Ai đúng, ai sai? - Chương 10

Chiếc điều khiển tivi nằm chơ vơ trên mặt bàn gỗ mít, bị bấm đến mức mòn cả phím số. Ông nội ngồi đó, đôi mắt đục mờ như phủ một lớp sương mỏng, nhìn trân trân vào màn hình đang nhiễu sóng. "Thưa ông, con đi học mới về!" Nhi lên tiếng, ném chiếc ba lô đẫm mùi mồ hôi xuống ghế sofa. Ông nội chậm rãi quay đầu lại. Ánh nhìn của ông không dừng lại ở khuôn mặt Nhi, mà dường như xuyên thấu qua cô, hướng về một khoảng không vô định nào đó phía sau cánh cửa. "Chào cô... Cô tìm ai ở nhà này?" Nhi khựng lại, nụ cười trên môi đóng băng. Một luồng điện lạnh ngắt chạy dọc sống lưng cô bé 15 tuổi. Đây không phải lần đầu ông quên, nhưng là lần đầu tiên ông dùng kính ngữ "cô" để gọi đứa cháu nội yêu quý luôn gần gũi bên ông suốt mười mấy năm qua. Gia đình Nhi sống trong một căn nhà cũ ở ngoại ô, nơi có khu vườn đầy cây ăn trái mà ông nội đã tự tay vun trồng từ thời trẻ. Bố Nhi là bác sĩ, mẹ là dược sĩ, cả hai đều bận rộn với những ca trực thâu đêm. Gần một năm nay, căn bệnh Alzheimer bắt đầu gặm nhấm trí nhớ của ông nội như những con mọt gỗ âm thầm. Trong mắt bố mẹ, đó là một quy luật sinh học nghiệt ngã. Nhưng với Nhi, đó là một sự mất mát dần dần. Hôm trước là tên loài hoa bách hợp, hôm qua là cách thắt nút dây giày, và hôm nay... là chính cái tên của cô. *** Sáng thứ Bảy, Nhi tìm thấy một chiếc kẹp tóc màu xanh cốm trên bàn trà của ông. Ông nội đang tỉ mỉ dùng khăn giấy lau chùi nó, động tác nhẹ nhàng như đang chạm vào một báu vật dễ vỡ. "Cái này của ai vậy ông?" Nhi hỏi khẽ. Ông nội ngước lên, đôi môi run rẩy: "Của con bé... con bé hay cười ấy mà. Nó thích màu này lắm. Mà lạ quá, lâu rồi không thấy nó sang chơi." Nhi chỉ cảm thấy chạnh lòng vì chiếc kẹp tóc đó chính là quà ông tặng cô sinh nhật 10 tuổi. Ông nhớ món quà, nhớ màu sắc, nhớ nụ cười, nhưng ông không còn kết nối được những mảnh ghép đó với cô gái đang đứng trước mặt. Bố Nhi bước vào phòng với một xấp hồ sơ bệnh án. "Nhi này, đừng cố gặng hỏi ông. Vùng ký ức của ông đang bị tổn thương, việc bắt ông nhớ lại chỉ khiến ông thêm căng thẳng và dễ nổi cáu thôi." Bố giải thích về các mảng bám protein trong não bộ, về sự thoái hóa thần kinh. Nhưng Nhi không quan tâm đến khoa học. Cô chỉ thấy xót xa khi nhìn thấy những bức ảnh gia đình treo trên tường đang trở thành những hình vẽ vô nghĩa đối với ông. Buổi chiều, khi mẹ Nhi đang nấu cơm, một tiếng choảng lớn vang lên từ phòng khách. Bình hoa sen bằng gốm mà ông nội quý nhất đã vỡ tan tành dưới sàn. "Ai đã vào đây? Ai đã lấy cái đồng hồ của tôi?" Ông nội đứng giữa phòng, mặt đỏ bừng, hai tay quơ quào trong không trung. Mẹ Nhi hớt hải chạy ra: "Bố bình tĩnh lại đi, đồng hồ bố vẫn đang đeo trên tay mà!" Ông nhìn xuống cổ tay mình, rồi lại nhìn mẹ Nhi bằng ánh mắt xa lạ và thù hằn: "Cô là ai mà dám mắng tôi? Đây là nhà của tôi!" Chú Nam, người bạn cờ tướng của ông nội suốt ba mươi năm, ghé qua với bàn cờ trên tay. Chú chứng kiến cảnh hỗn loạn và khẽ thở dài. "Thôi mà ông bạn, ra đây làm ván cờ với tôi cho hạ hỏa," chú Nam vỗ vai ông. Nhưng ông nội nhìn chú Nam rồi hỏi một câu khiến tất cả lặng đi: "Anh là ai mà tự tiện vào nhà tôi thế này?" Chú Nam khựng lại, nụ cười héo hắt trên môi. Tối hôm đó, Nhi không học bài. Cô lôi ra một cuốn sổ lớn, bắt đầu dán vào đó những tấm ảnh, những mẩu giấy, và cả chiếc kẹp tóc màu xanh cốm. Cô không muốn dùng lời nói để bắt ông nhớ, cô muốn dùng "hình ảnh và cảm xúc". "Nếu ông quên tên con, con sẽ là người kể cho ông nghe về con," Nhi tự nhủ. Cô bắt đầu viết những dòng chữ to, rõ ràng dưới mỗi tấm hình. Nhi dắt ông nội ra vườn. Cô chỉ vào cây khế già: "Ông nhớ không? Ngày xưa ông thường bế con lên để hái những quả chín nhất." Ông nội chạm vào vỏ cây sần sùi, đôi mắt thoáng hiện lên một tia sáng. "Cây khế... chua lắm. Có con bé cứ đòi ăn rồi nhăn mặt..." "Con bé đó tên là Nhi, ông ạ," Nhi tiếp lời, tim đập thình thịch. Ông nội lẩm bẩm: "Nhi... Nhi..." Ông vẫn chưa nhận ra đó là cô, nhưng ít nhất, cái tên ấy đã trở lại trong từ điển của ông. *** Đến tiết học thứ tư ở trường, Nhi bỗng nhận được điện thoại từ mẹ, giọng mẹ lạc đi vì khóc: "Nhi ơi, ông nội đi đâu mất rồi! Mẹ sơ ý để cửa mở, ông đi lúc nào không biết!" Nhi bỏ cả tiết học, chạy như điên dại về phía khu chợ cũ - nơi ông nội vẫn thường đi dạo mười năm trước. Cô tìm khắp các ngõ ngách, miệng không ngừng gọi "Ông nội ơi!". Cô tìm thấy ông đang đứng ngơ ngác giữa một ngã tư đông đúc, tay ôm khư khư một túi bóng nhỏ đựng đầy những viên kẹo gừng - thứ kẹo mà Nhi thích nhất khi còn bé. Ông đứng đó, giữa dòng xe cộ xuôi ngược, như một đứa trẻ lạc lối giữa một hành tinh xa lạ. Nhi lao đến ôm chầm lấy ông. "Ông ơi, con đây! Sao ông lại ra đây một mình?" Ông nội nhìn Nhi, mồ hôi nhễ nhại trên trán, giọng run rẩy: "Tôi đi mua kẹo... cho con Nhi. Hôm nay sinh nhật nó. Mà tôi... tôi không biết đường về nhà nó ở đâu cả. Cô làm ơn chỉ đường giúp tôi." Nhi nấc nghẹn. Dù trí não đã quên mất khuôn mặt hiện tại của cô, nhưng trái tim ông vẫn dừng lại ở một ngày sinh nhật nào đó trong quá khứ, nơi cô vẫn là đứa cháu nhỏ cần được yêu thương. Về đến nhà, Nhi không để mẹ mắng ông. Cô đưa ông vào phòng, mở cuốn sổ kỷ niệm ra. Cô chỉ vào tấm ảnh chụp hai ông cháu đi biển năm ngoái. "Ông nhìn xem, cô gái trong ảnh này là ai?" Ông nội nheo mắt nhìn: "Là Nhi. Nó lớn quá rồi." "Và người đang ngồi cạnh ông đây, cũng là Nhi," Nhi cầm lấy đôi bàn tay gầy gộc của ông, đặt lên má mình. "Tên con là Nhi" Ông nội nhìn sâu vào đôi mắt Nhi. Một khoảnh khắc cực ngắn, sự minh mẫn trở lại như một tia chớp giữa trời đêm. "Nhi... cháu nội của ông... Sao hôm nay mắt cháu đỏ thế?" Tia sáng ấy không kéo dài lâu. Chỉ năm phút sau, ông lại hỏi cô về việc "cô y tá" đã pha trà chưa. Nhưng lần này, Nhi không còn đau lòng nữa. Cô mỉm cười, đi pha trà đúng loại ông thích. Một buổi chiều hoàng hôn rực rỡ, Nhi ngồi bên hiên nhà cùng ông nội. Ông đang loay hoay với những mảnh gỗ nhỏ, cố gắng ghép lại thành một món đồ chơi gì đó cho "đứa cháu" trong tâm tưởng của ông. Nhi lấy chiếc kẹp tóc màu xanh cốm ra, kẹp lên mái tóc mình. Cô bắt đầu kể một câu chuyện mà cô đã kể đi kể lại hàng trăm lần: "Ngày xửa ngày xưa, có một ông tiên trồng được một khu vườn rất đẹp..." Ông nội dừng tay, nhìn Nhi, ánh mắt hiền từ như xưa: "Câu chuyện này hay quá. Cô gái... cô có cái kẹp tóc đẹp thật đấy. Giống hệt cái tôi tặng cháu tôi." Nhi mỉm cười, nắm lấy tay ông. "Vâng ạ, cháu của ông chắc chắn sẽ rất thích nó." Nhi dìu ông vào nhà khi những tia nắng cuối cùng tắt hẳn. Cô không còn cần ông nội phải gọi đúng tên mình để cảm thấy được yêu thương. Cô là Nhi, là cô gái có chiếc kẹp tóc xanh, là người lạ tốt bụng pha trà cho ông mỗi chiều... Bố mẹ Nhi đứng ở cửa nhìn vào, họ không còn nói về những mảng bám protein hay y học nữa. Họ chỉ thấy một đứa trẻ đang dạy cho những người lớn cách để yêu thương một người đang dần tan biến: không phải bằng cách níu kéo quá khứ, mà bằng cách trân trọng từng giây phút của hiện tại, dù cho hiện tại đó không còn mang một cái tên cụ thể nào.