Chương 178: Hương tận lậu khởi

Đêm mùng ba, trời vừa tối hẳn, Lạc Thiên đã xuống địa thất. Hắn đi qua sân sau, xuống lối bậc đá. Hắn không mang theo gì. Không sổ, không giấy, không ngọn đèn nào ngoài ngọn đèn đã treo sẵn trên vách. Ông già ngồi bên bệ, như mọi đêm. Ở chân bậc là người tiều phu, cây cung tựa vách. Hai người ngẩng lên khi hắn xuống, không ai đứng dậy. Mấy đêm nay, giữa ba người, việc ấy đã thôi thành lệ. Hắn tới trước Trống, đặt tay lên mặt đồng. Đêm nay, hắn không cần hỏi. Hắn đã biết con số đêm nay bằng một phép trừ làm từ đêm hai mươi chín. Hỏi, thì Trống cũng chỉ đưa cho hắn đúng cái hắn đã biết. Hắn chỉ đặt tay, và cảm. Đồng nguội. Hơi ấm lên chậm. Những sợi chỉ quen thuộc hiện về dưới da, từng sợi một, đủ cả, không sợi nào đứt. Từ những sợi ấy, cái ấm chảy về, đều, không ít đi. Người ta vẫn thắp, như hôm qua. Chỉ là, từ lòng đồng, cái ấm chảy đi nhiều hơn thế. Hắn cảm được hai dòng ấy, như người đứng giữa hai gàu nước, một gàu đổ vào, một gàu múc ra, mà gàu múc ra to hơn. Cái chum ở giữa, đêm nay, đã xuống tới gần đáy. Hắn biết bằng lòng bàn tay, chỗ ấm nhất giờ chỉ còn mỏng như một lớp nước láng trên mặt đá. Hắn rút tay về, ngồi xuống nền đá, cạnh chân bệ. Phía Bắc, chưa có ai về. Người gánh thóc từ sáng mùng một, sớm nhất mai mới tới chân Ải; tin từ đó về kinh, còn phải đợi thêm mấy ngày nữa. Đêm dài. Ngọn đèn trên vách cháy đều. Đêm nay, lão không khép mắt. Lão ngồi thẳng, hai tay đặt trên đầu gậy, mắt mở, ngó cái trống. Lão không bảo hắn lên nằm. Giữa canh hai, lão chỉ nói một câu: – Đêm nay, lão phu không lên. Hắn gật đầu. Ở chân bậc, người tiều phu nghe câu ấy, ngẩng lên ngó lão, ngó hắn. Hắn đoán y không hiểu vì sao đêm nay lão nói thế. Y chỉ dịch người vào sát vách hơn, kéo cây cung về phía mình, ngồi lại cho vững, như người biết mình sẽ phải ngồi lâu. * * * Hắn không ngủ. Hắn ngồi đó, lưng tựa vào bệ, nghĩ tới ba ngày vừa qua. Sáng mùng một, mười một cái ghế trên điện được để trống, có người đứng giữa điện mà đọc sổ, không đọc tên. Sáng mùng hai, một tờ chiếu được đọc, một ông già quỳ giữa điện, bốn người quỳ theo. Chiều mùng hai, người cầm quạt chạy vào thư phòng, hơi thở đứt quãng, mang theo tin thóc đã lên bãi. Ngày mùng ba không có việc gì lớn. Hắn ra kho Tây, đứng dưới hiên kho ngó người ta lợp lại mấy tấm phên dột mà sớ hôm hai mươi chín xin, tới lúc tấm cuối cùng được buộc lạt vào kèo. Trong cả ba ngày ấy, hắn không nói với ai cái hắn đang mang trong ngực. Hắn nghĩ tới tối nay, lúc đi qua sân, hắn đã ngó vào Anh Linh Điện. Em gái hắn quỳ trước hàng bài vị, như mọi tối. Từ đêm hai mươi tám, nàng không xuống địa thất nữa. Hắn nghĩ tới cổng Thái Miếu, tới mặt thành phía Đông. Hắn nghĩ tới những người đứng gác ở đó, đêm nào cũng đứng, như đêm nay. Bảy người áo nâu ở cổng là bảy người còn lại của mười người đã theo hắn lên núi hồi cuối tháng Năm. Ba người kia không về. Trong bảy người, người trẻ nhất tên Sẻ, cái tên duy nhất trong mười người mà người tiều phu biết, hôm hắn hỏi. Mười người cầm cung trên mặt thành, hắn gọi ra hồi tháng Năm, từ đó tới giờ chưa đêm nào rời chỗ. Người đứng đầu toán ấy là một ông già ít nói. Mười bảy người ấy không ăn, không ngủ được bao nhiêu, không đòi gì. Phần của họ chảy từ cái trống này ra, mỗi ngày một ít. Từ mai, phần ấy không còn chỗ mà chảy ra nữa. Gần canh tư, hắn đứng dậy, đặt tay lên Trống lần nữa. Mặt đồng lạnh hơn đầu hôm. Cái ấm lên chậm hơn. Những sợi chỉ vẫn đủ. Cái lớp nước láng dưới lòng bàn tay, giờ mỏng tới mức hắn phải để yên tay thật lâu mới cảm được. Hắn không rút tay. Tay đặt yên, hắn cảm từng sợi một. Mỗi sợi ấm lên vào một giờ riêng của nó. Sợi ở chợ ấm lên trước tiên, lúc người bán hàng thắp nén đầu ngày, trời còn chưa sáng. Sợi dưới chân thành ấm lên khi thuyền chài sắp ra sông, người ta thắp một nén trước khi xuống bến. Hai sợi xa phía Tây Nam thì phải đợi nắng lên tới bản. Sợi mới ở cửa lạch dưới xuôi thì mảnh, mà đều, sáng nào cũng có một chút. Từng ấy sợi, đêm nay hắn đếm đủ. Chúng không biết cái chum ở đầu kia đã gần cạn. * * * Trời sắp rạng thì nó hụt. Không có tiếng gì. Không có ánh sáng gì. Mặt Trống không sáng. Chỉ là dưới lòng bàn tay hắn, cái lớp ấm mỏng ấy bỗng không còn, như một người đang tựa lưng vào vách mà vách bị rút đi. Những sợi chỉ vẫn chảy về, hắn vẫn cảm được, đều, như cũ. Mà chảy về tới nơi, chúng không đọng lại. Chúng chảy thẳng ra, đi hết, và vẫn không đủ. Hắn không hỏi. Hai dòng chữ tự hiện ra trước mắt hắn, dòng này nối dòng kia. 【Hương Hỏa: 0. Thu không đủ chi.】 【Đồng hồ tan biến: binh sĩ triệu hoán ba mươi ngày, anh linh có tên bốn mươi ngày.】 Hắn đọc hết hai dòng, từng chữ, một lần. Dòng chữ đứng trước mắt hắn một lúc, xong tan. Mặt đồng vẫn thế. Ngọn đèn trên vách vẫn thế. Trong địa thất không có gì đổi khác, ngoài cái lớp ấm đã không còn dưới lòng bàn tay hắn. Những dòng như thế, hắn đã đọc một lần. Cuối tháng Hai, giờ Tý, hắn đứng trên mặt đất, cách cái trống mấy lớp đá, chữ hiện ra từng dòng một. Lần ấy chữ nhiều hơn. Lần này ít hơn, mà ý thì như cũ. Hắn rút tay về, quay lại. Bên bệ, lão vẫn ngồi đó, hai tay trên đầu gậy, ngó hắn. Ở chân bậc, người tiều phu đã ngồi thẳng dậy từ lúc nào. Hai người không thấy chữ. Hai người chỉ thấy một người đứng trước cái trống, tay đặt trên mặt đồng từ canh tư tới giờ. – Cạn rồi. – Hắn nói. Cao Lỗ chẳng hỏi lại cạn bao nhiêu, cạn từ lúc nào, còn bao lâu. Lão chỉ gật đầu, một lần, chậm, như người đã đợi câu ấy từ đầu đêm, nay nghe thấy, thì không còn gì phải đợi nữa. Lão với tay kéo vạt áo khoác lên vai, như người sửa soạn ngồi lâu. Ở chân bậc, Thạch Sanh cũng im. Y ngó hắn, ngó lão, ngó cái trống. Hai bàn tay y đặt trên đầu gối nắm lại, xong duỗi ra. Có lẽ y không biết cạn là cạn cái gì. Mà hắn đoán y đọc được cái mặt người vừa nói câu ấy. Không ai nói thêm. Hắn đứng thêm một lúc, xong đi lên. Lên giữa chừng, hắn dừng lại, tựa vai vào vách đá. Đá lạnh, ẩm. Hắn đứng đó, thở mấy hơi, cho tới khi chân lại vững. Cả đêm đứng, giờ mới thấy mỏi. Lên tới đầu bậc, hắn ngó xuống. Bên bệ, lão vẫn ngồi, hai tay trên đầu gậy. Lão không lên theo. * * * Sân Thái Miếu đã hửng sáng. Gió sớm thổi qua sân, mang theo hơi sông. Ở cổng, người ta đã tới. Một bà gánh rau đặt gánh xuống, thắp một nén ở ngọn đèn dưới mái cổng, cắm vào chum. Một người đàn ông đi làm sớm, vai vác cái cuốc, cũng dừng, cũng cắm. Họ không biết đêm qua dưới đất có gì. Họ thắp như hôm qua, hôm kia, như mọi buổi sớm. Một đứa bé theo mẹ, cầm nén nhang bằng cả hai tay, kiễng chân mới cắm tới miệng chum. Người mẹ đỡ khuỷu tay nó. Cắm xong, hai mẹ con vái một cái, đi về phía chợ. Trong Anh Linh Điện, khói nén đầu ngày đã lên; em gái hắn dậy từ lúc nào. Hắn không vào. Hai người lính áo nâu đứng hai bên cánh cổng, giáo tre dựng thẳng. Phiên sáng vừa đổi. Thấy hắn đi ra từ phía điện, cả hai cúi đầu. Hắn đi tới gần hơn mọi lần. Hắn dừng lại trước một người, ngó bàn tay người ấy đang nắm cán giáo. Bàn tay gầy, đen, móng tay còn bám đất, các ngón chai ở chỗ người cầm cuốc lâu năm vẫn chai. Hắn ngó kỹ. Hắn không thấy gì khác. Tay người, như mọi bàn tay người hắn đã thấy. Người lính chắc không hiểu vì sao hắn dừng lại ngó tay mình. Gã cúi đầu thấp hơn nữa, không dám động. Hắn ngó sang người kia. Cũng thế. Hắn gật đầu với hai người, đi tiếp. Hắn leo lên mặt thành phía Đông bằng lối bậc gạch sau Thái Miếu. Mười người cầm cung đứng thành một hàng dọc mặt thành, cách nhau đều. Đuốc đêm qua đã tắt hết, cán đuốc còn cắm trên giá, đầu đen sì. Người đứng đầu toán, ông già tóc hoa râm, thấy hắn lên thì cúi đầu, không rời chỗ. Hắn không bảo ai rời chỗ. – Đêm qua thế nào? – Hắn hỏi. – Bẩm. Sông yên. – Ông già nói. – Không có gì. Hắn gật đầu. Ông già cũng không nói thêm. Hai bàn tay ông vẫn đặt trên cây cung dựng trước mặt, ngón trỏ, ngón giữa chai cứng. Hắn đứng ở góc mặt thành, ngó dọc hàng người cầm cung một lượt, từ đầu tới cuối, mười người, đủ. Xong hắn ngó xuống sông. Nắng sớm vừa chạm mặt nước. Dưới chân tường, bến Đông đã có người. Thuyền chài ra sông từ lúc trời còn tối, giờ chỉ còn mấy chiếc nằm lại, buộc vào cọc. Mấy đứa trẻ con ở xóm chài đã lội xuống nước, đứa này đứa kia thi nhau lặn. Dưới mái lá, chỗ ngồi để trống mấy hôm nay đã có người: Yết Kiêu ngồi lại chỗ cũ, lưng quay vào cây cột mái, hai tay đang bện nốt cuộn dây neo bện dở hôm nào. Cạnh đó, Chu tẩu đang trải tấm lưới ra phơi. Hòn đá nhỏ đè lên cuộn dây mấy hôm nay, giờ nằm cạnh chân người ngồi, trên mặt bậc đá. Người ấy cũng là một trong tám người. Hắn ngó thêm một lúc, xong quay đi, xuống khỏi mặt thành. * * * Về tới thư phòng, nắng đã lên cao. Người hầu bưng cơm sáng vào. Hắn ăn cho hết, từng miếng. Hắn biết mấy ngày tới hắn sẽ cần sức, không phải sức của tay chân. Ăn xong, hắn ngồi sau án, không mở sổ nào. Chồng sớ các bộ gửi lên từ sáng vẫn nằm bên tay trái, chưa cởi dây. Hai con số trong dòng chữ sáng nay, hắn không đếm chúng thành ngày trong lịch. Chưa. Đếm thành ngày rồi, thì phải nói cho ai đó nghe, vì những ngày ấy không phải của riêng hắn. Từ đêm rằm tới giờ, hắn mang con số một mình. Hắn đã có lý do. Trước sáng nay, chum chưa cạn; nói ra chỉ thêm người phải lo cái mà chưa ai làm gì được. Đêm hai mươi chín, hắn đã định giữ con số ấy cho riêng mình thêm ít hôm. Sáng nay, cái chum đã cạn. Mười bảy người lính, tám người có tên, từ hôm nay sống bằng những ngày đếm được. Bốn người hắn sắp gọi, ba người là ba trong tám người ấy. Hắn gọi người hầu. – Ngươi đi mời bốn người. – Hắn nói. – Quỳnh. Công chúa. Nguyễn Trãi ở dãy nhà ngang. Cao Lỗ dưới địa thất. Chiều nay, giờ Mùi, tới thư phòng. Người hầu cúi đầu, lặp lại bốn cái tên cho đúng, rồi lui ra. Hắn không mời người cầm giáo giữ các cửa, không mời người dắt voi ở cửa Tây, không mời người lặn sông vừa ngồi lại dưới bến. Họ cũng ở trong tám người. Họ cũng sẽ biết, từ chính miệng hắn, từng người một, trong mấy ngày tới. Chiều nay, hắn cần những người phải cùng hắn nghĩ xem từ hôm nay làm gì: người coi việc lễ, người coi sóc đền trong kinh, người đọc sổ, người giữ Trống. Em gái hắn sẽ nghe điều ấy lần đầu. Mấy tháng nay, nàng coi sóc đền trong kinh, sáng thắp, tối thắp, quét sân, ngồi trước hàng bài vị, mà không biết những nén nhang người ta cắm ở cổng đi về đâu. Đêm hai mươi tám, nàng xuống hỏi hắn một câu, hắn chưa trả lời. Chiều nay, trước khi trả lời câu ấy, hắn phải nói với nàng điều hắn đã không nói đêm ấy. Người tiều phu thì không mời. Đêm qua, y đã ngồi với cái trống tới sáng, không hỏi một câu. Chiều nay, y ở lại dưới ấy, giữ nó. Hắn không muốn cái trống ở một mình. Hắn ngồi lại một mình. Hắn mở ngăn án, lấy trang giấy chép phần thóc còn trong kho ra, đọc lại một lượt, gấp, cất vào. Hắn cầm bút lên, định ghi hai con số sáng nay ra một góc giấy, rồi để bút về giá. Từ đêm rằm tới giờ, hắn chưa viết con số nào ra giấy. Chiều nay, thêm ba người nữa sẽ biết cái chum dưới đất đã cạn. Ngoài sân, nắng trưa đã đứng bóng. Xa xa, phía cổng thành, có tiếng rao bán hàng. Hắn nghĩ cách nói. Hắn thử mấy câu mở đầu trong đầu, câu nào cũng dài, cũng vòng. Hắn bỏ hết. Chiều nay, hắn sẽ nói ngắn, như người coi kho đọc một dòng trong sổ. Lần đầu từ đêm rằm, hắn định nói con số ấy ra miệng, cho bốn người nghe.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ