Chương 102: Khô thi sơ hiện

Trưa mùng một, ở chỗ con đường mòn từ thung lũng nhập vào lối xuống châu lỵ, gã mắt tam giác đứng nhìn những vết chân người trên bùn. Gã không đuổi. Đuổi kịp, thì làm gì? Năm người, bốn đôi quang gánh, một kẻ cầm đầu đã nhìn áo gã một nhịp. Gã chỉ có một con dao đi rừng, một túi gạo, một tấm thẻ bài lính châu buộc bên hông. Gã cũng không tìm lối tắt. Lối tắt trên núi này, người đoàn muối thuộc hơn gã. Gã đi chậm. Đi chậm hơn sức mình, để giữ cái khoảng cách nửa buổi đường ấy, không ngắn đi. Anh Thóc đã ở lại bên mả, đợi gã đi khuất mới tự tìm lối về Khe Trong, như lời anh nói. Gã không ngoái lại tìm anh. Như thế, cũng tốt. Người đi trước gã sẽ hỏi dọc đường một lính châu đi cùng một người làng dưới xuôi. Từ trưa nay, trên con đường này, chỉ còn một lính châu. * * * Tối mùng hai, gã tới Pá Hốc. Dưới gốc cây lớn sau bản, mái lá cọ vẫn lệch một bên. Trong ống tre đầy cát, có mấy nén hương tàn. Ông già có đứa cháu gái khỏi ho nhận ra gã. Hôm hai mươi ba tháng Ba, ở dinh châu, người hỏi đi hỏi lại ông chính là gã. Mùng chín tháng Tư, gã khiêng cáng quan châu qua bản, mười đầu ngón tay quấn giẻ. Ông không đuổi. Ông đưa gã một bát cháo ngô, rồi nói, giọng lơ lớ. – Trưa nay, người buôn muối qua đây. Không bán muối. Hỏi có thấy một người lính châu áo bạc, đi với một người làng dưới xuôi không. Gã cầm bát cháo, ngồi im. – Ta bảo không thấy. – Ông già nói. – Lúc ấy, đúng là ta chưa thấy. Đêm ấy, gã nằm dưới gầm sàn nhà ông, cạnh đống củi. Đứa cháu gái ghé mắt qua khe ván sàn nhìn xuống chỗ gã nằm, nhìn mãi, tới khi ông già gọi nó vào trong. Gã nằm im, để nó nhìn. Cả đêm, đứa bé không ho một tiếng. Chiều mùng ba, gã tới bến đò. Năm người lính châu canh bến vẫn đứng hai bên lối lên bến, như từ tháng Ba. Gã biết mặt cả năm. Năm ngoái, gã đứng cùng hàng với họ, cầm roi. Họ cũng biết mặt gã. Một người nhổ nước bọt xuống bến, rồi mới nói. – Đoàn muối lấy ngựa thồ ở quán trọ dưới bến, qua đò từ trưa. – Gã ấy nói. – Hỏi bọn ta có thấy ngươi không. – Các ngươi nói gì? – Nói thật. Chưa thấy. Sáng mùng bốn, gã vào dinh châu Tây Lĩnh. Lão thư lại Bế Văn Điềm vẫn ngồi dưới hiên, sau chiếc án thấp, hộp gỗ đựng ấn châu kê bên tay. Lão ngẩng lên nhìn gã. Lão nhận ra. Người khiêng cáng quan châu từ Bản Khê xuống tận cổng dinh, mười đầu ngón tay quấn giẻ. Gã đặt thẻ bài lên án. Lão thư lại không hỏi gã đi đâu, không hỏi vì sao. Lão viết một tờ lệnh, đóng ấn châu, đưa gã. Con ngựa tốt nhất còn lại trong tàu ngựa dinh châu, một con ngựa hồng, già, chạy được đường dài. Lúc gã dắt ngựa ra tới cổng, lão mới nói một câu, mắt vẫn nhìn xuống án. – Ngựa của dinh châu. Tới kinh, giao cho người của triều đình. Gã cúi đầu. Lão viết tiếp. Trưa mùng năm, trên quan lộ, cách châu lỵ hơn một ngày ngựa, gã vượt đoàn muối. Bên đường có một quán nước lợp lá. Ngựa thồ buộc ở cọc trước quán. Mấy người đoàn muối ngồi trong quán uống nước. Người đàn ông râu quai nón đứng ở cửa quán, tay cầm bát nước, nhìn ra đường. Gã không ghìm ngựa, cũng không thúc ngựa. Gã cho ngựa đi đều, qua trước cửa quán. Gã không quay đầu nhìn. Người râu quai nón nhìn gã đi qua. Không đuổi. Không gọi. Đi qua chừng một tầm tên, gã mới đưa mắt liếc ra sau. Sau lưng gã, một người trong đoàn muối chạy ra cọc, nhảy lên một con ngựa thồ đã dỡ hàng, quất roi. Không đuổi theo gã. Con ngựa rẽ sang một lối nhỏ bên phải quan lộ, đi về phía Đông. Phía Đông, bên kia mấy ngọn đồi, chỉ có hạ lưu sông Cái. Gã cho ngựa đi tiếp. Đều. Không chạy. Gã hiểu vì sao họ để gã đi. Gã đang cưỡi ngựa dinh châu, mang thẻ bài lính châu, trên con đường vua vừa đi về chưa đầy một tháng. Giết gã giữa quan lộ, là để lại một cái xác có tên. Họ không cần giết gã. Họ chỉ cần báo cho người cần biết, rằng gã đã đi. Đêm mùng tám, gã ngủ cạnh cái trạm lớn đã cháy, chỉ còn mấy cột gạch đen đứng trơ giữa bãi cỏ. Gã không đốt lửa. Gã ngồi dựa cột gạch, dao đặt trên đùi, nghe tiếng ngựa ăn cỏ tới sáng. Chiều mùng chín, gã tới cửa Tây kinh thành. Mười người áo vải nâu cầm giáo tre đứng hai bên cổng, cùng mấy người lính của Vũ Thành. Một gã trai trẻ nhất trong đám áo nâu bước ra chặn ngựa, chìa tay đòi thẻ bài. Gã mắt tam giác đưa. Gã trai đọc. Đọc chậm, từng chữ, môi mấp máy. Đọc xong, gã lật mặt sau tấm thẻ, đọc tiếp, xong mới trả lại. – Lính châu Tây Lĩnh. – Gã trai nói. – Vào kinh có việc gì? – Xin gặp Phan lão tướng quân. * * * Tối mùng chín, trong thư phòng, gã mắt tam giác quỳ giữa nền gạch. Lạc Thiên ngồi sau án. Trạng Quỳnh ngồi bên trái, Cao Lỗ chống gậy ngồi ở góc. Phan Trung đứng cạnh cửa, tay đặt trên chuôi kiếm, như thói quen của lão mỗi khi trong phòng có người lạ. Gã kể. Gã kể như người lính châu báo việc, ngắn, từng điều một. Sân đền Bản Khê, chiều ba mươi. Đoàn muối gánh lên. Người cầm đầu, râu quai nón, giọng hạ lưu sông Cái. Hỏi đền thờ ai, ai dựng, vua có hay lên không, đi lối nào về. Đặt xâu tiền hương, trưởng bản không nhận. Lúc quay đi, mắt người ấy dừng trên áo lính châu của gã một nhịp. – Người ấy, – gã nói, – là người đứng nhận cái hòm gửi xuôi ở kho sau dinh, hôm hai mươi hai tháng Ba. Tiểu nhân khiêng hòm ra. Hôm ấy, tiểu nhân chỉ nhớ giọng. Lần này, tiểu nhân thấy mặt. – Ngươi chắc? – Bẩm, chắc. – Gã nói. – Giọng ấy, tiểu nhân không nghe nhầm. Hôm ba mươi, lúc người ấy đặt xâu tiền lên bệ đá, tiểu nhân đã kéo nón cúi mặt. Dưới vành nón, chỉ thấy được bàn tay. Tay trái. Lưng bàn tay có một vết sẹo cũ, vắt ngang như vết dao. Gã kể tiếp. Đoàn muối gánh muối lên Bản Khê, rồi gánh xuống nguyên. Cái quán nước trưa mùng năm. Người phi ngựa rẽ về phía Đông. Gã kể xong, dập đầu, quỳ yên. Trạng Quỳnh đặt bút xuống. – Hai mươi hai tháng Ba, người ấy nhận hòm ở Tây Lĩnh. Ba mươi tháng Tư, người ấy đứng ở sân đền Bản Khê. – Y nói khẽ. – Kẻ đứng sau, xem ra không có nhiều người tin được. Một người, phải đi cả hai việc. Phan Trung bước lên nửa bước. – Bệ hạ. Người phi ngựa về phía Đông, lão phu cho mấy kỵ theo đường tắt, may ra— – Người ấy đi từ trưa mùng năm. – Lạc Thiên nói. – Đuổi, không kịp. Mà có kịp, thì trong tay cũng chỉ thêm một kẻ đưa tin. Kẻ đưa tin, không biết thư mình mang là gì. Phan Trung lui về chỗ cũ, tay lại đặt lên chuôi kiếm. Lạc Thiên quay sang Cao Lỗ. – Đêm qua. – Hắn nói. Cao Lỗ gật đầu. Lão kể lại lời Yết Kiêu. Canh hai đêm qua, Yết Kiêu lặn xuống từ bến Đông, xuôi theo dòng, trồi lên sau bãi lau giữa sông, cách chiếc thuyền muối lạ chừng năm mươi sải. Y không tới gần hơn. Lệnh vua dặn thế. Thuyền mớn sâu, nặng, nhưng không có mùi muối. Không có tiếng người, không có ánh đèn. Ở chỗ y nằm, y nói, nước đã lạnh đi. Giữa mùa hạ, mà lạnh như nước sông tháng Giêng. Lạc Thiên đã quyết từ đêm qua, ngay sau khi người quản sự áo chàm lui ra. Không bắt. Thuyền muối Hoành Châu neo giữa sông, ngoài bến, không bán, không mua, không làm gì sai luật. Bắt, không có cớ. Bắt, là báo cho hầu phủ Hoành Châu biết bến Đông có người nhìn tới tận khúc quanh. Hắn chỉ sai Yết Kiêu canh từ dưới nước. Sai Hà Tiểu Ngư đi một vòng xóm chài bến Đông, dặn từ nay đừng ai neo thuyền gần bãi lau ấy. Bây giờ, còn người đàn ông đang quỳ trước mặt hắn. – Ngươi muốn khai trước triều. – Hắn nói. – Bẩm. Bệ hạ dặn, triều đình cần một người nói thật. Lạc Thiên nhìn gã. Khai trước triều, thì cả triều nghe. Dăm ba ngày sau, Hoành Châu nghe. Đường gửi xuôi đứt ngay. Từ tháng Tư, hắn đã để con đường ấy chạy. Để Hoàng Tích ngồi ngục mà không bắt nói tên. Để đoàn muối lên xuống. Để lão già ở Hoành Châu tưởng ô cửa của lão còn kín. Mà trong tay hắn, đổi lại, chỉ có một giọng nói, một khuôn mặt, một vết sẹo trên lưng bàn tay. Không một cái tên. Giữ lại, thì gã sống trong nguy. Người phi ngựa về phía Đông hôm mùng năm, chừng mười một, mười hai là tới Hoành Châu. – Chưa khai. – Hắn nói. Gã mắt tam giác ngẩng lên. – Chưa khai, không phải không khai. – Lạc Thiên nói. – Lời ngươi, phải giữ cho tới ngày đặt được nó cạnh một cái tên. Trạng Quỳnh đã trải giấy. Y chép lời khai hai bản, từng chữ đúng như gã vừa kể, cả vết sẹo trên lưng bàn tay. Gã mắt tam giác nhúng ngón tay cái vào mực, điểm chỉ dưới cả hai tờ. – Một bản, Cao lão giữ. – Lạc Thiên nói. – Một bản niêm lại, cất dưới bệ Trống Đồng. Cao Lỗ gấp tờ giấy, cất vào ngực áo. Lão giữ nó cạnh tờ chép của gã thư lại Hộ bộ. – Ngươi ở phủ Phan Trung. – Lạc Thiên nói với gã. – Không ra khỏi thành. Phan Trung bước lên một bước. – Dãy nhà ngang, cạnh nhà Hứa Lộc. – Lão nói. – Lão phu đặt người canh. Gã mắt tam giác dập đầu thêm một cái nữa, lui ra theo Phan Trung. Lạc Thiên ngồi lại trong thư phòng. Vài ngày nữa, Hoành Châu sẽ biết gã đã tới kinh. Hắn không ngăn được điều ấy. Hắn chỉ chọn được gã ngủ ở đâu. Ngoài cửa sổ, trăng mùng chín treo lưng chừng trời phía Tây. Phía bến Đông, sau mặt thành, giờ này chắc chỉ còn mấy đốm hương dưới mái lá đền Yết Kiêu. Dưới khúc quanh ấy, chủ của mái lá đang nằm dưới nước, canh một con thuyền không đèn. Lạc Thiên ngồi tới canh ba mới thổi tắt ngọn đèn trên án. * * * Rạng sáng mùng mười, Hà Tiểu Ngư chèo thuyền xuống khúc quanh dưới bến Đông. Canh tư, Yết Kiêu trồi lên ở bến, tóc ướt sũng, nói với gã mấy câu rồi đi thẳng lên tìm Cao lão. Thuyền ấy nhổ neo rồi. Không đèn, thả trôi theo dòng, xuôi. Lệnh vua là canh, không tới gần, không đuổi. Trời sáng, ra xem chỗ ấy còn gì. Đứa con trai nhà Chu Tứ ngồi ở mũi thuyền, không ai bảo mà tự theo. Sương sông dày, trắng đục, cách mấy sải đã không thấy bờ. Tiểu Ngư chèo chậm, mái chèo không nhấc khỏi nước, chỉ đẩy. Qua khúc quanh, bãi lau giữa sông hiện ra trong sương, như một cái lưng trâu khổng lồ nằm dưới nước. Chỗ chiếc thuyền muối neo bảy đêm, mặt sông trống trơn. Không một mảnh gỗ, không một sợi dây neo. Chỉ có nước chảy, và một chỗ nước lặng hơn chỗ khác một chút, như chỗ con thuyền vừa rời đi còn để lại hình. Trong bãi lau, không một tiếng chim. Bãi lau nào trên sông Cái, sáng ra cũng có chim cuốc kêu, có vịt trời vỗ cánh bay lên khi mũi thuyền rẽ nước. Sáng nay, lau đứng im trong sương, ướt đẫm, không một ngọn nào động. Đứa bé ở mũi thuyền chợt đưa tay chỉ. Trong sương, phía dưới bãi lau, có một chiếc đò ngang trôi chậm theo dòng, xoay ngang. Không người chèo. Mái chèo còn gác trên mạn. Tiểu Ngư chèo lại gần. Đầu dây buộc đò còn thả lòng thòng dưới nước, chỗ đứt tưa ra, như bị giật mạnh khỏi cọc. Trên sàn, một cái nón lá rơi lệch, một ngọn đèn dầu đã tắt, bấc còn nguyên. Giữa sàn đò, có một người nằm. Áo nâu, quần xắn, chân đất. Người lái đò. Không phải người xóm chài bến Đông. Tiểu Ngư không biết mặt. Chắc là người bên kia sông, chỗ bãi giữa, đêm đêm chở người qua lại. Lời dặn hôm qua, chưa ai mang tới bên ấy. Bến đò bãi giữa còn ở dưới khúc này một quãng. Đêm qua, Yết Kiêu nằm canh ở phía bến Đông của bãi lau, đúng chỗ lệnh vua dặn. Từ chỗ ấy, không nhìn thấy bến đò bãi giữa. Người ấy nằm ngửa, hai mắt mở. Nhưng mắt không còn là mắt. Hai hốc lõm sâu. Da mặt dán chặt vào xương, khô quắt, như một tấm da thuộc phơi nắng cả mùa. Hai bàn tay co lại trên ngực. Cả người như bị rút hết hơi ấm từ trong ra. Không một vết thương. Không một giọt máu. Nắng đã lên, chiếu xiên qua sương. Không có mùi. Ruồi bay qua mặt sông, không con nào đậu xuống sàn đò. Đứa con trai nhà Chu Tứ cúi người, đưa tay định chạm vào mạn đò. Tiểu Ngư chụp lấy cổ tay nó, kéo lại. Lúc tay gã quệt qua mạn đò, gã thấy lạnh. Lạnh buốt, thấu vào tận xương ngón tay. Nắng sớm mùa hạ đã chiếu lên mạn gỗ ấy cả một khắc rồi. – Đừng chạm vào. – Hà Tiểu Ngư nói, giọng khàn. – Chết đuối, không lạnh thế này.
Chương trước Chương tiếp
Chọn chương
Bình luận
Báo lỗi chương
Chỉnh chữ