Chương 180: Chỉ tiêm như vụ

Gã thắt xong, giật nhẹ đầu dây cho nút xiết lại, dựng cây giáo về cạnh vai. Thanh Vân vẫn đứng chỗ cũ, lùi sau cây giáo một chút. Nàng đã đếm theo tay gã từ lúc gã cúi xuống. Mười tám. Nàng không nói ra. Trời sáng dần. Mái ngói Thái Miếu hiện ra từng hàng, xám, rồi bớt xám. Ngọn đèn dưới mái cổng nhỏ lại, như người đã thức trọn một đêm. Ngoài đường đã có tiếng guốc, tiếng quang gánh. Người cùng phiên với gã đứng bên kia cánh cổng đổi tay cầm giáo, vươn vai một cái. Nàng nhìn xuống bàn tay gã trên cán giáo. Lúc đầu nàng tưởng mắt mình mỏi. Thức trắng một đêm, nhìn gì cũng nhòe. Nàng chớp mắt, nhìn lại. Đầu ngón tay gã, chỗ nắm trên cán giáo, mờ như sương sớm trên mặt sông. Không phải mờ cả bàn tay. Chỉ ở đầu các ngón, chừng nửa đốt. Chỗ ấy nàng thấy được vân tre của cán giáo qua da gã, thấy cả chỗ tre nhẵn bóng vì tay cầm. Quá nửa đốt ấy thì da gã lại là da người, sạm nắng, nổi gân, như mọi bàn tay đứng gác. Gã không biết. Gã đang ngó ra đường, chỗ một người đàn ông gánh hai sọt rau đi qua. Mắt gã theo đôi sọt tới đầu ngõ, xong quay lại, gật đầu với người cùng phiên, như hỏi đã tới giờ đổi chưa. Nàng không nói. Nàng không biết nói thế nào. Nói với gã rằng tay gã đang mờ, thì gã sẽ ngó xuống, sẽ thấy, và từ giờ tới hết những ngày còn lại, mỗi lần cầm giáo gã sẽ ngó xuống. Không nói thì gã cũng sẽ thấy, sớm hay muộn. Nàng chỉ không muốn gã thấy nó qua mặt nàng. Nàng quay sang người đứng bên kia cánh cổng. Người ấy lớn tuổi hơn, râu cằm đã điểm sợi bạc. Tay người ấy cũng đặt trên cán giáo. Nắng sớm chưa tới chỗ ấy. Nàng phải bước tới một bước mới thấy. Đầu các ngón tay người ấy cũng thế. – Bẩm. Công chúa về nghỉ đi. – Sẻ nói, không quay lại. – Sắp đổi phiên rồi. – Ta đứng thêm chút nữa. – Nàng nói. Nàng không về ngay. Phiên sáng tới, hai người áo nâu từ dãy nhà ngang đi ra, một người còn vừa đi vừa buộc lại dây lưng. Họ cúi đầu chào nàng, nhận chỗ. Lúc người thứ nhất bước vào chỗ của Sẻ, dựng cây giáo của mình xuống, nàng đứng ngay bên cạnh. Đầu ngón tay người ấy cũng thế. Sẻ vác giáo đi vào dãy nhà ngang, không ngoái lại. Dây lạt thõng bên cán, mười tám chỗ thắt. Nàng vào điện. Nàng rửa tay, lau bàn thờ, châm nén đầu ngày, cắm vào bát hương trước hàng bài vị. Nàng đứng một chốc, không khấn. Sau lưng nàng, ở góc điện, có mấy bó nhang người ta gửi từ chiều qua chưa ai thắp. Nàng cầm từng bó lên, châm, cắm vào bát lớn. Từ chiều qua nàng đã biết những nén ấy không đi tới đâu. Nàng vẫn thắp. Người gửi mỗi bó đã đi một quãng đường mang nó tới đây. Khói nhang tụ lại dưới xà nhà, chậm tản. * * * Cả buổi sáng, nàng đứng ở cổng. Nàng đứng chỗ bóng mái, cạnh chum giữa. Hai người áo nâu phiên sáng đứng hai bên cánh cổng. Người ta tới gửi nhang, cắm nhang, vái, đi. Nàng đếm. Không đếm nén. Đếm người. Không nhiều hơn hôm qua. Cũng không ít hơn. Một bà bán bún cắm hai nén, vái ba vái, lẩm nhẩm gì đó về đứa con đi lính. Hai người đàn ông áo ngắn, bùn khô đóng ở ống quần, cắm xong thì đứng hỏi nhau đường ra chợ Đông. Một người đàn bà trẻ bế con, bắt đứa bé chắp hai bàn tay nhỏ xíu lại mà vái. Không ai ngó tay lính. Bà bán bún lúc đi ngang còn dúi cho người áo nâu đứng bên trái một gói xôi bọc lá dong. Người ấy nhận, cảm tạ, đặt gói xôi lên bậc thềm sau lưng, như mọi lần người ta dúi cho bảy người thứ gì. Bà không ngó tay người ấy. Bà chỉ dặn để nguội thì ăn kẻo phí. Người ta ngó chum, ngó cửa điện, ngó khói. Có người gật đầu chào hai người áo nâu như chào người quen. Người áo nâu gật lại. Bàn tay họ vẫn nắm trên cán giáo, ở chỗ ấy, dưới nắng. Nắng lên cao thì phải đứng thật gần mới thấy. Từ chỗ người ta đứng cắm nhang, không ai thấy gì. Nàng có thể bước ra giữa sân mà nói. Nói với từng người tới cổng: thắp thêm một nén. Thắp ở nhà, ở bến, ở chợ, ở đâu có mái. Người kinh thương bảy người áo nâu này, nàng biết. Nói ra, có lẽ người ta sẽ thắp. Chiều qua, trong thư phòng, tam ca đã trả lời câu nàng hỏi. Nàng nhớ từng việc người kể. Nàng đứng yên chỗ bóng mái. Gần trưa, nàng lên mặt thành phía Đông. Bậc đá lên mặt thành dốc, lâu ngày mòn lõm ở giữa. Hai người lính theo nàng tới chân bậc thì dừng. Trên mặt thành, gió sông lồng lộng, khác hẳn trong sân. Mười người cầm cung đứng rải dọc mép tường, mỗi người một quãng, mặt ra sông. Ông già cầm cung đứng ở chỗ góc tường, chỗ ngó xuống được cả bến chung lẫn bến Đông. Thấy nàng lên, ông quay lại, cúi đầu. Vai phải ông cao hơn vai trái, cúi xuống thì lệch thêm. – Bẩm. – Ông cứ đứng. – Nàng nói. – Ta lên xem sông. Ông quay lại mép tường. Ngoài sông, một chiếc thuyền buồm nâu đang ngược lên phía bến chung. Ông giơ bàn tay lên che trước trán, ngó theo chiếc thuyền. Nắng trưa chiếu thẳng xuống mặt thành. Nàng đứng sau lưng ông một bước. Qua đầu ngón tay ông, nàng thấy được một vệt trời. Không rõ, như nhìn qua lớp giấy dầu dán cửa sổ. Quá đầu ngón thì không thấy gì nữa. Ông không biết. Ông vẫn dõi theo chiếc thuyền, tới lúc nó khuất sau mái nhà kho đầu bến, mới hạ tay xuống, đặt lên dây cung. Nàng nhìn dọc mặt thành. Chín người kia đứng chỗ của mình. Có người tì tay lên mép tường. Có người cầm cung. Nàng không đi tới xem tay từng người. Nàng biết rồi. Ống tên đeo sau lưng ông già, lúc nãy ông cúi chào, có tiếng sỏi lục cục dưới đáy. – Đêm trên này gió lắm, ông có lạnh không? – Nàng hỏi. – Bẩm. Không. – Ông nói. – Đứng trên này từ tháng Năm, chưa đêm nào thấy lạnh. Nàng gật đầu, đứng thêm một chốc, xong đi xuống. Ở chân bậc, nàng gặp người cao nhất trong toán áo nâu. Người ấy không phải phiên, không vào nằm, ra đứng ở chân thành ngó lên. Thấy nàng, người ấy cúi đầu, lùi vào sát tường cho nàng đi qua. Trong búi tóc người ấy, giắt một nắm mẩu tre nhỏ, mỗi mẩu ngắn chừng một lóng tay. * * * Quá trưa, nàng sang thư phòng. Người đang ngồi sau án, trước mặt là mấy chồng sổ, chồng nào cũng mở dở. Thấy nàng, người gác bút, ra hiệu cho người hầu lui. Nàng ngồi xuống chiếc ghế bên kia án, chỗ chiều qua Quỳnh ngồi. Hai chiếc ghế kê thêm đã khiêng về gian bên. – Đầu ngón tay họ. – Nàng nói. – Sáng nay muội thấy. Nàng kể. Kể từng người. Người lính trẻ lúc gần sáng. Người cùng phiên với gã. Người phiên sáng. Ông già cầm cung che nắng trên mặt thành. Nàng kể chậm, chỗ nào nhớ chắc mới kể, chỗ nào không chắc thì bảo không chắc. Người nghe, không ngắt lời. – Họ biết chưa? – Người hỏi. – Muội không nói. – Nàng nói. – Muội đoán họ chưa thấy. Hoặc thấy rồi mà không nói. – Người tới thắp, có ít đi không? – Không ít đi. Cũng không nhiều lên. – Nàng nói. – Không ai ngó tay họ. Người gật đầu. Người nhìn xuống mặt án, im. Chồng sổ bên tay trái, người đẩy sang một bên. – Mười bảy người ấy. – Người nói. – Ta chưa nói với họ. – Muội biết. Nàng biết. Cả đêm qua nàng đứng ở cổng, không ai tới nói gì với người lính trẻ. Nàng không hỏi người định nói lúc nào. Nàng không khóc. Giờ ngồi đây, nàng thấy mắt mình khô, như mắt người thức trắng. – Chạng vạng, ta ra cổng. – Tam ca nói. – Muội xuống gọi lão Cao lên giúp ta. * * * Nàng xuống địa thất lúc nắng ngả. Cao lão ngồi bên bệ, lưng tựa vào đá, cây gậy gác ngang đùi. Chiều qua từ thư phòng về, lão không lên nữa. Nàng nhìn cái trống. Mặt đồng tối màu rêu, những vòng hoa văn chìm trong bóng đèn, như mọi lần nàng xuống. Cái chum tam ca nói, nàng không thấy ở đâu. Nàng không biết phải ngó chỗ nào trên mặt đồng mới thấy được chỗ đã cạn. Chỉ thấy lão ngồi sát nó hơn mọi khi, như người ngồi cạnh bếp lửa đã tắt mà chưa chịu đứng dậy. Ở chân bậc, người tiều phu thấy nàng thì dịch vào sát vách cho nàng xuống. – Tam ca mời lão lên. – Nàng nói. – Ra cổng. Lão ngó nàng. Lão không hỏi lên làm gì. Lão chống gậy đứng dậy. Bậc lên dốc. Lão đi chậm. Tới bậc thứ năm, nàng đưa tay ra cho lão vịn. Lão nhìn bàn tay nàng một chốc, xong đặt tay lên cổ tay nàng. Bàn tay lão lạnh như đá vách địa thất giữa trưa hè. Không phải cái lạnh của người già. Ngoài kia trời vẫn oi. Nàng không rụt tay. Lão cũng không nói gì về bàn tay mình. Hai người lên hết bậc. Chạng vạng, tam ca ra cổng. Giờ ấy, chợ đã vãn, người gửi nhang thưa dần. Trên mặt thành, đuốc chưa thắp. Ngoài đường, mấy đứa trẻ quanh Thái Miếu đuổi nhau, thấy người áo vải đi tới cùng ông già chống gậy thì dạt cả vào ngõ. Người không mặc áo bào, chỉ áo vải như những lần đi phố. Hai người lính đi theo, đứng lại ngoài đường. Cao lão đứng cạnh người, chống gậy. Nàng đứng sau một bước. Người bảo gọi đủ bảy người. Hai người đang đứng phiên rời hai bên cánh cổng, bước ra. Năm người kia từ dãy nhà ngang đi ra, người cuối cùng là Sẻ, mắt còn đỏ vì nằm mà không ngủ. Bảy người đứng thành một hàng trước cổng, giáo dựng cạnh vai, như sáng mười sáu tháng Bảy, lúc Cao lão gọi họ lại. Tam ca nhìn từng người. Người nhìn lâu, như muốn nhớ cho đủ bảy gương mặt. – Cái nồi lão Cao nói với các ngươi, sáng mùng bốn đã cạn. – Tam ca nói. – Từ hôm ấy, các ngươi còn ba mươi ngày. Người không nói thêm. Bảy người đứng im. Không ai hỏi gì thêm. Người cao nhất đưa tay lên búi tóc, rồi bỏ xuống. Người đứng cạnh ngó xuống bàn tay mình trên cán giáo. Nàng biết, giờ thì người ấy thấy. Cao lão đứng cạnh người, hai tay chồng lên đầu gậy. Lão không thêm câu nào. Câu của lão, từ tháng trước, đã nói rồi. Sẻ bước ra khỏi hàng. – Bẩm. Phiên khuya, tiểu nhân vẫn xin đứng. Tam ca gật đầu. Có thế thôi. Bảy người cúi đầu. Hai người đứng phiên quay lại chỗ của mình. Năm người kia không vào nằm. Họ đứng lại dưới mái cổng, cạnh ba cái chum, như chưa biết nên đi đâu. Người cao nhất rút mấy mẩu tre trong búi tóc ra, xòe trên lòng bàn tay, đếm, xong giắt lại từng mẩu. Người đứng cạnh thì ngồi xuống bậc thềm, ngó gói xôi bà bán bún để lại từ sáng, không mở. Tam ca quay sang Cao lão, bảo lão đứng lại đợi ở cổng. Lão gật đầu. Tam ca đi về phía chân thành. Nàng đi theo tới chân bậc. Người lên mặt thành một mình. Nàng đứng dưới, ngửa cổ ngó lên. Trên mặt thành, mười người cầm cung đã đứng thành một hàng. Tam ca đứng trước mặt họ. Gió sông thổi, nàng không nghe được tiếng nào. Nàng chỉ thấy người nói, ngắn thôi. Thấy mười cái đầu cúi xuống, chậm, gần như cùng một lúc. Ông già tóc hoa râm đứng đầu hàng cúi thấp nhất, vai lệch lại càng lệch. Người đứng thêm một chốc rồi xuống. Người đi ngang chỗ nàng đứng, không dừng, chỉ đặt tay lên vai nàng một cái, xong đi tiếp về phía thư phòng. Bàn tay người vẫn ấm. Nàng đưa Cao lão về điện, đưa lão tới đầu bậc địa thất. Lần này lão không vịn tay nàng. Lão đi xuống một mình, từng bậc, cây gậy gõ xuống đá. * * * Đêm ấy, nàng ra cổng. Nàng không định đứng tới sáng. Nàng chỉ ra. Sẻ đứng phiên khuya, như gã xin. Người cùng phiên đêm nay là người cao nhất. Ngọn đèn dưới mái cổng đã thắp, người hầu trong điện châm đầy dầu từ chập tối. Ba cái chum đứng trong quầng sáng vàng, chân nhang cắm dày. Gã thấy nàng, cúi đầu. – Bẩm. Nàng gật đầu, đứng chỗ cũ, sau cây giáo một chút. Hai người cùng im. Ngoài đường vắng. Có tiếng mõ canh từ phía chợ. Gió sông lùa vào cổng, mang theo hơi nước. Một lúc sau, gã mới lên tiếng, mắt vẫn ngó ra đường. – Bẩm. Đêm nay, tiểu nhân vẫn thắt chứ? Nàng nhìn cây giáo, nhìn đoạn lạt thõng bên cán. – Ngươi muốn thắt thì thắt. – Nàng nói. Gã gật đầu. Gã không hỏi thêm. Người cao nhất đứng bên kia cánh cổng, nghe hết, không quay lại. Gã buông một tay khỏi cán giáo. Gã giơ bàn tay ấy lên, chậm, tới ngang mặt, giữa mắt gã và ngọn đèn. Gã giữ yên ở đó, không quay sang nàng, không nói gì. Nàng đứng cạnh gã, cùng ngó. Qua đầu ngón tay gã, nàng thấy được ngọn đèn dưới mái cổng.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ