Chương 162: Đông cung thí cục

Chiều mười lăm tháng Bảy, Hạo Kinh đã chớm thu. Sen trên hồ quanh Đông cung tàn gần hết. Những đài sen già cúi đầu xuống mặt nước, lá xém vàng ở mép, mùi bùn đã thôi ngai ngái mà chuyển sang hăng hắc, như mùi một mùa sắp đi. Tiếng ve trên mấy hàng liễu ven hồ thưa hơn tháng trước, con nào kêu cũng như kêu cố. Dực ngồi một mình trong thư phòng nhỏ, trước bàn cờ vây. Y vẫn mặc áo trắng. Cửa sổ mở, nắng chiều xiên vào, đổ một vệt dài trên mặt gỗ, cắt góc Nam làm đôi. Y cầm một quân cờ giữa hai ngón tay, xoay chậm. Đã mấy ngày, y không đặt thêm quân nào. Góc Nam vẫn như đêm ba mươi tháng Sáu. Quân của y bày kín những chỗ y đã bày từ mùa xuân. Một quân ở chỗ con đường từ phương Bắc đi xuống, y đặt đêm ấy, ngay trước khi viết một dòng không ngày. Quân trắng thưa, rải rác, nằm im. Từ tháng Sáu, tin từ phương Nam về tới Đông cung thưa hẳn. Những người y đặt ở bên ấy, kẻ bị bắt, kẻ im, kẻ đã về. Mấy tháng trước, mỗi tuần có một ống thư. Bây giờ cả tháng, y chỉ ngồi với những quân cờ không ai động tới. Y không sốt ruột. Y đã quen chờ. Kẻ ngoài tưởng đánh cờ là nghĩ nước đi. Y biết phần lớn của một ván cờ là ngồi chờ người bên kia đi trước. Có tiếng gõ khẽ ở cửa. Không có tiếng bước chân nào dẫn tới tiếng gõ ấy. Người đưa thư quỳ ở ngưỡng cửa, hai tay dâng lên một ống da, miệng ống buộc dây đay, gắn xi của trạm biên giới phía Nam. Bụi đường bám ở nếp da. Ngựa dịch chạy suốt, đổi người ở mỗi trạm, mới mang được nó tới đây. Dực không đứng dậy. Y chìa tay. Kẻ quỳ lết đầu gối tới, đặt ống da vào tay y, rồi lùi về góc phòng, cúi rạp. Trong ống có hai thứ. Một mảnh giấy thô, nét chữ vội của viên thư lại trạm Vọng Nam, chép lại lời mấy người buôn vừa qua Ải Bắc xuống: cuối tháng Sáu, ở kinh thành Lạc Việt, người anh cả của vua Lạc Việt bị xử dưới cổng Bắc. Dân kinh thành đứng xem. Người buôn kể, lúc ấy trời trong, không mưa. Một tờ giấy dày, gấp vuông vức, ấn đỏ của Trấn Nam đại tướng quân. Thư Thạch Bá Khôn. Dực đọc mảnh giấy thô trước. Đọc xong, y đặt nó xuống mép bàn, không vò, không gấp. Y ngó xuống góc Nam. Có một quân đen nằm ở chỗ người anh cả. Y đặt nó từ tháng Hai, sau buổi tối người ấy ngồi bên kia mặt gỗ này, nhỏ một giọt máu lên thứ nằm trong chiếc hộp y đẩy sang. Y đưa tay, nhấc quân ấy lên. Không nhanh, không chậm. Như người nhặt một chiếc lá rụng trên mặt án. Y bỏ nó vào hộp quân, nghe tiếng đá chạm đá khẽ một tiếng, rồi đậy nắp hộp lại. Không buồn. Không giận. Một quân cờ đã hết việc. Người ấy có lẽ cũng biết điều này, từ trước khi y biết. Y nhớ bàn tay người ấy, đêm tháng Hai, lúc cầm dao cứa đầu ngón tay mình. Bàn tay ấy không run. Người ấy muốn một thứ, muốn tới mức không run. Y đã dùng đúng cái muốn ấy. Giờ cái muốn ấy nằm dưới đất, ở một kinh thành y chưa từng tới. Người trẻ giọng kinh về bằng thuyền biển đã kể đủ những gì thấy ở phương Nam tới trước ngày lên thuyền, nên mảnh giấy này không làm Dực ngạc nhiên ở chỗ nào. Y mở thư Khôn. Khôn viết ngắn, chữ cứng, nét nào cũng đè mạnh như đè lưỡi đao xuống. Lệnh Đông cung đã tới. Đem quân xuống Ải Bắc. Lệnh không đề ngày. Không có hổ phù. Không nói lương từ đâu. Trấn binh không có hổ phù thì không động được một người. Không có lương thì động được người cũng không đi được tới chân đèo. Khôn xin hai thứ ấy. Xin thẳng, không thưa gửi vòng vo, như một người cầm quân xin cái phải có để cầm quân. Dực đọc hai lượt. Y biết Khôn. Mùa đông năm ngoái, Khôn vây kinh thành Lạc Việt suốt mấy tuần, tới khi Tây Bắc có giặc thì nhận chiếu rút về, không cãi một câu. Một người như thế, viết thư không có chữ nào thừa, là người đang giận. Giận mà vẫn xin, chứ không tự làm, là người còn biết mình đứng ở đâu. Y đặt thư Khôn lên trên mảnh giấy thô. Ngoài hồ, nắng tắt dần. Kẻ quỳ ở góc phòng vẫn chưa ngẩng lên. – Mai, ta vào chầu. – Y nói, không quay lại. * * * Sáng mười sáu, Dực được gọi vào điện. Điện của hoàng đế cao, sâu, lạnh cả những ngày nóng nhất. Cột sơn son chạy hai hàng tới tận bậc rồng. Khói trầm từ hai cái đỉnh đồng hai bên bậc bốc lên thẳng, tới ngang đầu cột thì tan. Quan văn đứng bên trái, quan võ bên phải, ai cũng cúi đầu, không ai nhìn ai. Trên ngai, Hạo Liệt Đế ngồi tựa lưng, hai bàn tay đặt trên hai đầu tay vịn chạm rồng. Ông già rồi. Râu tóc bạc gần hết, da mặt nhăn, mắt hơi sụp. Nhưng giọng ông vẫn chậm và rõ, chậm tới mức người nghe phải chờ từng chữ. Trên án trước ngai là thư Khôn. Ai đó đã chép lại một bản dâng lên từ sáng sớm. Một viên quan Binh bộ đã đọc to bản chép ấy trước khi Dực vào. Dực biết thế, vì lúc y bước qua ngưỡng cửa, cả điện đã im theo kiểu người ta im sau khi vừa nghe một điều không nên nghe. Dực bước vào giữa điện, quỳ xuống. – Nhi thần khấu kiến phụ hoàng. Hoàng đế không bảo y đứng. Ông lấy hai ngón tay đẩy bản chép thư Khôn ra mép án một chút. – Lệnh không ngày này, – ông nói, – của ai? – Của nhi thần. Không ai trong điện động đậy. Dực nghe thấy tiếng một viên quan văn hàng đầu nuốt nước bọt. Hoàng đế ngó con. Ánh mắt ấy Dực đã quen từ bé. Không giận, không thương. Như người ta ngó một con ngựa của nhà mình, đã biết nó chạy được bao xa, chỉ chưa biết nó định chạy về đâu. Hồi y lên bảy, lần đầu được dẫn vào điện này, ông cũng ngó y như thế. Hồi y mười hai, đứng ở hàng cuối trong lễ tế trời, ông cũng ngó y như thế. Y chưa từng thấy ông ngó ai khác bằng ánh mắt khác. – Đông cung muốn lấy đất phương Nam. – Hoàng đế nói. – Mùa đông năm ngoái, Khôn đã đi một lần. Về tay không. – Lần ấy, Tây Bắc có Thiết Kỵ, quân phải rút về giữa chừng. – Dực nói. – Lần này, nhi thần không động tới quân Tây Bắc. Chỉ xin trấn binh ở biên giới phía Nam. Hoàng đế im một lúc lâu. Ông ngó ra cửa điện, chỗ nắng sớm rọi một mảng sáng trên nền gạch. Các quan đứng hai bên vẫn cúi đầu. Khói trầm vẫn lên thẳng. – Quân, trẫm cho. – Hoàng đế nói. – Lương, ai ra lệnh thì người ấy lo. Khóe miệng ông nhếch lên một chút. Cái ấy chưa tới mức gọi là cười. Như người ta nhếch môi trước một nước cờ đã thấy từ ba nước trước. Một viên nội quan bưng lên một chiếc hộp nhỏ sơn đen. Hoàng đế mở hộp, nhấc ra nửa con hổ bằng đồng, đặt xuống án. Hổ phù cho trấn binh Vọng Nam. Chừng hai vạn người. Viên nội quan đặt nó vào một tấm lụa vàng, gói lại, bưng xuống trước mặt Dực. – Gửi về cho Khôn. – Hoàng đế nói. – Ngựa dịch chạy suốt, mười ngày tới. – Nhi thần lĩnh chỉ. Dực đưa hai tay đón gói lụa, cúi đầu sát xuống nền gạch. Gói lụa nhẹ hơn y tưởng. Nửa con hổ bằng đồng, mà đủ cho hai vạn người cầm giáo. Y không xin thêm. Không xin lương. Không xin quân khác. Không nói một chữ nào về chuyện vì sao lệnh của y lại không ngày. Lúc y lui ra, hai hàng quan văn võ dạt sang hai bên mà vẫn cúi đầu. Không ai nhìn y. Mấy viên quan già đứng gần bậc rồng còn khẽ liếc nhau, như những người đang đếm xem cái ghế nào trên điện này sẽ đổi chủ trước. Bước ra khỏi cửa điện, Dực ngó lại một lượt. Trên ngai, hoàng đế đã nhắm mắt, như buổi chầu với y đã xong từ lúc y lĩnh chỉ. Y quay đi. Ra tới hành lang, có tiếng bước chân vội phía sau. Một viên quan Hộ bộ già, râu lốm đốm, đuổi theo y mấy bước, cúi đầu, hạ giọng thưa rằng kho lương các trấn phía Nam năm nay vơi, nếu Đông cung cần, bộ có thể tâu xin một phần. Dực dừng lại, ngó viên quan. Viên quan không dám ngẩng lên. – Phụ hoàng đã nói rồi. – Y nói. – Ông về đi. Viên quan già lui, lưng còng hơn lúc đến. Trước giờ Ngọ, gói lụa vàng đã lên ngựa dịch, đi về phía Nam. * * * Đêm mười sáu, thư phòng Đông cung. Ngọn đèn trên án cháy đều. Cửa sổ đã đóng, mà mùi sen tàn vẫn lọt vào qua khe giấy. Kẻ quỳ ở góc phòng, như mọi đêm. Gói lụa vàng sáng nay, giờ này đã qua hai trạm. Mười ngày nữa, nó nằm trên án của Khôn, và Khôn sẽ hiểu từ nay mình chỉ có một nửa thứ đã xin. Trên vách sau lưng Dực, có hai cái bóng. Một cái là của y, ngồi ngay ngắn trước mặt gỗ. Cái kia cao gần gấp đôi, đầu nhô lên hai cái sừng, không có mặt. Nó đứng im. Dực không quay lại. Y nói với những quân cờ, mà người nghe là cái bóng. – Phụ hoàng cho quân, không cấp lương. – Y nói. – Ta đã biết sẽ thế. Ta viết lệnh không ngày, cũng là để phụ hoàng phải nói ra câu ấy trước mặt cả triều. Lương ai lo, từ nay, cả triều đều biết. Cái bóng không đáp. – Không có lương, Khôn sẽ tự lo. – Y nói tiếp. – Các làng biên giới phía Nam, mùa gặt tháng Tám. Khôn thu đủ thì đi. Đi mùa thu, tới chân đèo khi lá đã vàng. Hai vạn người, không cần nhiều hơn. Lần này, ta không cần lấy Ải. Ta chỉ cần xem. Y đặt quân cờ trong tay xuống mép bàn, ngoài các ô. Mắt y lướt qua những quân cũ ở góc Nam. Có quân đã hết hơi từ lâu mà y chưa nhặt. Trên bàn cờ vây, quân hết hơi vẫn nằm đó, vẫn chiếm chỗ, cho tới khi có người nhặt ra. Y chưa vội. – Đứa trẻ ở bên kia bằng tuổi ta. – Y nói. – Nó có một cái trống. Cái trống ấy gọi được người chết về. Một kẻ lặn dưới nước. Một kẻ dắt voi. Một kẻ cầm cung bắn từng mũi tre. Gọi về rồi, nuôi họ bằng gì, ta không biết. Sáng hai mươi mốt tháng Sáu, gõ cái trống ấy một lần, đứa trẻ ấy đã phải trả một thứ gì đó. Ta thấy nó trả. Ta không thấy nó trả bằng gì. Ngoài hồ, một con cá quẫy, tiếng nước vỡ khẽ. Kẻ quỳ ở góc phòng vẫn không động, như một vật người ta đặt sẵn ở đó, từ trước khi có căn phòng này. – Khôn xuống tới chân đèo, đứa trẻ ấy sẽ phải làm một việc. – Dực nói. – Dời cái trống lên Ải. Hoặc gọi thêm người. Hoặc gõ nó lần nữa. Việc nào, cũng phải trả. Ta không cần biết cái giá ấy là gì trước. Ta chỉ cần ngó nó trả. Y không đoán thêm. Y đã đoán sai một lần, ở cánh đồng phía Đông, tưởng mình đứng được tới tối, mà không đứng nổi tới trưa. Lần này y không đoán. Y để người khác đi trước, còn y ngồi đây ngó. Cái bóng trên vách vẫn đứng im. Nó không cúi xuống như đêm ba mươi tháng Sáu. Nó không mở miệng. Khoảng tối không mặt ấy hướng về phía mặt gỗ, không về phía y. Dực chờ một lúc. Y không hỏi lại câu đêm ấy còn bỏ dở. Câu ấy, nó không nói hết, thì y không bắt nó nói. Y đã ngồi với cái bóng này nhiều năm. Xưa nay nó vẫn im, và y vẫn tự nghĩ cho xong. Y không gọi người đưa thư. Không viết thêm dòng nào. Không sai ai xuống phương Nam dò la. Người của y ở bên ấy đã về, hoặc đã chết, hoặc đã nằm trong ngục. Muốn biết đứa trẻ ấy làm gì, thì đã có Khôn và hai vạn trấn binh đi ngó thay. Mà Khôn có thắng hay không, cũng không phải điều y cần. Thắng, thì đất phương Nam mở ra một khe. Thua, thì cả triều biết lương do ai lo mà quân vẫn thua, và phụ hoàng sẽ ngó y bằng ánh mắt cũ. Cả hai đường, y đều đã ngó trước. * * * Gần canh ba, Dực mở nắp hộp quân. Y nhặt lên một quân đen, cầm nó lơ lửng trên góc Nam. Chỗ người anh cả từng nằm, giờ là một ô trống. Quanh ô ấy, quân trắng vẫn rải rác, thưa, mà không ít đi. Y giữ quân cờ ở đó khá lâu, ngón tay không động. Đoạn y đặt nó trở lại vào hộp. Không đặt vào ô nào. Góc Nam để nguyên như thế, một ô trống giữa những quân cũ. Ngoài hồ, tiếng ve đã tắt hẳn. Chỉ còn tiếng nước vỗ khẽ vào chân cầu đá, đều, như ai đếm nhịp cho một việc chưa bắt đầu. Ngọn đèn trên án lụi bớt. Y không khêu. Cái bóng thứ hai trên vách mờ đi theo ánh đèn, mà vẫn cao, vẫn đứng. Dực đậy nắp hộp quân, ngó góc Nam thêm một lượt. – Để xem người cầm trống trả gì. – Y nói.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ