một tháng. Mỗi sáng ông già xuống xem, không chạm. Sáng hai mươi bảy tháng Năm, lão lấy nó ra, bọc hai lớp vải, tự tay buộc. Một người trẻ cưỡi ngựa mang nó đi, lên núi phía Tây, tới chỗ hắn với người tiều phu đang đợi. Giờ cây cung nằm trên gối người tiều phu, ở chân bậc. Nó chưa trở lại chỗ cũ lần nào. Hắn đứng thêm một chốc, ngó vào lòng hốc. Bụi đá mịn đọng thành một lớp mỏng ở đáy, chỗ cây cung từng nằm. Ánh đèn với vào chỉ tới nửa lòng, phía trong vẫn tối. Hắn ngồi xuống lại bên Trống. Gần sáng, ông già giật mình thức, ngẩng lên, thấy hắn còn ngồi đó thì chống gậy đứng dậy, lấy cái áo kép trên gờ đá khoác lên vai hắn. Hắn để yên. – Đêm nay không ai tới. – Lão nói, giọng còn ngái ngủ, như nói với chính mình. – Không ai tới. Lão đứng sau lưng hắn một chốc. Hắn đoán lão đang ngó ra sau bệ, chỗ vách đá. Lão chậm rãi đi tới gờ đá, rót thêm dầu vào đèn từ cái bình đất, khêu bấc lên, rồi về đứng chỗ cũ. – Rằm tháng Chín. – Lão nói. – Chủ công tính sau. – Tính sau. Lão lên nằm một lát. – Lão phu vừa ngủ đủ rồi. Ở chân bậc, người tiều phu ngả đầu vào vách, mắt đã khép, mà hai tay vẫn giữ cây cung trên gối. Trên kia, chắc người ta đã về hết. Đèn giấy trên cành ổi trong vườn đã tắt từng chiếc. Ở cổng Thái Miếu chỉ còn hai người phiên khuya, giáo dựng, đứng trong làn khói nhang tàn. Rạng mai, một người trong bọn họ sẽ thắt thêm một nút trên cán giáo. Ngọn đèn dưới này lại cháy đều, ngọn lửa đứng thẳng như một hạt thóc. Sau lưng bệ, cái hốc đá trên vách vẫn trống, từ ngày cây cung vàng ra khỏi nó.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ