Từ chạng vạng hôm qua, Yết Kiêu nằm trong bụi tre bờ dưới khúc sông hẹp.
Chiếc thuyền lớn buộc ngay dưới chân y, cách chừng hai con sào. Ba sợi thừng to quấn vào ba gốc tre, mũi thuyền rúc vào bóng lá. Trên thuyền còn bốn người giữ: hai gia binh nhà Lương đeo đao, hai người chèo. Đêm qua, bốn người ấy thay nhau thức, thay nhau ngủ, không ai thắp đèn. Thuyền tối mịt, nằm im như một con trâu chết trôi dạt vào bờ.
Vua dặn y chỉ nhìn, không động vào. Y nhìn.
Đêm mười chín, trên chiếc thuyền này còn mấy chục người ngủ ngổn ngang trên sàn, một người đứng dưới ngọn đèn treo cột giữa. Giờ chỉ còn bốn người canh một chiếc thuyền rỗng. Ngọn đèn vẫn treo ở cột giữa, tắt, lủng lẳng theo gió. Y nhìn cái cột ấy một hồi, nhớ cái đầu chậm chậm quay xuống mặt nước đêm ấy. Cánh tay trái y không lạnh. Người đứng dưới đèn không còn ở đây.
Hai trai chài Bến Dâu nằm cách y mấy bước, trong bụi tre bên kia. Một chiếc thuyền nan giấu dưới gốc tre, sào gác trên mạn. Đêm qua có lúc gã trai chài trẻ hơn thì thầm hỏi y: ông tướng, mình nằm đây đợi cái gì. Y không đáp. Y cũng không biết chắc. Vua chỉ nói: có phải chạy, đại ca cũng sẽ chạy về đây.
Sáng sớm, mặt trời vừa lên khỏi lũy tre, y nghe tiếng Trống.
Tiếng ấy tới từ phía Đông, từ giữa đồng, xa lắm. Không to. Y nghe nó qua mặt nước nhiều hơn qua tai: mặt sông dưới chân tre gợn lên một vòng nhỏ mỗi lần tiếng ấy tới, như có ai thả một hòn sỏi xuống chỗ không có ai.
Y đã nghe tiếng ấy một lần. Đêm hai mươi bảy tháng Giêng, dưới hào, người ướt sũng, trong tay nắm chặt một món đồ của thợ mộc. Đêm ấy nó vọng lên từ lòng đất Thái Miếu, đi qua nước hào, qua bùn, tới chỗ y. Đêm ấy y không biết nó là gì. Bây giờ y biết. Bây giờ cũng chỉ biết có thế.
Trên thuyền lớn, bốn người giữ thuyền cũng nghe. Hai gia binh đứng dậy, nhìn về phía Đông, nói với nhau mấy câu, giọng hạ thấp. Người chèo già nhất ngồi ở mũi, chắp hai tay lại, không biết đang khấn ai.
Gã trai chài trẻ bò sang chỗ y, thì thầm:
– Ông tướng. Trống của vua, phải không?
Y gật đầu. Gã trai chài không hỏi gì thêm, bò về chỗ cũ, nằm áp má xuống đất như để nghe cho rõ.
Tiếng Trống đều suốt buổi sáng. Gần trưa, nó thôi.
* * *
Quá trưa, có tiếng vó ngựa.
Y nghe nó từ xa, trên những bờ ruộng hẹp phía sau bụi tre. Hai con ngựa. Phi nhanh, không giữ nhịp, có lúc lội nước, có lúc vấp. Tới gần, y nghe cả tiếng người thở dốc.
Y không đợi thấy mặt. Y trườn khỏi bụi tre, xuống nước, không gợn một vòng.
Dưới nước, y bơi thẳng tới đáy chiếc thuyền lớn. Y lần tay tìm sống thuyền, chạy dọc từ mũi tới lái. Ván đáy dày, xảm vôi trộn dầu trẩu, kín, chắc. Thuyền nhà giàu, đóng kỹ.
Y gỡ lưỡi đục mượn của con trai Chu Tứ khỏi thắt lưng, tháo lớp vải bọc.
Đêm mùng bảy ở bến Đông, nó đã cạy đáy ba chiếc thuyền nhà Lã. Từ đó tới giờ, y mang nó theo mà không dùng. Đêm cắt chão ở miệng lạch, y dùng con dao phát. Ba chiếc thóc, y không động tới. Giờ, y cầm nó lên.
Mũi đục cắm vào lớp vữa sát sống thuyền. Xoay nhẹ. Cạy. Vụn vữa bong ra, chìm xuống bùn. Y cạy dài chừng hai thước, thấy nước bắt đầu rỉ vào khe ván thì thôi. Y lặn qua bên kia sống thuyền, cạy một đường nữa, dài như thế.
Không đục thủng. Chỉ cạy hai đường sát sống thuyền. Tháng Giêng năm nay, y đã dạy hai người xóm chài đúng câu ấy, bên ao sen trong ngự uyển.
Trên đầu y, tiếng chân người dồn lên ván thuyền. Qua lớp ván dày, y nghe một giọng nói, không to, rõ từng chữ:
– Chặt dây. Xuôi.
Giọng ấy y chưa nghe bao giờ. Nhưng người trên thuyền nghe giọng ấy là làm ngay, không một ai hỏi. Tiếng ai đó quát. Tiếng thừng bị chặt đứt, từng sợi một.
Thuyền lớn chuyển mình, trôi ra.
Y buông sống thuyền, để nó trôi qua đầu, rồi bơi theo, dưới nước, cách đáy thuyền một sải.
* * *
Chiếc thuyền ra tới giữa dòng thì bắt đầu nặng.
Y trồi lên phía sau lái, chỉ mắt và mũi. Trên thuyền có sáu người. Bốn người giữ thuyền. Một người có vết chàm dưới mắt trái, tay cầm dao, đứng ở mũi. Và một người đứng giữa thuyền, áo bào sẫm màu bết bùn, tóc xổ ra một bên, tay vịn cột buồm.
Y chưa thấy mặt người ấy bao giờ. Y biết đó là ai.
Người ấy không ngoái lại phía bờ, phía đồng. Người ấy nhìn xuôi, về phía cửa sông, như thể chỉ cần thuyền ra được tới đó là mọi chuyện ở phía sau sẽ tự đóng cửa lại.
Hai người chèo cố chèo xuôi. Thuyền không đi. Nó nặng dần, nghiêng dần về một bên, nước tràn qua khe ván dưới đáy, ngập khoang, ngập sàn. Một gia binh nhảy xuống khoang tát nước, tát được mấy gáo thì nước đã lên tới ngực.
Người đứng giữa thuyền quay lại nhìn mặt nước phía sau lái. Đúng chỗ y vừa trồi.
Y lặn.
Thuyền chìm nhanh. Mũi chúi xuống trước, đuôi vểnh lên, rồi cả thân thuyền lật nghiêng, ụp xuống. Sáu người rơi xuống nước.
Hai trai chài đã chèo thuyền nan ra tới nơi. Hai người chèo và một gia binh bám được mạn thuyền nan, được kéo lên. Gia binh còn lại bơi về bờ bên kia, không ai đuổi. Người có vết chàm vung dao chém xuống nước, chém vào mạn thuyền nan. Gã trai chài lớn tuổi lấy sào đè lên vai gã, đè xuống, đè mãi, tới khi gã buông dao, rồi ép gã vào chỗ nước nông, xuống bùn. Gã vùng vẫy trong bùn một hồi, rồi thôi vùng, nằm yên cho người ta trói.
Yết Kiêu tìm người áo bào.
Người ấy không biết bơi giỏi. Áo bào ướt sũng kéo xuống, hai tay quờ quạng. Y lặn tới từ dưới, vòng ra sau lưng, một cánh tay khóa ngang ngực người ấy, kéo xuống. Người ấy vùng. Vùng mạnh, mạnh hơn y nghĩ, khuỷu tay thúc ngược ra sau, trúng sườn y một cái đau điếng. Tay y vẫn khóa. Dưới nước, sức người trên cạn không đáng mấy. Y dìm người ấy thêm một chốc, đủ lâu cho hai tay kia thôi quờ quạng, mới đưa lên.
Cánh tay y khóa ngang ngực người ấy chạm vào một vật cứng, gói trong vải dầu, nhét trong ngực áo.
Cánh tay trái của y lạnh lên.
Đúng chỗ vòng hồng. Y biết cái lạnh ấy. Y không cần mở gói vải cũng đoán ra thứ gì ở trong.
Y giật gói vải ra khỏi ngực áo người ấy. Lớp vải dầu bung ra giữa nước. Một vật dài, nặng, chuôi quấn vải đã mục, rơi vào lòng bàn tay y. Lưỡi mài mỏng. Y nắm chặt nó. Năm ngón tay y nhận ra nó trước cả mắt y.
Cái đục của y.
Ngực áo người ấy còn một thứ nữa, nằm bên kia, không gói. Một tấm xương dẹt, bằng bàn tay, buộc một sợi dây. Gói vải bị giật ra, nó tuột theo, trôi qua mu bàn tay y. Nó ấm. Không phải ấm như nước sông buổi trưa. Ấm như thứ gì ở bên trong còn đang thở.
Nó chìm xuống, vào chỗ tối dưới đáy, chỗ chiếc thuyền lớn vừa chìm.
Y không lặn theo. Một tay y đang giữ một người. Và thứ ấy ấm theo một cách y không muốn chạm vào lần nữa.
Y kéo người áo bào vào bờ, lôi lên bậc đất dưới bụi tre. Người ấy nằm ngửa, ho sặc sụa, nước sông trào ra từ miệng, từ mũi. Gã trai chài trẻ chạy tới, cầm sợi thừng vừa chặt ở gốc tre, trói tay người ấy ra sau.
Người ấy thôi ho, nằm thở, mắt mở. Mắt ấy không để ý gã trai chài đang trói, không ngó lên bụi tre. Mắt ấy dừng ở thứ đang nằm trong tay y. Dừng ở đó lâu, như người tính một món nợ mà tính mãi không ra. Người ấy không nói gì.
Không ai chết.
* * *
Chạng vạng, trên gò cạnh mép lau đầu khúc sông hẹp.
Lạc Thiên về tới đó trước khi mặt trời lặn.
Đường cái ban ngày chỉ là một con đường đắp cao giữa ruộng. Người các làng ra đứng ở đầu ngõ, đàn ông, đàn bà, trẻ con, nhìn con voi đi qua, nhìn khối tròn trùm vải trên lưng nó. Chó các làng đã sủa lại. Có những người đứng trong đám ấy, sáng nay còn ngồi giữa ruộng với cây giáo tre bên cạnh.
Trạng Quỳnh ra đón tận đầu đường cái, kể ngắn. Thuyền lớn chìm giữa dòng dưới khúc. Trai chài vớt được ba người, một người bơi sang bờ bên kia. Người có vết chàm nằm trói dưới bụi tre. Đại hoàng tử, Yết Kiêu kéo được vào bờ. Không mất một người nào.
Dưới chân gò, hai kẻ cầm dao và gia binh nhà Lương theo đoàn hắn từ giữa đồng về, bị trói, ngồi thành hàng. Đám áo xám ngồi riêng một chỗ, lão tóc điểm ngồi đầu, không ai trói họ. Tay phải hắn vẫn còn tê. Ngón trỏ, ngón giữa chưa co lại được hẳn. Hắn để bàn tay ấy buông bên mình.
Trống đã được đặt lại trên gò, vải trùm kín. Cao Lỗ ngồi cạnh. Dã Tượng đứng sau con voi. Thạch Sanh đứng sau lưng hắn một bước, như mọi khi. Phạm Ngũ Lão đứng dưới chân gò, tay trái treo trên một dải vải. Trạng Quỳnh ôm cuốn sổ, đứng ở rìa.
Hai trai chài dẫn đại ca lên.
Áo bào đại ca còn ẩm, bết bùn, tóc xổ, hai tay trói sau lưng bằng một sợi thừng còn dính lá tre. Đại ca không cúi đầu. Tới trước mặt hắn chừng ba bước thì dừng. Đứng. Không quỳ.
Không ai bắt đại ca quỳ.
Hai anh em đứng nhìn nhau. Lần trước, ba bước ấy là ở bên sập phụ hoàng.
Đại ca nhìn hắn. Nhìn mặt hắn, nhìn bàn tay phải buông bên mình, nhìn khối tròn trùm vải trên gò. Nụ cười nhàn nhạt quen thuộc không còn. Chỉ còn đôi mắt, rất tỉnh.
– Ngươi gõ cái trống ấy, – đại ca nói, – mất gì?
Lạc Thiên không đáp.
Hắn không biết vì sao đại ca hỏi câu ấy. Hắn không định để đại ca biết câu trả lời. Ba năm. Dòng chữ ấy chỉ có mình hắn đọc.
【Phản nghịch Lạc Hạo bị bắt: Quốc Vận +3.】
【Quốc Vận: Tiểu An (10 → 13/100)】
Hắn để hai dòng ấy qua đi, không dừng mắt.
– Về kinh. – Hắn nói. – Đại ca đứng trước dân.
Đại ca nhìn hắn thêm một hồi. Không nói gì nữa.
Trạng Quỳnh mở sổ, viết một dòng. Y không gạch.
Phạm Ngũ Lão ra hiệu. Bốn người lính tới, dẫn đại ca xuống gò, về phía một căn lều có người canh.
Dưới chân gò, Yết Kiêu đứng một mình, quần áo còn ướt. Trong tay y là một thứ dài chừng gang tay, chuôi quấn vải đã mục, lưỡi mài mỏng. Y không giơ nó lên. Y chỉ cầm nó, như người cầm lại một thứ đã đánh rơi ở đâu đó từ lâu.
Lạc Thiên nhìn thứ trong tay y. Hắn nhớ một câu, nói ở bậc đá bến Đông, cũng giọng khàn ấy.
Hắn gật đầu với y một cái. Yết Kiêu cúi đầu.
– Bẩm. – Trạng Quỳnh khẽ nói. – Có cần cho người phi ngựa báo tin về kinh trước không?
– Báo. – Hắn nói. – Một câu thôi: mai, ta đưa đại ca về.
Trạng Quỳnh ghi lại câu ấy, không thêm chữ nào.
* * *
Đêm ấy, Yết Kiêu không ngủ lại dưới chân gò. Y xuống lại bụi tre bờ dưới khúc, ngồi trên chiếc thuyền nan buộc dưới gốc tre, mũi thuyền quay ra chỗ chiếc thuyền lớn chìm lúc chiều. Không ai sai y. Thứ nằm dưới đáy chỗ ấy, y không muốn chạm vào. Nhưng để nó nằm đó một mình mà không ai trông, y cũng không yên.
Cái đục của y buộc bên hông bằng một sợi gai mới. Món đồ mượn, y lau sạch, bọc vải, cất trong ngực áo. Về kinh, trả cho đứa con trai ở bến Đông.
Hai trai chài ngủ trên bậc đất ngay trên bờ. Ở mũi thuyền nan, họ cắm một ngọn đuốc cho khỏi có thuyền nào va vào.
Y nghĩ tới đứa con trai ở bến Đông, đứa lặn đủ mười hơi, tự đem đồ nghề của cha nó tới đưa y. Về tới nơi, nó sẽ hỏi y đã dùng nó làm gì. Y sẽ kể: hai đường vữa, sát sống thuyền, mỗi đường dài chừng hai thước. Nó sẽ hiểu. Cha nó từng xuống nước với y, làm đúng việc ấy, và nắm lưỡi đục ấy tới lúc cuối cùng.
Gần nửa đêm, cánh tay trái y lạnh lên.
Một lần. Đúng chỗ vòng hồng. Không phải cái lạnh lúc chiều, khi tay y chạm vào gói vải dầu. Lạnh hơn, xa hơn, như có ai ở rất xa vừa đặt lại năm ngón tay lên đúng chỗ cũ, rồi nhấc ra.
Y ngẩng lên.
Ngọn đuốc ở mũi thuyền, cách y một sải, đang cháy nghiêng theo gió sông, bỗng đứng thẳng. Một lúc. Không lay.
Mặt sông dưới khúc tối đen. Ở chỗ chiếc thuyền lớn chìm lúc chiều, có một vệt trắng mỏng, sát mặt nước, đang trôi. Không nhanh. Không chậm. Nó qua đúng chỗ ấy, không dừng, rồi đi tiếp xuống.
Ngọn đuốc lại nghiêng theo gió.
Cánh tay y thôi lạnh. Y biết, không hiểu vì sao, lần này là lần cuối.
Dưới khúc sông, một vệt trắng trôi trên mặt nước, xuôi về phía biển, không dừng lại ở đâu.