Sáng hai mươi bảy, Lạc Thiên dừng ở gốc bàng đầu bãi bến Đông.
Bến sáng sớm đã đông. Thuyền chài về, cá đổ ra thúng ngay trên bậc đá. Dưới mái lá, nhang cắm từ tối qua đã tàn, tro rơi thành một vòng xám quanh chân bát. Mấy đứa trẻ xóm chài thi nhau lặn ở mép nước, đứa nào trồi lên cũng ngoái về bờ xem có ai đếm cho mình không. Đứa con trai xóm chài đứng trên bậc đá đếm cho cả bọn, món đồ của cha nó giắt ở thắt lưng, bọc vải cẩn thận. Đứa nào lặn được lâu, nó gật đầu một cái, không khen.
Mười một cái thẻ tre treo trên cành thấp. Chín cái cũ đã ngả màu, dây buộc bạc đi vì nắng. Hai cái mới còn trắng, nét dao khắc còn sắc cạnh, mùi tre tươi chưa bay hết.
Hắn đọc chín cái tên cũ trước. Thành tiếng, không vội, như sáng mười bảy. Đoạn hắn đọc hai cái tên mới. Hai người ấy ngã ở chân gò giữa đồng phía Đông, chỗ hàng giáo mỏng nhất, lúc hắn đang gõ Trống. Hắn đã thấy họ ngã, mà tay vẫn không dừng. Tên họ, hắn chỉ biết khi Phạm Ngũ Lão đọc lên.
Bây giờ hắn đọc lại. Từng chữ.
Phạm Ngũ Lão đứng sau lưng hắn, tay trái vẫn treo trên dải vải, không nhắc tên nào. Hàng sau nữa, gã kéo thuyền quê huyện dưới đứng cạnh em trai. Hai anh em mới từ làng lên hôm kia, áo còn dính bùn ruộng nhà. Ngạnh không nói gì. Rô cũng không. Hai người đứng thẳng, tay buông, đợi vua đọc xong.
Gió sông thổi qua, mười một cái thẻ khẽ va vào nhau lách cách.
Đọc xong cái thẻ thứ mười một, hắn đứng thêm một nhịp. Lúc hắn đi, Phạm Ngũ Lão ở lại, lấy tay áo lau hai cái thẻ mới cho sạch bụi.
Cũng hôm ấy, mười mấy lính Vũ Thành quê các làng phía Đông được cho về cấy nốt những thửa ruộng bỏ không, hẹn cấy xong thì lên.
* * *
Trưa hai mươi bảy, Lạc Thiên xuống bến chung.
Lần này hắn không đợi người ta tới. Hắn sai lính báo trước một câu, xong tự đi.
Thuyền Tô gia neo ở chỗ cũ, cờ Thiên Hưng trên cột buồm. Thủy thủ đang chuyển hàng lên khoang: mấy bó thừng mới, mấy cuộn buồm vá, mấy chum nước ngọt. Thấy người đi tới, một gã thủy thủ trẻ tụt xuống từ mạn thuyền, chạy vào gian nhà gạch nhỏ của lính giữ bến.
Hắn bước vào thì Tô Nguyệt Hà đã đứng dậy.
Vẫn áo lụa xanh ngọc. Vẫn trâm bạc trăng khuyết. Cuốn sổ da cá mập đặt trên bàn, không mở.
– Bệ hạ. – Nàng cúi chào.
Hắn ngồi xuống chiếc ghế gỗ đối diện. Trạng Quỳnh đứng ở cửa, không vào.
– Khúc sông thông rồi. Số thóc ấy, Tô gia chở.
Nàng không tỏ ra bất ngờ. Nàng chỉ khẽ gật đầu, như đã đợi câu ấy từ hôm mười bảy, và biết nó sẽ tới vào lúc nó phải tới.
– Ba chiếc chở thóc vẫn nằm ở miệng lạch. – Hắn nói. – Trong khoang, thóc còn khô. Trai chài Bến Dâu đang giữ.
– Tiểu nữ biết. – Nàng nói. – Ba chiếc ấy nặng, đáy bằng, không xuôi một mình được. Tiểu nữ cho ba chiếc của mình kéo, chiều mai rời bến.
– Kịp không?
– Kịp. – Nàng nói. – Sang tháng Bảy nước lên, lạch ấy dễ đi hơn. Nhưng người dưới xuôi không đợi được tới tháng Bảy. Mạ mới cấy, tới mùa gặt còn xa, mà trong nhà thì hết gạo từ tháng trước.
– Chở về đâu, Trạng Quỳnh có danh sách. – Hắn nói. – Làng nào có người bị gom đi đứng mũi thuyền, làng ấy nhận trước.
Nàng liếc ra cửa. Trạng Quỳnh giơ cuốn sổ lên một chút. Nàng gật đầu.
– Tiền thuyền, – hắn nói, – triều đình…
– Bệ hạ. – Nàng nói, giọng vẫn nhẹ nhàng, không cắt lời mà như đặt một câu vào đúng chỗ trống. – Hôm mười bảy tiểu nữ đã nói, chở không lấy tiền. Lời ấy, tiểu nữ chưa rút.
Hắn im một nhịp.
– Chuyến này, tiểu nữ tự đi. – Nàng nói thêm.
Hắn không hỏi vì sao. Thuyền nhà buôn, chủ không cần đi. Nàng tự đi, là việc của nàng.
– Ta cho Yết Kiêu xuôi cùng. – Hắn nói. – Qua lạch, y dẫn. Dưới khúc sông ấy có chỗ thuyền người ta vừa chìm. Đừng neo ở đó.
Nàng không hỏi thuyền ai chìm, chìm vì sao. Người buôn trên sông mười mấy năm, nghe một câu như thế thì biết đường mà tránh.
– Tiểu nữ nhớ.
Không ai nói gì thêm. Việc đã xong. Hắn đứng dậy. Nàng cũng đứng dậy, đưa ra tới bậc cửa gian nhà gạch, như lần trước hắn đưa nàng.
Tới bậc dưới cùng, hắn quay về phía cửa Đông. Nàng đứng trên bậc, cúi đầu một lần.
Trạng Quỳnh đi sau vua mấy bước. Y mở quạt, phe phẩy một cái, gập lại. Y không nói câu nào suốt dọc đường về.
Chiều hôm ấy, Yết Kiêu xuống bến chung. Y đứng ở mũi thuyền Tô gia, nghe người cầm lái già kể từng khúc lạch, từng bãi ngầm từ đây xuống tới cửa sông. Người cầm lái kể tới khúc sông hẹp, y mới nói một câu: chỗ ấy, y biết.
* * *
Chiều hai mươi chín, trong thư phòng cạnh Cần Chính điện.
Trạng Quỳnh ngồi ở án dưới, viết. Tờ giấy trước mặt y đã gạch đi hai lần, giờ là lần thứ ba. Thư gửi người Tam Bộ: tháng Bảy, vua lên chợ biên.
– Viết ngắn thôi. – Hắn nói.
– Tại hạ đang cố. – Y nói, không ngẩng lên. – Viết dài, thì người ta nghĩ mình xin. Viết ngắn quá, thì người ta nghĩ mình ra lệnh. Mà lần này, mình không xin, cũng không ra lệnh. Mình đi trả một thứ đã mượn.
Y viết thêm một dòng, gạch đi nửa dòng, viết lại.
Phan Trung đứng ở cửa sổ, báo một câu: người canh ở nhà họ Lương nhắn về, lão già vẫn sốt, chưa ngồi dậy được. Lão báo xong thì im. Từ hôm hai mươi lăm, lão ít nói hơn trước. Sáng nào lão cũng xuống sân tập từ lúc trời chưa rạng. Lính gác kể, lão đứng trước một cây cột gỗ mòn vạt, đứng một hồi, xong mới tập.
Trịnh Khê thì đếm. Lão đếm người lên kinh từ phía Đông, qua cửa Đông, mấy hôm nay mỗi ngày một đông. Người lên bán cá khô, bán chiếu cói, mua muối, mua lưỡi cày. Có người lên chỉ để đứng trước gốc bàng ở bến Đông, đứng một lúc, xong về.
– Chợ Đông sáng nay có thêm hai hàng mới. – Lão nói. – Hàng chiếu, hàng nồi đất. Người làng phía Đông bày.
Hắn gật đầu.
Dã Tượng không ở trong phòng. Y ở cửa Tây, với con Mộc và Bất Tán. Hai con voi, một già một non, đứng dưới vòm cổng như mọi chiều. Dã Tượng ngồi bệt dưới chân con già, lấy một nắm rơm kỳ chân cho nó, kỳ tới khi nó đứng ngủ gật.
Yết Kiêu đã theo thuyền Tô gia xuôi từ chiều hôm qua. Phạm Ngũ Lão ở ngoài bãi cửa Đông. Ba người đến từ cùng một thời, chiều nay mỗi người một nơi. Câu họ vẫn hỏi nhau từ tháng Giêng, đã lâu không ai nhắc.
Trạng Quỳnh viết xong, thổi khô mực, đưa lên.
Thư chỉ có bốn dòng. Hắn đọc, đặt xuống, gật đầu.
Ngoài cửa sổ, nắng chiều cuối tháng Sáu đổ dài trên sân điện. Có tiếng chày nện đất ở đâu đó phía tường Bắc, chỗ người ta đang đắp lại một đoạn tường lở sau mấy trận mưa đầu tháng. Có tiếng trẻ con chạy ngoài phố. Kinh thành ấy, tháng Giêng còn ăn cháo loãng, ngủ cạnh xác người. Hắn nghe những tiếng ấy một hồi, không nói gì.
* * *
Đêm ba mươi tháng Sáu, Lạc Thiên xuống địa thất.
Hết tháng. Ngoài kia, trăng không có. Trên đầu hắn, trong Anh Linh Điện, Thanh Vân đã ngủ.
Hắn đặt tay lên mặt Trống.
Những sợi dây vẫn ở đó, như đêm hai mươi lăm. Ấm, đều. Che chắn đã khép trên đầu vòng thành, kín, không một khe hở. Không có sợi nào lạnh.
Không có dòng chữ nào hiện lên.
Hắn không đếm gì. Không đếm sợi, không đếm người, không đếm những thứ đã bỏ ra từ đầu tháng tới giờ. Hắn chỉ để tay ở đó.
Sáu tháng trước, cũng ở chỗ này, hắn đặt tay lên một mặt đồng lạnh ngắt, không biết nó là gì, không biết nó cần gì. Bây giờ hắn biết nhiều hơn. Biết nó ấm lên khi người ta thắp nhang buổi sớm. Biết nó lạnh đi khi người ta sợ. Biết gõ nó thì phải trả.
Còn những điều hắn chưa biết. Nó gọi người về từ đâu. Những dòng chữ hiện trước mắt hắn bao lâu nay, ai viết.
Đêm nay, hắn cũng không hỏi.
* * *
Cùng đêm ấy, ở Hạo Kinh, trong Đông cung.
Mùa hạ phương Bắc oi. Hồ nước quanh Đông cung không còn đóng băng, sen nở kín mặt, mùi bùn ngai ngái lẫn mùi sen bốc lên tới tận hành lang. Đèn lồng treo cách nhau mười bước. Không có cung nữ, không có thái giám. Ve kêu ngoài hồ, kêu cả đêm.
Trong thư phòng nhỏ, Dực ngồi một mình trước bàn cờ vây.
Y vẫn mặc áo trắng, tóc buộc bằng một sợi dây lụa đen. Mười tám tuổi. Tháng Hai năm nay, ngồi đúng chỗ này, y đã đẩy một chiếc hộp gỗ mun qua mặt bàn cho một người anh cả từ phương Nam tới, và nhìn người ấy nhỏ máu.
Y đánh cờ một mình đã nhiều năm. Một tay cầm quân trắng, một tay cầm quân đen. Đêm nay, y chỉ cầm quân đen.
Từ đêm hai mươi mốt, y chưa đặt thêm quân nào vào góc Nam bàn cờ.
Góc ấy, mấy tháng nay, quân đen của y đã bày kín. Một quân ở chỗ ba nhà phía Đông. Một quân ở chỗ một hầu phủ ven sông. Một quân ở chỗ một người anh cả. Một quân ở chỗ một con chim lớn trên núi. Quân trắng ở góc ấy ít, thưa, nằm rải rác như những đốm lửa nhỏ ai nhóm giữa một cánh đồng tối. Mà mỗi tháng, những đốm lửa ấy lại nhiều hơn một chút.
Sáng hai mươi mốt, y đã đứng giữa cánh đồng ấy.
Không phải bằng thân mình. Bằng một gương mặt, đứng trên cái sợ của rất nhiều người, cái sợ y đã cho gom suốt một đêm. Y đã thấy cái trống. Thấy người ngồi gõ. Thấy ba kẻ chặn đường y, một kẻ cầm cung bắn từng mũi tre vào vạt áo y. Y đã tới cách mặt trống một gang tay.
Chỉ được một nén hương.
Từ sáng hôm ấy, y không còn thấy góc Nam như trước. Như có ai rút đi một ngọn đèn trong căn phòng y quen.
Lò than không đốt, mùa này không cần. Nhưng trên vách sau lưng y vẫn có hai cái bóng, hắt từ ngọn đèn trên án. Một cái là của y, ngồi ngay ngắn. Cái kia cao gần gấp đôi, đội mũ trụ hai sừng, không có mặt.
Người đưa thư quỳ ở góc phòng, quỳ trước cái bóng, như mọi đêm.
Y đặt quân cờ đen xuống mép bàn, không đặt vào ô nào.
– Cái sợ gom suốt một đêm, ta tưởng đủ cho ta đứng tới tối. – Y nói, không quay lại. – Ta chỉ đứng được tới khi tro hương gãy.
Cái bóng không đáp. Xưa nay nó chưa từng đáp.
– Đêm hai mươi bảy tháng Giêng, trống kêu, ngươi nghe thấy. – Y nói tiếp. – Từ đó, ta vẫn nghĩ người cầm trống chỉ là một đứa trẻ, gọi về được mấy thứ đã chết. Sáng hai mươi mốt, tiếng trống đầu, nó không nhìn ta. Nó nhìn vào khoảng không trước mặt, một lúc, như người đọc chữ. Chỗ ấy không có gì.
Ngoài hiên, đèn lồng không lay. Nhưng trên vách, cái bóng thứ hai động.
Chậm chậm, nó cúi đầu xuống, thấp hơn mọi lần, tới khi cái khoảng tối không có mặt ấy gần sát vai y.
Một giọng nói vang lên. Không từ miệng ai. Từ vách, từ nền gạch, từ chỗ những quân cờ nằm. Khàn, cũ, như tiếng đá nghiến vào đá.
– Thứ nói với người cầm trống… không phải của…
Giọng ấy dừng lại giữa chừng. Như có ai bịt miệng nó. Như chính nó vừa nghe thấy mình sắp nói ra điều gì.
Dực quay hẳn lại.
– Không phải của ai?
Cái bóng đã đứng thẳng lên như cũ. Khoảng tối không có mặt hướng về phía mặt bàn, không về phía y. Nó không nói thêm chữ nào nữa.
Ở góc phòng, kẻ quỳ phủ phục xuống sát nền gạch, không dám ngẩng lên.
Y ngồi yên một hồi lâu. Y không hiểu. Y đã ngồi với cái bóng ấy nhiều năm. Những gì nó biết, xưa nay tự chảy sang y, như nước thấm qua đất, y không cần hỏi. Tự nó, nó chưa từng mở miệng. Câu đầu tiên nó nói, lại không nói hết.
Y nhặt quân cờ đen lên, xoay giữa hai ngón tay, rồi đặt nó vào góc Nam. Đúng một ô. Ô sát mép, chỗ con đường từ phương Bắc đi xuống.
Lần sau, y đã nói thế, trên cánh đồng ấy. Lần sau, không phải một nén hương.
Y kéo tờ giấy tới, mài mực, viết một dòng cho Thạch Bá Khôn. Không đề ngày. Chỉ một dòng: đem quân xuống Ải Bắc.
Y gấp tờ giấy làm đôi, giơ ra. Người đưa thư nhận lấy bằng hai tay, đứng dậy, đi ra. Không có tiếng bước chân. Ngoài hồ, ve vẫn kêu.
Dực quay lại với những quân cờ. Cái bóng trên vách sau lưng y đứng im, cao, không mặt, như đã đứng đó từ trước khi có tòa cung này.
Trước khi trời sáng, lệnh điều quân đã ra khỏi Hạo Kinh, đi về phía Nam, về phía Ải Bắc.