Dám từ bỏ
Từ bé đến lớn, chúng ta chỉ được dạy cách "cầm lên" chứ chẳng ai dạy cách "đặt xuống".
Nếu việc buông tay mà dễ như việc mở lòng bàn tay ra để nhận tiền lì xì, thì người ta đã gọi đó là "phản xạ tự nhiên". Đằng này lại phải phong cho nó làm bản lĩnh. Mà cái gì đã gọi là bản lĩnh, tức là chuyện không phải ai cũng làm được.
Ngày trẻ tôi cứ nghĩ bản lĩnh là phải cộng thêm vào. Kiểu như phải gom thêm một tấm bằng, thêm một chức danh, thêm cái danh xưng "giám đốc", "chuyên gia" nghe cho nó oách xà lách. Lớn lên rồi mới thấy, đó không phải bản lĩnh, đó là bản năng.
Bản năng của con người là tích lũy và sở hữu. Còn bản lĩnh thực sự, nó nằm ở chỗ dám nói: "Thôi em xin kiếu" khi cả thiên hạ đang cắm đầu gật đầu.
Tôi nhìn quanh thấy nhiều người chơi trò "cố đấm ăn xôi" với cuộc đời một cách rất buồn cười.
Gia đình nhà người ta thấy mối quan hệ rạn nứt hay công việc vắt kiệt sức khỏe thì dũng cảm "cắt lỗ". Nhà mình thì đồng tâm nhất trí… "gồng lỗ".
Chồng bảo cố làm nốt năm nay để lấy cái thưởng Tết rồi tính. Vợ bảo cố nhịn nhau cái Tết này vì thể diện với họ hàng đôi bên. Con bảo con cố học nốt cái trường này vì bố mẹ lỡ đóng tiền học phí cả năm rồi.
Mỗi người cố một kiểu. Một ngôi nhà bốn người ở mà không khí nén chặt nhìn giống như cái nồi áp suất đang hầm gân bò, sơ hở một cái là nổ tung.
Tôi còn nhớ cách đây mấy năm, tôi cũng từng có giai đoạn sa đà vào cái bẫy "tiếc nuối chi phí chìm" như thế.
Nhà người ta tiếc tiền, tiếc công sức. Tôi thì tiếc cái… sĩ diện của mình. Lỡ vỗ ngực khoe với cả làng là mình đang làm một dự án lớn lao, vĩ mô lắm, giờ mà đóng cửa đi về thì mặt mũi nào nhìn anh em chiến hữu ngoài quán cà phê. Kết quả là chưa thấy thành công đâu, chỉ thấy mỗi ngày thức dậy cái đầu nó nặng như đeo đá, tóc rụng lả tả, mà dự án thì vẫn lỗ chổng vó.
Đấy! Ngay cái chuyện thừa nhận mình sai và làm lại từ đầu thôi mà cái tôi nó đã nhảy dựng lên biểu tình rồi. Đừng nói tới chuyện từ bỏ những thứ lớn hơn.
Ngày xưa xem phim, chúng ta cứ nghĩ anh hùng là người phải chiến thắng đến trận cuối cùng. Bây giờ ra đời bị đời vả cho vài phát mới biết, anh hùng thực sự là người biết lúc nào nên… rút quân.
Biết dứt khoát bước ra khỏi một mối quan hệ độc hại, biết đóng cửa một quán ăn đang bù lỗ mỗi ngày, biết từ chức khi thấy mình hết hợp với cái ghế đó. Đó chính là những cú "quay xe" vĩ đại nhất của một đời người.
Mà nghĩ kỹ thì cũng tội cho chúng ta. Cái thế giới này vận hành bằng cách cổ xúy cho sự kiên trì một cách cực đoan. Tôi thách các bác ra hiệu sách tìm được cuốn sách kỹ năng nào nằm trên kệ bán chạy mà tiêu đề là: "Nghệ thuật bỏ cuộc đúng lúc" hay "Hướng dẫn thất bại trong tư thế ngẩng cao đầu" đấy!
Không có đâu! Người ta chỉ dạy mình phải chiến đấu đến hơi thở cuối cùng.
Để rồi chúng ta dành nửa đời người để leo lên một cái thang, để rồi khi lên đến đỉnh, mồ hôi đầm đìa mới phát hiện ra cái thang đó… tựa nhầm bức tường. Học cái ngành mình phát chán chỉ vì lỡ thi đậu. Yêu người không hợp chỉ vì lỡ bên nhau quá lâu. Làm công việc bào mòn thanh xuân chỉ vì hai chữ "ổn định".
Trong khi bí mật lớn nhất của việc từ bỏ là… sau khi bác dũng cảm đóng cánh cửa cũ lại, bác mới nhận ra bầu trời ngoài kia rộng lớn và có nhiều món ngon lành khác đang chờ.
Ngày bé, chơi trò trốn tìm, đứa nào kiên trì trốn kỹ nhất đến cuối cùng mới là đứa thắng.
Bây giờ lớn rồi, trong cái trò chơi cuộc đời này, đứa nào dám bước ra khỏi chỗ trốn sớm nhất, dám vẫy tay bảo: "Thôi tao mệt rồi, tao không chơi trò này nữa, tao đi ăn kem đây", đứa đó mới thực sự tự do.
Cho nên càng trải qua nhiều chuyện, tôi càng thấy cái sự buông tay nó cần một thần khí lớn lao vô cùng.
Nó không phải là hèn nhát. Mà là khi bác đủ tỉnh táo để hiểu rằng: Pin của mình chỉ có bấy nhiêu vạch thôi, việc của mình là sạc cho đúng chỗ, chứ không phải đi gánh vác cả thế giới.
Để một người đang trên đà thắng lợi dám phanh kít lại và bảo: "Đến đây là đủ vui rồi."
Khó lắm các bác ạ. Nhiều khi còn khó hơn kiếm tiền. Khó hơn mua nhà. Khó hơn làm sếp.
Bởi bản chất của con người là thích ôm đồm hơn buông bỏ. Thích bám víu vào cái khổ quen thuộc hơn là dấn thân vào cái hạnh phúc mới mẻ.
Cho nên, ai mà giữa cái thời đại nháo nhào, người người nhà nhà đua nhau này, có thể nhẹ nhàng đặt xuống một cái hào quang cũ kỹ, đóng lại một chương sách đã hết vui mà lòng không một chút tiếc nuối, vẫn vui vẻ bước đi với hai bàn tay trắng và một cái bụng nhẹ tênh.
Thì đó đúng là người có phúc.
Cái phúc ấy không đến từ việc họ có tất cả mọi thứ. Cái phúc nằm ở chỗ họ không để bất cứ thứ gì "xích" được cái chân của mình.
Mà nghĩ cho cùng, đến tầm tuổi này tôi cũng chỉ mong mình luyện được cái bản lĩnh "buông" đó một cách thuần thục.
Để ít nhất sau này, khi thấy mình gánh không nổi nữa, hay khi nhận ra một giấc mơ đã quá hạn sử dụng, tôi có thể thong thả mỉm cười, dọn sạch bàn làm việc, tắt máy tính, bước ra ngoài mua một ly trà sữa ít đường nhiều trân châu, nhẹ nhàng nhường chiếc ghế lại cho người tiếp theo mà lòng không một chút gợn sóng.