CHƯƠNG 7 — THỬ NGHIỆM ĐẦU TIÊN
Singapore, ngày 10 tháng 7 năm 2039.
Buổi sáng trong khu trú ẩn vẫn bắt đầu như mọi ngày.
Lukas là người đầu tiên quay lại chỗ họ thường ngồi. Trên tay anh có một vài vật dụng đơn giản lấy được từ khu kỹ thuật của khu trú ẩn: một bộ cảm biến nhỏ, vài đoạn dây nối, một nguồn điện di động và một bảng mạch cũ.
Mikhail đã ở đó từ trước.
Chiếc laptop đặt trên đầu gối, bên cạnh là xấp giấy đầy những ghi chú từ cuộc thảo luận hôm qua.
Tĩnh An cũng xuất hiện không lâu sau.
Anh vừa ngồi xuống đã nhìn thấy đống linh kiện trước mặt.
Ba người nhìn nhau.
Không ai nói gì trong vài giây.
Cuối cùng Tĩnh An hỏi:
"Chúng ta định làm thật à?"
Lukas đặt đồ xuống.
"Hôm qua cậu là người đề nghị."
Tĩnh An suy nghĩ.
"Tôi chỉ nói thử thôi."
Mikhail chỉnh kính.
"Nhưng tôi đã ghi lại."
Tĩnh An nhìn anh.
"Ôi! Hai người không thuộc lĩnh vực sinh học mà cũng ngồi đây say mê nghiên cứu như vậy sao?"
Lukas nhìn đống linh kiện trước mặt rồi đáp rất tự nhiên:
"Tò mò thôi."
Tĩnh An quay sang Mikhail.
"Còn anh?"
Mikhail nhìn màn hình laptop.
"Có ích."
Tĩnh An chớp mắt.
"Chỉ vậy thôi?"
"Ừ."
Lukas bật cười khẽ.
"Hơn nữa, tôi cũng từng nghiên cứu về thiết bị y sinh."
Tĩnh An lập tức quay sang anh.
"Thật à?"
"Ừ. Không chuyên sâu như cậu, nhưng tôi từng tiếp xúc với một số hệ thống tương tự."
Tĩnh An gật gù rồi lại nhìn Mikhail.
"Còn anh? Lập trình thì liên quan gì đến sinh học?"
Mikhail im lặng vài giây.
"Không gian mạng cũng là một thế giới."
Tĩnh An không nói gì.
Lukas cũng không nói gì.
Hai người nhìn Mikhail như đang cố xác định xem câu trả lời đó có thực sự liên quan đến câu hỏi hay không.
Mikhail vẫn bình thản nhìn màn hình.
Tĩnh An cuối cùng gật đầu.
"Được rồi. Tôi hiểu."
Lukas nhìn anh.
"Cậu hiểu thật à?"
"Không."
Lukas bật cười.
Tĩnh An cũng cười theo rồi cúi xuống nhìn đống linh kiện.
"Vậy chúng ta làm gì trước?"
Lukas kéo một tờ giấy lại gần và bắt đầu vẽ một sơ đồ đơn giản.
"Chúng ta chưa biết ý tưởng này có thể đi xa đến đâu. Trước tiên, thử một nguyên lý cơ bản."
Tĩnh An cúi xuống nhìn.
Lukas vẽ một vòng khép kín gồm ba bước.
"Đầu tiên là nhận biết trạng thái. Sau đó hệ thống phản ứng với thay đổi. Cuối cùng, nó điều chỉnh phản ứng dựa trên kết quả."
Tĩnh An nhìn sơ đồ thêm vài giây.
"Tức là nó phải tự điều chỉnh?"
"Đúng."
Mikhail kéo laptop lại gần.
"Nếu chỉ phản ứng theo một ngưỡng cố định thì chưa đủ. Chúng ta cần một cơ chế để thay đổi phản ứng dựa trên dữ liệu trước đó."
Tĩnh An lập tức chú ý.
"Vậy trước hết phải có thứ đo được sự thay đổi."
Lukas chỉ vào bộ cảm biến.
"Cái này."
Mikhail chỉ vào bảng mạch.
"Còn cái này xử lý dữ liệu."
Tĩnh An nhìn hai thiết bị rồi gật đầu.
"Nhưng kết quả xử lý phải quay trở lại hệ thống."
Lukas tiếp lời:
"Tạo thành một vòng phản hồi."
Mikhail bắt đầu ghi lại sơ đồ trên laptop.
"Ban đầu có thể dùng một ngưỡng cố định."
Tĩnh An lập tức hỏi:
"Nhưng nếu trạng thái thay đổi thì sao?"
Mikhail dừng tay.
Anh nhìn lại sơ đồ trước mặt.
"Đó chính là phần chúng ta cần kiểm tra."
Tĩnh An cầm bút lên.
"Vậy bắt đầu thôi."
Phần thử nghiệm đầu tiên đơn giản hơn cả ba tưởng.
Lukas nối cảm biến với bảng mạch.
Mikhail kiểm tra nguồn điện rồi khởi động chương trình.
Tĩnh An ngồi bên cạnh, mắt không rời khỏi màn hình.
Một con số xuất hiện.
Rồi thay đổi.
Rồi trở về mức ban đầu.
Tĩnh An lập tức hỏi:
"Nó phản ứng chưa?"
Mikhail nhìn dữ liệu.
"Chưa."
"Vậy cái vừa rồi là gì?"
"Dữ liệu."
"Nhưng nó thay đổi."
"Thay đổi không có nghĩa là phản ứng."
Tĩnh An suy nghĩ.
"Đúng."
Lukas kiểm tra phần kết nối.
"Chúng ta mới chỉ đọc được trạng thái."
Anh điều chỉnh một dây nối.
"Chưa có phản hồi."
Mikhail sửa chương trình.
"Thử lại."
Lần thứ hai.
Dữ liệu thay đổi.
Một tín hiệu điều khiển được gửi đi.
Một đèn báo nhỏ sáng lên.
Tĩnh An lập tức ngồi thẳng dậy.
"Đó."
Lukas nhìn đèn.
"Phản hồi."
Mikhail kiểm tra dữ liệu.
"Đúng."
Tĩnh An nhìn hai người.
"Vậy là thành công rồi?"
Mikhail đáp:
"Một phần."
Tĩnh An thở dài.
"Anh có thể nói một lần nào đó là thành công hoàn toàn không?"
"Không."
Lukas bật cười.
Tĩnh An lắc đầu rồi lại cúi xuống.
"Vậy còn thiếu gì?"
Mikhail nhìn biểu đồ.
"Nó chỉ phản ứng theo một ngưỡng cố định."
Tĩnh An lập tức hiểu.
"Nó chưa tự điều chỉnh."
"Đúng."
Lukas chỉ vào sơ đồ trên giấy.
"Chúng ta cần cho hệ thống thay đổi ngưỡng dựa trên trạng thái trước đó."
Mikhail gõ thêm vài dòng mã.
Tĩnh An nhìn màn hình.
"Thế này?"
"Chưa."
"Vậy thế này?"
"Vẫn chưa."
"Thế này?"
Mikhail dừng lại.
"Được."
Tĩnh An cười.
"Cuối cùng."
Lukas nhìn đồng hồ.
"Thử đi."
Mikhail khởi động lại hệ thống.
Lần đầu, tín hiệu vượt ngưỡng.
Đèn báo sáng.
Lần thứ hai, cùng một mức tín hiệu xuất hiện.
Đèn báo không sáng.
Tĩnh An lập tức cúi sát màn hình.
"Tại sao?"
Mikhail nhìn dữ liệu.
"Hệ thống đã thay đổi ngưỡng."
Lukas nhìn sang.
"Nhưng chúng ta không thay đổi nó."
"Chương trình tự thay đổi."
Tĩnh An im lặng vài giây.
"Vậy nó đang nhớ."
Mikhail gật đầu.
"Nó đang sử dụng trạng thái trước đó."
Tĩnh An nhìn biểu đồ, đôi mắt sáng lên.
"Đó chính là thứ tôi nói hôm qua."
Lukas không trả lời ngay.
Anh nhìn hệ thống thêm một lúc rồi nói:
"Không hẳn."
Tĩnh An quay sang.
"Không phải sao?"
"Đây chỉ là mô phỏng rất đơn giản."
"Nhưng nguyên lý giống nhau."
"Ở mức rất cơ bản."
Tĩnh An cười.
"Thế là đủ."
Mikhail tiếp tục quan sát dữ liệu.
"Chưa đủ."
Hai người quay sang nhìn anh.
Mikhail chỉ vào biểu đồ.
"Nếu trạng thái thay đổi quá nhanh, hệ thống sẽ phản ứng sai."
Lukas nhìn theo.
"Đúng."
Tĩnh An cũng cúi xuống.
"Vậy phải có giới hạn."
"Hoặc khả năng điều chỉnh tốc độ phản ứng."
Mikhail ghi thêm một dòng.
Tĩnh An lập tức nói:
"Và nếu môi trường thay đổi hoàn toàn thì sao?"
Lukas nhìn anh.
"Chúng ta lại có vấn đề mới."
Tĩnh An mỉm cười.
"Đúng."
Mikhail tiếp tục ghi.
Ba người lại cúi xuống quanh chiếc bàn nhỏ.
Mikhail nhìn biểu đồ trên màn hình, sau đó quay lại những ghi chú trên tờ giấy.
"Kết quả lần này khá rõ."
Lukas gật đầu.
"Nhưng mới chỉ trong một điều kiện."
Tĩnh An nhìn hai người.
"Vậy thử điều kiện khác."
Lukas nhìn đồng hồ rồi nhìn đống linh kiện trước mặt.
"Hôm nay chúng ta còn đủ thời gian."
Mikhail mở một trang dữ liệu mới.
Tĩnh An lập tức kéo tờ giấy lại gần.
"Lần này thay đổi cái gì?"
Lukas suy nghĩ một lúc.
"Từng thứ một."
"Tại sao?"
"Nếu thay đổi quá nhiều thứ cùng lúc, chúng ta sẽ không biết kết quả đến từ đâu."
Tĩnh An gật đầu.
"Đúng."
Mikhail ghi lại.
"Vậy giữ nguyên mọi thứ, chỉ thay đổi điều kiện đầu vào."
Lukas bắt đầu sắp xếp lại các linh kiện.
Tĩnh An ngồi bên cạnh, tiếp tục nhìn biểu đồ.
Lần thử nghiệm này chưa cho họ câu trả lời hoàn chỉnh.
Ba người tiếp tục làm việc.
Ngoài kia, chiến tranh vẫn đang diễn ra.