Từ sân nhà trưởng bản về, Trạng Quỳnh không nói với Lạc Thiên câu nào.
Y ngồi bên bếp lửa trên sàn, lưng quay ra phía cầu thang, mở cuốn sổ cái, viết. Lạc Thiên liếc qua vai y. Trang sổ ấy không ghi tiền. Chỉ ghi ngày, ghi giờ, ghi tên người. Mùng bốn tháng Tư. Giờ Thân. Sân nhà trưởng bản. Quan châu Hoàng Tích nhận lời. Trưởng bản làm chứng. Phó bản Xôm không cãi.
– Tiên sinh ghi làm gì? – Lạc Thiên hỏi khẽ.
– Sau này có người hỏi, ai đẩy ai lên núi. – Trạng Quỳnh không ngẩng lên. – Thì sổ trả lời.
Y viết xong dòng cuối, gấp sổ lại, lúc ấy mới nhìn Lạc Thiên.
– Chữ, tại hạ tìm được rồi. – Y nói, khẽ tới mức hai tên lính dưới gầm sàn không nghe được một hơi. – Phần còn lại, bệ hạ tự tìm.
* * *
Chập tối mùng bốn, đoàn buôn thuốc dọn ra ngoài hàng rào.
Mười người lính gánh bao tải, ôm chiếu, lần lượt xuống cầu thang nhà mế Nhuôn. Hai tên lính châu vẫn ngồi dưới gầm sàn, dựa lưng vào hàng vò rượu, nhìn theo, ngáp dài. Lệnh quan đã phán. Người lạ ra ngoài. Chỉ lão buôn ở lại với người nhà.
Lạc Thiên xuống sau cùng.
Tới chân cầu thang, Lò Thị Hiên quỳ xuống chắn ngang lối đi.
Thị không nói gì một lúc lâu, hai bàn tay nứt nẻ bấu chặt xuống nền đất. Mãi sau, thị mới ngẩng lên. Giọng thị khàn đặc, như đã khóc suốt buổi chiều mà không ra nước mắt.
– Để dân phụ lên.
Hai tên lính châu liếc sang, rồi quay đi. Mụ yêu phụ xin chết thay cho đứa cháu nhà người ta. Chúng không thấy có gì đáng nghe.
Lạc Thiên cúi xuống, đỡ thị dậy. Thị không chịu đứng.
– Dân phụ đi hai mươi ngày đường tới kinh. – Hắn nói khẽ. – Ta chỉ đi nửa con dốc.
Người đàn bà nhìn hắn. Thị hiểu hắn nói gì. Hai mươi ngày đường ấy, thị đi để tìm một người. Người ấy đã theo thị về. Người ấy, giờ đứng trước mặt thị, nói một câu như nói chuyện đi chợ.
Thị cúi đầu thật thấp, trán chạm đất, đoạn nói sang một chuyện khác. Nói to hơn, như một người góa phụ lẩm bẩm chuyện nhà, không cần ai nghe.
– Chồng dân phụ lên đó, mang theo mười hai mũi tên. – Thị nói. – Sáng hôm sau, dân phụ nhặt về đủ mười hai. Có một mũi chỉ còn nửa đuôi. Nửa kia, đầu tên, cắm vào kẽ đá sau bệ thờ. Dân phụ rút mãi không ra. Người ta bảo, ông miếu giữ lại để răn.
Hai tên lính châu không quay lại. Chỉ là chuyện một mụ góa nhớ chồng.
Lạc Thiên đứng im.
Một ngôi miếu thần bị chiếm. Một đứa trẻ bị đẩy lên chết thay. Và một người dám một mình vác nỏ lên đánh chằn tinh.
Sự tích Thạch Sanh, có đủ cả ba.
Hắn nhìn người đàn bà đang quỳ dưới chân mình. Ba năm nay, thị giữ chuyện mũi tên ấy như giữ một hòn than trong bụng, không biết đưa cho ai. Đêm nay, thị đưa ra, trước mặt hai tên lính châu, bằng giọng một người góa phụ lẩm bẩm chuyện nhà.
Hắn ngẩng lên. Trạng Quỳnh đứng ở đầu cầu thang, tay cầm cây quạt đã gấp. Y không nhìn Lạc Thiên. Y nhìn về phía ngôi miếu trên vách đá, đã chìm vào bóng chiều.
– Nó vừa no. – Y nói rất khẽ, như nói với chính mình. – Đêm nay, là đêm nó ngủ say nhất.
Bên bếp lửa trên sàn, mế Nhuôn nằm quay mặt vào vách, ngáy đều đều. Ngáy to quá, như người cố ý cho người khác nghe thấy mình đang ngủ.
* * *
Canh hai, Lạc Thiên đứng dậy khỏi đống lửa trước lều.
Đàm Thạch đứng dậy theo, tay đã cầm nỏ.
– Ngươi ở lại. – Lạc Thiên nói.
– Bẩm…
– Thêm một người, là thêm một hơi ấm.
Đàm Thạch đứng sững một lúc, rồi ngồi xuống. Chín người lính quanh đống lửa không ai nói gì.
Dã Tượng không hỏi. Người khổng lồ đứng dậy, đi theo hắn lên con đường lát đá. Tới khúc quanh lưng chừng dốc, chỗ từ đó nhìn lên thấy mái miếu, nhìn xuống thấy mái bản, y dừng lại, đứng im, không đi tiếp.
Lạc Thiên đi một mình.
Không đuốc. Một đốm lửa di chuyển trên vách đá lúc nửa đêm, cả bản dưới kia đều nhìn thấy. Trăng mùng bốn đã khuất sau khối núi phía Tây từ đầu hôm. Trên trời chỉ có sao, lạnh và xa. Hắn lần từng bậc đá bằng mũi chân, bậc đá nào cũng ẩm, cũng trơn. Sáng nay, những bậc đá này đọng sương trắng giữa tháng Tư.
Con đường này, tám năm nay, tám đứa trẻ đã đi. Đứa nào cũng đi vào lúc chạng vạng, có trưởng bản dắt. Có đứa khóc. Có đứa không. Cốm không khóc, trong tay nắm hòn cuội trắng. Giữa mỗi bậc đá có một chỗ lõm, mòn nhẵn, không biết bao nhiêu bàn chân đã giẫm lên từ thời ngôi miếu này còn là miếu Sơn thần. Lạc Thiên đặt bàn chân vào chỗ lõm ấy, bước lên.
Đêm nay, không có gió.
* * *
Trong miếu tối đen như mực.
Mùi hương sáng nay vẫn chưa tan, đặc quánh, cay xè, lẫn với mùi ẩm mốc của gỗ lim cũ và một thứ mùi khác, tanh, lạnh, như mùi bùn đáy ao. Lạc Thiên đứng ở ngưỡng cửa, đợi cho mắt quen với bóng tối.
Dần dần, hắn thấy những hình khối. Bóng bệ đá giữa gian chính. Bóng bát hương đá cắm đầy chân nhang. Bóng những cây cột lim. Và sau bệ đá, vách núi, một màu đen đậm hơn tất cả.
Cửa hang ở ngay sát chái Bắc, chỉ cách một lớp vách. Sáng nay, giữa ba trăm người, hắn đã đứng cách nó hai chục bước. Đêm nay, chỉ có một mình hắn.
Hắn bước vào, đưa tay ra, lần theo mép bệ đá. Mặt đá lạnh buốt, trơn nhẫy tro hương.
Tới chân bệ, hắn dừng lại. Đứng lặng. Một hơi thở.
Sợi dây lạnh vẫn ở đó. Dày, chậm, nặng. Nhưng không ở ngay bên kia vách. Nó chìm sâu xuống lòng núi, chạy về phía Tây, sâu lắm, như dòng nước ngầm đã rút xuống tận đáy giếng. Đầu kia sợi dây, không ở cửa hang. Ở tận trong cùng. Chậm như thế, nặng như thế, hắn đoán nó đang ngủ.
Hắn thôi không cảm nữa.
Hắn vòng ra sau bệ đá, lần tay lên vách núi. Đá sần sùi, lạnh, ẩm. Kẽ nứt chạy dọc từ trên cao xuống, rộng vừa lọt hai ngón tay, sâu hun hút, không thấy đáy. Hắn lần dọc kẽ nứt, từ trên xuống dưới, rất chậm. Mũi tên Lò Văn Pằn tẩm thuốc độc bắn gấu. Ba năm rồi, thuốc có thể đã hết. Có thể chưa.
Tới ngang đầu gối, ngón tay hắn chạm vào một vật.
Tròn, nhỏ, cứng. Một đoạn thân tre, dài chừng một gang tay, đầu gãy xơ ra như bị bẻ bằng một bàn tay rất lớn. Đầu kia cắm sâu vào kẽ đá. Lạc Thiên không lần tới chỗ đầu sắt.
Hắn nắm lấy đoạn tên gãy.
Nó hửng lên.
Như than hồng vừa được thổi. Một đốm sáng đỏ sẫm, nhỏ như hạt đậu, nhen lên từ chỗ bàn tay hắn nắm, rồi lan dọc thân tên. Trong ngực áo hắn, gói vải nhỏ cũng ấm lên cùng lúc. Mảnh đá xám. Hòn cuội trắng. Cả ba cùng ửng lên một màu cam, trong một thoáng, xuyên qua cả lớp vải, soi đỏ những ngón tay hắn.
【Đinh! Hồn Ấn: 3/3 – đủ.】
【Anh linh: Thạch Sanh.】
【Triệu hoán chỉ định: không qua Trống. Tiến hành tại nơi mảnh Hồn Ấn cuối cùng kết tụ; chủ nhân nhỏ máu lên Hồn Ấn.】
【Cảnh báo: Hương Hỏa cổ: 0. Đồng hồ tan biến: 40 ngày, tính từ lúc giáng thế.】
Đoạn tên trong tay hắn ấm dần lên, ấm như da thịt. Không cần hắn kéo, nó tự lỏng ra khỏi kẽ đá. Như có ai đó, ba năm nay vẫn nắm chặt lấy nó, giờ mới chịu buông tay.
Đúng lúc ấy, sâu trong kẽ nứt trước mặt hắn, có một thứ gì đó ngừng lại.
Không phải một tiếng động. Là một sự im lặng. Nãy giờ, kẽ đá vẫn thở ra những sợi hơi lạnh rất khẽ, đều đều, như hơi thở của một con thú lớn đang ngủ. Giờ, hơi thở ấy ngừng.
Lạc Thiên đứng im.
Hắn không rút tay về. Không thở. Không động một ngón tay. Hắn đứng như một hòn đá sau bệ thờ, đứng cho tới khi hai bàn chân tê dại, tới khi lồng ngực đau buốt vì nín hơi.
Một nhịp. Hai nhịp.
Đoạn hơi lạnh lại thở ra. Chậm. Đều. Nặng.
Nó no. Thứ ấm áp vừa hửng lên trong miếu, chỉ một thoáng. Nó không tỉnh dậy vì một thoáng.
Lạc Thiên thở ra, rất khẽ, rất chậm.
Hắn nhìn lại mấy dòng chữ vẫn còn lơ lửng trước mắt. Nhìn tới lần thứ ba.
Không qua Trống.
Hắn nhớ tới buổi tối hai mươi bảy, bên bếp lửa nhà mế Nhuôn. Trạng Quỳnh gõ cán quạt lên đầu gối, lẩm bẩm. Hệ thống này keo chữ. Chữ nào nó không viết, chưa chắc là không có.
Tiên sinh nói đúng.
Hắn nghĩ tới người sắp đứng dậy từ ba mảnh Hồn Ấn này. Trong câu chuyện Trạng Quỳnh kể đêm mười bốn, đó là một chàng tiều phu mồ côi, sống một mình dưới gốc đa, cả gia tài chỉ có một cái búa đốn củi. Bị người ta lừa đi canh miếu thay. Ngồi một mình trước chằn tinh. Không chạy.
* * *
Lạc Thiên ngồi xuống sau bệ đá, trong bóng tối, đoạn tên gãy trong tay.
Gọi ngay bây giờ. Nhỏ máu lên ba mảnh Hồn Ấn, ở đúng kẽ đá này. Thạch Sanh sẽ đứng dậy, ngay đây, đêm nay.
Hắn nghĩ tới điều ấy. Đoạn nghĩ tới những điều khác.
Thứ nhất, hơi ấm. Hồn Ấn vừa hửng lên một thoáng, nó đã ngừng thở. Gọi đêm nay, thì từ giờ tới chạng vạng mai, một người sống, ấm, phải nằm ngay trên đầu nó gần mười canh giờ. Chạng vạng mai thì khác. Chạng vạng mùng năm, trong miếu có một thứ ấm, là thứ nó đợi. Năm nào cũng đợi.
Thứ hai, ánh sáng giáng thế. Hắn đã thấy nó bao nhiêu lần dưới địa thất. Cột sáng ấy mà bùng lên giữa đêm, sát miệng hang, là đánh thức con quái vật khi nó còn nằm trong hang. Trong hang, là nhà của nó. Mười cây nỏ còn ở dưới lều. Và cả bản dưới kia, tám mươi lính châu, đều nhìn thấy. Chạng vạng mai, cả bản đóng cửa, không ai dám nhìn lên.
Thứ ba, kẻ lên thay mà đêm trước lễ biến khỏi lều, thì Ẻn phải lên. Hoàng Tích có cớ.
Thứ tư, đồng hồ bốn mươi ngày tính từ lúc giáng thế. Gọi muộn một ngày, không mất gì.
Hắn ngẩng đầu lên, nhìn lên trần miếu.
Trong bóng tối, những cây xà gỗ lim nằm ngang trên đầu, to bằng một vòng tay ôm. Đủ cho một người nằm trên đó.
Kế ban đầu, không cần bỏ. Chỉ cần thêm một người.
Chạng vạng mai, trưởng bản quay xuống, hắn nhỏ máu gọi ngay tại đây. Thạch Sanh nấp trên xà. Hắn vẫn ngồi trước bệ đá, làm mồi, như Thạch Sanh trong chuyện năm xưa ngồi canh miếu. Dã Tượng sau thân đa cháy. Mười cây nỏ trên gờ vách.
Đầu tên có ngạnh, lưỡi sắt đã gỉ đen. Lạc Thiên xé một mảnh vạt áo, quấn kín đầu tên mấy lớp, rồi mới mở gói vải, đặt đoạn tên gãy vào, cạnh mảnh đá xám và hòn cuội trắng. Buộc lại. Cất vào ngực áo.
Hắn đứng dậy, đi ra khỏi miếu.
* * *
Tới khúc quanh lưng chừng dốc, Dã Tượng vẫn đứng đó, như một thân cây. Người khổng lồ nhìn hắn, không hỏi. Lạc Thiên chỉ gật đầu. Dã Tượng quay lưng, đi xuống trước.
Canh ba, hai người về tới chân con đường lát đá.
Trước cửa lều, đống lửa đã được ai đó cời lên. Bên đống lửa, ngoài Đàm Thạch và chín người lính, còn có một người nữa. Một ông già tóc bạc, lưng còng, cổ đeo chiếc vòng bạc to bản, ngồi xếp bằng, hai tay chống lên cây gậy tre.
Trưởng bản Cầm Văn Khăm.
Đàm Thạch đứng dậy, luống cuống nhìn Lạc Thiên. Gã không dám đuổi ông già đi.
Trưởng bản không đứng dậy. Ông ngồi im, nhìn thiếu niên vừa từ con đường lát đá đi xuống. Nhìn đôi chân dính đầy rêu đá. Nhìn bàn tay hắn đang đặt lên ngực áo.
Tám năm nay, đêm trước lễ, ông đều ra ngồi với đứa trẻ sắp lên núi. Không nói gì. Chỉ ngồi. Đêm nay, ông ra ngồi với người thay.
Ông không hỏi hắn vừa đi đâu.
– Tám đứa. – Ông nói. – Ta dắt lên. Chưa đứa nào tự lên trước một đêm.
Lạc Thiên không đáp. Hắn ngồi xuống bên kia đống lửa.
– Đứa thứ nhất, tên là Pảo. – Trưởng bản nói, mắt nhìn vào ngọn lửa. – Con trai lão thợ rèn đầu bản. Mười hai tuổi. Nó hỏi ta, lên đó có lạnh không. Ta nói không.
Ông im một lúc.
– Đứa thứ tám là Cốm. Nó không hỏi gì.
Lạc Thiên đặt tay lên ngực áo, lên chỗ có hòn cuội trắng.
Hai người ngồi im như thế, không ai nói gì. Lửa nổ lép bép. Trên vách núi, ngôi miếu nhỏ chìm trong bóng tối, không một ánh đèn.
Cuối cùng, ông già chống gậy đứng dậy.
– Đêm nay, – ông nói, – ta ngủ ở nhà.
Ông chống gậy đi về phía cửa rào sau bản, lưng còng xuống, bước rất chậm, không quay đầu lại.
Lạc Thiên hiểu. Đêm nay, trưởng bản Bản Khê ngủ ở nhà. Không ra ngoài. Không thấy gì.
Hắn mở gói vải trong ngực áo ra, dưới ánh lửa.
Mảnh đá xám. Hòn cuội trắng. Đoạn tên gãy.
Cả ba đều ấm. Như ba bàn tay.
– Chạng vạng mai. – Hắn khẽ nói.