Kiên trì - một loại thần chú vạn năng?
Chúng ta rất dễ bỏ cuộc. Nếu con người cứ đặt ra mục tiêu gì là cắm đầu làm cho bằng được, từ ngày này qua tháng nọ mà không một phút nản lòng, thì người xưa đã gọi đó là “lập trình tự động”. Đằng này lại phải viết sách dạy khởi nghiệp, mở hội thảo truyền cảm hứng, lập group “thử thách 21 ngày” để ép nhau kiên trì. Mà cái gì phải dùng đến kỷ luật sắt để ép, tức là bản chất bên trong ta đang… thèm nằm ườn ra ăn khoai tây chiên và xem phim vô cùng.
Ngày trẻ tôi cứ nghĩ kiên trì là một cái gì đó rất ngầu, kiểu như các nhân vật trong phim kiếm hiệp, rớt xuống vực sâu rồi ngày ngày luyện kiếm, mười năm sau bay lên đỉnh núi trả thù oanh oanh liệt liệt. Lớn lên rồi mới thấy, đó không phải kiên trì, đó là… kịch bản phim.
Cái sự “kiên trì” ngoài đời thực nó chán ngắt và thầm lặng hơn nhiều. Nó là việc bác phải lặp đi lặp lại một hành động đơn điệu, ngày này qua ngày khác, ngay cả khi chẳng có ai vỗ tay, và thậm chí là kết quả vẫn chưa thấy đâu.
Tôi nhìn quanh thấy nhiều người thực hành sự kiên trì một cách rất buồn cười.
Họ biến nó thành một màn trình diễn hoành tráng trên mạng xã hội. Đầu năm, một thanh niên quyết tâm thay đổi cuộc đời.
Ngày 1: Đăng tấm ảnh check-in phòng gym lúc 5 giờ sáng kèm dòng trạng thái đầy khí thế: “Kỷ luật làm nên con người mới!”
Ngày 3: Tiếp tục đăng ảnh đĩa salad ức gà nhạt nhẽo: “Ăn sạch... Kiên trì là chìa khóa!”
Ngày 5: Không thấy đăng gì nữa.
Đến ngày 10, vào trang cá nhân thì thấy thanh niên đang check-in ở một quán lẩu nướng kèm dòng chữ: “Chữa lành tâm hồn sau những ngày áp lực”.
Đấy! Cái sự kiên trì thời nay nó có hạn sử dụng ngắn ngủi y như hạn của mấy cái voucher giảm giá trên mạng vậy. Ngay cái chuyện chiến thắng cái dạ dày và cái chăn ấm mỗi sáng thôi mà cái “chính kiến” của mình đã tự động quay xe rồi. Đừng nói tới chuyện mưu cầu đại sự.
Ngày xưa, cha ông ta làm ruộng, trồng cây, nuôi heo, cứ thế mà làm từ mùa này qua mùa khác, năm này qua năm nọ. Trồng cây ăn trái thì phải đợi năm năm, mười năm mới hái quả. Chẳng ai lên mạng than thở: “Dạo này em chăm bón cho cây sầu riêng được ba tuần rồi mà chưa thấy nó ra trái, chắc em không có duyên với nghề này”.
Bí mật lớn nhất của con người thời đại này là: Chúng ta đang bị nghiện sự thỏa mãn tức thì.
Chúng ta muốn nhắn tin là phải có người rep ngay, đặt hàng là phải giao cấp tốc, đăng ảnh là phải có tim liền. Thế nên khi bê cái tư duy “mì ăn liền” đó vào công việc hay cuộc sống, cứ làm được ba bữa nửa tháng không thấy giàu lên, không thấy thành công là lập tức kết luận: “Công việc này không phù hợp với năng lượng của mình”. Bác quên mất rằng, củ cải muốn ngọt thì phải hầm đủ giờ, rượu muốn ngon thì phải ủ đủ năm.
Ngày bé, chơi trò xây lâu đài cát ngoài bãi biển, sóng đánh sập một cái là lại hí hửng lấy xô múc cát xây lại cái khác, chơi từ chiều đến lúc mặt trời lặn mà không biết chán.
Bây giờ lớn rồi, làm cái dự án bị sếp trả về sửa lại lần thứ hai là đã thấy lòng tự ái tổn thương sâu sắc, muốn nộp đơn xin nghỉ việc ngay lập tức để giữ vững cái tôi.
Đấy là quy luật của sự trưởng thành. Câu chuyện thành công của người khác trên báo nhìn lúc nào cũng mượt mà, rực rỡ; còn cái hành trình cày cuốc nhà mình thì nhìn lúc nào cũng lem luốc mồ hôi và đầy những vết vá.
Cho nên càng trải qua nhiều chuyện, tôi càng thấy cái người mà có thể lầm lũi làm tốt việc của mình, mặc kệ những lời bàn tán ra vào, mặc kệ thế giới ngoài kia đang có trend gì hot - người đó mới thực sự có nội công thâm hậu.
Trên đời này không có đường tắt, và những thứ có được quá dễ dàng thì cũng mất đi rất nhanh. Gặp lúc thuận lợi thì đẩy tới, gặp lúc khó khăn thì kiên nhẫn đứng im đợi thời, chứ không nhảy nhót từ bờ này sang bờ nọ như con nhái bén.
Để một người có thể nhìn vào cái mục tiêu còn dang dở của mình, tự cười xòa và bảo: “Thôi, hôm nay chưa được thì mai làm tiếp, còn thở là còn gỡ!”
Khó lắm các bác ạ. Nhiều khi còn khó hơn việc ngồi nghĩ ra một ý tưởng sáng tạo giật gân.
Bởi bản chất của con người là thích sự hào nhoáng của kết quả hơn là sự cực nhọc của quá trình. Thích cảm giác chiến thắng hơn là những ngày tháng chuẩn bị âm thầm trong bóng tối.
Cho nên, ai mà giữa cái thời đại nháo nhào, ai cũng muốn làm giàu nhanh, muốn nổi tiếng sau một đêm này, vẫn có thể thong thả ngồi rèn từng nét chữ, sửa từng lỗi code, hay tỉ mẩn chăm chút cho từng vị khách ghé qua cửa hàng nhỏ của mình với một sự tận tụy trọn vẹn.
Thì đó đúng là người có phúc lớn.
Mà nghĩ cho cùng, đến tầm tuổi này tôi cũng chẳng mong mình phải kiên trì gồng gánh những cái gì quá vĩ mô để lưu danh sử sách nữa.
Tôi chỉ mong mình kiên trì làm được một việc duy nhất: Mỗi ngày thức dậy vẫn giữ được cái sự tử tế với những người xung quanh, tối về vẫn đủ kiên nhẫn ngồi nghe con cháu kể những chuyện không đầu không đuôi ở trường, và thỉnh thoảng, vẫn kiên trì ngồi gõ những bài viết lảm nhảm dài ngoằng này để gửi tới các bác, thế thôi là cái cuộc đời này đã tròn trịa và viên mãn lắm rồi.