Cửa hàng bánh online là ý tưởng mới nhất của Nhã.
Cô đã nghỉ việc gần hai năm nhưng trang cá nhân vẫn đầy những bữa trà chiều, váy đẹp và góc chụp sang trọng. Nhã bảo hình ảnh cá nhân rất quan trọng, khách phải nhìn vào và tin cô có gu.
Tôi không nói với cô rằng khách mua bánh thường quan tâm bánh có ăn được không hơn chủ tiệm đã từng uống trà dưới chiếc đèn chùm nào.
Nhã gửi tôi xem vài mẫu cô định bán. Tôi nhận ra ngay đó là ảnh của cửa hàng nước ngoài.
Tôi bảo cô phải tự làm sản phẩm, chụp ảnh thật, tính giá nguyên liệu, bao bì, điện nước, công sức và tỉ lệ hỏng. Nếu chưa chắc khách thích gì, cô có thể đăng khảo sát, nhưng tuyệt đối không nhận đơn trước khi thử công thức.
Ba ngày sau, cô nhắn mình đã có hơn sáu mươi đơn.
Tôi hoảng hốt hỏi bánh thử đâu.
Cô bảo chưa làm.
“Vậy sao bà nhận?”
“Tôi đăng hình, người ta hỏi mua quá trời.”
“Bà đã nói rõ đây chỉ là khảo sát chưa?”
“Tôi thấy có khách thì nhận luôn. Bỏ cơ hội phí lắm.”
Tôi gọi điện ngay, yêu cầu cô dừng nhận đơn, hoàn tiền nếu cần và thử công thức trước. Nhã khóc, nói tiền cọc đã dùng mua nguyên liệu.
Mẻ đầu tiên bị cháy.
Mẻ thứ hai kem chảy.
Mẻ thứ ba nhìn tạm ổn nhưng bảo quản không đúng nên khi giao đến nơi đã biến dạng.
Khách đăng bài cảnh báo.
Rồi Nhã nhắn cho tôi:
“Tại bà bảo tôi đăng lên hỏi khách đó.”
Tôi đã muốn nổi giận ngay từ câu đầu tiên. Nhưng thói quen nhiều năm khiến tôi vẫn hỏi cô định giải quyết thế nào.
Nhã nói cô không còn tiền hoàn cọc. Cô muốn tôi giúp viết bài xin lỗi, chỉnh lại hình sản phẩm và nói chuyện với những khách đang tức giận.
Tôi mở máy tính.
Tạo một tập tin mới.
Viết tiêu đề: “Thông báo về sự cố đơn hàng.”
Sau đó tôi ngồi yên.
Tôi nhớ cô gái tóc dài từng mang cho mình hộp đĩa hoạt hình. Nhớ những viên kẹo cô đẩy sang khi tôi nói về gia đình. Nhớ những lần cô im lặng nghe tôi kể suốt thời học sinh.
Tôi cũng nhớ bảy cây số quá xa.
Nhớ câu “nhà tôi năm chục nghìn cũng không có”.
Nhớ bó hoa trên tay mình khi bụng đã nặng đến mức thở cũng mệt.
Nhớ căn phòng sau sinh, những tin nhắn “cố lên nhé” hiện trên màn hình trong khi tôi chỉ mong có ai đó đẩy cửa bước vào.
Nhã không phải người xấu.
Cô ấy hiền. Cô ấy mềm yếu. Cô ấy sợ làm phiền người khác nhưng lại liên tục tạo ra những tình huống buộc người khác phải giải quyết. Cô ấy giúp bạn bè rồi kiệt sức, sau đó đến tìm tôi để than rằng người đời chỉ biết lợi dụng mình.
Tôi từng nghĩ Nhã là người bị mắc kẹt dưới một cái hố.
Tôi đã ngồi bên miệng hố quá lâu, ngày nào cũng thả xuống một sợi dây. Tôi chỉ cách thắt nút, tìm thang, gọi người hỗ trợ, thậm chí đề nghị xuống dưới cùng cô ấy.
Nhã sẽ nắm sợi dây, kéo thử vài cái rồi than tay đau.
Sau đó cô vẫn ngồi nguyên.
Tôi cứ tưởng tiếng khóc của cô có nghĩa cô muốn được kéo lên.
Có lẽ cô chỉ muốn chắc chắn trên miệng hố vẫn còn người.
Tôi đóng tập tin.
Nhã nhắn:
“Bà viết xong chưa?”
Tôi trả lời:
“Chưa. Việc này bà phải tự giải quyết.”
Điện thoại lập tức đổ chuông.
Tôi không nghe.
Cô gọi lần thứ hai, rồi lần thứ ba. Sau đó là một chuỗi tin nhắn.
“Tôi có biết viết đâu.”
“Bà làm truyền thông mà.”
“Chuyện này cũng có phần do bà khuyên.”
“Giờ bà bỏ tôi thì tôi biết làm sao?”
Tôi đọc hết.
Lần đầu tiên trong đời, tôi không giải thích rằng mình không bỏ cô. Không dẫn lại tin nhắn cũ. Không chụp màn hình câu “đừng nhận đơn”. Không tranh luận xem lỗi thuộc về ai.
Tôi chỉ viết:
“Tôi không bảo bà nhận đơn. Tôi cũng không thể chịu trách nhiệm cho quyết định của bà.”
Nhã trả lời gần như ngay lập tức:
“Tôi biết rồi. Cuối cùng ai cũng vậy.”
Câu ấy chắc từng khiến tôi hoảng sợ.
Tôi sẽ nghĩ cô ấy đang cô độc, rằng nếu cả tôi cũng rời đi thì cô ấy còn ai. Tôi sẽ nhớ cô gái ngồi một mình cuối lớp và cảm thấy mình tàn nhẫn.
Nhưng hôm đó, tôi chỉ nhìn câu “ai cũng vậy” rồi nhận ra trong câu chuyện của Nhã, người rời đi luôn có lỗi.
Không ai rời đi vì đã mệt.
Không ai rời đi vì bị đổ trách nhiệm.
Không ai rời đi vì họ cũng có cuộc đời cần cứu.
Họ chỉ trở thành thêm một bằng chứng rằng thế giới đối xử tệ với cô.
Tôi tắt điện thoại.
Vài tuần sau, Nhã tự viết bài xin lỗi. Cô thanh lý một số đồ dùng để hoàn tiền, sau đó đóng cửa gian hàng.
Cô không chết.
Không mất tích.
Không bị cuộc đời nghiền nát vì tôi không cứu.
Đó là điều khiến tôi vừa nhẹ nhõm vừa buồn cười. Hóa ra khi không còn tôi đứng ra sửa, Nhã vẫn có thể tự giải quyết. Không đẹp, không nhanh, không hoàn hảo, nhưng vẫn giải quyết được.
Có lẽ suốt nhiều năm, sự nhiệt tình của tôi không chỉ giúp cô ấy.
Nó còn tước mất cơ hội để cô ấy nhận ra mình có thể chịu trách nhiệm.
Chúng tôi không tuyệt giao. Nhã thỉnh thoảng vẫn nhắn. Cô kể bị mẹ la, bị người quen hiểu lầm hoặc gặp một người đàn ông không tinh tế.
Tôi không phân tích nữa.
Không hỏi năm câu liên tiếp để tìm nguyên nhân.
Không vạch kế hoạch.
Không gọi đồng nghiệp xin ý kiến.
Không chạy đi mua hoa.
Tôi chỉ trả lời:
“Ừ, bà giữ sức khỏe.”
Ban đầu Nhã kể nhiều hơn, như thể cố tìm đúng cánh cửa cũ. Sau đó cô nhận ra trung tâm bảo hành đã đóng cửa.
Tin nhắn thưa dần.
Một ngày, cô đăng ảnh đang phụ việc tại một tiệm bánh nhỏ. Không váy đẹp, không bàn trà, không đèn chùm. Cô mặc tạp dề dính bột, tóc buộc gọn và đứng cạnh một khay bánh chẳng mấy hoàn hảo.
Tôi nhìn bức ảnh rất lâu.
Tôi vui cho cô ấy.
Nhưng tôi không nhắn.
Không phải vì còn giận.
Tôi chỉ không muốn lời khen của mình biến thành một sợi dây mới.
Có những người rất hiền, rất đáng thương. Họ không cố ý kéo ai xuống. Họ chỉ ngồi quá lâu trong bóng tối đến mức tin rằng tất cả những người yêu thương mình đều có nghĩa vụ đứng bên trên giữ dây.
Còn những người như tôi cũng không hoàn toàn vô tội.
Chúng tôi thích cứu người vì khi ấy mình cảm thấy quan trọng. Chúng tôi gọi sự kiệt sức là tình bạn, gọi việc bao che là thấu hiểu, gọi nỗi sợ bị bỏ lại là lòng trung thành.
Cuối cùng, cả hai cùng mắc kẹt.
Một người không chịu leo.
Một người không dám buông dây.
Tôi từng nghĩ nếu bỏ tay ra, Nhã sẽ rơi xuống.
Mãi về sau mới hiểu, cô ấy vốn đang ngồi dưới đáy. Người sắp rơi là tôi.
Nhã chưa từng là người xấu.
Cô ấy chỉ là một cái hố biết khóc.
Còn tôi từng tưởng tiếng khóc ấy có nghĩa cô ấy muốn được kéo lên.