Chạng vạng mùng bảy, Lạc Thiên về tới cửa Tây.
Mười người dân binh đứng hai bên cổng, giáo tre dựng thẳng. Gã trai trẻ nhất hàng thấy ngựa vua, quỳ xuống trước, rồi như sực nhớ ra điều gì, đứng bật dậy chạy tới nắm lấy dây cương ngựa của Trạng Quỳnh. Trạng Quỳnh ngồi trên lưng ngựa, ngẩn ra một nhịp, rồi bật cười, để gã dắt.
– Bẩm tiên sinh, – gã nói, mặt đỏ lên, – ngựa đi đường xa, phải dắt cho nó thở.
– Ai dạy ngươi?
– Bẩm, lính của tướng quân Vũ Thành.
Trạng Quỳnh không nói gì thêm. Y xuống ngựa, đi bộ bên cạnh gã vào tới tận trong cổng.
Phan Trung đợi ở bên trong, như mọi lần. Lão vừa đi bên ngựa vua vừa báo. Kinh yên. Gã thư lại Hộ bộ đi về như cũ. Từ hôm bệ hạ đi, không ống tre nào xuống thuyền. Còn một tin.
– Chiều qua, – lão nói, – thuyền Hải Nguyệt cập bến Đông. Một chiếc. Cô nương họ Tô lên bờ, ở trong kho dưới chân cửa Đông. Cô nương nhờ người quản sự áo chàm nhắn lên: lời hẹn hôm mười hai tháng Ba, xin được giữ. Mai, nếu bệ hạ rảnh, mời bệ hạ uống chén trà.
Lạc Thiên nhớ câu nhắn ấy. Lần sau tới kinh, tiểu nữ muốn lên bờ uống trà. Người buôn bán nói một câu, giữ đúng một câu.
– Giờ Thìn mai. – Hắn nói.
Trong Anh Linh Điện, đèn đã thắp. Thanh Vân đứng ở cửa điện, hai người lính sau lưng.
Trên khung cửa, bó ngải treo hôm mùng hai đã héo rũ, lá cuộn lại, ngả màu bạc. Nàng không nhắc gì tới nó. Nàng chỉ đưa ra trước mặt hắn một bó khác, lá còn xanh, cuống còn ướt, mùi hăng dịu tỏa ra trong gió chiều.
– Muội hái chiều nay. – Nàng nói. – Ở bãi đất sau Thái Miếu.
Lạc Thiên đón lấy bó ngải. Hắn cầm nó một lúc, rồi trao cho người lính đứng cạnh, bảo treo lên thay bó cũ.
– Chợ biên thế nào? – Nàng hỏi.
– Voi Lạc Việt đứng được. – Hắn nói. – Ba bộ ký hòa ước.
Nàng lặng đi một nhịp. Nàng nhìn qua vai hắn, nhìn ra phía cổng, như tìm một cái bóng to lớn vẫn hay đi sau lưng hắn. Không thấy.
– Dã Tượng đi với voi. – Hắn nói. – Ba bốn ngày nữa về.
Nàng gật đầu, lui về chân cột.
* * *
Giờ Thìn mùng tám, gian trước kho Tô gia dưới chân cửa Đông.
Kho dựng xong từ đầu tháng Ba, tường gạch, mái ngói, bên trong xếp đầy bao gạo, đúng như tờ ước năm năm: kho Tô gia không được để trống gạo. Gian trước kê một chiếc bàn gỗ, hai chiếc ghế, một ấm trà. Cửa mở ra phía sông.
Tô Nguyệt Hà đứng dậy khi vua bước vào. Nàng vẫn mặc áo lụa xanh ngọc tay bó, tóc búi cao, cài trâm bạc hình trăng khuyết. Gần hai tháng đi sông đi biển, nước da nàng sạm thêm một chút. Cuốn sổ da cá mập vẫn đặt bên tay.
– Bệ hạ. – Nàng cúi chào. – Lần trước tiểu nữ nói sẽ lên bờ. Hôm nay, tiểu nữ lên.
– Ngồi. – Lạc Thiên nói.
Trạng Quỳnh đứng hầu sau lưng vua, cái quạt giắt sau lưng. Tô Nguyệt Hà rót trà ra ba chén, đặt chén thứ ba trước chỗ y đứng. Y cúi đầu nhận, không ngồi.
– Đêm qua, ở đầu bến Đông, người ta đồn voi Lạc Việt thắng voi Tam Bộ. – Nàng nói. – Người chèo đò kể, người bán nước cũng kể.
Lạc Thiên đặt chén trà xuống.
– Voi Lạc Việt không thắng. – Hắn nói. – Nó đứng được. Thế thôi.
Tô Nguyệt Hà để chuyện voi lại đó. Ngón tay nàng gõ khẽ lên bìa cuốn sổ.
Chuyện xảy ra trưa mùng năm dưới chân Vạn Sơn. Chạng vạng qua hắn mới về tới cửa Tây, mà đêm qua, đầu bến Đông đã có tin. Tin chạy cùng đường với hắn, lại mang theo đúng một chữ hắn không nói. Chữ ấy mà lên tới chợ biên, thì câu hắn nói dưới gốc đa sáng mùng sáu thành ra lời nói dối.
Nàng không vòng vo nữa. Người buôn bán, trà chưa nguội đã nói tới hàng.
– Tiểu nữ muốn mở một đường thuyền. – Nàng nói. – Mỗi tháng một chuyến, từ cửa biển ngược sông Cái lên kinh, đi qua đất Hoành Châu. Chở muối biển. Muối của Hải Nguyệt phơi trên cát biển, hạt to, trắng, bán ở kinh rẻ hơn muối Hoành Châu hai phần mười mà vẫn có lời.
– Đi bằng tờ ước năm năm?
– Bằng tờ ước năm năm. – Nàng nói. – Cờ Thiên Hưng treo cột sau. Thuyền mang cờ ấy bị chặn trên sông Cái, là chặn bệ hạ. Bệ hạ nói thế.
Lạc Thiên nhớ câu ấy. Hắn đã nói thế, trên mui thuyền, đầu tháng Hai.
– Gạo, cô nương bán ở kinh ba lượng một thạch, theo ước. – Hắn nói. – Năm nay chưa được mùa, ba lượng là lỗ. Bây giờ cô nương lại chở muối lên bán rẻ hơn. Cô nương lấy lời ở đâu?
Tô Nguyệt Hà mỉm cười. Lần đầu tiên từ lúc ngồi xuống, nàng cười.
– Bệ hạ hỏi đúng câu tiểu nữ muốn nghe. – Nàng nói.
Nàng mở cuốn sổ, lật mấy trang, quay sổ về phía hắn.
– Từ đầu tháng Ba tới nay, mỗi lần thuyền tiểu nữ lên xuống sông Cái, người của tiểu nữ đếm thuyền muối Hoành Châu. – Nàng nói. – Thuyền lên kinh dày hơn năm ngoái gấp đôi. Mà muối bán ở chợ kinh không nhiều hơn năm ngoái. Thuyền nào cũng mớn nhẹ. Một chuyến thuyền chở chừng ấy muối, lời không đủ trả công chèo.
Nàng đặt ngón tay lên trang sổ.
– Người buôn mà chạy thuyền lỗ, thì thuyền ấy chở thứ khác.
– Thứ gì?
– Tiểu nữ không hỏi. – Nàng nói. – Hỏi, là phải biết. Biết rồi, thì phải chọn đứng bên nào. Tiểu nữ là người buôn bán. Người buôn bán chỉ biết một điều: thuyền nào chở thứ khác, thì muối trên thuyền ấy bán rẻ được bao nhiêu cũng không sợ lỗ. Thuyền muối thật của tiểu nữ, phải bán rẻ hơn thứ muối che ấy, mới có người mua.
Nàng gấp sổ lại.
– Tiểu nữ chỉ xin một điều. Thuyền muối Tô gia không cập bến riêng. Xin được neo ở bến chung, ngay cạnh chỗ thuyền muối Hoành Châu cập, trong tầm nỏ trên mặt thành Đông. Người kinh mua muối ở bến chung, không ai xuống tận kho Tô gia. Mà muối rẻ hơn muối Hoành Châu, thì đêm nào cũng sẽ có người muốn thuyền ấy chìm.
Lạc Thiên không đáp ngay.
Hắn nghĩ tới những ống tre bịt sáp. Từ tháng Hai, chúng xuôi theo thuyền muối, qua tay lão lái gù, về tới ngăn án hầu phủ Hoành Châu. Đường muối là đường thư. Đường muối là đường tiền của đoàn muối Tây Lĩnh. Đường muối là con đường lão già ở Hoành Châu đã dựng từ trước khi hắn ngồi lên ngai.
Cấm thuyền muối Hoành Châu lên kinh, thì được. Tìm một cái cớ, không khó. Nhưng cấm là đóng ô cửa lại. Cấm là báo cho Tống Quát biết, từ lâu đã có người nhìn qua ô cửa ấy. Khi biết mình bị nhìn, lão sẽ mở một ô cửa khác, mà ô cửa khác ấy, hắn không biết ở đâu.
Còn để thuyền Tô gia neo cạnh thuyền Hoành Châu, bán muối thật, rẻ hơn. Không cấm ai. Không bắt ai. Chỉ là trên khúc sông trước bến Đông, từ nay có thêm mấy chục con mắt của người buôn bán, những người đếm thuyền như đếm tiền.
Mà lớp muối che của Tống, rồi sẽ mỏng dần. Lão sẽ phải tính.
– Được. – Hắn nói. – Thuyền muối Tô gia neo ở bến chung. Mặt thành Đông sẽ có người nhìn xuống.
Tô Nguyệt Hà cúi đầu. Trạng Quỳnh sau lưng vua khẽ thở ra.
Nàng đứng dậy, rót thêm trà. Rót xong, nàng không ngồi lại ngay.
– Còn một tin. – Nàng nói. – Tin này, tiểu nữ không lấy lời.
– Cô nương nói.
– Chuyến này gió ngược cả tuần, thuyền tiểu nữ đi chậm. Đêm hai mươi chín tháng Tư, thuyền tiểu nữ neo dưới Hạc Khẩu đợi nước, có một chiếc thuyền muối đi qua. Không đèn. Đi ban đêm, ngược sông, không đèn. Qua trạm thuế Hạc Khẩu, nó không dừng. Lính trạm cũng không gọi. Người của tiểu nữ gọi, nó không đáp.
Lạc Thiên ngẩng lên.
– Thuyền ấy đi đâu?
– Tiểu nữ không biết. – Nàng nói. – Tiểu nữ chỉ biết nó đi trước thuyền tiểu nữ mấy ngày. Mà chiều mùng sáu, tới bến Đông, tiểu nữ không thấy nó neo ở đây.
Lạc Thiên nhìn nàng một lúc.
Nàng đã cho một tin không đòi giá. Người buôn bán cho không, là để xem người nhận trả bằng gì.
– Cô nương muốn biết vì sao ta cần thêm mắt trên sông. – Hắn nói.
– Bệ hạ không nói, tiểu nữ cũng không hỏi.
– Ta nói. – Hắn nói. – Có kẻ dùng đường muối để đưa thư, đưa tiền, đưa tin, từ tháng Hai. Kẻ ấy là ai, ta biết một nửa. Nửa còn lại, ta chưa có chứng. Chưa có chứng, ta không nói tên.
Tô Nguyệt Hà im một nhịp. Câu ấy, nàng không ghi vào sổ.
– Tiểu nữ hiểu. – Nàng nói. – Thuyền Tô gia sẽ neo đúng chỗ ấy. Người của tiểu nữ sẽ đếm thuyền như mọi khi. Đếm được gì, tiểu nữ cho người lên báo.
Lúc vua ra về, nàng tiễn tới bậc cửa. Không xa hơn. Người buôn bán giữ lời ở tờ ước, không giữ ở bậc cửa.
* * *
Giờ Ngọ mùng tám, Lạc Thiên xuống địa thất.
Hắn đặt tay lên mặt trống.
【Hương Hỏa: 236/100 — đủ hai lượt triệu hoán thường.】
Hai lượt. Hắn có thể gọi cả hai.
Hắn nghĩ tới Dã Tượng còn dắt voi trên quan lộ, chưa về tới kinh. Nghĩ tới Yết Kiêu đêm nào cũng nằm trên mái nhà kho, ngày nào cũng ngồi bên bến. Nghĩ tới chiếc thuyền muối không đèn. Gọi cả hai lượt, trong Trống còn ba mươi sáu điểm. Có người bị thương, phải đợi mấy ngày mới gom đủ một lần chữa.
Hắn ấn tay xuống.
– Triệu hoán.
Ong ——
【Tiêu hao 100 Hương Hỏa. Triệu hoán thường.】
【Đinh! Cấp bậc: Phàm. Cung thủ ×10.】
Ánh sáng trắng tỏa ra quanh bệ trống rồi tắt.
Mười người đứng đó. Áo vải, quấn khăn, sau lưng ống tên tre, tay cầm cung tre. Cung không đẹp, uốn từ cật tre già, dây bện bằng sợi gai. Người đứng đầu là một ông già tóc hoa râm, vai phải cao hơn vai trái, ngón trỏ và ngón giữa tay phải chai sần, vết chai bóng lên như sừng. Ngón tay của người kéo dây cung cả đời.
Mười người quỳ xuống.
【Binh sĩ triệu hoán: 10. Trống Đồng tự duy trì.】
【Hương Hỏa: 136.】
– Từ hôm nay, – Lạc Thiên nói, – các ngươi lên mặt thành Đông. Đứng cùng Yết Kiêu. Nhìn xuống sông.
Ông già cung thủ ngẩng lên, nhìn hắn, đoạn cúi đầu.
– Bẩm.
Cao Lỗ chống gậy ở chân cầu thang đá, không cần hỏi. Lão nói luôn.
– Lương mười người này, lão phu cho đi đường cũ, như mười người ở cửa Tây.
– Như cửa Tây. – Lạc Thiên nói.
Sổ lương sẽ thêm một dòng. Người chép, vẫn là Ninh Viễn. Gã gửi hay không, là việc của gã. Hắn không giấu. Hắn cũng không đặt bẫy.
Một trăm ba mươi sáu điểm, còn nằm trong Trống. Đủ một lần chữa, nếu có ai phải chữa.
Chiều hôm ấy, mười người cung thủ lên mặt thành Đông. Yết Kiêu đứng đợi ở đầu bậc đá. Y không nói gì, chỉ nhìn bàn tay phải của ông già cung thủ, nhìn hai ngón tay chai sần. Đoạn y gật đầu một cái, đưa tay chỉ xuống khúc sông trước bến, chỉ chỗ bến chung thuyền muối Tô gia sẽ neo, chỉ mái quán trọ đầu bến, rồi chỉ về phía khúc quanh dưới xa, nơi mặt thành không nhìn thấy.
* * *
Đêm mùng tám, trong thư phòng, Lạc Thiên đang đọc lại tờ hòa ước thì có người tới.
Người quản sự áo chàm của Tô gia quỳ ngoài thềm thư phòng. Hồi tháng Hai, cũng có một buổi sáng gã quỳ đúng chỗ ấy, dâng lên một ống tre sơn đỏ. Lần này gã không mang thư. Gã thở hổn hển, như vừa chạy từ bến lên.
– Bẩm bệ hạ. – Gã nói. – Cô nương sai tiểu nhân lên báo. Chiều nay mới hỏi ra.
Lạc Thiên đặt tờ hòa ước xuống.
– Nói.
– Chiều mùng sáu, lúc thuyền cô nương sắp vào bến Đông, có mấy thủy thủ đứng trên mui nhìn ra. Qua khúc quanh dưới bến chừng hai dặm, có một bãi lau lớn giữa sông. Sau bãi lau, có một chiếc thuyền muối Hoành Châu neo giữa dòng. Thủy thủ tưởng thuyền neo đợi nước, không để ý. Sáng nay, bệ hạ vừa rời kho, cô nương gọi hết người trên thuyền lên, hỏi lại từng việc thấy dọc đường. Có người nhớ ra. Chiều nay, cô nương sai người xuống hỏi dân chài ở khúc sông ấy.
Gã ngừng lại thở.
– Dân chài nói, thuyền ấy neo ở đó từ mùng ba. Không lên bến Đông. Không bán muối cho ai. Không thả lưới đánh cá. Không ai lên bờ mua gạo, mua rau. Ban đêm không thắp đèn. Có người chèo thuyền nan lại gần định hỏi mua muối, gọi ba tiếng, trên thuyền không ai đáp. Người ấy chèo về, nói trên mui có bóng người ngồi, quay lưng ra sông, không bóng nào quay lại.
Trạng Quỳnh ngồi bên kia án, cái quạt trong tay dừng lại.
Lạc Thiên không nói gì. Hắn nhìn ngọn đèn.
– Neo giữa dòng, sau bãi lau, ngoài tầm mặt thành. – Trạng Quỳnh nói khẽ. – Kẻ chọn chỗ ấy biết mặt thành Đông có người đứng. Biết cả mặt thành nhìn tới đâu thì hết.
Một chiếc thuyền muối không đèn, ngược sông ban đêm, qua trạm thuế của hầu phủ mà lính trạm không gọi. Tới gần kinh, không lên bến. Neo sau một bãi lau, ngoài tầm mặt thành.
Người quản sự áo chàm dập đầu, nói câu cuối cùng. Giọng gã khàn đi.
– Bẩm bệ hạ. Năm đêm rồi, thuyền ấy không bán một đấu muối nào.