Tiếng chuông xe kem mút leng keng ngoài đầu ngõ. Ánh nắng trưa hè đổ lửa xuống con đường làng đầy rơm rạ, khiến không khí như rung lên bần bật.
Cu Tí, bảy tuổi, đầu trần, chân đất, đứng thu người sau cánh cửa liếp cũ của gian bếp. Tay nó nắm chặt một chiếc lon sữa bò gỉ sét, bên trong đựng mớ dây chun vòng và vài viên bi ve đổi màu. Nó nín thở, mắt dán chặt vào bóng lưng vạm vỡ của bố đang nằm thiu thiu ngủ trên chiếc võng tre kẽo kẹt giữa nhà.
Bên ngoài, tiếng con chim "bắt cô trói cột..." kêu ra rả từ rặng tre. Tí nuốt nước bọt, cái cổ họng khô khốc vì thèm khát kem sữa dừa.
Mùi mồ hôi của bố hòa lẫn mùi điếu cày nồng nặc phả ra không gian. Tí nhón chân, nhúc nhích từng chút một. Mỗi lần chiếc võng "vặn mình" kêu lên một tiếng "bép", nó lại bất động như một bức tượng.
- Tí! Đi đâu đấy con?
Tiếng bà nội từ sau nhà vọng lên làm Tí giật nảy mình. Nó quay ngoắt lại, thấy bà đang còng lưng bê rổ rau muống mới hái dưới ao, những giọt nước đục ngầu còn nhỏ tong tòng xuống nền đất.
- Cháu... cháu ra hiên chơi thôi ạ. - Tí nói lắp bắp, giấu vội chiếc lon sữa bò ra sau lưng.
Bố Tí, anh Cuộc, khẽ cựa mình, gác tay lên trán, lẩm bẩm:
- Nắng thế này không ngủ đi, chạy lung tung nắng nó bổ vào đầu đấy.
Tí không đáp, nhanh như một con sóc, nó phóng vọt qua bậu cửa, lao thẳng ra ngõ. Dưới chân nó, cát nóng bỏng như rang, nhưng cái nóng đó chẳng là gì so với sự thôi thúc đang rạo rực trong lồng ngực nhỏ bé.
Phía cuối con đường làng, dưới bóng râm khổng lồ của cây đa cổ thụ, ba đứa trẻ khác đã đứng đợi từ bao giờ. Đó là thằng Thắng "mũi dãi", cái Bống và thằng Long "béo".
Thằng Thắng đang cầm một cành củi khô, vạch những đường ngoằn ngoèo trên nền đất bở tơi. Thấy Tí chạy đến, nó ngước khuôn mặt lem luốc nhọ nồi lên:
- Có mang theo "vũ khí" không mày?
Tí tự hào giơ chiếc lon sữa bò lên, lắc mạnh. Tiếng bi ve và dây chun va vào thành lon kêu lọc cọc.
- Đầy đủ! Mà thằng Long đâu có gì?
Thằng Long béo đang ngồi bệt dưới rễ đa, mồ hôi nhễ nhại, tay cầm một chiếc lá bàng to che nắng, xị mặt ra:
- Tao hết bi rồi. Hôm qua bị anh trai lột sạch. Hôm nay tao làm trọng tài, được chia một mẩu kem là được.
Cái Bống lúc này mới lên tiếng, giọng nó lanh lảnh:
- Các anh nhanh lên, ông bán kem sắp đạp xe qua dốc rồi đấy. Em chỉ có năm quả bồ kết của mẹ thôi, ông ấy có đổi không nhỉ?
Cả bọn nhìn nhau. Ông bán kem mút chỉ thích đổi lấy lông vịt, đồng nát, hoặc mấy chiếc dép nhựa rách.
Thằng Thắng đập cành củi xuống đất, ra dáng một người chỉ huy:
- Không cần đổi. Hôm qua tao thấy mấy anh xóm trên đào được cả một hũ tiền xu cổ ở gò đất ma. Mình ra đấy đào. Có tiền xu, mình mua cả hòm kem của ông ấy luôn!
Gò đất ma. Cái tên khiến cả bốn đứa trẻ rùng mình. Đó là một bãi đất trống, xung quanh mọc đầy cây thông hoang và những bụi găng gai sắc nhọn. Người làng bảo nơi đó thiêng lắm, ban đêm chẳng ai dám qua.
- Nhưng... bố tao bảo chỗ ấy có rắn hổ mang đấy. - Tí ngập ngừng, tay siết chặt chiếc lon.
- Nhát chết thì ở nhà, - Thắng bĩu môi. - Chiều nay có kem sữa dừa, tao không chia cho đứa nào nhát đâu.
Cái Bống nhìn Tí, rồi nhìn Thắng, nó quả quyết:
- Em đi. Em có đem theo cái thìa sắt của mẹ để đào rồi.
Nhìn chiếc thìa ăn cơm bằng nhôm sứt mẻ trong tay cái Bống, Tí bỗng thấy lòng tự ái trỗi dậy. Nó hất hàm:
- Ai bảo tao nhát? Đi thì đi!
Bốn bóng nhỏ liêu xiêu đi giữa cánh đồng lúa đã gặt trơ cuống rạ. Đất ruộng nứt nẻ thành những đường chân chim sâu hoắm. Sức nóng từ mặt đất bốc lên hầm hập, làm cảnh vật phía xa như nhòe đi.
Thằng Long béo đi sau cùng, vừa đi vừa thở hồng hộc:
- Khát quá... Tí ơi, nhà mày có nước vối không, tí về cho tao uống với.
- Đi nhanh lên, khát thì tí ăn kem, - Tí thúc giục, dù chính cổ họng nó cũng đang khô rang, nước bọt nuốt xuống nghẹn đắng.
Đột nhiên, cái Bống hét lên một tiếng "á..." rồi ngã sấp mặt xuống ruộng. Cành găng gai cào một đường dài trên bắp chân gầy gò của nó, máu đỏ rỉ ra, hòa lẫn với bùn khô.
Thắng dừng lại, nhổ một bãi nước bọt vào lòng bàn tay rồi vơ vội nắm cỏ mực ven đường, vò nát:
- Ngồi im để tao dịt vào cho. Con gái con lứa chỉ tổ vướng chân.
Cái Bống mếu máo, nhưng không khóc. Nó cắn chặt môi, nhìn dòng nước xanh ngắt từ nắm lá cỏ mực phủ lên vết thương. Sự đau đớn không làm giảm đi ánh mắt khao khát cái que kem mát lạnh của nó.
Sau nửa giờ lội bộ, gò đất ma hiện ra trước mắt. Nơi này im ắng một cách lạ lùng. Tiếng ve sầu ở đây dường như cũng nhỏ hơn ngoài làng. Những cây thông già đứng lặng phắc, rủ bóng xuống mấy nấm đất nhô cao đầy cỏ dại.
Thắng chỉ tay vào một gốc cây to, nơi đất có dấu hiệu mới bị xới xáo:
- Chính là chỗ này. Đào đi!
Tí dùng chiếc lon sữa bò cào đất. Thắng dùng cành củi cứng, còn cái Bống kiên trì xúc từng thìa đất cằn cỗi. Thằng Long béo ngồi trên một tảng đá gần đó, mắt láo liên canh chừng xung quanh.
Đất ở đây cứng như đá, mỗi nhát cào chỉ bong ra được vài hạt bụi nhỏ. Mồ hôi mồ kê vã ra như tắm, chảy ròng ròng xuống mắt Tí làm nó cay xè.
- Có gì không Thắng? - Tí hỏi, hơi thở dồn dập.
- Chưa... cứ đào đi, tiền cổ nằm sâu lắm, - Thắng nói, hai tay đã đỏ lựng lên vì chà xát vào cành củi.
Xoạt... xoạt...
Một tiếng động lạ phát ra từ bụi cây găng ngay phía sau lưng thằng Long.
- Đứa... đứa nào đấy? - Long béo run rẩy đứng phắt dậy, chiếc lá bàng rơi bộp xuống đất.
Cả bọn lập tức dừng tay, nín thở nhìn về phía bụi rậm. Những cành gai sắc nhọn khẽ lay động, dù lúc này trời hoàn toàn không có gió.
- Chắc... chắc là con gà rừng thôi, - Thắng nói, nhưng giọng nó đã lạc đi, không còn vẻ hống hách lúc nãy.
- Khè... khè...
Tiếng thở phì phò kéo dài, kèm theo đó là một mùi hôi hám, ngai ngái bốc lên. Từ trong hốc cây già, một cái đầu dẹt, màu đen bóng từ từ nhô ra. Đôi mắt ti hí, lạnh lẽo của con rắn hổ mang cỡ cổ tay người lớn nhìn chằm chằm vào bốn đứa trẻ. Nó ngóc đầu cao lên, chiếc cổ bạnh ra trông thật đáng sợ.
- Rắn... Rắn hổ mang! - Long béo hét lên một tiếng thất thanh rồi cắm đầu chạy thục mạng, không thèm nhìn đường.
Cái Bống đứng hình, đôi chân nó như bị đóng đinh xuống đất, hai hàng nước mắt thi nhau chảy ròng ròng nhưng không dám kêu thành tiếng.
- Chạy mau Bống ơi! - Tí hét lớn.
Nó lao đến, nắm lấy tay cái Bống, kéo mạnh một cái khiến con bé sực tỉnh. Hai đứa ra sức cắm đầu chạy về phía con đường mòn. Thằng Thắng đã vọt lên phía trước từ bao giờ, chiếc dép cao su sứt quai rơi lại một chiếc trên mặt đất cũng chẳng buồn nhặt.
Phía sau, tiếng cỏ khô xào xạc như thể con vật đang trườn theo rất gần. Tí không dám ngoái đầu lại. Nó cảm thấy tim mình như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Chiếc lon sữa bò đựng bi ve trong tay nó rơi xuống, những viên bi văng tung tóe, kêu lách cách trên đá, nhưng lúc này mạng sống mới là quan trọng nhất.
- Ối mẹ ơi!
Tiếng thằng Long béo vang lên phía trước. Nó vấp phải một rễ cây và lăn mấy vòng xuống mương nước cạn ven đường.
Khi cả bốn đứa chạy thục mạng về đến bờ mương đầu làng, đứa nào đứa nấy mặt cắt không còn giọt máu. Thằng Long nằm bò dưới lòng mương, bùn đất bám đầy quần áo, mặt mũi nhem nhuốc. Thắng thì mất một chiếc dép, chân kia rướm máu. Cái Bống ngồi thụp xuống cỏ, khóc nấc lên từng hồi.
Tí nhìn lại tay mình: trống không. Chiếc lon sữa bò gia tài của nó đã mất. Bộ bi ve đổi màu nó nâng niu bấy lâu nay cũng chẳng còn.
- Tại mày hết đấy Thắng! - Long béo vừa mếu máo vừa trách. - Tiền cổ đâu không thấy, suýt nữa thì làm mồi cho rắn.
Thắng ngồi bệt xuống, mặt cúi gầm, tay bứt mấy cọng cỏ dại:
- Tao... tao có biết đâu. Mấy anh xóm trên bảo thế mà...
Tí không nói gì. Nó nhìn về phía ngọn khói bếp đang rục rịch bay lên từ các mái nhà trong làng. Trưa đã qua, và cái bụng của nó bắt đầu biểu tình bằng những tiếng ùng ục. Sự thèm khát kem mút đã biến mất, thay vào đó là nỗi sợ hãi khi nghĩ đến việc lát nữa về nhà sẽ đối mặt với bố như thế nào với bộ dạng tơi tả này.
- Kìa, mấy đứa làm gì mà như chuột lột thế kia?
Một giọng nói trầm ấm vang lên. Cả bọn ngẩng đầu lên, thấy ông Năm "bán chiếu" đang dắt con trâu già đi qua. Trên lưng trâu là hai bó củi lớn. Ông Năm dừng lại, nhìn bốn đứa trẻ với ánh mắt vừa nghiêm khắc vừa buồn cười.
- Lại trốn nhà đi đào kho báu ở gò ma chứ gì? - Ông Năm hỏi, tay vuốt chòm râu kẽm.
Cả bọn cúi đầu, không ai dám ho he.
- Cái gò ấy toàn hang rắn, người lớn còn chẳng dám bén mảng vào mùa này. Các cháu gan to bằng trời rồi. Đi về mau, bố mẹ các cháu đang đi tìm khắp làng kìa.
Ông Năm rút từ trong giỏ tre treo bên sườn trâu ra mấy quả ổi găng chín vàng, thơm phức, ném cho mỗi đứa một quả:
- Ăn đi cho hoàn hồn rồi bảo nhau mà về nhà. Đừng để ta thấy ra đấy một lần nữa nghe chưa!
Vị ổi ngọt lịm, chát nhẹ lan tỏa trong miệng làm Tí thấy đỡ run hơn phần nào. Nhưng nỗi lo sợ khi về nhà vẫn đè nặng lên vai nó.
Tí rón rén bước qua cổng ngõ. Cây khế ngọt trước sân đổ bóng dài. Bố nó đang ngồi trên bậc thềm, tay cầm chiếc roi mây, mặt hằm hằm. Bà nội thì ngồi bên hiên, thở dài thườn thượt.
- Đi đâu từ trưa đến giờ? - Giọng anh Cuộc vang lên, trầm và nặng trịch.
Tí cúi gầm mặt, hai tay đan vào nhau, ngón chân cái bấm chặt xuống nền đất:
- Con... con ra đầu làng chơi ạ.
- Ra đầu làng mà quần áo rách rưới, chân tay đầy bùn đất thế kia à? Có phải lại tụ tập ra gò ma không? Thằng Thắng nó vừa bị bố nó đánh đòn kêu oai oái kia kìa!
Tí biết không thể giấu được nữa. Nó òa khóc:
- Con xin lỗi bố... Con chỉ muốn kiếm tiền cổ mua kem... Con làm mất cái lon bi của con rồi...
Anh Cuộc đứng dậy, giơ chiếc roi mây lên. Tí nhắm nghiền mắt lại, chờ đợi một trận đòn đau đớn. Nhưng chiếc roi không hạ xuống. Chỉ có tiếng thở dài của bố:
- Kem mút quan trọng hơn mạng sống của mày à? Có biết ở đấy nguy hiểm thế nào không? Bước vào nhà, quỳ ở góc gian thờ cho tao! Chiều nay nhịn cơm!
Đêm buông xuống làng quê. Tiếng ếch nhái kêu râm ran ngoài đồng ruộng hòa cùng tiếng muỗi vo ve. Tí quỳ đến tê cả chân, bụng đói cồn cào. Gian nhà tối om, chỉ có ánh đèn dầu leo lét từ bàn thờ hắt xuống.
Nó nghe thấy tiếng thì thầm ngoài hiên.
- Nó biết lỗi rồi, anh để tôi cho nó bát cháo, - Tiếng bà nội xót cháu.
- Phải cho nó chừa cái tội nghịch dại mẹ ạ. Cứ chiều chuộng quá sinh hư. - Tiếng bố vẫn còn bực dọc.
Một lúc sau, tiếng bước chân sột soạt tiến lại gần. Tí vội vàng thẳng lưng lên. Người bước vào không phải bà nội, mà là bố. Anh Cuộc tay cầm một chiếc bát sứ, khói bốc lên nghi ngút kèm theo mùi thơm của hành hoa và mỡ lợn.
- Đứng dậy, ra phản ngồi ăn đi. - Bố nói, giọng đã dịu đi nhiều.
Tí lí nhí vâng lời, bước đi tập tễnh vì chân bị tê. Trên chiếc phản gỗ, bên cạnh bát cháo hành còn có một vật khiến mắt Tí sáng rực lên.
Một que kem mút! Nó đã chảy ra một chút, bám vào lớp giấy bọc thô sơ, nhưng cái màu trắng sữa dừa ấy không thể lẫn vào đâu được.
- Ông bán kem chiều muộn mới qua ngõ. Bố đổi cho mày bằng mấy cái bao xi măng cũ đấy. Ăn nhanh lên kẻo nó chảy hết. - Bố nói rồi quay lưng đi ra hiên, tay cầm chiếc điếu cày.
Tí ngồi thụp xuống phản. Nó không ăn cháo trước mà cẩn thận bóc lớp giấy bọc que kem. Vị ngọt lịm, béo ngậy của sữa dừa và những sợi dừa nạo sần sật tan ra trên đầu lưỡi. Chưa bao giờ nó được ăn một que kem ngon đến thế.
Nó nhìn ra ngoài sân. Dưới ánh trăng sáng vằng vặc, bóng bố ngồi hút thuốc lào, khói bay bảng lảng vào không trung. Bà nội đang ngồi bỏm bẻm nhai trầu, tay phẩy phẩy chiếc quạt nan đuổi muỗi cho nó.
Tí ăn xong que kem, vị ngọt vẫn còn đọng lại nơi cổ họng. Nó tự hứa với lòng mình sẽ không bao giờ bén mảng đến gò đất ma nữa, bởi vì kho báu thực sự chẳng nằm dưới lòng đất cằn cỗi kia, mà nó nằm ngay trong bát cháo nóng và que kem mút đượm vị mồ hôi của bố dưới mái nhà tranh này.