Tiếng ve kêu râm ran trên vòm cây bàng già đầu ngõ, âm thanh chói chang báo hiệu một buổi trưa hè oi ả đã về.
Tôi đứng trước cổng ngôi nhà cũ, lớp sơn xanh bong tróc để lộ ra những mảng tường gạch vữa xỉn màu. Đã mười lăm năm rồi, kể từ cái ngày gia đình tôi rời bỏ chốn này để lên thành phố. Mùi nắng nóng hòa quyện với mùi cỏ khô xộc vào mũi, một cảm giác quen thuộc đến lạ lùng.
Bà nội đang ngồi bên hiên nhà, bàn tay nhăn nheo bóc vỏ những hạt lạc. "Về rồi đấy à?" - bà cất giọng, đôi mắt mờ đục nheo lại vì nắng.
Tôi tiến lại gần, đặt ba lô xuống bậc thềm. "Dạ, con về thăm nhà một chuyến."
Đột nhiên, từ phía sau vườn, thằng cu Tí - đứa cháu họ hàng xa của bà - chạy vụt qua, tay cầm một con châu chấu xanh. Nó vấp phải một hòn đá rồi ngã nhào, tiếng khóc vang lên xé lòng. Tôi vội chạy đến đỡ nó dậy, nhìn thấy đầu gối thằng bé trầy xước, rướm máu.
Tôi lấy từ túi quần ra chiếc khăn tay, lau vết thương cho thằng bé. Lúc ấy, bà nội lẩm bẩm điều gì đó về cây mít sau vườn, nơi mà ngày xưa anh em tôi thường xuyên leo trèo.
"Ngày đó, bố cháu cũng ngã ở chỗ này đấy," bà nói, ánh mắt nhìn xa xăm về phía gốc mít to lớn vẫn đứng sừng sững giữa vườn.
Tôi im lặng, nhìn theo hướng tay bà. Những mảnh ký ức về buổi chiều mưa năm nào bỗng hiện về rõ rệt. Khi ấy, anh Hai đã cố leo lên cao để hái quả chín, rồi trượt chân rơi xuống. Mẹ đã hốt hoảng chạy ra, tiếng gọi tên anh vang vọng cả khu vườn nhỏ.
Một lúc sau, bác Ba - người hàng xóm sống sát vách - bước sang với đĩa ổi mới hái. "Thằng bé lại nghịch dại à?" - Bác cười, hàm răng điểm xuyết vài vết đen vì ăn trầu.
Chúng tôi ngồi lại dưới gốc cây, mỗi người một câu chuyện. Bác Ba kể về những đêm trăng rằm, bọn trẻ con trong xóm bày trò chơi trốn tìm, tiếng cười đùa vang vọng cả con ngõ nhỏ. Tôi góp thêm câu chuyện về những buổi trưa trốn ngủ đi câu cá ở dòng suối sau nhà.
Ký ức cứ thế cuộn chảy, như một dòng suối nhỏ được khơi thông. Chúng tôi nói về những mùa gặt, về mùi rơm rạ nồng nàn trên đồng, về những chiếc diều giấy chao liệng giữa bầu trời xanh thẳm.
Đến xế chiều, khi nắng đã dịu hẳn, bầu trời chuyển sang màu cam đỏ rực rỡ, thằng cu Tí đã nín khóc, nó đang loay hoay chơi đùa cùng con châu chấu. Bác Ba xin phép về nhà chuẩn bị cơm tối.
Tôi đứng dậy, đi dạo quanh khu vườn. Mỗi góc nhỏ đều gợi nhớ về một mảnh ghép tuổi thơ đã mất. Chiếc chòi lá nay chỉ còn là đống đổ nát, những luống rau cũng đã không còn được chăm sóc tỉ mỉ như xưa.
Khi bước tới gần cây mít, tôi nhìn thấy một món đồ chơi bằng gỗ nằm khuất dưới lớp lá khô. Đó là chiếc máy bay tôi tự tay đẽo từ cành củi khô ngày nhỏ, nay đã mục rữa theo thời gian. Mọi cảm xúc dồn nén bấy lâu bỗng dưng ùa về, sự tiếc nuối, hoài niệm và cả niềm hạnh phúc vì đã được quay về chốn bình yên này.
Khi cơn gió chiều thổi mạnh làm lay động vòm lá, khiến vài quả mít chín rụng xuống đất, tạo thành tiếng động mạnh. Bà nội đứng dậy, nụ cười hiền hậu nở trên môi, nhìn tôi như thể nhìn thấy bóng hình của chính tôi mười lăm năm về trước. Dù thời gian có trôi đi, những ký ức ấy vẫn luôn ở đó, trong từng thớ đất, từng hơi thở của ngôi nhà này.
Tôi mỉm cười, lòng nhẹ bẫng. Cuộc sống hiện đại đầy hối hả ngoài kia đã làm tôi quên mất đi những giá trị mộc mạc nhất. Ở đây, giữa chốn bình yên này, tôi đã tìm lại được chính mình.
Mặt trời dần lặn sau rặng tre, tiếng ve cũng ngớt dần. Tôi và bà nội cùng nhau bước vào hiên, mùi cơm gạo mới từ bếp nhà bác Ba bay sang thơm nức mũi.
Câu chuyện của chúng tôi cứ thế tiếp diễn, dịu dàng và bình yên như buổi chiều hè năm cũ.